# Eindexamen Aardrijkskunde VMBO-KB 2007 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-kb/aardrijkskunde/2007/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

### Vraag 37 – Opgave 37

### Vraag 38 – Opgave 38

### Vraag 39 – Opgave 39

### Vraag 40 – Opgave 40

### Vraag 41 – Opgave 41

### Vraag 42 – Opgave 42

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-KB
2007
tijdvak 2
dinsdag 19 juni
9.00 - 11.00 uur
aardrijkskunde CSE KB
Dit examen bestaat uit 42 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 53 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
700045-2-728o

### Pagina 2

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer
dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling
meegedeeld.

Migratie en de multiculturele samenleving

foto 1
Een activiteit bij een inburgeringscursus in Utrecht

[FIGUUR: Een zwart-wit foto van drie personen op het ijs, twee vrouwen en een man. De vrouwen lijken te schaatsen en de man helpt een van hen.]

2p 1 Het (verplichte) inburgeren is een van de belangrijkste punten in het huidige
integratiebeleid van de Nederlandse regering. De regering biedt daarom
inburgeringscursussen aan.
Een van de activiteiten tijdens de inburgeringscursus kan het leren fietsen of het
leren schaatsen zijn (zie foto 1). De regering hoopt door het inburgeren te
bereiken dat migranten succesvol worden in de maatschappij.
Bij deze inburgeringscursus zal de Nederlandse regering de nadruk leggen op
twee punten.
→ Welke twee punten zijn dat?

700045-2-7280



### Pagina 3

foto's 2 en 3
Huisjesmelkerij een steeds groter probleem
[FIGUUR: Twee foto's naast elkaar. De linker foto toont een deur met een zegel en een briefje. De rechter foto toont een kamer ingericht als woonruimte met een bed, tafel en stoel.]

tekst 1
Huisjesmelkerij een steeds groter probleem

Huisjesmelkerij is een groot probleem in de vier grote steden van ons land.
In Den Haag gaat het vooral om huisbazen die illegalen en
tijdelijke arbeidskrachten uit Oost-Europa op grote schaal in
oude panden onderbrengen.
Op foto 2 is te zien dat een woning is gesloten in verband met de
brandveiligheid. Op foto 3 is de woonkamer te zien van een aantal illegalen.

2p 2 De foto's 2 en 3 zijn genomen van een woonhuis in Den Haag dat gesloten werd
omdat een huisjesmelker er te veel huurders had ondergebracht.
Huisjesmelkerij leidt tot verpaupering van huizen en hele buurten.
→ Noem twee redenen waarom de huurders van deze huizen niet of nauwelijks
zullen protesteren tegen de mensonwaardige omstandigheden waarin ze
moeten wonen.

1p 3 De titel bij de foto's 2 en 3 wijst erop dat het probleem van de huisjesmelkerij
zich uitbreidt.
→ Leg uit hoe dit probleem zich verder kan uitbreiden.

700045-2-728o
3
lees verder

### Pagina 4

figuur 1
Kans om te mogen blijven, ingedeeld naar land van herkomst en
migratiemotief, 2004

gezinsvorming
land van herkomst
VS/Canada
(1) EU15
Iran
(3) Joegoslavië
(2) Nieuw EU
rest Afrika
rest Europa
China
Suriname
Turkije
Marokko

gemiddeld
0
20
40
60
80
100
-> %

gezinshereniging
land van herkomst
VS/Canada
(1) EU15
rest Afrika
(2) Nieuw EU
rest Europa
China
(3) Joegoslavië
Suriname
Iran
Turkije
Marokko

gemiddeld
0
20
40
60
80
100
-> %

arbeid
land van herkomst
VS/Canada
(1) EU15
(2) Nieuw EU
rest Afrika
China
rest Europa
Turkije
(3) Joegoslavië
Marokko

gemiddeld
0
20
40
60
80
100
-> %

studie
land van herkomst
(1) EU15
(2) Nieuw EU
VS/Canada
Iran
rest Afrika
Turkije
rest Europa
(3) Joegoslavië
China
Suriname
Marokko

gemiddeld
0
20
40
60
80
100
-> %

overige migratiemotieven
land van herkomst
VS/Canada
(1) EU15
(2) Nieuw EU
rest Afrika
Turkije
Suriname
Marokko
rest Europa
(3) Joegoslavië

gemiddeld
0
20
40
60
80
100
-> %

1) Dit zijn de eerste 15-EU-landen.
2) Nieuw EU: dit zijn alleen de 10 nieuwe lidstaten die in 2005 zijn toegetreden.
3) Bedoeld zijn de landen die voorheen de federatie Joegoslavië vormden.

