# Eindexamen Natuur- en scheikunde 2 VMBO-GL/TL 2021 tijdvak 2 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2 ## Vraag 1 – Vraag 1 (1 punt) 1p 1 Wat is de formule van de stof die de vlam geel kleurt? A C B CO C CO₂ D H₂O Wat kun je verwachten: 1p 1 Wat is de formule van de stof die de vlam geel kleurt? A C B CO C CO₂ D H₂O Wat moet je kennen: onvolledige verbranding verbrandingsproducten methaan roet koolstof Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarren van onvolledige verbranding met volledige verbranding. Denken dat koolstofmonoxide (CO) de gele kleur veroorzaakt, terwijl dit roet (C) is. Kiezen voor producten van volledige verbranding (CO₂ en H₂O). Kernbegrippen: onvolledige verbranding, verbrandingsproducten, methaan, roet, koolstof Veelgemaakte fouten: - Verwarren van onvolledige verbranding met volledige verbranding. - Denken dat koolstofmonoxide (CO) de gele kleur veroorzaakt, terwijl dit roet (C) is. - Kiezen voor producten van volledige verbranding (CO₂ en H₂O). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/1 ## Vraag 2 – Vraag 2 (1 punt) 2 maandag 21 juni 13.30 - 15.30 uur natuur- en scheikunde 2 CSE GL en TL Gebruik zo nodig het informatieboekje Binas vmbo kgt. Dit examen bestaat uit 49 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 66 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Wat kun je verwachten: 2 maandag 21 juni 13.30 - 15.30 uur natuur- en scheikunde 2 CSE GL en TL Gebruik zo nodig het informatieboekje Binas vmbo kgt. Dit examen bestaat uit 49 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 66 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Wat moet je kennen: verbranding onvolledige verbranding volledige verbranding gasbrander Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarren van de functie van de gastoevoer en de luchtregelschijf. Verwarren van de voorwaarden voor volledige en onvolledige verbranding. Kernbegrippen: verbranding, onvolledige verbranding, volledige verbranding, gasbrander Veelgemaakte fouten: - Verwarren van de functie van de gastoevoer en de luchtregelschijf. - Verwarren van de voorwaarden voor volledige en onvolledige verbranding. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/2 ## Vraag 3 – Vraag 3 (1 punt) 1 p 3 Geef aan waarom het veiliger is dat de pauzevlam wordt ingesteld wanneer de brander tijdelijk niet gebruikt wordt. 1 Lisa vraagt zich af of bij de pauzevlam, behalve onvolledige verbranding, 2 óók een deel van het methaan volledig verbrandt. Ze formuleert de 3 volgende onderzoeksvraag 'Vindt bij een pauzevlam volledige verbranding 4 plaats?'. Lisa bedenkt dat ze antwoord kan vinden op deze vraag door te 5 onderzoeken of er koolstofdioxide ontstaat. Het methaan dat volledig 6 verbrandt zou dan namelijk reageren volgens onderstaande vergelijking: CH_4 + 2 O_2 → CO_2 + 2 H_2O (reactie 1) Wat kun je verwachten: 1 p 3 Geef aan waarom het veiliger is dat de pauzevlam wordt ingesteld wanneer de brander tijdelijk niet gebruikt wordt. 1 Lisa vraagt zich af of bij de pauzevlam, behalve onvolledige verbranding, 2 óók een deel van het methaan volledig verbrandt. Ze formuleert de 3 volgende onderzoeksvraag 'Vindt bij een pauzevlam volledige verbranding 4 plaats?'. Lisa bedenkt dat ze antwoord kan vinden op deze vraag door te 5 onderzoeken of er koolstofdioxide ontstaat. Het methaan dat volledig 6 verbrandt zou dan namelijk reageren volgens onderstaande vergelijking: CH_4 + 2 O_2 → CO_2 + 2 H_2O (reactie 1) Wat moet je kennen: veiligheid bunsenbrander pauzevlam zichtbaarheid vlam Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Een te algemeen antwoord geven zoals 'het is veiliger' zonder uit te leggen waarom. Verwarren van de eigenschappen (minder heet, geel) met de primaire veiligheidsfunctie (zichtbaarheid). Kernbegrippen: veiligheid, bunsenbrander, pauzevlam, zichtbaarheid vlam Veelgemaakte fouten: - Een te algemeen antwoord geven zoals 'het is veiliger' zonder uit te leggen waarom. - Verwarren van de eigenschappen (minder heet, geel) met de primaire veiligheidsfunctie (zichtbaarheid). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/3 ## Vraag 4 – Vraag 4 (1 punt) Lisa vraagt zich af of bij de pauzevlam, behalve onvolledige verbranding, óók een deel van het methaan volledig verbrandt. Ze formuleert de volgende onderzoeksvraag 'Vindt bij een pauzevlam volledige verbranding plaats?'. Lisa bedenkt dat ze antwoord kan vinden op deze vraag door te onderzoeken of er koolstofdioxide ontstaat. Het methaan dat volledig verbrandt zou dan namelijk reageren volgens onderstaande vergelijking: CH₄ + 2 O₂ → CO₂ + 2 H₂O (reactie 1) Lisa wil voor het beantwoorden van haar onderzoeksvraag het eventueel gevormde koolstofdioxide aantonen. Ze besluit de verbrandingsgassen van de pauzevlam door een heldere oplossing van calciumhydroxide te leiden. Als bij de verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, reageert het met de calciumionen en de hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. Ze maakt de opstelling die hiernaast is weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof troebel wordt. 4 Geef de triviale naam van de oplossing waarmee Lisa de gaswasfles vult. Wat kun je verwachten: Lisa vraagt zich af of bij de pauzevlam, behalve onvolledige verbranding, óók een deel van het methaan volledig verbrandt. Ze formuleert de volgende onderzoeksvraag 'Vindt bij een pauzevlam volledige verbranding plaats?'. Lisa bedenkt dat ze antwoord kan vinden op deze vraag door te onderzoeken of er koolstofdioxide ontstaat. Het methaan dat volledig verbrandt zou dan namelijk reageren volgens onderstaande vergelijking: CH₄ + 2 O₂ → CO₂ + 2 H₂O (reactie 1) Lisa wil voor het beantwoorden van haar onderzoeksvraag het eventueel gevormde koolstofdioxide aantonen. Ze besluit de verbrandingsgassen van de pauzevlam door een heldere oplossing van calciumhydroxide te leiden. Als bij de verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, reageert het met de calciumionen en de hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. Ze maakt de opstelling die hie… Wat moet je kennen: triviale naam systematische naam calciumhydroxide kalkwater aantoningsreactie koolstofdioxide Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De systematische naam (calciumhydroxide-oplossing) geven in plaats van de gevraagde triviale naam (kalkwater). Kernbegrippen: triviale naam, systematische naam, calciumhydroxide, kalkwater, aantoningsreactie, koolstofdioxide Veelgemaakte fouten: - De systematische naam (calciumhydroxide-oplossing) geven in plaats van de gevraagde triviale naam (kalkwater). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/4 ## Vraag 5 – Vraag 5 (3 punten) 5 onderzoeken of er koolstofdioxide ontstaat. Het methaan dat volledig 6 verbrandt zou dan namelijk reageren volgens onderstaande vergelijking: CH_4 + 2 O_2 → CO_2 + 2 H_2O (reactie 1) Wat kun je verwachten: 5 onderzoeken of er koolstofdioxide ontstaat. Het methaan dat volledig 6 verbrandt zou dan namelijk reageren volgens onderstaande vergelijking: CH_4 + 2 O_2 → CO_2 + 2 H_2O (reactie 1) Wat moet je kennen: reactievergelijking opstellen ionen neerslagreactie aantoningsreactie koolstofdioxide kalkwater Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verkeerde formules voor de ionen (Ca²⁺, OH⁻) of moleculen (CO₂, CaCO₃, H₂O). Reactievergelijking niet correct gebalanceerd, met name de lading en het aantal atomen. Vergeten van een reactant of product zoals water (H₂O). Het gebruik van de molecuulformule Ca(OH)₂ in plaats van de losse ionen, wat volgens het CV minder punten oplevert. Kernbegrippen: reactievergelijking opstellen, ionen, neerslagreactie, aantoningsreactie, koolstofdioxide, kalkwater Veelgemaakte fouten: - Verkeerde formules voor de ionen (Ca²⁺, OH⁻) of moleculen (CO₂, CaCO₃, H₂O). - Reactievergelijking niet correct gebalanceerd, met name de lading en het aantal atomen. - Vergeten van een reactant of product zoals water (H₂O). - Het gebruik van de molecuulformule Ca(OH)₂ in plaats van de losse ionen, wat volgens het CV minder punten oplevert. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/5 ## Vraag 6 – Vraag 6 (1 punt) Welk soort mengsel ontstaat wanneer calciumcarbonaat wordt gevormd (regels 10 tot en met 13)? A een emulsie B een legering C een oplossing D een suspensie Wat kun je verwachten: Welk soort mengsel ontstaat wanneer calciumcarbonaat wordt gevormd (regels 10 tot en met 13)? A een emulsie B een legering C een oplossing D een suspensie Wat moet je kennen: mengsels suspensie oplossing emulsie neerslagreactie oplosbaarheid Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen de verschillende soorten mengsels (suspensie, emulsie, oplossing). Niet correct interpreteren van de term 'troebel' als de vorming van een onoplosbare vaste stof. Kernbegrippen: mengsels, suspensie, oplossing, emulsie, neerslagreactie, oplosbaarheid Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen de verschillende soorten mengsels (suspensie, emulsie, oplossing). - Niet correct interpreteren van de term 'troebel' als de vorming van een onoplosbare vaste stof. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/6 ## Vraag 7 – Vraag 7 (2 punten) 7 Lisa wil voor het beantwoorden van haar onderzoeksvraag het eventueel 8 gevormde koolstofdioxide aantonen. Ze besluit de verbrandingsgassen 9 van de pauzevlam door een heldere oplossing 10 van calciumhydroxide te leiden. Als bij de 11 verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt. pomp Wat kun je verwachten: 7 Lisa wil voor het beantwoorden van haar onderzoeksvraag het eventueel 8 gevormde koolstofdioxide aantonen. Ze besluit de verbrandingsgassen 9 van de pauzevlam door een heldere oplossing 10 van calciumhydroxide te leiden. Als bij de 11 verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt. pomp Wat moet je kennen: aantoningsreactie volledige verbranding koolstofdioxide kalkwater waarneming en conclusie Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De waarneming (troebel worden) verwarren met de conclusie (aanwezigheid van CO₂). Het niet gebruiken van de voorgeschreven notatie/template. De verkeerde keuze maken tussen 'wel' en 'geen' volledige verbranding. Kernbegrippen: aantoningsreactie, volledige verbranding, koolstofdioxide, kalkwater, waarneming en conclusie Veelgemaakte fouten: - De waarneming (troebel worden) verwarren met de conclusie (aanwezigheid van CO₂). - Het niet gebruiken van de voorgeschreven notatie/template. - De verkeerde keuze maken tussen 'wel' en 'geen' volledige verbranding. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/7 ## Vraag 8 – Vraag 8 (2 punten) 8 gevormde koolstofdioxide aantonen. Ze besluit de verbrandingsgassen 9 van de pauzevlam door een heldere oplossing 10 van calciumhydroxide te leiden. Als bij de 11 verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt. pomp Wat kun je verwachten: 8 gevormde koolstofdioxide aantonen. Ze besluit de verbrandingsgassen 9 van de pauzevlam door een heldere oplossing 10 van calciumhydroxide te leiden. Als bij de 11 verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt. pomp Wat moet je kennen: classificatie van stoffen elementen niet-ontleedbare stoffen metalen zouten Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen een niet-ontleedbare stof (element) en een molecuul dat uit twee dezelfde atomen bestaat (zoals N₂). De fase (vloeibaar) van de stof verwarren met de classificatie van de stof zelf. Kernbegrippen: classificatie van stoffen, elementen, niet-ontleedbare stoffen, metalen, zouten Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen een niet-ontleedbare stof (element) en een molecuul dat uit twee dezelfde atomen bestaat (zoals N₂). - De fase (vloeibaar) van de stof verwarren met de classificatie van de stof zelf. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/8 ## Vraag 9 – Vraag 9 (1 punt) 9 van de pauzevlam door een heldere oplossing 10 van calciumhydroxide te leiden. Als bij de 11 verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt. pomp Wat kun je verwachten: 9 van de pauzevlam door een heldere oplossing 10 van calciumhydroxide te leiden. Als bij de 11 verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt. pomp Wat moet je kennen: faseovergangen condenseren gasfase vloeibare fase Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring met andere faseovergangen zoals verdampen, stollen, smelten of sublimeren. Kernbegrippen: faseovergangen, condenseren, gasfase, vloeibare fase Veelgemaakte fouten: - Verwarring met andere faseovergangen zoals verdampen, stollen, smelten of sublimeren. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/9 ## Vraag 10 – Vraag 10 (1 punt) 10 van calciumhydroxide te leiden. Als bij de 11 verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt. pomp Wat kun je verwachten: 10 van calciumhydroxide te leiden. Als bij de 11 verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt. pomp Wat moet je kennen: faseovergang kookpunt condensatiepunt Binas gebruiken Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Kookpunt en smeltpunt verwarren Foutieve omrekening Kelvin naar Celsius Verkeerde stof opzoeken in Binas Kernbegrippen: faseovergang, kookpunt, condensatiepunt, Binas gebruiken Veelgemaakte fouten: - Kookpunt en smeltpunt verwarren - Foutieve omrekening Kelvin naar Celsius - Verkeerde stof opzoeken in Binas Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/10 ## Vraag 11 – Vraag 11 (1 punt) 11 verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt. pomp Wat kun je verwachten: 11 verbrandingsgassen koolstofdioxide aanwezig is, 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt. pomp Wat moet je kennen: deeltjesmodel faseovergang verdampen volume intermoleculaire afstand Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: moleculen veranderen van grootte bij faseovergang aantal moleculen verandert bij faseovergang faseovergang verwarren met een chemische reactie verkeerd verband leggen tussen temperatuur, snelheid en volume Kernbegrippen: deeltjesmodel, faseovergang, verdampen, volume, intermoleculaire afstand Veelgemaakte fouten: - moleculen veranderen van grootte bij faseovergang - aantal moleculen verandert bij faseovergang - faseovergang verwarren met een chemische reactie - verkeerd verband leggen tussen temperatuur, snelheid en volume Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/11 ## Vraag 12 – Vraag 12 (1 punt) 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt. pomp Wat kun je verwachten: 12 reageert het met de calciumionen en de 13 hydroxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. 14 Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. 15 Ze maakt de opstelling die hiernaast is 16 weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een 17 halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof 18 troebel wordt. pomp Wat moet je kennen: gevarensymbolen GHS-pictogrammen veiligheid gassen onder druk Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring met andere GHS-pictogrammen, zoals 'explosief' (exploderende bom) of 'schadelijk' (uitroepteken). De algemene gevaren van een stof verwarren met de specifieke betekenis van het pictogram. Kernbegrippen: gevarensymbolen, GHS-pictogrammen, veiligheid, gassen onder druk Veelgemaakte fouten: - Verwarring met andere GHS-pictogrammen, zoals 'explosief' (exploderende bom) of 'schadelijk' (uitroepteken). - De algemene gevaren van een stof verwarren met de specifieke betekenis van het pictogram. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/12 ## Vraag 13 – Vraag 13 (3 punten) Bereken hoeveel gram zilverionen de punt van de stift bevat. Wat kun je verwachten: Bereken hoeveel gram zilverionen de punt van de stift bevat. Wat moet je kennen: massaprocent molaire massa massafractie stoichiometrie Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Vergeten het massaprocent toe te passen op de totale massa van de punt. Een rekenfout maken bij het bepalen van de molaire massa van zilvernitraat (AgNO₃). De massaverhouding verkeerd om gebruiken (massa AgNO₃ delen door massa Ag). De massa van de zilverionen (Ag⁺) wordt voor de berekening gelijkgesteld aan de massa van zilveratomen (Ag). Kernbegrippen: massaprocent, molaire massa, massafractie, stoichiometrie Veelgemaakte fouten: - Vergeten het massaprocent toe te passen op de totale massa van de punt. - Een rekenfout maken bij het bepalen van de molaire massa van zilvernitraat (AgNO₃). - De massaverhouding verkeerd om gebruiken (massa AgNO₃ delen door massa Ag). - De massa van de zilverionen (Ag⁺) wordt voor de berekening gelijkgesteld aan de massa van zilveratomen (Ag). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/13 ## Vraag 14 – Vraag 14 (1 punt) 1p 14 Op basis van de informatie in Binas-tabel 40 lijkt het aan te raden om handschoenen te dragen bij het aanbrengen van zilvernitraat. → Uit welk gegeven uit de tabel blijkt dit? Wat kun je verwachten: 1p 14 Op basis van de informatie in Binas-tabel 40 lijkt het aan te raden om handschoenen te dragen bij het aanbrengen van zilvernitraat. → Uit welk gegeven uit de tabel blijkt dit? Wat moet je kennen: Eigenschappen van stoffen Veiligheid Informatie opzoeken in Binas Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Een te algemeen antwoord geven (bijv. 'gevaarlijk') zonder specificatie, wat volgens het correctievoorschrift geen punten oplevert. De relevante informatie in Binas niet kunnen vinden of correct interpreteren. Kernbegrippen: Eigenschappen van stoffen, Veiligheid, Informatie opzoeken in Binas Veelgemaakte fouten: - Een te algemeen antwoord geven (bijv. 'gevaarlijk') zonder specificatie, wat volgens het correctievoorschrift geen punten oplevert. - De relevante informatie in Binas niet kunnen vinden of correct interpreteren. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/14 ## Vraag 15 – Vraag 15 (3 punten) 3p 15 Door de punt vochtig te maken, lost een deel van het zilvernitraat op. → Geef de vergelijking voor het oplossen van zilvernitraat. Vermeld ook de toestandsaanduidingen. Wat kun je verwachten: 3p 15 Door de punt vochtig te maken, lost een deel van het zilvernitraat op. → Geef de vergelijking voor het oplossen van zilvernitraat. Vermeld ook de toestandsaanduidingen. Wat moet je kennen: oplosvergelijking zouten ionen toestandsaanduidingen Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Lading van ionen vergeten of incorrect noteren Toestandsaanduidingen vergeten of incorrect gebruiken (bijv. (l) i.p.v. (aq)) Water (H₂O) als reactant opnemen in de vergelijking Reactie omdraaien (neerslagreactie noteren) Kernbegrippen: oplosvergelijking, zouten, ionen, toestandsaanduidingen Veelgemaakte fouten: - Lading van ionen vergeten of incorrect noteren - Toestandsaanduidingen vergeten of incorrect gebruiken (bijv. (l) i.p.v. (aq)) - Water (H₂O) als reactant opnemen in de vergelijking - Reactie omdraaien (neerslagreactie noteren) Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/15 ## Vraag 16 – Vraag 16 (1 punt) De werking van de stift vermindert wanneer te veel water is gebruikt. Mogelijke oorzaken hiervan kunnen zijn: I De zilverionen spoelen sneller van de wrat af. II De concentratie zilverionen in de vloeistof die op de wrat terechtkomt is dan lager. Welk van deze oorzaken verklaart de verminderde werking van de stift? A geen van beide B alleen I C alleen II D beide: I en II Wat kun je verwachten: De werking van de stift vermindert wanneer te veel water is gebruikt. Mogelijke oorzaken hiervan kunnen zijn: I De zilverionen spoelen sneller van de wrat af. II De concentratie zilverionen in de vloeistof die op de wrat terechtkomt is dan lager. Welk van deze oorzaken verklaart de verminderde werking van de stift? A geen van beide B alleen I C alleen II D beide: I en II Wat moet je kennen: concentratie oplossing verdunning werkzaamheid Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Niet herkennen dat beide oorzaken tegelijkertijd een rol spelen. Focussen op slechts één van de twee effecten (verdunning of wegspoelen) en daardoor een onvolledig antwoord kiezen. Kernbegrippen: concentratie, oplossing, verdunning, werkzaamheid Veelgemaakte fouten: - Niet herkennen dat beide oorzaken tegelijkertijd een rol spelen. - Focussen op slechts één van de twee effecten (verdunning of wegspoelen) en daardoor een onvolledig antwoord kiezen. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/16 ## Vraag 17 – Vraag 17 (1 punt) Een andere manier om wratten te verwijderen is door ze te behandelen met zilvernitraat (AgNO₃). De zilverionen in deze stof zijn het werkzame bestanddeel. Zilvernitraat wordt geleverd in een stift. In de bijsluiter bij de stift staat de volgende informatie: PRODUCT: De punt van de stift bestaat uit 95 massaprocent zilvernitraat en 5 massaprocent kaliumnitraat. De punt heeft een massa van 0,5 gram. TOEPASSING: De punt licht bevochtigen met schoon water en de wrat voorzichtig aanstippen. Wanneer de punt te nat is, vermindert de werking. De behandeling kan worden onderbroken door de huid af te spoelen met een natriumchloride-oplossing, die de opgeloste zilverionen bindt. 17 Welk proces is het binden van de zilverionen (regels 9 en 10)? A een neerslagreactie B een ontleding C een scheiding D een zuur-basereactie Wat kun je verwachten: Een andere manier om wratten te verwijderen is door ze te behandelen met zilvernitraat (AgNO₃). De zilverionen in deze stof zijn het werkzame bestanddeel. Zilvernitraat wordt geleverd in een stift. In de bijsluiter bij de stift staat de volgende informatie: PRODUCT: De punt van de stift bestaat uit 95 massaprocent zilvernitraat en 5 massaprocent kaliumnitraat. De punt heeft een massa van 0,5 gram. TOEPASSING: De punt licht bevochtigen met schoon water en de wrat voorzichtig aanstippen. Wanneer de punt te nat is, vermindert de werking. De behandeling kan worden onderbroken door de huid af te spoelen met een natriumchloride-oplossing, die de opgeloste zilverionen bindt. 17 Welk proces is het binden van de zilverionen (regels 9 en 10)? A een neerslagreactie B een ontleding C een scheiding D een zuur-basereactie Wat moet je kennen: neerslagreactie ionen oplosbaarheid zouten reactietypen Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarren van een neerslagreactie met een scheidingsmethode, omdat het resultaat is dat ionen uit de oplossing worden verwijderd. Verwarren van een neerslagreactie met andere reactietypen zoals ontleding of een zuur-basereactie. Kernbegrippen: neerslagreactie, ionen, oplosbaarheid zouten, reactietypen Veelgemaakte fouten: - Verwarren van een neerslagreactie met een scheidingsmethode, omdat het resultaat is dat ionen uit de oplossing worden verwijderd. - Verwarren van een neerslagreactie met andere reactietypen zoals ontleding of een zuur-basereactie. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/17 ## Vraag 18 – Vraag 18 (1 punt) 1p 18 Neem de reactievergelijking uit het tekstblok over en vul de ontbrekende coëfficiënten aan. Wat kun je verwachten: 1p 18 Neem de reactievergelijking uit het tekstblok over en vul de ontbrekende coëfficiënten aan. Wat moet je kennen: reactievergelijking kloppend maken wet van behoud van massa oxidatiereactie corrosie Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verkeerd tellen van atomen, met name de indexen in O₂ en Cr₂O₃. Een oneven aantal zuurstofatomen aan de rechterkant (in Cr₂O₃) correct in balans brengen met een even aantal aan de linkerkant (in O₂). Kernbegrippen: reactievergelijking kloppend maken, wet van behoud van massa, oxidatiereactie, corrosie Veelgemaakte fouten: - Verkeerd tellen van atomen, met name de indexen in O₂ en Cr₂O₃. - Een oneven aantal zuurstofatomen aan de rechterkant (in Cr₂O₃) correct in balans brengen met een even aantal aan de linkerkant (in O₂). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/18 ## Vraag 19 – Vraag 19 (2 punten) 2p 19 Geef de rationele naam van Cr_2O_3. Maak gebruik van een Romeins cijfer. 1 Vliegtuigen moeten sterk en licht zijn. Daarom worden grote delen van het 2 vliegtuig gemaakt uit een legering met aluminium, koper en magnesium. 3 Ook deze delen moeten tegen corrosie worden beschermd. Hiervoor kan 4 op de legering een beschermende laag worden aangebracht. 5 Dit gebeurt in drie stappen. 1 Eerst wordt de legering behandeld met een mengsel dat chroomzuur (H_2CrO_4) bevat. Het chroomzuur reageert met het buitenste laagje legering, waarbij onder meer Cr_2O_3 ontstaat. Het zo gevormde mengsel wordt de 'conversielaag' genoemd. 2 Op deze conversielaag wordt een zogenoemde 'zelfhelende verf' aangebracht. Deze verf bevat een oplosbaar zout dat chromaationen (CrO_4^2-) bevat, bijvoorbeeld strontiumchromaat. 