# Eindexamen Aardrijkskunde VMBO-KB 2004 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-kb/aardrijkskunde/2004/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

### Vraag 37 – Opgave 37

### Vraag 38 – Opgave 38

### Vraag 39 – Opgave 39

### Vraag 40 – Opgave 40

### Vraag 41 – Opgave 41

### Vraag 42 – Opgave 42

### Vraag 43 – Opgave 43

### Vraag 44 – Opgave 44

### Vraag 45 – Opgave 45

### Vraag 46 – Opgave 46

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examenopgaven VMBO-KB
2004
tijdvak 1
maandag 24 mei
9.00 – 11.00 uur
AARDRRIJKSKUNDE CSE KB
AARDRRIJKSKUNDE VBO-MAVO-C
Dit examen bestaat uit 46 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 55 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten maximaal behaald kunnen worden.
400009-1-636-5300

### Pagina 2

• Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

OMGAAN MET NATUURLIJKE HULPBRONNEN

foto 1
Spitsbergen rond 1900

[FIGUUR: Een bootje in een water met op de achtergrond een grote ijsmassa.]

foto 2
Spitsbergen rond 2000

[FIGUUR: Een bootje in een water met op de achtergrond bergen en ijs.]

Op foto 1 staat een ijsmassa op het Noorse Spitsbergen rond 1900. Foto 2 is op dezelfde
plek genomen rond 2000. Deze foto's laten zien hoeveel ijs er in dit deel van het
poolgebied is verdwenen. Greenpeace zegt dat het verdwijnen van het ijs komt door het
stijgen van de temperatuur.

1p • 1 Greenpeace stelt dat de mens zelf voor een deel schuldig is aan het stijgen van de
temperatuur op aarde.
Wat is volgens Greenpeace de oorzaak van het stijgen van de temperatuur?
A de ontbossing
B het leegvissen van de oceanen
C de vervuiling van de lucht

1p • 2 Hoeveel procent van al het zoet water op aarde ligt opgeslagen in pool- en gletsjerijs?
A ongeveer 1%
B ongeveer 30%
C ongeveer 69%

1p • 3 Waarvoor wordt het meeste zoet water op aarde gebruikt?
A voor de landbouw
B voor de industrie
C voor drinkwater

2p O 4 Hieronder staan twee uitspraken over gletsjerijs.
1 Gletsjerijs vormt vooral een onderdeel van de lange kringloop.
2 Op foto 1 is gletsjerijs te zien.
-> Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet er achter of deze uitspraak
juist is of onjuist.

400009-1-636-5300 2 ga naar de volgende pagina

### Pagina 3

tekst 1
Medewerker waterbeheer

Wij zijn op zoek naar een enthousiaste medewerker kwaliteitsbeheer waterwerken.
Vereiste opleiding: MBO, niveau 4, Land-, water- en milieubeheer.
Sollicitaties te richten aan: dhr. J. Veenboer, Ottolaan 1, 2004 KB Graafland.

2p O 5 Tijdens een aardrijkskundeles over natuurlijke hulpbronnen kregen de leerlingen in klas 4
VMBO ook opdrachten die te maken hadden met 'oriëntatie op leren en werken'.
Zo moesten er beroepen gezocht worden die te maken hadden met natuurlijke
hulpbronnen.
Petra vond in de krant deze advertentie (zie tekst 1)
In de advertentie wordt een medewerker waterbeheer gezocht.
Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van tekst 1.
1 De medewerker heeft onder andere als taak het controleren van de kwaliteit van het
oppervlaktewater.
2 De medewerker heeft dagelijks een weersvoorspelling.
→ Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet er achter of deze uitspraak
juist is of onjuist.

diagram 1
Een vorm van drinkwaterwinning

[FIGUUR: Schematische weergave van drinkwaterwinning. Links de Noordzee met zout water, een laag brak water en een grotere laag zoet water daaronder. Naar rechts toe stijgt de zeebodem, waarna het zoete water door duinen naar een pomp wordt geleid.]

Noordzee
zout water brak water
duinen
pomp
zoet water

1p ● 6 In het gebied op diagram 1 wordt drinkwater gewonnen.
Deze vorm van drinkwaterwinning komt ook voor in Nederland.
In welk deel van Nederland komt deze vorm van drinkwaterwinning voor?
A het westen
B het zuiden
C het oosten
D het noorden

1p ● 7 Deze vorm van drinkwaterwinning is nogal riskant.
Wanneer er teveel zoet water wordt opgepompt, kan namelijk brak water of zout water
worden aangezogen. In Nederland is daar een oplossing voor gevonden.
Hoe voorkomt men in Nederland dat er brak water of zout water wordt opgepompt?
A Door water uit spaarbekkens te laten infiltreren.
B Door water uit rivieren te laten infiltreren.
C Door grondwater te laten infiltreren.

