# Eindexamen Aardrijkskunde VMBO-KB 2004 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-kb/aardrijkskunde/2004/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

### Vraag 37 – Opgave 37

### Vraag 38 – Opgave 38

### Vraag 39 – Opgave 39

### Vraag 40 – Opgave 40

### Vraag 41 – Opgave 41

### Vraag 42 – Opgave 42

### Vraag 43 – Opgave 43

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examenopgaven VMBO-KB
2004
tijdvak 2
woensdag 23 juni
9.00 - 11.00 uur
AARDRYKSKUNDE CSE-KB
AARDRYKSKUNDE VBO-MAVO-C
Dit examen bestaat uit 43 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 55 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten maximaal behaald kunnen worden.
400030-2-636-530o

### Pagina 2

• Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

OMGAAN MET NATUURLIJKE HULPBRONNEN

figuur 1
De kringloop van het water

[FIGUUR: Schematische weergave van de waterkringloop met de aanduidingen P, Q, T en U. P toont verdamping uit de zee, Q toont neerslag op het land, T toont afstroming over land en U toont infiltratie.]

1p • 1 In figuur 1 staat de kringloop van het water afgebeeld.
Welke letter geeft het proces van verdamping aan (zie figuur 1)?
A letter P
B letter Q
C letter T
D letter S

2p O 2 Hieronder staan twee uitspraken over figuur 1.
1 Met de letter P wordt de afstroming via het landoppervlak aangegeven.
2 Met de letter U wordt irrigatie aangegeven.
→ Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet er achter of deze uitspraak
juist is of onjuist.

1p • 3 Water kent vele toepassingen in de industrie. Het wordt gebruikt als koelwater, als
grondstof en als proceswater.
In welk bedrijf wordt water gebruikt als koelwater?
A bierbrouwerij
B papierfabriek
C elektriciteitscentrale
D consumptie-ijsfabriek

1p • 4 Proceswater wordt gebruikt bij het maken van een eindproduct, maar zit niet in het
eindproduct zelf.
In welk bedrijf wordt water gebruikt als proceswater?
A bierbrouwerij
B papierfabriek
C elektriciteitscentrale
D consumptie-ijsfabriek

400030-2-636-5300 2 ga naar de volgende pagina


### Pagina 3

diagram 1
Herkomst van het oppervlaktewater in Nederland

[FIGUUR: Een cirkeldiagram met vier segmenten. De legenda geeft aan: 1, neerslag, 2, 3.]

5 (1p) Diagram 1 laat de herkomst van het oppervlaktewater in Nederland zien.
In de legenda bij diagram 1 is slechts één rechthoekje ingevuld. In willekeurige volgorde
moet in de legenda nog worden ingevuld: Maaswater, Rijnwater en overige rivieren.
Welk cijfer in de legenda heeft betrekking op het Rijnwater?
A 1
B 2
C 3

diagram 2
Waterverbruik naar groepen gebruikers

[FIGUUR: Een staafdiagram met twee staven, "wereld" en "Afrika". Elke staaf is verdeeld in drie gekleurde segmenten. De legenda geeft aan: X, Y, Z.]

6 (1p) Diagram 2 stelt het waterverbruik op de wereld als geheel en het waterverbruik in
Afrika voor. Het is verdeeld naar de groepen gebruikers: landbouw, industrie en
huishoudens.
In de legenda zijn deze groepen gebruikers vervangen door de letters X, Y en Z.
Welke letter stelt het gebruik door huishoudens voor?
A X
B Y
C Z