700045-2-7280
4
lees verder

### Pagina 5

1p 4 Uit figuur 1 blijkt dat de kans dat een immigrant vergoeden in Nederland mag blijven, sterk verschilt per migratiemotief.
Bij welke groep is de kans om te mogen blijven gemiddeld het kleinst als je kijkt naar het migratiemotief?
A bij de arbeidsmigranten
B bij de gezinsherenigers
C bij de studenten
D bij de huwelijksmigranten

2p 5 Hieronder staan twee uitspraken over figuur 1.
1 De kans dat migranten die vanwege gezinshereniging naar Nederland komen om in Nederland te mogen blijven is gemiddeld meer dan 70%.
2 De kans dat de Marokkaanse immigranten zich hier blijvend mogen vestigen is bij alle diagrammen het hoogst.
→ Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet erachter of deze uitspraak juist of onjuist is.

700045-2-7280
lees verder ► ► ►

### Pagina 6

kaart 1
Gebieden met veel of weinig<bos> in Frankrijk

[FIGUUR: Kaart van Frankrijk met regionen ingekleurd volgens het percentage immigranten. Er is ook een kleinere kaart van Corsica.]

Legenda:
Percentage immigranten
9 - 21,8
6,3 - 8,9
onder 6,3
rellen

kaart 2
Bevolkingsdichtheid van Frankrijk

[FIGUUR: Kaart van Frankrijk met een grijs-witte contour, ingedeeld in zones die de bevolkingsdichtheid weergeven. Grote steden zijn aangegeven met cirkels van verschillende grootte.]

legenda:
inwoners per km2
minder dan 10
10 - 50
50 - 100
100 - 200
200 of meer
agglomeratie of stad met
5 mln inwoners of meer
1 mln - 5 mln inwoners
500.000 - 1 mln inwoners
100.000 - 500.000
inwoners

700045-2-7280
6
lees verder ►►►

### Pagina 7

tekst 2
Grote protesten tegen nieuwe arbeidswetten in Frankrijk
De teller staat op 4700 uitgebrande auto's. Scholen, politiebureaus, sociale
centra en zelfs kerken zijn met molotovcocktails bestookt. In de nacht van
zondag op maandag 8 november 2005 raakten 34 politieagenten gewond. Hoe
ernstig is de toestand in Frankrijk en waar gaat het naar toe?

tekst 3
Nog geen brandende auto's, maar goed gaat het niet in Nederland
De kans op dit soort 'Franse toestanden' is in Nederland klein. Maar dat
betekent niet dat er reden is voor optimisme over de achterstandswijken.
De problemen in de Nederlandse achterstandswijken stapelen zich al jaren op.

2p 6 Noem drie kenmerken van achterstandswijken in Nederland en Frankrijk.

1p 7 In 2005 en 2006 zijn er rellen geweest in Frankrijk in de achterstandswijken.
Op kaart 1 staan de plaatsen aangegeven waar rellen zijn geweest.
Waar hebben deze rellen vooral plaatsgevonden?
A in de stedelijke gebieden
B in de landelijke gebieden
C zowel in de stedelijke gebieden als de landelijke gebieden

700045-2-728o 7 lees verder

### Pagina 8

tabel 1
Enkele cijfers over ontwikkelingen in aantallen migranten naar
herkomstland en autochtonen, 1996 - 2005

[FIGUUR: Tabel met de herkomstlanden Afghanistan, Angola, Brazilië, China, Egypte, Ethiopië, Filippijnen, Ghana, Hongkong, Irak, Iran, Kaapverdië, Marokko, Ned. Antillen + Aruba, Pakistan, Somalië, Suriname, Thailand, Turkije, Vietnam. Kolommen 'aantal personen per 1 januari 1996', 'aantal personen per 1 januari 2005' en 'toename in procenten tussen 1996 - 2005'. Ook totalen voor 'niet-westers totaal', 'westers totaal (zonder autochtonen)' en 'autochtonen'.]