400009-1-636-530o 3 ga naar de volgende pagina


### Pagina 4

tekst 2
De rivier is nog te veel een riool

Rijn en Maas zijn schoner dan voorheen en toch hebben waterleidingbedrijven soms
moeite er voldoende schoon water uit te halen. De strijd tegen de industriële vervuiling
is succesvol geweest. De vervuiling is minder geworden.
De strijd tegen een andere soort van vervuiling gaat echter nog steeds door. Die
situatie begint zorgelijk te worden en vormt een serieuze bedreiging voor de
drinkwaterproductie. Een oplossing voor dit probleem eist echter intensief
internationaal overleg en dat zal waarschijnlijk nog jaren duren.

1p O 8 Volgens tekst 2 gaat de strijd tegen een andere soort vervuiling nog steeds door.
→ Geef een voorbeeld van een andere soort vervuiling.

1p O 9 In Nederland worden allerlei maatregelen genomen om de vervuiling van onze rivieren
tegen te gaan. In tekst 2 wordt aangegeven dat daarbij internationaal overleg nodig is.
→ Noem een reden waarom internationaal overleg nodig is om de problemen van de
Nederlandse waterleidingbedrijven op te lossen.

tekst 3
Congres over water

Tijdens een congres over water op 19 juni 1998 deed prins Willem-Alexander de
volgende uitspraak: "Peilverlaging en grondwateronttrekkingen op de schaal waarop
die in deze laatste halve eeuw in de wereld hebben plaatsgevonden, doen de natuur
geweld aan."

1p O 10 Welke gebruikers zijn wereldwijd de grootste veroorzakers van de daling van de
grondwaterstand in de wereld?
A de drinkwaterbedrijven
B de industrieën voor koelwater
C de landbouwers voor irrigatie
D de huishoudens voor huishoudelijk gebruik

400009-1-636-530o 4 ga naar de volgende pagina


### Pagina 5

tekst 4
P
Op camping De Papillon draaien de wasmachines op gefilterd regenwater.
Q
In Maastricht stuurt het chemiebedrijf Ciba zijn afvalwater naar de papierfabriek Sappi. Deze papierfabriek gebruikt dit water om bacteriën te doden, die bij het maken van papier ontstaan.
R
Zoals veel Zuid-Afrikanen tapt boer Samson Chauke zijn water illegaal af van een pijp en hij laat de kraan de hele dag openstaan om zijn land te bevloeien. De dorpen verderop krijgen daardoor minder water.
S
Het nieuwe drinkwater van Singapore heet Newater. Het was wel even slikken bij de gedachte dat Newater eigenlijk huishoudelijk afvalwater is. Dit Newater is gefilterd en gezuiverd tot het beter van kwaliteit is dan de normen van de Wereldgezondheids- organisatie.
2p O 11
Naast de aandacht voor watergebruik is er ook steeds meer aandacht voor hergebruik van water. De teksten P, Q, R en S gaan over het waterverbruik van mensen en bedrijven.
→ In welke twee teksten is er sprake van hergebruik van water?
Noteer de letters van de juiste teksten op het antwoordblad.
400009-1-636-5300
5
ga naar de volgende pagina

### Pagina 6

tekst 5
Overstromingen in Duitsland
In Duitsland kwamen in augustus 2002 enorme overstromingen voor.
Experts en milieu-activisten zeggen dat de mens zelf schuldig is.

kaart 1
De Rijn, van rivier tot watersnelweg

[FIGUUR: Twee kaarten naast elkaar, de linker met het jaartal 1828 en een gedetailleerd riviersysteem, de rechter met het jaartal 2002 en een versimpeld riviersysteem met de aanduiding DUITSLAND en RIJN. Een insetkaart toont de locatie van het rechtergebied in Europa. Een schaalbalk geeft 0, 6, 12 km aan.]

1p O 12 Volgens experts en milieu-activisten is de mens zelf schuldig aan deze overstromingen in
Duitsland (zie tekst 5).
$\rightarrow$ Geef met behulp van kaart 1 een voorbeeld waaruit dat blijkt.