400030-2-636-530o
3
ga naar de volgende pagina


### Pagina 4

kaart 1
Herkomst van drinkwater
kaart 2
Prijs van drinkwater
Texel
[FIGUUR: Kaart van Nederland met de herkomst van drinkwater per regio, ingedeeld naar grondwater, oppervlaktewater en duininfiltratie.]
Legenda:
herkomst water naar belangrijkste bron,
per waterbedrijf
grondwater
oppervlaktewater
oppervlaktewater met
duininfiltratie
0 30 60 km
[FIGUUR: Kaart van Nederland met de gemiddelde prijs van drinkwater per m³ per regio, ingedeeld in prijsklassen van minder dan 1,00 euro tot 1,50 of meer euro.]
Legenda:
tarieven drinkwater voor huishoudens
(in euro's per m³), per waterbedrijf
minder dan 1,00 euro
1,00 - 1,20 euro
1,20 - 1,35 euro
1,35 - 1,50 euro
1,50 of meer euro
gemiddelde prijs in Nederland: 1,35 euro
2p O 7 Op kaart 1 staat de herkomst van het drinkwater aangegeven en op kaart 2 de prijs van
het drinkwater.
Hieronder staan twee uitspraken over de kaarten 1 en 2.
1 Drinkwater dat gemaakt wordt van grondwater is over het algemeen goedkoper dan
drinkwater dat gemaakt wordt van oppervlaktewater.
2 Het drinkwater op het waddeneiland Texel hoort bij het duurste drinkwater van
Nederland.
→ Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet erachter of deze uitspraak
juist is of onjuist.
400030-2-636-5300 4 ga naar de volgende pagina

### Pagina 5

grafiek 1
Gemiddelde hoeveelheden neerslag en verdamping per maand in De Bilt

[FIGUUR: Staafdiagram dat de gemiddelde hoeveelheden neerslag en verdamping per maand weergeeft. De x-as toont de maanden van januari tot en met december, en de y-as toont de hoeveelheid in mm. Er is een legenda die onderscheid maakt tussen neerslag (lichtgrijs) en verdamping (donkergrijs).]

1p • 8
Onder nuttige neerslag wordt verstaan: het verschil tussen neerslag en verdamping. Wat is de gemiddelde nuttige neerslag in januari in De Bilt (zie grafiek 1)?
A ongeveer 8 mm
B ongeveer 58 mm
C ongeveer 66 mm
D ongeveer 74 mm

1p • 9
In welke maand is er sprake van het grootste neerslagtekort (zie grafiek 1)?
A februari
B april
C juni
D november

1p • 10
In Nederland wordt in tijden van overvloedige neerslag het overtollige water versneld afgevoerd. Vooral in akkerbouwgebieden is dit het geval. Welk begrip past bij dit proces?
A drainage
B infiltratie
C irrigatie

400030-2-636-530o 5 ga naar de volgende pagina

### Pagina 6

foto 1
Irাg:tiekanal in Marokko
foto 2
Druppelirrigatie in Peru

[FIGUUR: Foto van een irrigatiekanaal in Marokko met stromend water.]
[FIGUUR: Foto van druppelirrigatie in Peru met jonge boompjes en een slang.]

2p O 11 In de wereld wordt op veel plaatsen irrigatie toegepast. Op de foto's 1 en 2 is te zien dat
dit op verschillende manieren kan gebeuren.
Hieronder staan twee uitspraken over de foto's 1 en 2.
1 De irrigatiemanier van foto 1 is zuiniger in gebruik dan de irrigatiemanier van foto 2.
2 Beide irrigatiemanieren worden toegepast in droge gebieden.
-> Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet erachter of deze uitspraak
juist is of onjuist.

kaart 3
Landschappen in China

[FIGUUR: Kaart van China met verschillende hoogtes aangegeven door grijstinten en genummerde locaties met pijlen.]

Legenda:
0 - 500 m
500-2000 m
2000 m en hoger

400030-2-636-5300 6 ga naar de volgende pagina —>


### Pagina 7

tekst 1
China begint kolossaal waterproject

Eind 2002 begon China met de uitvoering van het grootste, gevaarlijkste en duurste
project sinds de bouw van de Chinese muur: de aanleg van een kanalensysteem
dwars door het land dat enorme watermassa's moet gaan verplaatsen. De pijlen geven
de stroomrichting van het water aan.