1p 8 Uit tabel 1 blijkt dat de aantallen migranten in ons land, uitgesplitst naar
herkomstland, allemaal in aantal zijn toegenomen.
De grootste toename in procenten sinds 1 januari 1996 zien we bij
A de economische vluchtelingen.
B de groepen uit de vroegere Nederlandse koloniën.
C de groepen uit landen van buitenlandse werknemers.
D de politieke vluchtelingen.

700045-2-7280
8 lees verder

### Pagina 9

1p 9 Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van tabel 1.
1 In de periode 1980 - 1990 kwamen er alleen maar mensen uit westerse
herkomstlanden naar Nederland.
2 Het belangrijkst motiv om in de periode 1996 - 2005 naar Nederland te
komen, was de gezinshereniging.
$\rightarrow$ Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet erachter of deze
uitspraak juist is of onjuist.
figuur 2
Niet-Nederlandse immigranten (18-65 jaar) naar migratiemotief, 1995-2003
[FIGUUR: Cirkeldiagram met de volgende segmenten: 'arbeid', 'K', 'M', 'overig', 'studie', 'onbekend', 'L'. De groottes van de segmenten zijn niet gespecificeerd.]
2p 10 In figuur 2 ontbreken drie migratiemotieven.
Deze zijn in het figuur aangegeven met de letters K, L en M. Dat zijn - in
willekeurige volgorde - gezinshereniging, asielaanvragen en huwelijksmigratie.
$\rightarrow$ Neem de letters K, L en M over op het antwoordblad en schrijf er het juiste
migratiemotief achter.
1p 11 De totale immigratie is de laatste jaren sterk aan het dalen. Dit komt
voornamelijk door een daling van het aantal asielmigranten.
$\rightarrow$ Wat is de belangrijkste oorzaak voor deze daling?
1p 12 In de periode 1995 - 2003 daalde de arbeidsmigratie.
$\rightarrow$ Wat is daarvoor de belangrijkste oorzaak?
700045-2-728o 9 lees verder

### Pagina 10

diagram 1
Het onderwijsniveau van de bevolking van 15 - 64 jaar bij verschillende
bevolkingsgroepen, 2000 - 2002

[FIGUUR: Gestapelde staafdiagram met op de y-as de percentage van 0 tot 100 en op de x-as de bevolkingsgroepen 1, 2, Marokkanen, 3, overig niet-westers allochtonen. De legenda toont "Basis-onderwijs, VMBO", "HAVO, VWO, MBO", "HBO, WO".]

1p 13 Bovenstaand diagram geeft een overzicht van het onderwijsniveau van de
bevolking van 15 - 64 jaar bij verschillende bevolkingsgroepen in de periode
2000 - 2002.
In het diagram zijn de namen van drie bevolkingsgroepen weggelaten.
Welke bevolkingsgroep moet er op de plaatsen 1, 2 en 3 worden ingevuld?

|   | 1 | 2 | 3 |
|---|---|---|---|
| A | autochtones | Surinamers en Antillianen | Turken |
| B | autochtonen | Turken | Surinamers en Antillianen |
| C | Surinamers en Antillianen | Turken | autochtonen |
| D | Surinamers en Antillianen | autochtonen | Turken |
| E | Turken | Surinamers en Antillianen | autochtonen |
| F | Turken | autochtonen | Surinamers en Antillianen |

700045-2-728o 10 lees verder ► ► ►


### Pagina 11

tekst 4
Steden armer door vertrek autochtonen

Het vertrek van autochtonen uit de vier grote steden
heeft geleid tot een daling van het totale inkomen van
inwoners van die steden. Dat blijkt uit cijfers van het
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de
Universiteit van Amsterdam.
Van 1999 tot 2003 daalde het jaarinomen van de
stedelingen in totaal met 194 miljoen euro.