1p • 13 Veel stedelijke gebieden leiden het regenwater via de riolering direct naar de
dichtstbijzijnde rivier. Het water krijgt geen kans om in de grond te sijpelen.
De bodem in deze stedelijke gebieden krijgt dan te maken met
A drainage.
B verdroging.
C irrigatie.
D hoge grondwaterstand.

400009-1-636-530o 6 ga naar de volgende pagina


### Pagina 7

kaart 2
Drie-Kloovendam
[FIGUUR: Kaart van de Jangtsekiang rivier in China met de Drie-Kloofdam en de Gezhouba Dam, inclusief legenda met stuwmeren, steden en overstroomde gebieden.]
Legenda:
toekomstig stuwmeer (lengte 660 km, breedte 1-1,7 km)
vanaf 2003 overstroomde grotere steden
overstroomde historische steden (selectie)
stad
China heeft regelmatig te maken met enorme overstromingen van de rivier de
Jangtsekiang. Deze overstromingen hebben al vele mensenlevens geëist. Momenteel
wordt gewerkt aan de grootste stuwdam ter wereld: de Drie-Kloofdam. Door de bouw
van de dam hoopt men in de toekomst de waterstand in de rivier beter te kunnen regelen.
Daarnaast biedt de dam de mogelijkheid om schone, duurzame energie op te wekken.
1p O 14 -> Welke schone, duurzame energie wordt bedoeld?
1p O 15 -> Noem een nadeel van dit project dat je kunt aflezen van kaart 2.
1p O 16 Door de aanleg van de Drie-Kloofdam hoopt men in de toekomst de waterstand in de
rivier beter te kunnen regelen.
Sommige mensen vrezen echter dat door deze dam nog grotere overstromingen kunnen
ontstaan.
-> Leg dat uit.
400009-1-636-5300 7 ga naar de volgende pagina

### Pagina 8

kaart 3
Tsjaadmeer 1950
kaart 4
Tsjaadmeer 2001
[FIGUUR: Kaart 3 toont het Tsjaadmeer in 1950, met de stad Hadeijia en de rivier de Chari. Kaart 4 toont het Tsjaadmeer in 2001, met de stad Hadeijia en de rivier de Chari. Een kleine kaart toont de locatie van het Tsjaadmeer in Afrika met een schaal.]
Legenda:
water
rivier
--- grens
ligging kaartfragment

Steven is bezig met zijn sectorwerkstuk over natuurlijke hulpbronnen. Hij is op zoek naar
informatie over het Tsjaadmeer. Dit Tsjaadmeer was ooit één van de grootste meren van
Afrika. In de bibliotheek komt hij een oude atlas tegen uit 1950. Tot zijn verbazing ziet hij
dat het Tsjaadmeer toen veel groter was, tenminste als hij dat vergelijkt met de atlas uit
2001.

1p O 17 Geeft een verklaring voor het kleiner worden van het Tsjaadmeer.
400009-1-636-530o 8 ga naar de volgende pagina


### Pagina 9

tekst 6
Plan verbinding rivieren

Om het Tsjaadmeer weer op peil te brengen, is er het plan om een verbinding te
maken tussen de rivier de Oubangui en de rivier de Chari.
Het Tsjaadmeer zou zich hierdoor weer probleemloos vullen.

kaart 5
Deel van Afrika

[FIGUUR: Kaart van een deel van Afrika met rivieren, meren, bergen, landsgrenzen en een insetkaart van Afrika met een gemarkeerd gebied.]

1p 18 Het plan om de rivier de Chari te verbinden met de rivier de Oubangui is een voorbeeld
van
A een project op lokaal niveau.
B een project op regionaal niveau.
C een project op wereldniveau.

1p O 19 Technisch gezien schijnt dit plan wel mogelijk te zijn.
Of het plan uiteindelijk tot uitvoering komt, hangt af van verschillende factoren.
-> Noem zo'n factor.

400009-1-636-530o 9 ga naar de volgende pagina


### Pagina 10

tekst 7
Wateroorlogen?
"De oorlogen in de volgende eeuw gaan over water." Dit zei de Egyptenaar Ismail
Serageidin, een politicus uit het Midden-Oosten, in 1995. Nu zitten we in die volgende
eeuw. Kunnen we elk moment oorlog verwachten, of valt het wel mee?

kaart 6
Deel van Afrika
[FIGUUR: Kaart van een deel van Afrika met Egypte, Soedan, Eritrea, Ethiopië, Somalië, Oeganda, Rwanda, Burundi en Tanzania. De Nijl rivier is getekend met de Nasser-meer. Er is een legenda met stuwdam, rivier, waterkrachtcentrale en grens. Een schaalbalk is ook aanwezig.]