1p O 12 Op kaart 3 staan de verschillende landschappen van China weergegeven. Ook staat met
drie pijlen de mogelijke plaats aangegeven waar dit kanalensysteem (zie tekst 1) zou
kunnen worden aangelegd.
Welke pijl geeft de juiste stroomrichting van dit aan te leggen kanalensysteem aan?
A pijl 1
B pijl 2
C pijl 3

2p O 13 Dit aan te leggen kanaalsysteem wordt minstens 1200 kilometer lang. Het project moet
in 2050 klaar zijn. Het project kent tegenstanders en voorstanders.
→ Noem eerst een argument van de tegenstanders en daarna een argument van de
voorstanders van dit project.

400030-2-636-5300 7 ga naar de volgende pagina


### Pagina 8

kaart 4
Het Midden-Oosten

[FIGUUR: Een kaart van het Midden-Oosten met de rivieren Eufraat en Tigris, grenzen van landen en aanduidingen voor stuwdammen en stuwmeren.]

Legenda:
→ stuwdam met
stuwmeer
− · − − grens
── rivier

tabel 1
Stroomgebied, watertoevoer en aanspraak op water van de Eufraat
(afgerond op hele procenten)

Land | Deel stroomgebied
van de Eufraat | Watertoevoer aan
de Eufraat | Aanspraak op
water uit de
Eufraat
Turkije | 28% | 88% | 35%
Irak | 40% | 1% | 43%
Syrië | 17% | 10% | 22%
Saudi-Arabië | 15% | 1% | 0%

1p ○ 14 In klas 4 VMBO wordt tijdens de aardrijkskundeles een
watertribunaal (= waterrechtbank) nagespeeld. John treedt op namens Irak en voert
argumenten aan die de aanspraak op 43% van het water uit de Eufraat door Irak moeten
rechtvaardigen.
→ Geef een argument uit tabel 1 dat John kan gebruiken.

1p ○ 15 Mario kijkt naar de tabel en vindt dat John ongelijk heeft.
→ Geef een argument uit tabel 1 dat Mario kan gebruiken waarom Irak niet zoveel
aanspraak op het water van de Eufraat kan maken.

400030-2-636-530o 8 ga naar de volgende pagina


### Pagina 9

foto 3
Waterflessen op een strand in Thailand
[FIGUUR: Een zwart-witfoto van twee mensen die op een strand lopen, omringd door een grote hoeveelheid plastic flessen.]

tekst 2
Water in flessen

In veel ontwikkelingslanden zijn internationale bedrijven actief die bronwater produceren. Evian, Nestlé, Schweppes, Danone, Pepsi Cola en Coca Cola zijn voorbeelden van deze bedrijven die water in flessen op de markt brengen. Water in flessen is al gauw twintig keer zo duur als kraanwater.

1p O 16 → Waarom gebruiken bijvoorbeeld toeristen in dit soort landen water in flessen in plaats van gewoon kraanwater?

1p O 17 Een groot deel van de bevolking gebruikt echter gewoon kraanwater.
→ Waarom gebruiken zij geen water in flessen?

1p O 18 → Noem een nadeel van het gebruik van water in flessen en maak hierbij gebruik van foto 3.

400030-2-636-530o 9 ga naar de volgende pagina

### Pagina 10

tekst 3
Experiment met huishoudwater mislukt
Experimenten met huishoudwater (dit is minder gezuiverd dan drinkwater) zijn volgens
de Vewin (de Vereniging van Nederlandse Waterbedrijven) volledig mislukt.
De gescheiden leidingen voor drinkwater en huishoudwater leveren nauwelijks
milieuwinst op.
1p O 19 -> Welk belangrijk doel wilde men met het experiment (zie tekst 3) van huishoudwater
bereiken?
2p O 20 -> Noem twee voorbeelden waar huishoudwater (zie tekst 3) in het huishouden voor
gebruikt kan worden.
foto's 4, 5 en 6
Drie foto's over waterproblemen op aarde
foto 4
[FIGUUR: Een man die een houten kar met een grote kist de berg op duwt.]
foto 5
[FIGUUR: Verwoeste, kale bomen in modderig, laag water.]
foto 6
[FIGUUR: Een enorm gletsjerlandschap met een smeltende gletsjer en een meer aan de voet.]
Oonderschriften P, Q en R
P Bomen sterven af doordat ze in het water komen te staan.
Q De Quelccaya-gletsjer in Peru heeft zich tussen 1983 en 2001 ruim 800 meter
teruggetrokken.
R Door de aanleg van de Drie-Klovendam in China zullen ruim 1,5 miljoen mensen
moeten verhuizen.
400030-2-636-5300
10
ga naar de volgende pagina