1p 14 Het krantenartikel van tekst 4 wordt in de klas besproken. Samen komen de
leerlingen tot de volgende drie uitspraken.
1 Dit vertrek kan leiden tot verpaupering van de grote steden.
2 Dit vertrek kan leiden tot een toename van het aantal achterstandswijken in
de grote steden.
3 Dit vertrek kan leiden tot een stijging van het voorzieningenniveau in de
grote steden.
Welke van bovenstaande uitspraken zijn juist?
A alleen 1 en 2
B alleen 2 en 3
C alleen 1 en 3
D zowel 1, 2 en 3
E geen van alle

700045-2-728o 11 lees verder ► ► ►

### Pagina 12

foto's 4 en 5

foto 4
Het grenshek bij San Diego

[FIGUUR: Zwart-wit foto van een hek langs een steile helling, met een persoon die over het hek klimt en een andere persoon onderaan.]

foto 5
Oversteekplaats grensrivier

[FIGUUR: Zwart-wit foto van een rivier, met aan de overkant bomen en struiken, en aan de voorkant een paal met een bord.]

kaart 3
De Verenigde Staten (V.S.)

[FIGUUR: Kaart van een deel van Noord-Amerika, met de grens tussen de Verenigde Staten en Mexico. De kaart toont Los Angeles, een rivier en de grenslijn. Een legenda is aanwezig met symbolen voor rivier en grens.]

legenda:
rivier
grens

700045-2-7280

lees verder



### Pagina 13

1p 15 Ook in het zuidwesten van de Verenigde Staten probeert men migranten tegen te houden die vanuit Mexico op allerlei plaatsen de grens met de Verenigde Staten proberen over te steken.
De foto's 4 en 5 laten twee van die plaatsen zien.
Bij foto 4 probeert een man over een hekwerk te klimmen bij een plaats (San Diego), ongeveer 200 km ten zuiden van Los Angeles.
Op kaart 3 staan vier plaatsen aangegeven met de letters A, B, C en D.
Bij welke letter op de kaart zal foto 4 genomen zijn?
A bij letter A
B bij letter B
C bij letter C
D bij letter D
1p 16 Foto 5 laat een oversteekplaats voor immigranten zien bij de belangrijkste grensrivier tussen Mexico en de Verenigde Staten.
→ Hoe heet deze grensrivier tussen Mexico en de Verenigde Staten?
1p 17 Bij welke letter op kaart 3 zal foto 5 genomen zijn?
A bij letter A
B bij letter B
C bij letter C
D bij letter D
700045-2-728o 13 lees verder ►►►

### Pagina 14

foto 6
Katrina zet New Orleans
onder water
[FIGUUR: Een luchtfoto van overstroomde huizen en straten in New Orleans.]
kaart 4
Ondergelopen delen van New Orleans
[FIGUUR: Een kaart van New Orleans met gebieden die onder water stonden, dijken en dijkbrieken aangegeven. Een legenda legt de symbolen uit. Een kleiner kaartje toont de ligging van New Orleans in de VS.]
Legenda:
dijken
dijkdoorbraak
ondergelopen gedeelten
van de stad
hoofdweg
Ligging kaartfragment
VS
New Orleans
0
1000
2000 km
tekst 5
Katrina zet New Orleans onder water
Eind augustus 2005 zette orkaan Katrina de straten van New Orleans compleet
onder water. Blanke randgemeenten sloten soms letterlijk hun deuren voor de
vluchtelingen uit de zwarte stad. Van de inwoners van New Orleans bestond
67% uit Afro-Amerikanen.
Discriminatie en racisme kwamen hiermee boven drijven.
700045-2-728o
14
lees verder ► ► ►

### Pagina 15

tabel 2
Enkele sociaal-economische kenmerken van vier stadsdelen van
New Orleans, 2000

[FIGUUR: Tabel met de volgende kolommen: Lakeview, Lower Ninth Ward, French Quarter, St. Bernard Parish. De rijen zijn: bevolking (%), - zwart, - blank, wonen (%), - eigendom, - huren, armoede (%), - onder de armoedegrens, - boven de armoedegrens. De cellen bevatten numerieke waarden.]