1p O 20 Zo'n wateroorlog zou bijvoorbeeld gevoerd kunnen worden tussen Egypte en Sudan.
Volgens Annouk zou Egypte eerder een oorlog over water beginnen dan Sudan.
Volgens Carien zou juist Sudan eerder zo'n oorlog beginnen.
→ Geef aan wie er gelijk heeft. Kies eerst voor Annouk of Carien en schrijf er dan achter
waarom zij gelijk heeft.

400009-1-636-5300
10
ga naar de volgende pagina


### Pagina 11

2p O 21 In de rivier de Nijl ligt het Nassermeer (zie kaart 6).
Het Nassermeer is ontstaan door de bouw van een stuwdam in de Nijl.
Hieronder staan twee uitspraken over dit meer.
1 De stuwdam, waardoor dit meer is ontstaan, ligt in het noorden van Sudan.
2 Het water uit dit meer wordt onder andere gebruikt voor het opwekken van elektriciteit.
→ Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet er achter of deze uitspraak
juist is of onjuist.
400009-1-636-530o 11 ga naar de volgende pagina

### Pagina 12

foto 3
Woonwijk met vrijstaande villa's
[FIGUUR: Luchtfoto van een woonwijk met ruime kavels en vrijstaande villa's omgeven door bomen en tuinen.]
foto 4
Een woonwijk in een industriestad
[FIGUUR: Luchtfoto van een dichtbebouwde woonwijk met rijtjeshuizen en tuinen, grenzend aan een mogelijk industriegebied.]
400009-1-636-530o 12 ga naar de volgende pagina
leiden.nl. Pagina: 1076

### Pagina 13

1p 22 Op foto 4 zal het totale waterverbruik aanzienlijk hoger zijn dan op foto 3.
Wat is hiervoor de reden?
A Er wonen meer mensen.
B De welvaart van de mensen die er wonen is hoger.
C Er is meer landbouw.

1p 23 De mensen die in de woonwijk op foto 3 wonen, gebruiken gemiddeld per persoon meer
water dan de mensen die wonen in de woonwijk op foto 4.
-> Noem een voorbeeld waaraan je kunt zien dat er per persoon op foto 3 meer water
wordt verbruikt dan op foto 4.

1p 24 Welke vorm of welke vormen van infrastructuur zie je op foto 4?
A alleen wegen
B alleen wegen en spoorwegen
C alleen wegen, spoorwegen en kanalen

400009-1-636-5300 13 ga naar de volgende pagina ->

### Pagina 14

TRANSPORT EN INFRASTRUCTUUR
kaart 7
Belangrijke spoorlijnen en mainports
[FIGUUR: Kaart van Nederland en België met daarop aangeduid de mainports Schiphol (S), Rotterdam (P) en Antwerpen (R) en de spoorlijnen ertussen. Een legenda geeft aan dat de cirkels mainports voorstellen en de lijnen spoorlijnen.]
Legenda:
O mainport
— spoorlijn

1p 25 In Nederland en België wordt druk gewerkt aan de verbetering van het spoorwegnet.
Bestaande spoorlijnen worden verbreed en soms worden ‘slapende lijnen’ weer opnieuw
in gebruik genomen. Daarnaast zijn er nog verschillende plannen voor nieuwe spoorlijnen.
Met de aanleg daarvan is men in een aantal gevallen al begonnen.
Op kaart 7 staan drie spoorlijnen aangegeven.
Welke letter hoort bij de Betuwelijn?
A letter P
B letter Q
C letter R

1p 26 Welke letter hoort bij de spoorlijn die deel gaat uitmaken van een internationaal netwerk
van hogesnelheidsverbindingen voor het personenvervoer?
A letter P
B letter Q
C letter R

400009-1-636-530o 14 ga naar de volgende pagina


### Pagina 15

foto 5
Verkeersinformatiebord boven de snelweg

[FIGUUR: Verkeersinformatiebord met tekst "richting Schiphol via A9 file vrij" en "via A10 file vrij", met daaronder een snelweg met auto's en andere borden.]