### Pagina 11

1p ● 21 Ank en Trees willen een posterpresentatie geven over waterproblemen op aarde. Ze hebben de foto's 4, 5 en 6 gekozen en de onderschriften P, Q en R bedacht. Welk onderschrift hoort bij foto 4?
A onderschrift P
B onderschrift Q
C onderschrift R

1p ● 22 Gedurende de laatste eeuw is de temperatuur van de atmosfeer voortdurend gestegen. Welk onderschrift hangt samen met het warmer worden van de atmosfeer?
A onderschrift P
B onderschrift Q
C onderschrift R
400030-2-636-5300 11 ga naar de volgende pagina

### Pagina 12

TRANSPORT EN INFRASTRUCTUUR
tekst 4
De A12
De A12 is een belangrijke autosnelweg voor de doorvoer van goederen tussen de
Randstad en Duitsland. Van de 25.000 voertuigen, die per etmaal de grens passeren,
zijn er 20.000
vrachtwagens.
Maar in hoeverre is de A12 nog een snelweg te noemen? De gemiddelde snelheid is
slechts 60 km per uur en files zijn een normaal beeld geworden.

kaart 5
De A12
[FIGUUR: Kaart van Nederland met de A12, steden als Den Haag, Zoetermeer, Gouda, Utrecht, Arnhem, en grenzen met België en Duitsland. Een legenda geeft aan dat de dikke lijn een snelweg voorstelt.]
Legenda:
snelweg

1p O 23 → Naar welk belangrijk Duits industriegebied gaan veel vrachtwagens?
1p ● 24 Om de doorstroming op de A12 te bevorderen, is er bij een aantal opritten een maatregel
genomen, waardoor je soms even moet wachten voordat je de snelweg op kunt rijden.
Hoe wordt deze maatregel genoemd?
A tolheffing
B toeritdosering
C rekeningrijden
D carpoolen

2p O 25 Reizen is in onze tijd steeds meer een kwestie van tijd en steeds minder van afstand. Dit
blijkt ook uit informatieborden boven onze snelwegen met bijvoorbeeld de tekst: ‘Reistijd
Randstad 45 min.’
Zo'n informatiebord met deze tekst is een onderdeel van ...1... en geeft de reiziger een
aanwijzing over ...2...
Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en schrijf het juiste begrip er achter.
Kies uit:
een verkeersknooppunt
een route-informatiesysteem
de absolute afstand
de relatieve afstand

400030-2-636-5300 12 ga naar de volgende pagina

### Pagina 13

1p ● 26 Op kaart 5 staan met de letters X, Y en Z drie plaatsen aangegeven, waar dagelijks files kunnen voorkomen. Bij welke plaats komen de meeste, dagelijkse files voor op het Nederlandse snelwegennet?
A bij plaats X
B bij plaats Y
C bij plaats Z

kaart 6 Goederenvervoer naar soort vervoerswijze van 11 EU-landen in 2001
[FIGUUR: Een kaart van Europa met vakjes voor verschillende landen. Elk land bevat een cirkeldiagram dat het percentage van goederenvervoer per vervoerswijze weergeeft. De legenda bevat de volgende vervoerswijzen: wegvervoer, spoorweg, binnenvaart, pijpleiding.]