1p 18 Na de ramp in New Orleans, zoals genoemd in tekst 5, werd door de commissie
'Bring New Orleans Back', het volgende bepaald: "Als duidelijk is dat bewoners
niet in staat zijn hun huis, straat of wijk op te bouwen en tot leven te wekken,
dan zullen hun huizen worden gesloopt en zal het terrein tot moeras worden
omgevormd."
Welk van de stadsdelen uit tabel 2 loopt het grootste risico om tot moeras te
worden omgevormd (zie ook kaart 4)?
A French Quarter
B Lakeview
C Lower Ninth Ward
D St. Bernard Parish

2p 19 Velen moesten zich na de ramp in New Orleans in andere steden vestigen en
zijn daar gebleven. Een half jaar na de ramp was pas een vijfde van de
oorspronkelijke 500.000 Afro-Amerikanen teruggekomen.
Door veel blanken, maar ook een aantal Afro-Amerikanen, wordt dit als een
‘zegen’ gezien voor New Orleans.
→ Noem eerst een reden waarom veel blanken dit als een ‘zegen’ zien.
→ Noem vervolgens een reden waarom een aantal Afro-Amerikanen dit
eveneens als een ‘zegen’ zien.

700045-2-728o 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 16

Leefbaarheid en zorg in stedelijke en landelijke gebieden
foto's 7, 8, 9 en 10
Soorten woningen
foto 7
[FIGUUR: foto van een straat met winkels en terrassen]
foto 8
[FIGUUR: foto van bakstenen gebouwen met veel ramen]
foto 9
[FIGUUR: zwart-wit foto van grote flatgebouwen]
foto 10
[FIGUUR: foto van een straat met huizen en bomen]
Jolanda en Petra maken een posterpresentatie over het wonen in een grote
stad. Zij gebruiken hierbij de foto's 7, 8, 9 en 10. Jolanda maakt bij elke foto een
beschrijving van de afgebeelde wijk. Hieronder staan twee van deze
beschrijvingen.

Beschrijving 1
De eerste bewoners van deze wijk aan de rand van de stad waren erg blij met
hun nieuwe woning. De woningen zijn redelijk groot en dat betekende voor veel
mensen een belangrijke vooruitgang. De aanwezigheid van centrale verwarming
en goed sanitair waren andere pluspunten. Dat de woningsdichtheid erg hoog
genoemd mag worden, namen de bewoners op de koop toe. De huren waren
tenslotte niet al te hoog. Inmiddels heeft de wijk echter veel minder
aantrekkingskracht. Nieuwe bewoners zijn nu veelal mensen met een laag
gemiddeld inkomen.

700045-2-7280
16
lees verder ► ► ►

### Pagina 17

Beschrijving 2
De wijk is ruim opgezet met veel groen en brede trottoirs. De woningen zijn over
het algemeen groot. Het is een plezierige woonwijk, zeker voor gezinnen met
kinderen. Die gezinnen moeten dan wel over een behoorlijk inkomen
beschikken. De wijk bestaat bijna alleen uit koopwoningen, die behoorlijk duur
zijn.

1p 20 Welke foto hoort bij beschrijving 1?
A foto 7
B foto 8
C foto 9
D foto 10

1p 21 Welke foto hoort bij beschrijving 2?
A foto 7
B foto 8
C foto 9
D foto 10

1p 22 Petra heeft uitgezocht omstreeks welk jaar de wijken gebouwd zijn.
Wat is de juiste bouwperiode van de wijk op foto 8?
A omstreeks het jaar 1910
B omstreeks het jaar 1940
C omstreeks het jaar 1970
D omstreeks het jaar 2000
700045-2-7280
17
lees verder ►►►

### Pagina 18

kaarten 5 en 6
De Schippersbuurt in Den Haag

kaart 5
[FIGUUR: Plattegrond van kaart 5 met de legenda links]
plattegrond 1965
Rijswijkseweg
Goudriaankade
Laakhaven
Legenda:
gemengde bebouwing van
verrottte arbeiderswoningen,
kleine bedrijven en pakhulzen
winkels
bedrijven en bedrijfssterrein
openbaar groen
bijzonder gebouw
weg/kade
water

kaart 6
[FIGUUR: Plattegrond van kaart 6 met de legenda rechts]
plattegrond 1990
Rijswijkseweg
Goudriaankade
Laakhaven
Legenda:
woningen
winkels afgewisseld met
bedrijven en woningen
bijzonder gebouw
bedrijven en bedrijfssterrein
openbaar groen
parkeergarage
weg/kade
water

Kaart 5 en 6 zijn plattegronden van de Schippersbuurt in Den Haag. Wanneer je
de twee kaartjes vergelijkt zie je dat er grote veranderingen opgetreden zijn in
de bestemmingen van de beschikbare ruimte.