1p O 27 Steeds vaker worden er portaalborden boven snelwegen geplaatst met daarop
verkeersinformatie. Vanuit een centrale meldkamer wordt de verkeersinformatie
voortdurend elektronisch aangepast.
→ Wat is het doel van deze verkeersinformatie voor automobilisten?

400009-1-636-530o 15 ga naar de volgende pagina


### Pagina 16

kaart 8
Rotterdam - Europoort
[FIGUUR: Kaart met de Noordzee, spoorlijnen, wegen, woonbebouwing en haven- en industriegebieden.]
Legenda:
[FIGUUR: Gekleurd vlak voor woonbebouwing.] woonbebouwing
[FIGUUR: Gekleurd gearceerd vlak voor haven- en industriegebieden.] haven- en industrieterrein
[FIGUUR: Dubbele lijn voor hoofdwegen.] hoofdweg
[FIGUUR: Stippellijn met streepjes voor spoorlijnen.] spoorlijn
foto 6
Een haven
[FIGUUR: Luchtfoto van een haven met veel pijpleidingen en installaties.]
foto 7
Een haven
[FIGUUR: Luchtfoto van een tankenpark met een schip aan een kade.]
400009-1-636-530o
16
ga naar de volgende pagina

### Pagina 17

foto 8
Een haven
[FIGUUR: Een zwart-witfoto van een drukke haven met veel boten en gebouwen op de achtergrond.]
1p 28 Op kaart 8 staan drie havens aangegeven met de letters X, Y en Z.
Welke haven op de kaart heeft de grootste diepgang?
A haven X
B haven Y
C haven Z
1p 29 Op elk van de foto's 6, 7 en 8 is een haven afgebeeld.
Welke foto hoort bij de haven aangegeven met de letter Z (zie kaart 8)?
A foto 6
B foto 7
C foto 8
1p 30 Op foto 7 is een aantal opslagplaatsen te zien.
Welk product wordt in zo'n opslagplaats bewaard?
A aardolie
B graan
C steenkool
D ijzererts
400009-1-636-530o 17 ga naar de volgende pagina

### Pagina 18

foto 9
Vervoer goederen met duwbakken
[FIGUUR: Een duwboot duwt een vloot van zes duwbakken, elk gevuld met een donkere substantie.]
2p O 31 Een methode om goederen te vervoeren is de duwvaart. Het schip op foto 9 duwt zes los te koppelen bakken.
Hieronder staan twee uitspraken over deze duwvaart (zie foto 9).
1 Bij duwvaart is sprake van lagere transportkosten dan bij gewone binnenvaartschepen.
2 Duwvaart vindt vooral plaats op zee.
→ Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet er achter of deze uitspraak juist is of onjuist.
400009-1-636-530o 18 ga naar de volgende pagina

### Pagina 19

figuur 1
Straalschepen doorklieven de Atlantische Oceaan

straalschip: lengte 290 meter
jumbojet/vrachtvliegtuig:
lengte 50 meter

[FIGUUR: Tekening van een straalschip op het water, met daarboven een tekening van een straalschip.]

Over een aantal jaren steken vrachtschepen met straalmotoren met de snelheid van een
speedboot de Atlantische Oceaan over. Deze straalschepen leggen per etmaal 1600
kilometer af, waardoor vracht binnen een week uit de VS in Europa kan zijn.
De straalschepen in figuur 1 zouden een geduchte concurrent van zowel
vrachtvliegtuigen als traditionele vrachtschepen kunnen worden voor de verbinding
tussen Noord-Amerika en Europa.

1p O 32 → Wat is het voordeel van een straalschip boven een vrachtvliegtuig?

1p O 33 → Wat is het voordeel van een straalschip boven een gewoon vrachtschip?