2p O 27 Pieter maakt een werkstuk over goederenvervoer in Europa. In zijn werkstuk heeft hij kaart 6 ingeplakt. Naar aanleiding van kaart 6 trekt hij vier conclusies:
1 Alle met cirkels aangegeven landen vervoeren evenveel goederen.
2 In alle met cirkels aangegeven landen is het vervoer over de weg het grootst.
3 Het aandeel van de binnenvaart is in Spanje het grootst in vergelijking met de andere met cirkels aangegeven landen.
4 Oostenrijk vervoert in verhouding meer goederen per pijpleiding dan de andere met cirkels aangegeven landen.
Twee conclusies zijn juist.
→ Noteer op het antwoordblad de cijfers van de twee juiste conclusies.

1p ● 28 In welk land speelt de binnenvaart naar verhouding de belangrijkste rol (zie kaart 6)?
A Nederland
B België
C Duitsland
D Luxemburg

400030-2-636-530o 13 ga naar de volgende pagina


### Pagina 14

kaart 7
Het havengebied van Rotterdam

[FIGUUR: Kaart van het havengebied van Rotterdam met de Noordzee, de Maas, woonbebouwing en haven- en industrieterrein. Verschillende punten (Y, P, Q, R, X) zijn aangegeven op de kaart. Een schaalbalk geeft de afstand in kilometers aan.]

Legenda:
woonbebouwing
haven- en industrieterrein

foto 7
containers

[FIGUUR: Foto van een haven met opgestapelde containers en een schip. Een kraan is zichtbaar.]

1p ● 29 Yvonne maakt met haar klas een excursie door het Rotterdamse havengebied.
Tijdens de excursie heeft Yvonne onder andere foto 7 gemaakt.
Bij welke plaats op kaart 7 heeft Yvonne deze foto gemaakt?
A bij plaats P
B bij plaats Q
C bij plaats R

1p ● 30 De busreis startte bij punt X en vervolgens reden zij richting Noordzee, punt Y op de
kaart. Daarbij kwamen ze door verschillende havengebieden.
Welke van de onderstaande letters is de Maasvlakte?
A P
B Q
C R

2p ○ 31 Het havengebied van Rotterdam is een mainport geworden. Het dankt zijn positie vooral
aan de gunstige natuurlijke ligging.
→ Noem twee voorbeelden waaruit deze gunstige ligging blijkt.

400030-2-636-530o 14 ga naar de volgende pagina


### Pagina 15

tekst 5
In Duitsland groeit een 'Nederlands' vliegveld

Veertig kilometer van Nijmegen groeit in
Duitsland stilletjes en in rap tempo de
'tweede luchthaven van Nederland'.
Met geld van Nederlandse investeerders
moet Niederrhein Airport Nederlandse en
Duitse passagiers van Schiphol afpakken.

kaart 8
Niederrhein Airport

[FIGUUR: Kaart van de regio Niederrhein Airport met de steden Arnhem, Doetinchem, Nijmegen, Goch, Venlo en Duisburg. Verschillende wegen en spoorlijnen zijn aangegeven, evenals de Duitse/Nederlandse grens. Een insetkaart toont de ligging van het gebied in Duitsland.]

Legenda:
⊕ Niederrhein Airport
======== autosnelwegen
--------- provinciale wegen
- - - - - spoorwegen
------- grens
ligging kaartfragment

1p O 32 In de tekst staat dat Niederrhein Airport klanten kan gaan afpakken van Schiphol.
→ Geef hiervoor een reden.