2p 23 Noem twee van de kaart afleesbare veranderingen in de bestemmingen op de
plattegrond van 1990 vergeleken met die van 1965 waardoor de leefbaarheid in
de wijk verbeterd is.

1p 24 Leg uit waarom de Schippersbuurt in zijn huidige vorm een voorbeeld van het
compacte stadsbeleid is.

700045-2-7280
18
lees verder

### Pagina 19

foto 11
Een bijzondere boerderij
Meppel
[FIGUUR: Kaart van Nederland met Meppel als locatie gemarkeerd.]
[FIGUUR: Zwart-witfoto van een boerderij met een groot dak.]
Woonstichting Woonconcept uit Meppel gaat de boerderij nu sterk
verwaarloosd is, onder andere geschikt maken voor gehandicapten.
De boerderij (zie foto 11) is van een zeldzaam type en de gemeente wilde dit
pand graag behouden. Niemand zag het eigenlijk zitten de boerderij op te
knappen omdat dat veel geld zou gaan kosten. Toch zijn er diverse
belangstellenden geweest die graag een horeca-bestemming aan het pand
wilden geven.
Plannen zijn er geweest voor een bar-discotheek, Chinees restaurant, café-
hotel-restaurant en bowlingcentrum. De bewoners in de buurt waren hier niet
altijd even blij mee. Het pand bleef leeg staan en verpauperde verder. De
boerderij gaat nu, na een grondige opknapbeurt, plaats bieden aan een atelier,
een buurtsupermarkt, een zestal wooneenheden en een ruimte voor
dagactiviteiten.

1p 25 Voor welke groep bewoners zal deze boerderij in eerste instantie vooral bedoeld
zijn als de verbouwing klaar is?
A bewoners uit de gemeente en omliggende plaatsen
B bewoners uit de gehele provincie
C bewoners uit heel Nederland

2p 26 Stel de boerderij had uitsluitend een horeca-bestemming gekregen. Dan zou dit
op grote bezwaren van de omwonenden gestuit zijn.
-> Noem twee van deze bezwaren.

1p 27 De boerderij is van een zeldzaam type. Het is een gemeentelijk monument.
Hierdoor worden er speciale eisen gesteld aan de verbouwing. De
oorspronkelijke aanblik mag niet veranderen.
Daarmee is de verbouwing een voorbeeld van
A renovatie.
B sanering.
C stadsvernieuwing.

700045-2-7280
19
lees verder

### Pagina 20

kaart 7
Rotterdam, Crooswijk

[FIGUUR: Kaart van Rotterdam-Crooswijk met légende. De legenda toont symbolen voor weg, water, bebouwing, rivier, park/bos, grens wijk, en bedrijfsterrein. De kaart zelf toont de wijken Oude Noorden, Nieuw Crooswijk, Centrum en Kralingen, met daartussen de rivier de Rotte en de Nieuwe Maas. Diverse gebieden zijn gemarkeerd als bebouwd, park/bos of bedrijfsterrein.]

Ten noorden van het centrum van Rotterdam ligt de oude arbeiderswijk Crooswijk. De wijk bestaat vooral uit sociale woningbouw. De huizen zijn over het algemeen klein en van slechte kwaliteit. De straten zijn smal en er is weinig groen in de wijk. Een ambitieus herinrichtingsplan moet daar verandering in brengen. Zo zal 85% van de woningen bij uitvoering van dit plan gesloopt worden. Het aantal woningen zou van 2100 woningen tot krap 700 woningen moeten worden teruggebracht.

2p 28 Nieuw Crooswijk moet aantrekkelijker worden voor nieuwkomers.
→ Noem twee aantrekkelijke kenmerken van de nieuwe wijk voor nieuwkomers, die van kaart 7 kunnen worden afgelezen.

1p 29 Uiteraard kent het plan voorstanders en tegenstanders.
De voorstanders wijzen op de voordelen die de komst van meer draagkrachtigen naar de wijk zal brengen.
De tegenstanders gebruiken als argumenten dat er minder bewoners terug kunnen komen in de wijk en dat de huren zullen stijgen.
→ Noem een voordeel van de komst van meer draagkrachtigen naar de wijk.