1p ● 34 Wat zullen deze straalschepen vooral gaan vervoeren?
A ertsen
B granen
C steenkool
D containers

400009-1-636-530o 19 ga naar de volgende pagina


### Pagina 20

diagram 2
Hoe lang blijft Rotterdam de grootste?
[FIGUUR: Horizontale staafdiagram met op de y-as de havens Hamburg, Rotterdam, Antwerpen en Le Havre. Op de x-as staat "totaal aantal containers (x miljoen)". Er zijn twee staafjes per haven, een donkergrijs en een lichtgrijs, met getallen erbij: Hamburg (2,27 en 4,69), Rotterdam (4,12 en 6,10), Antwerpen (1,8 en 4,22), Le Havre (1,32 en 2,92). Rechts staat een legenda met '1992' en '2001'.]
2p O 35 Diagram 2 gaat over de overslag van containers in een aantal Europese havens. Hieronder staan twee uitspraken over diagram 2.
1 Rotterdam heeft de grootste overslag van containers.
2 Antwerpen groeit het snelst bij de overslag van containers.
→ Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet er achter of deze uitspraak juist is of onjuist.
1p O 36 Net zoals er voor een auto in een parkeergarage geld betaald wordt, betaalt men voor een schip in de haven havengeld. Hoe groter het schip, hoe meer havengeld er moet worden betaald. Hoe langer een schip in de haven ligt, hoe duurder het wordt. Bremen en Hamburg liggen beide in Duitsland en zijn concurrenten van elkaar. Bremen heeft de kleinste overslag van containers.
→ Hoe kan het havenbedrijf van Bremen proberen meer containerschepen in de haven te krijgen?
400009-1-636-530o 20 ga naar de volgende pagina

### Pagina 21

tekst 8
Uitbreiding Schiphol
Schiphol wil het aantal startbanen uitbreiden van vijf in 2003 naar zes en eventueel
zeven banen in 2020. De directie verwacht dat het luchtverkeer rond het jaar 2020
twee keer zo druk is als nu. Het aantal passagiers zal bijna verdrievoudigen."
1p O 37 Volgens tekst 8 wil Schiphol nog verder uitbreiden.
→ Noem een economisch voordeel van de uitbreiding van Schiphol.
1p O 38 In de regio Amsterdam is door veel mensen geschrokken gereageerd op de
uitbreidingsplannen. Veel mensen zijn tegen deze uitbreiding.
→ Noem een mogelijk argument van de tegenstanders.
tabel 1
Top 10 Europese luchthavensteden 2000
(op grond van vliegtuigbewegingen)
Vliegtuig-
bewegingen
(x 1.000)
Londen * 858,7 (1)
Parijs** 747,5 (2)
X 441,6 (3)
Amsterdam 414,9 (4)
Madrid 357,6 (5)
Milaan** 313,3 (6)
Rome** 306,8 (7)
Brussel 304,9 (8)
Kopenhagen 299,7 (9)
Zürich 290,9 (10)
* Drie luchthavens (Heathrow, Gatwick, Stansted)
** Twee luchthavens
Parijs: Orly, Charles de Gaulle
Rome: Fiumicino, Ciampino
Milaan: Linate, Malpensa
1p ● 39 In tabel 1 staat de toptien van de grootste luchthavens in Europa in 2000.
Bij de letter X ontbreekt de naam van de betreffende luchthaven/stad.
Welke stad moet er ingevuld worden bij X?
A München
B Frankfurt
C Oslo
D Rotterdam
400009-1-636-5300
21
ga naar de volgende pagina

### Pagina 22

kaart 9
Zuid-Limburg
[FIGUUR: Kaart van Zuid-Limburg met de Maas, autowegen A2 en A76, grens met Duitsland en België, steden zoals Maastricht, Heerlen, Kerkrade, Aachen en Luik, en de locatie van Maastricht-Aachen Airport.]
Legenda:
Maastricht-Aachen
Airport
autoweg
grens
rivier
tekst 9
Maastricht-Aachen Airport
Maastricht-Aachen Airport is een belangrijk knooppunt voor het vrachtvervoer. Na
Schiphol is Maastricht-Aachen Airport de grootste vrachthaven van Nederland,
die 46.600 ton vracht afhandelde in 2001. Vanwege zijn gunstige internationale ligging
heeft de luchthaven volop mogelijkheden om verder te groeien als internationaal
centrum voor vrachtvervoer.
1p O 40 → Geef een reden met behulp van kaart 9 waarom de luchthaven Maastricht-Aachen
Airport een gunstige ligging heeft.
1p O 41 Binnen Nederland ligt de luchthaven helemaal niet centraal. Toch zijn er bedrijven in
Midden-Nederland die liever gebruik maken van de luchthaven Maastricht-Aachen Airport
dan van het veel grotere Schiphol.
→ Geef hiervoor een reden.
400009-1-636-5300
22
ga naar de volgende pagina