400030-2-636-530o 15 ga naar de volgende pagina


### Pagina 16

kaart 9
Schiphol
[FIGUUR: Kaart van de regio Schiphol met omliggende steden zoals Haarlem, Amsterdam, Hoofddorp, Aalsmeer en Uithoorn. De kaart toont snelwegen (A9, A4, A5) en het Schipholterrein met genummerde banen.]
Legenda:
stedelijk gebied
aankomst- en vertrekhallen
water
bestaande baan
spoorlijn
1 Buitenveldertbaan
2 Zwanenburgbaan
3 Kaagbaan
4 Sloterburgerbaan
ligging kaartfragment

1p 33 Schiphol doet er alles aan om de concurrentie het hoofd te bieden. Schiphol probeert dat
door steeds meer uit te breiden.
Welke uitbreiding staat nog niet op kaart 9?
A de vijfde baan
B de A5
C de Schipholspoorlijn

kaart 10
Duitsland
[FIGUUR: Kaart van Duitsland met de locaties van de steden Berlijn, Niederrhein Airport (Düsseldorf) en Frankfurt, Stuttgart. Een schaalstok is aanwezig.]
0 100 200 km

400030-2-636-530o
16
ga naar de volgende pagina


### Pagina 17

1p • 34 Niederrhein Airport zou in de toekomst ook een concurrent kunnen worden van een
Duitse mainport. Deze mainport staat op de derde plaats in de top-10 van grootste
Europese luchthavens.
Welke mainport wordt hier bedoeld (zie kaart 10)?
A Düsseldorf
B Berlijn
C Stuttgart
D Frankfurt

kaart 11
Windsnelheid en windrichting

[FIGUUR: Kaart van Nederland met windrozen op verschillende locaties en een schaalverdeling van 0 tot 80 km. Kaart van de omgeving van Niederrhein Airport met wegen en plaatsen, inclusief een kleine kaart van Duitsland die de locatie van het fragment aanduidt.]

Legenda:
gemiddelde windkracht
zwakke wind
matige wind
harde wind

1p • 35
Vliegtuigen stijgen en dalen het liefst met de neus in de wind.
Welke van onderstaande plaatsen zou hierdoor het meeste te maken kunnen krijgen met
de geluidsoverlast van opstijgende vliegtuigen van Niederrhein Airport?
Maak hierbij gebruik van de kaarten 11 en 12.
A Venray
B Duisburg
C Nijmegen
D Venlo

1p • 36
Veel mensen die in de omgeving van Niederrhein Airport wonen, zijn vooral vanwege de
geluidsoverlast tegen het vliegveld. Toch ziet de Kamer van Koophandel voordelen voor
bedrijven.
Voor welk onderstaand bedrijf zal dat vooral zo zijn?
A een sigarettenfabriek in Zevenaar
B een containeroverslagbedrijf in Nijmegen
C een staalfabriek in Duisburg
D een rozenkwekerij in Venray

400030-2-636-530o 17 ga naar de volgende pagina


### Pagina 18

grafiek 2
Autogebruik 1960 - 2000 in Nederland
grafiek 3

[FIGUUR: Grafiek 2 toont het aantal personenauto's in Nederland van 1960 tot 2000. De y-as toont miljoenen personenauto's, de x-as toont de jaren. Grafiek 3 toont het aantal per jaar gereden kilometers per auto in 1000 km van 1960 tot 2000. De y-as toont per jaar gereden kilometers per auto x 1000 km, de x-as toont de jaren.]

1p O 37 De Nederlandse regering probeert het autogebruik te verminderen. In de aardrijkskunde-
les ontstaat er een discussie over het beleid van de regering.
Karin vindt dat grafiek 2 laat zien dat dit beleid geen succes is.
→ Geef met behulp van grafiek 2 een argument voor het standpunt van Karin.

1p O 38 Mike vindt dat grafiek 3 laat zien dat dit beleid wel enig succes heeft gehad als je 1960
met 2000 vergelijkt.
→ Geef met behulp van grafiek 3 een argument voor het standpunt van Mike.

tekst 6
Bloemen onder je voeten

Van Aalsmeer naar Schiphol over de weg is een drama. Dat is zeker als je weet dat de
vracht uit verse snijbloemen bestaat. En dan liggen Aalsmeer en Schiphol ook nog
dicht bij elkaar.
Daarom gaat de bloemenveiling liever ondergronds. Door tunnelbuizen brengen
automatisch bestuurde karretjes de vracht van Aalsmeer naar Schiphol, alleen nog
maar inladen: een druk op de knop en rijden maar.