700045-2-728o 20 lees verder ▶ ▶ ▶

### Pagina 21

kaart 8
Omhoog stralend licht per gemeente in 2000

[FIGUUR: Kaart van Nederland met gemeenten ingekleurd naar de hoeveelheid omhoog stralend licht. Een legenda toont dat lichtgekleurde gemeenten weinig licht hebben en donkergekleurde gemeenten veel licht. Een schaalbalk geeft een lengte van 50 km aan.]

1p 30 Kaart 8 laat de hoeveelheid licht zien die 's nachts per gemeente omhoog straalt. De Stichting Natuur en Milieu maakt zich zorgen over dit omhoog stralend licht. Donkere nachten zijn van belang voor het welzijn van mens en dier. Welk van de onderstaande provincies biedt mens en dier de meeste kans op een donkere nacht?
A Friesland
B Limburg
C Noord-Brabant
D Utrecht

2p 31 Steden zijn belangrijke bronnen van licht. De kaart laat zien dat ook buiten de grote steden veel grote bronnen van licht aanwezig zijn.
→ Geef twee voorbeelden van inrichtingselementen buiten de vier grote steden die veel licht produceren.

700045-2-728o 21 lees verder ►►►

### Pagina 22

diagram 2
Minder cafés
[FIGUUR: Horizontale staafdiagram met provincies op de y-as en procentuele ontwikkeling aantal cafés, 1994-2004 op de x-as. De x-as loopt van -25 tot 5.]
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Drenthe
Gelderland
Overijssel
Friesland
Utrecht
Groningen
Flevoland
-25 -20 -15 -10 -5 0 5
→ ontwikkeling aantal cafés, 1994-2004 (%)
1p 32 Nederland had in 1994 ongeveer 14.000 cafés. In 2004 waren daar nog maar
11.500 van over. Het zijn vooral de traditionele dorpskroegen die het moeilijk
hebben en vaak moeten sluiten.
→ Leg uit waarom vooral dorpskroegen in de problemen komen.
1p 33 Volgens diagram 2 groeide in Flevoland het aantal cafés tussen 1994 en 2004
met 5%.
→ Wat is de reden hiervoor?
700045-2-7280
22
lees verder ► ► ►

### Pagina 23

grafiek 1
Aantal slagerijen en groentewinkels daalt langzaam
[FIGUUR: Lijnendiagram met op de y-as 'aantal' (van 0 tot 6000) en op de x-as jaren (1994 tot 2004). Er zijn twee lijnen: een doorgetrokken lijn voor slagerijen en een gestippelde lijn voor groentewinkels. De lijn voor slagerijen begint bij ongeveer 5500 in 1994 en daalt naar ongeveer 4500 in 2004. De lijn voor groentewinkels begint bij ongeveer 3000 in 1994 en daalt naar 1625 in 2004.]
1p 34 Grafiek 1 laat de afname van het aantal zelfstandige slagerijen en
groentewinkels tussen 1994 en 2004 zien.
-> Leg uit waarom deze afname voor de plattelandsbevolking grotere gevolgen
heeft dan voor de stedelijke bevolking.
700045-2-7280
23
lees verder ►►►

### Pagina 24

foto 12
Een kleinschalig complex van zorgwoningen
[FIGUUR: Een foto van een binnentuin met zorgwoningen aan weerszijden, met balkons en deuren.]

tekst 6
Zo lang mogelijk in het dorp blijven wonen

De provincie Zeeland stimuleert sinds 2003 de bouw van nieuwe zorgwoningen
in de provincie. In 2010 moet de voorraad zijn uitgebreid met 1.900 nieuwe
woningen. Niet in de vorm van grootschalige complexen, maar kleinschalige
complexen verspreid over de Zeeuwse plaatsen.

1p 35
Door kleinschalige complexen kan de provincie Zeeland bereiken dat
zorgbehoevende ouderen in het dorp kunnen blijven wonen.
Dat is in eerste instantie natuurlijk plezierig voor de ouderen zelf. Maar ook
andere groepen in het dorp hebben belang bij deze ontwikkeling.
→ Noem zo'n groep en beschrijf kort welk belang zij hierbij hebben.