### Pagina 23

diagram 3
Wegvervoer in cijfers en percentages
bestemming binnenland
totaal vervoerd: 407 miljoen ton
[FIGUUR: Staafdiagram dat 80,6% wegvervoer en 19,4% trein en binnenvaart weergeeft voor bestemming binnenland.]
80,6
wegvervoer
19,4
%
trein en
binnenvaart
bestemming buitenland
totaal vervoerd: 98,2 ton
[FIGUUR: Staafdiagram dat 37,5% wegvervoer en 62,5% trein en binnenvaart weergeeft voor bestemming buitenland.]
37,5
wegvervoer
62,5
%
personeel
aantal werknemers: 129.000 (incl. ondersteunend personeel)
[FIGUUR: Staafdiagram dat 94% mannen en 6% vrouwen weergeeft voor personeel.]
94
mannen
6
vrouwen
2p O 42 Diagram 3 heeft betrekking op het wegvervoer van Nederlandse
vrachtwagens met bestemming binnenland en buitenland.
Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van diagram 3.
1 De totale hoeveelheid vracht met bestemming binnenland is ruim vier keer zo groot
als de totale hoeveelheid vracht met bestemming buitenland.
2 De sector vrachtvervoer is een belangrijke werkgever in Nederland.
-> Neem de cijfers 1 en 2 over op het antwoordblad en zet er achter of deze uitspraak
juist is of onjuist.
1p O 43 -> Verklaar waarom trein en binnenvaart bij het vervoer van goederen naar het
buitenland een veel grotere rol spelen dan het wegvervoer.
400009-1-636-5300
23
ga naar de volgende pagina ->

### Pagina 24

kaart 10
Midden-Limburg
[FIGUUR: Een kaart van Midden-Limburg met steden zoals Venlo, Baarlo, Reuver, Roermond, Swalmen en Echt. Verschillende wegen en de Maas zijn aangegeven.]
tekst 10
Rijksweg A73-Zuid is, als hij klaar is, een 42 kilometer lange autosnelweg tussen Venlo en Echt. Deze weg zal een belangrijke noord-zuid verbinding voor Limburg worden die andere wegen zal ontlasten. Met de weg worden de verkeersveiligheid, de bereikbaarheid en de leefbaarheid in Limburg bevorderd.
1p O 44 De aanleg van het genoemde stuk A73-Zuid is eindelijk begonnen na een eindeloos geruzie over het te kiezen tracé: op de westoever van de Maas of op de oostoever van de Maas.
→ Op welke oever van de Maas is uiteindelijk de keus gevallen voor de nieuwe weg (zie kaart 10)?
400009-1-636-530o
24
ga naar de volgende pagina

### Pagina 25

2p O 45 In Swalmen is erg veel protest tegen de aanleg van de A73-Zuid.
Hieronder staan twee bezwaren:
BEZWAREN
A Het waardevolle beekdal van het riviertje de Swal m wordt aangetast
B Rond Swalmen zijn veel archeologische resten o.a. uit de Romeinse tijd gevonden
Hieronder staan vier mogelijke oplossingen:
OPLOSSINGEN
1 Eerst opgravingen doen en daarna pas weg aanleggen
2 Hoge brug aanleggen
3 Open asfaltbeton (ZOAB) gebruiken
4 Op een aantal plaatsen de A73-Zuid verdiept onder het maaiveld aanleggen
→ Neem de letters A en B van de bezwaren onder elkaar op op het antwoordblad en zet het nummer van de juiste oplossing er achter.

2p O 46 Peter Brand en Mirella Stals wonen beiden in Baarlo. Peter is eigenaar van een goed lopend wegrestaurant aan de N273. Vooral vrachtwagenchauffeurs mag hij tot zijn klantenkring rekenen. Mirella Stals werkt bij Peter in de keuken van het restaurant. Ze begint 's morgens nadat ze haar twee kinderen naar de basisschool heeft gebracht. Toch fietst ze elke morgen het kleine stukje mee met de kinderen, omdat ze de N273 moeten oversteken. De kinderen blijven over op school en om drie uur staat Mirella weer bij de poort van de school.
Peter is helemaal niet blij met de aanleg van de A73-Zuid. Mirella ziet ook nadelen, maar is tegelijkertijd toch wel blij met de aanleg van de snelweg.
→ Noem eerst een reden waarom Peter Brand helemaal niet blij is met de aanleg van de nieuwe A73-Zuid en noem daarna een reden waarom Mirella Stals wel blij is met de aanleg van de weg.

400009-1-636-5300* 25 einde