2p O 39 → Noem twee belangrijke voordelen van dit ondergronds vervoer via tunnelbuizen.

tekst 7
Onnodig transport voorkomen

De meeste vrachtauto's vervoeren vooral lucht, de meeste tankauto's vooral water. Het
streven 'onnodig' transport te voorkomen heeft de afgelopen jaren boeiende en slimme
oplossingen opgeleverd. Een goed voorbeeld is de distributie van frisdrank in
poedervorm. Op de plaats van bestemming voegt men er pas het water aan toe. Al
heel lang worden meubels van IKEA vervoerd in onderdelen, in platte dozen, wat
eveneens heel wat vervoer van lucht voorkomt.

2p O 40 Als je het vervoer van lucht bij het vervoer van goederen kunt beperken, dan heeft dat
heel wat voordelen.
→ Noem twee van die voordelen.

400030-2-636-530o 18 ga naar de volgende pagina


### Pagina 19

foto 8
Een automonteur
[FIGUUR: Een automonteur die aan de voorkant van een auto werkt.]

foto 10
Een stratenmaker
[FIGUUR: Een stratenmaker die stenen legt.]

foto 9
Een kabelwerker
[FIGUUR: Een persoon in een tent, mogelijk aan het werk aan een kabel.]

foto 11
Een wielrenner
[FIGUUR: Close-up van een wielrenner met pet.]

2p 41
Tijdens de behandeling van het onderwerp Transport en infrastructuur werd er ook
aandacht geschonken aan het onderdeel 'oriëntatie op leren en werken'. Mevrouw
Eekers, docent en schooldecaan aan het Eurocollege, had daarvoor een fotokwartetspel
over beroepen gemaakt (zie foto's 8, 9, 10 en 11).
→ Op welke twee foto's staan beroepen van mensen die werken aan de infrastructuur?
Neem de cijfers van deze twee foto's over op het antwoordblad.

400030-2-636-5300
19
ga naar de volgende pagina


### Pagina 20

figuur 2
Groei containeroverslag in procenten
[FIGUUR: Lijngrafiek met op de x-as de jaren 1992-1997 en op de y-as de index (1992=100) van 100 tot 250. Er zijn drie lijnen getekend, die de groei in Antwerpen (gestippeld), Hamburg (solid) en Rotterdam (gestreept) weergeven.]
figuur 3
Groei containeroverslag in aantallen
[FIGUUR: Staafdiagram met op de x-as de haven (Antwerpen, Hamburg, Rotterdam) met daaronder de jaren '92 en '97. Op de y-as staan de aantallen containers (x1000) van 0 tot 6000. Per haven zijn twee staven getekend die de aantallen in 1992 en 1997 weergeven.]
2p O 42 Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van figuur 2 en figuur 3.
1 Hamburg heeft wat betreft het containervervoer na 1992 de meest geleidelijke groei
doorgemaakt.
2 Antwerpen slaat meer containers over dan Rotterdam.
-> Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet er achter of deze uitspraak
juist is of onjuist.
400030-2-636-530o
20
ga naar de volgende pagina

### Pagina 21

figuur 4
Containeroverslag in Rotterdam, 1999 - 2001

[FIGUUR: Lijn-grafiek die de overslag van containers in Rotterdam van 1999 tot 2001 weergeeft. De y-as toont het aantal containers van 20 voet (x1000), variërend van 6000 tot 6500. De x-as toont de jaren 1999, 2000 en 2001. De lijn toont een lichte daling van 1999 naar 2000, en een verdere daling van 2000 naar 2001.]

1p 43 In de periode 1999 - 2001 is de overslag van containers in Rotterdam gedaald (zie figuur 4).
Wat is hiervoor de voornaamste oorzaak?
A Dat komt door de toegenomen concurrentie van andere containerhavens.
B Dat komt door de opkomst van andere vormen van goederenvervoer.
C De havens zijn minder goed bereikbaar geworden.
400030-2-636-5300* 21 einde ■