1p 36
Op foto 12 staat een complex van zorgwoningen voor ouderen afgebeeld.
→ Noem een van de foto afleesbare voorziening waaruit blijkt dat dit complex
voor ouderen ingericht is.

700045-2-728o
24
lees verder

### Pagina 25

kaart 9
Mensen met hiv-besmetting

[FIGUUR: Wereldkaart met daarop de verspreiding van hiv-besmettingen in verschillende regio's. Elke regio toont de totale besmettingen en het aantal nieuwe infecties in 2005, weergegeven in een cirkeldiagram met schaduwing voor de nieuwe infecties.]

Legenda:
(20.000) = geschat aantal nieuwe hiv-besmettingen in 2005
- 3,1 miljoen aidsdoden in 2005
- 4,9 miljoen nieuwe infecties in 2005
- 40,3 miljoen mensen met hiv

Besmetting met hiv kan leiden tot de ziekte aids. Kaart 9 laat de verspreiding zien van de ruim 40 miljoen mensen die hiv-besmet zijn.

1p 37 Leg met behulp van kaart 9 uit dat hiv-besmetting en aids samenhangen met armoede.

1p 38 Op kaart 9 is de wereld ingedeeld in tien regio's.
-> Welke van deze tien regio's heeft het grootste geschatte aandeel in het totaal aantal nieuwe infecties in 2005?

700045-2-7280
25
lees verder

### Pagina 26

kaarten 10, 11 en
Sportbeoefening in Nederland

kaart 10
Een sport

[FIGUUR: Kaart van Nederland met gemeenten gekleurd op basis van het percentage sportbeoefening. Een legenda geeft de kleurenschalen weer voor verschillende gemeenten en provincies.]

Legenda:
percentage per gemeente
7 - 14  provincie
14 - 17
17 - 20
20 - 23
23 - 28

0   30   60 km

kaart 11
Een sport

[FIGUUR: Kaart van Nederland met gemeenten gekleurd op basis van het percentage sportbeoefening. Een legenda geeft de kleurenschalen weer voor verschillende gemeenten en provincies.]

Legenda:
percentage per gemeente
0 - 4  provincie
4 - 8
8 - 12
12 - 16
16 - 25

0   30   60 km

kaart 12
Een sport

[FIGUUR: Kaart van Nederland met gemeenten gekleurd op basis van het percentage sportbeoefening. Een legenda geeft de kleurenschalen weer voor verschillende gemeenten en provincies.]

Legenda:
percentage per gemeente
0 - 3  provincie
3 - 4
4 - 5
5 - 6
6 - 9

0   30   60 km

700045-2-728o

26

lees verder



### Pagina 27

Overal in Nederland wordt er gesport. De kaarten 10, 11 en 12 gaan over
sportbeoefening door huishoudens in de gemeenten van ons land. Toch zijn er
regionale verschillen in sportbeoefening te herkennen. De kaarten tonen het
percentage huishoudens waarin aan een bepaalde sport gedaan wordt. In
willekeurige volgorde zijn dat zwemmen, squashen en schaatsen.

1p 39 Welke van de bovenstaande kaarten gaat over schaatsen?
A kaart 10
B kaart 11
C kaart 12

1p 40 Welke van de bovenstaande kaarten gaat over squashen?
A kaart 10
B kaart 11
C kaart 12

1p 41 De mens heeft als eerste nodig: drinken en eten en dan beschutting.
Beschutting krijg je door kleding en behuizing. Mensen zijn werkelijk arm als aan
deze behoeften niet kan worden voldaan.
In sommigen landen in de Derde Wereld is de armoede zo groot dat er honger
heerst. Er zijn twee soorten honger namelijk kwalitatieve honger en
kwantitatieve honger.
→ Welke vorm van honger komt het meest voor in de Derde Wereld en waarom
juist deze?

2p 42 Mensen kunnen vele jaren aan honger lijden, maar komen te overlijden bij een
hongersnood. Een hongersnood ontstaat meestal plotseling.
→ Noem eerst een natuurlijke en daarna een menselijke oorzaak voor het
ontstaan van een hongersnood.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
700045-2-7280* einde ■