3 Tot slot wordt over de verflaag nog een afdekkend laagje polyurethaan aangebracht. Polyurethaan is een kunststof. polyurethaan zelfhelende verf conversielaag aluminiumlegering Wat kun je verwachten: 2p 19 Geef de rationele naam van Cr_2O_3. Maak gebruik van een Romeins cijfer. 1 Vliegtuigen moeten sterk en licht zijn. Daarom worden grote delen van het 2 vliegtuig gemaakt uit een legering met aluminium, koper en magnesium. 3 Ook deze delen moeten tegen corrosie worden beschermd. Hiervoor kan 4 op de legering een beschermende laag worden aangebracht. 5 Dit gebeurt in drie stappen. 1 Eerst wordt de legering behandeld met een mengsel dat chroomzuur (H_2CrO_4) bevat. Het chroomzuur reageert met het buitenste laagje legering, waarbij onder meer Cr_2O_3 ontstaat. Het zo gevormde mengsel wordt de 'conversielaag' genoemd. 2 Op deze conversielaag wordt een zogenoemde 'zelfhelende verf' aangebracht. Deze verf bevat een oplosbaar zout dat chromaationen (CrO_4^2-) bevat, bijvoorbeeld strontiumchromaat. 3 Tot slot wordt over de verflaag nog een afdekkend laagje polyurethaan aangebracht. Polyuret… Wat moet je kennen: naamgeving zouten ionlading metaaloxiden Romeinse cijfers in naamgeving Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Romeins cijfer vergeten verkeerd Romeins cijfer gebruiken ionlading van chroom niet correct afleiden uit de formule verwarring tussen subscripts en ionlading Kernbegrippen: naamgeving zouten, ionlading, metaaloxiden, Romeinse cijfers in naamgeving Veelgemaakte fouten: - Romeins cijfer vergeten - verkeerd Romeins cijfer gebruiken - ionlading van chroom niet correct afleiden uit de formule - verwarring tussen subscripts en ionlading Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/19 ## Vraag 20 – Vraag 20 (1 punt) 1p 20 Geef de naam van de aluminiumlegering (regel 2). Maak hierbij gebruik van Binas. Wat kun je verwachten: 1p 20 Geef de naam van de aluminiumlegering (regel 2). Maak hierbij gebruik van Binas. Wat moet je kennen: legering metalen Binas opzoeken Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Niet weten waar in Binas te zoeken naar legeringen. De samenstelling van de legering (aluminium, koper, magnesium) niet correct uit de tekst halen. Kernbegrippen: legering, metalen, Binas opzoeken Veelgemaakte fouten: - Niet weten waar in Binas te zoeken naar legeringen. - De samenstelling van de legering (aluminium, koper, magnesium) niet correct uit de tekst halen. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/20 ## Vraag 21 – Vraag 21 (1 punt) 1p 21 Bij stap 1 reageert metaal met een zuur. Bij welk van onderstaande processen reageert ook een metaal met een zuur? A etsen B ontharden c ontkalken Wat kun je verwachten: 1p 21 Bij stap 1 reageert metaal met een zuur. Bij welk van onderstaande processen reageert ook een metaal met een zuur? A etsen B ontharden c ontkalken Wat moet je kennen: reactie van metaal met zuur etsen ontkalken ontharden corrosie Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen de processen etsen, ontharden en ontkalken. Niet weten dat etsen het behandelen van een metaal met een zuur is. Ontharden en ontkalken verwarren met reacties met metalen. Kernbegrippen: reactie van metaal met zuur, etsen, ontkalken, ontharden, corrosie Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen de processen etsen, ontharden en ontkalken. - Niet weten dat etsen het behandelen van een metaal met een zuur is. - Ontharden en ontkalken verwarren met reacties met metalen. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/21 ## Vraag 22 – Vraag 22 (1 punt) De lading van de strontiumionen in strontiumchromaat (stap 2) is gelijk aan die van de ionen van andere metalen uit groep 2 van het periodiek systeem. Wat is de formule van strontiumchromaat? A SrCrO₄ B Sr(CrO₄)₂ C Sr₂(CrO₄) D Sr₂(CrO₄)₃ E Sr₃(CrO₄)₂ Wat kun je verwachten: De lading van de strontiumionen in strontiumchromaat (stap 2) is gelijk aan die van de ionen van andere metalen uit groep 2 van het periodiek systeem. Wat is de formule van strontiumchromaat? A SrCrO₄ B Sr(CrO₄)₂ C Sr₂(CrO₄) D Sr₂(CrO₄)₃ E Sr₃(CrO₄)₂ Wat moet je kennen: ionlading zoutformule opstellen periodiek systeem samengestelde ionen Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verkeerde ionlading voor strontium (Sr) afleiden uit het periodiek systeem. Verkeerde lading voor het chromaation (CrO₄²⁻) aannemen. De kruisregel voor het opstellen van zoutformules verkeerd toepassen. Kernbegrippen: ionlading, zoutformule opstellen, periodiek systeem, samengestelde ionen Veelgemaakte fouten: - Verkeerde ionlading voor strontium (Sr) afleiden uit het periodiek systeem. - Verkeerde lading voor het chromaation (CrO₄²⁻) aannemen. - De kruisregel voor het opstellen van zoutformules verkeerd toepassen. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/22 ## Vraag 23 – Vraag 23 (1 punt) 1p 23 Welk begrip kan worden gebruikt voor de beginstoffen waaruit polyurethaan wordt gevormd? A cokes B edelgassen C monomeren D polymeren Wanneer door beschadiging de legering bloot komt te liggen, wordt een nieuw laagje Cr2O3 gevormd. Wat kun je verwachten: 1p 23 Welk begrip kan worden gebruikt voor de beginstoffen waaruit polyurethaan wordt gevormd? A cokes B edelgassen C monomeren D polymeren Wanneer door beschadiging de legering bloot komt te liggen, wordt een nieuw laagje Cr2O3 gevormd. Wat moet je kennen: polymeren monomeren kunststoffen Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen het eindproduct (polymeer) en de beginstof (monomeer). Kernbegrippen: polymeren, monomeren, kunststoffen Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen het eindproduct (polymeer) en de beginstof (monomeer). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/23 ## Vraag 24 – Vraag 24 (1 punt) Wanneer door beschadiging de legering bloot komt te liggen, wordt een nieuw laagje Cr₂O₃ gevormd. Bij dit proces reageert het aluminium uit de legering met water (uit de lucht of regen) en met de chromaationen. Hierbij ontstaat Cr₂O₃. Dit is hieronder vereenvoudigd weergegeven. Uit de formules van de stoffen die betrokken zijn bij het zelfherstellende proces is af te leiden dat Cr₂O₃ niet het enige reactieproduct kan zijn. Welke van de atoomsoorten H, Al en O, moeten in elk geval voorkomen in de andere reactieproducten? A alleen H en Al B alleen Al en O C alleen H en O D alle drie: H, Al en O Wat kun je verwachten: Wanneer door beschadiging de legering bloot komt te liggen, wordt een nieuw laagje Cr₂O₃ gevormd. Bij dit proces reageert het aluminium uit de legering met water (uit de lucht of regen) en met de chromaationen. Hierbij ontstaat Cr₂O₃. Dit is hieronder vereenvoudigd weergegeven. Uit de formules van de stoffen die betrokken zijn bij het zelfherstellende proces is af te leiden dat Cr₂O₃ niet het enige reactieproduct kan zijn. Welke van de atoomsoorten H, Al en O, moeten in elk geval voorkomen in de andere reactieproducten? A alleen H en Al B alleen Al en O C alleen H en O D alle drie: H, Al en O Wat moet je kennen: wet van behoud van massa atomenbalans reactievergelijking Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Een van de beginstoffen (aluminium, water of chromaationen) over het hoofd zien bij het opstellen van de atomenbalans. Onjuist redeneren over de verdeling van de atoomsoorten over de reactieproducten. Kernbegrippen: wet van behoud van massa, atomenbalans, reactievergelijking Veelgemaakte fouten: - Een van de beginstoffen (aluminium, water of chromaationen) over het hoofd zien bij het opstellen van de atomenbalans. - Onjuist redeneren over de verdeling van de atoomsoorten over de reactieproducten. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/24 ## Vraag 25 – Vraag 25 (1 punt) 1p 25 Geef aan waarom het nieuw gevormde laagje de bescherming van de legering heeft hersteld. Maak hierbij ook gebruik van de informatie boven vraag 18. Wat kun je verwachten: 1p 25 Geef aan waarom het nieuw gevormde laagje de bescherming van de legering heeft hersteld. Maak hierbij ook gebruik van de informatie boven vraag 18. Wat moet je kennen: corrosie beschermende laag passivering eigenschappen van stoffen Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarren van de stof chroom (Cr) met chroomoxide (Cr₂O₃). Alleen benoemen dát er een nieuw laagje ontstaat, zonder uit te leggen waarom dit laagje beschermt (de ondoordringbaarheid). Kernbegrippen: corrosie, beschermende laag, passivering, eigenschappen van stoffen Veelgemaakte fouten: - Verwarren van de stof chroom (Cr) met chroomoxide (Cr₂O₃). - Alleen benoemen dát er een nieuw laagje ontstaat, zonder uit te leggen waarom dit laagje beschermt (de ondoordringbaarheid). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/25 ## Vraag 26 – Vraag 26 (1 punt) 1p 26 Welke twee lagen reageren bij het zelfhelende proces? A de aluminiumlegering en de conversielaag B de aluminiumlegering en de zelfhelende verf c de aluminiumlegering en het polyurethaan D de conversielaag en de zelfhelende verf E de conversielaag en het polyurethaan F de zelfhelende verf en het polyurethaan Diwaterstofmonosulfide 1 Aardgas bestaat voornamelijk uit methaan. Soms kan aardgas ook een 2 kleine hoeveelheid diwaterstofmonosulfide (H_2S) bevatten. Bij de 3 verbranding van zwavelverbindingen ontstaat zwaveldioxide, dat in de 4 atmosfeer zure regen veroorzaakt. Daarom wordt H_2S uit aardgas 5 verwijderd door het aardgas te besproeien met een oplosmiddel. In dit 6 oplosmiddel lost H_2S op, maar methaan niet. 7 Het oplosmiddel wordt vervolgens teruggewonnen en hergebruikt. Dit proces is vereenvoudigd en onvolledig weergegeven in figuur 1. In deze figuur zijn de pijlen genummerd. De stofnamen bij deze pijlen ontbreken. Bij een van de pijlen ontbreken twee stofnamen. figuur 1 4 aardgas met diwaterstofmonosulfide 2 I II 1 3 Wat kun je verwachten: 1p 26 Welke twee lagen reageren bij het zelfhelende proces? A de aluminiumlegering en de conversielaag B de aluminiumlegering en de zelfhelende verf c de aluminiumlegering en het polyurethaan D de conversielaag en de zelfhelende verf E de conversielaag en het polyurethaan F de zelfhelende verf en het polyurethaan Diwaterstofmonosulfide 1 Aardgas bestaat voornamelijk uit methaan. Soms kan aardgas ook een 2 kleine hoeveelheid diwaterstofmonosulfide (H_2S) bevatten. Bij de 3 verbranding van zwavelverbindingen ontstaat zwaveldioxide, dat in de 4 atmosfeer zure regen veroorzaakt. Daarom wordt H_2S uit aardgas 5 verwijderd door het aardgas te besproeien met een oplosmiddel. In dit 6 oplosmiddel lost H_2S op, maar methaan niet. 7 Het oplosmiddel wordt vervolgens teruggewonnen en hergebruikt. Dit proces is vereenvoudigd en onvolledig weergegeven in figuur 1. In deze figuur zijn de pijlen genumm… Wat moet je kennen: reactanten corrosiebescherming interpreteren van een schematische weergave Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De verschillende lagen in de figuur door elkaar halen. De conversielaag aanzien als een reactant, terwijl deze juist wordt hersteld. Niet begrijpen dat de chromaationen afkomstig zijn uit de zelfhelende verflaag. Kernbegrippen: reactanten, corrosiebescherming, interpreteren van een schematische weergave Veelgemaakte fouten: - De verschillende lagen in de figuur door elkaar halen. - De conversielaag aanzien als een reactant, terwijl deze juist wordt hersteld. - Niet begrijpen dat de chromaationen afkomstig zijn uit de zelfhelende verflaag. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/26 ## Vraag 27 – Vraag 27 (1 punt) Bereken hoeveel ton zwaveldioxide ontstaat wanneer een hoeveelheid aardgas wordt verbrand die 531 ton H₂S bevat. Neem aan dat bij de verbranding van dit aardgas 1,9 kg SO₂ per kg H₂S ontstaat. Wat kun je verwachten: Bereken hoeveel ton zwaveldioxide ontstaat wanneer een hoeveelheid aardgas wordt verbrand die 531 ton H₂S bevat. Neem aan dat bij de verbranding van dit aardgas 1,9 kg SO₂ per kg H₂S ontstaat. Wat moet je kennen: massaberekening massahouding verbranding Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Reken- of intoetsfout bij de vermenigvuldiging. Verkeerd interpreteren van de verhouding, bijvoorbeeld delen in plaats van vermenigvuldigen. Vergeten de eenheid 'ton' te vermelden in het antwoord. Kernbegrippen: massaberekening, massahouding, verbranding Veelgemaakte fouten: - Reken- of intoetsfout bij de vermenigvuldiging. - Verkeerd interpreteren van de verhouding, bijvoorbeeld delen in plaats van vermenigvuldigen. - Vergeten de eenheid 'ton' te vermelden in het antwoord. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/27 ## Vraag 28 – Vraag 28 (1 punt) 1p 28 Zure regen kan ontstaan, doordat zwaveldioxide met water en zuurstof uit de lucht een zuur vormt. Welk zuur is dit? A azijnzuur B salpeterzuur C zoutzuur D zwavelzuur Wat kun je verwachten: 1p 28 Zure regen kan ontstaan, doordat zwaveldioxide met water en zuurstof uit de lucht een zuur vormt. Welk zuur is dit? A azijnzuur B salpeterzuur C zoutzuur D zwavelzuur Wat moet je kennen: zure regen zuren zwaveldioxide reactieproducten naamgeving zuren Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen verschillende zuren die zure regen kunnen veroorzaken (zwavelzuur vs. salpeterzuur). Niet leggen van de link tussen het element zwavel in de beginstof (zwaveldioxide) en het zuur (zwavelzuur). Kernbegrippen: zure regen, zuren, zwaveldioxide, reactieproducten, naamgeving zuren Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen verschillende zuren die zure regen kunnen veroorzaken (zwavelzuur vs. salpeterzuur). - Niet leggen van de link tussen het element zwavel in de beginstof (zwaveldioxide) en het zuur (zwavelzuur). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/28 ## Vraag 29 – Vraag 29 (1 punt) Welke scheidingsmethode wordt in de regels 4 tot en met 6 beschreven? A adsorberen B extraheren C destilleren D filtreren Wat kun je verwachten: Welke scheidingsmethode wordt in de regels 4 tot en met 6 beschreven? A adsorberen B extraheren C destilleren D filtreren Wat moet je kennen: scheidingsmethoden extractie oplosbaarheid Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen verschillende scheidingsmethoden (extractie, adsorptie, destillatie, filtratie). Kernbegrippen: scheidingsmethoden, extractie, oplosbaarheid Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen verschillende scheidingsmethoden (extractie, adsorptie, destillatie, filtratie). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/29 ## Vraag 30 – Vraag 30 (1 punt) 1p 30 Bij welke van de genummerde pijlen in figuur 1 moet diwaterstofmonosulfide komen te staan? A de pijlen 1 en 2 B de pijlen 2 en 3 c de pijlen 3 en 4 D de pijlen 1, 2 en 3 E de pijlen 2, 3 en 4 Het afgescheiden H₂S is giftig en stinkt, en wordt daarom vervolgens omgezet tot zwavel en water, volgens het zogenoemde 'clausproces'. De omstandigheden bij dit proces zijn zo gemaakt, dat 33,3 massaprocent van het H₂S reageert volgens reactie 1. Het overige H₂S reageert volgens reactie 2 met het zwaveldioxide dat bij reactie 1 is gevormd. 2 H₂S + 3 O₂ → 2 SO₂ + 2 H₂O (reactie 1) 2 H₂S + SO₂ → 3 S + 2 H₂O (reactie 2) De verkregen zwavel wordt in de industrie gebruikt voor de productie van bijvoorbeeld kunstmest. Wat kun je verwachten: 1p 30 Bij welke van de genummerde pijlen in figuur 1 moet diwaterstofmonosulfide komen te staan? A de pijlen 1 en 2 B de pijlen 2 en 3 c de pijlen 3 en 4 D de pijlen 1, 2 en 3 E de pijlen 2, 3 en 4 Het afgescheiden H₂S is giftig en stinkt, en wordt daarom vervolgens omgezet tot zwavel en water, volgens het zogenoemde 'clausproces'. De omstandigheden bij dit proces zijn zo gemaakt, dat 33,3 massaprocent van het H₂S reageert volgens reactie 1. Het overige H₂S reageert volgens reactie 2 met het zwaveldioxide dat bij reactie 1 is gevormd. 2 H₂S + 3 O₂ → 2 SO₂ + 2 H₂O (reactie 1) 2 H₂S + SO₂ → 3 S + 2 H₂O (reactie 2) De verkregen zwavel wordt in de industrie gebruikt voor de productie van bijvoorbeeld kunstmest. Wat moet je kennen: scheidingsmethoden extractie stofstroomdiagram recycling Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verkeerd interpreteren van het stroomdiagram. Aannemen dat pijl 4 niet meegerekend moet worden omdat deze al een label heeft. Verwarren van de stroom met gezuiverd gas (1) of gerecycled oplosmiddel met de stroom van afgescheiden H₂S (3). Kernbegrippen: scheidingsmethoden, extractie, stofstroomdiagram, recycling Veelgemaakte fouten: - Verkeerd interpreteren van het stroomdiagram. - Aannemen dat pijl 4 niet meegerekend moet worden omdat deze al een label heeft. - Verwarren van de stroom met gezuiverd gas (1) of gerecycled oplosmiddel met de stroom van afgescheiden H₂S (3). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/30 ## Vraag 31 – Vraag 31 (3 punten) Het afgescheiden H₂S is giftig en stinkt, en wordt daarom vervolgens omgezet tot zwavel en water, volgens het zogenoemde 'clausproces'. De omstandigheden bij dit proces zijn zo gemaakt, dat 33,3 massaprocent van het H₂S reageert volgens reactie 1. Het overige H₂S reageert volgens reactie 2 met het zwaveldioxide dat bij reactie 1 is gevormd. 2 H₂S + 3 O₂ → 2 SO₂ + 2 H₂O (reactie 1) 2 H₂S + SO₂ → 3 S + 2 H₂O (reactie 2) De verkregen zwavel wordt in de industrie gebruikt voor de productie van bijvoorbeeld kunstmest. Bereken hoeveel ton zuurstof nodig is om 33,3 massaprocent van 531 ton H₂S om te zetten volgens reactie 1. Wat kun je verwachten: Het afgescheiden H₂S is giftig en stinkt, en wordt daarom vervolgens omgezet tot zwavel en water, volgens het zogenoemde 'clausproces'. De omstandigheden bij dit proces zijn zo gemaakt, dat 33,3 massaprocent van het H₂S reageert volgens reactie 1. Het overige H₂S reageert volgens reactie 2 met het zwaveldioxide dat bij reactie 1 is gevormd. 2 H₂S + 3 O₂ → 2 SO₂ + 2 H₂O (reactie 1) 2 H₂S + SO₂ → 3 S + 2 H₂O (reactie 2) De verkregen zwavel wordt in de industrie gebruikt voor de productie van bijvoorbeeld kunstmest. Bereken hoeveel ton zuurstof nodig is om 33,3 massaprocent van 531 ton H₂S om te zetten volgens reactie 1. Wat moet je kennen: rekenen aan reacties massaprocent massaverhouding stoichiometrie Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Vergeten het massaprocent toe te passen op de beginhoeveelheid H₂S. Foutieve berekening van de molaire massa's van O₂ en H₂S. Incorrecte massaverhouding opstellen door de coëfficiënten uit de reactievergelijking (3 voor O₂ en 2 voor H₂S) te vergeten of verkeerd te gebruiken. De berekening uitvoeren met de totale massa van 531 ton H₂S in plaats van met 33,3% daarvan. Kernbegrippen: rekenen aan reacties, massaprocent, massaverhouding, stoichiometrie Veelgemaakte fouten: - Vergeten het massaprocent toe te passen op de beginhoeveelheid H₂S. - Foutieve berekening van de molaire massa's van O₂ en H₂S. - Incorrecte massaverhouding opstellen door de coëfficiënten uit de reactievergelijking (3 voor O₂ en 2 voor H₂S) te vergeten of verkeerd te gebruiken. - De berekening uitvoeren met de totale massa van 531 ton H₂S in plaats van met 33,3% daarvan. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/31 ## Vraag 32 – Vraag 32 (1 punt) Via reactie 1 en reactie 2 is x ton zwavel verkregen. Hoeveel ton diwaterstofmonosulfide is daarbij omgezet? A minder dan x ton B x ton C meer dan x ton Wat kun je verwachten: Via reactie 1 en reactie 2 is x ton zwavel verkregen. Hoeveel ton diwaterstofmonosulfide is daarbij omgezet? A minder dan x ton B x ton C meer dan x ton Wat moet je kennen: Massaverhoudingen in reacties Wet van massabehoud Stoichiometrie Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Aannemen dat de massa van de beginstof gelijk is aan de massa van het product (massaverhouding 1:1). Vergeten dat de massa van de waterstofatomen uit H₂S in het product water (H₂O) terechtkomt en niet in het product zwavel (S). Kernbegrippen: Massaverhoudingen in reacties, Wet van massabehoud, Stoichiometrie Veelgemaakte fouten: - Aannemen dat de massa van de beginstof gelijk is aan de massa van het product (massaverhouding 1:1). - Vergeten dat de massa van de waterstofatomen uit H₂S in het product water (H₂O) terechtkomt en niet in het product zwavel (S). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/32 ## Vraag 33 – Vraag 33 (1 punt) 1p 33 Geef aan waarom de omzetting van H₂S via het clausproces geen bijdrage levert aan het ontstaan van zure regen. Wat kun je verwachten: 1p 33 Geef aan waarom de omzetting van H₂S via het clausproces geen bijdrage levert aan het ontstaan van zure regen. Wat moet je kennen: reactieproducten zure regen zwaveldioxide netto reactie Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Alleen naar reactie 1 kijken en concluderen dat er SO₂ ontstaat, zonder te zien dat dit in reactie 2 weer wordt verbruikt. Kernbegrippen: reactieproducten, zure regen, zwaveldioxide, netto reactie Veelgemaakte fouten: - Alleen naar reactie 1 kijken en concluderen dat er SO₂ ontstaat, zonder te zien dat dit in reactie 2 weer wordt verbruikt. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/33 ## Vraag 34 – Vraag 34 (1 punt) 1p 34 Uit hoeveel atoomsoorten bestaat kaliumchloraat? A 1 B 2 C 3 D 4 E 5 F 6 Wat kun je verwachten: 1p 34 Uit hoeveel atoomsoorten bestaat kaliumchloraat? A 1 B 2 C 3 D 4 E 5 F 6 Wat moet je kennen: atoomsoorten elementen molecuulformule Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Tellen van het totaal aantal atomen in plaats van het aantal atoomsoorten. Verkeerd interpreteren van de elementsymbolen, bijvoorbeeld Cl als C en l. Kernbegrippen: atoomsoorten, elementen, molecuulformule Veelgemaakte fouten: - Tellen van het totaal aantal atomen in plaats van het aantal atoomsoorten. - Verkeerd interpreteren van de elementsymbolen, bijvoorbeeld Cl als C en l. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/34 ## Vraag 35 – Vraag 35 (3 punten) 3p 35 Geef de vergelijking van de ontleding van kaliumchloraat. Wat kun je verwachten: 3p 35 Geef de vergelijking van de ontleding van kaliumchloraat. Wat moet je kennen: reactievergelijking opstellen ontledingsreactie atoombalans molecuulformules Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Incorrecte molecuulformules gebruiken voor de beginstof of de reactieproducten. Vergeten dat zuurstof een diatomisch molecuul is (O₂). De reactievergelijking niet correct kloppend maken (verkeerde coëfficiënten). Niet de kleinst mogelijke gehele getallen als coëfficiënten gebruiken. Kernbegrippen: reactievergelijking opstellen, ontledingsreactie, atoombalans, molecuulformules Veelgemaakte fouten: - Incorrecte molecuulformules gebruiken voor de beginstof of de reactieproducten. - Vergeten dat zuurstof een diatomisch molecuul is (O₂). - De reactievergelijking niet correct kloppend maken (verkeerde coëfficiënten). - Niet de kleinst mogelijke gehele getallen als coëfficiënten gebruiken. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/35 ## Vraag 36 – Vraag 36 (1 punt) 1p 36 Welk type ontleding vindt plaats bij de proef van Kenneth? A elektrolyse B fotolyse C thermolyse Wat kun je verwachten: 1p 36 Welk type ontleding vindt plaats bij de proef van Kenneth? A elektrolyse B fotolyse C thermolyse Wat moet je kennen: ontledingsreactie thermolyse fotolyse elektrolyse energiebron Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Het verwarren van de verschillende soorten ontledingsreacties en de bijbehorende energiebronnen (warmte, licht, elektriciteit). Kernbegrippen: ontledingsreactie, thermolyse, fotolyse, elektrolyse, energiebron Veelgemaakte fouten: - Het verwarren van de verschillende soorten ontledingsreacties en de bijbehorende energiebronnen (warmte, licht, elektriciteit). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/36 ## Vraag 37 – Vraag 37 (1 punt) 1p 37 Welke van de afbeeldingen hiernaast geeft de eindstand van de maatcilinder juist weer? A afbeelding I B afbeelding II C afbeelding III D afbeelding IV Legenda: gas vloeistof I II III IV Wat kun je verwachten: 1p 37 Welke van de afbeeldingen hiernaast geeft de eindstand van de maatcilinder juist weer? A afbeelding I B afbeelding II C afbeelding III D afbeelding IV Legenda: gas vloeistof I II III IV Wat moet je kennen: gasopvangmethode aflezen meetinstrument maatcilinder Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verkeerd aflezen van de omgekeerde schaalverdeling. De informatie uit de inleidende tekst (110 mL) niet gebruiken. Verwarring over de relatieve waterstanden binnen en buiten de maatcilinder. Kernbegrippen: gasopvangmethode, aflezen meetinstrument, maatcilinder Veelgemaakte fouten: - Verkeerd aflezen van de omgekeerde schaalverdeling. - De informatie uit de inleidende tekst (110 mL) niet gebruiken. - Verwarring over de relatieve waterstanden binnen en buiten de maatcilinder. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/37 ## Vraag 38 – Vraag 38 (2 punten) 2p 38 Het ontstane zuurstofgas kan uit de maatcilinder worden verkregen. Daarna kan het zuurstofgas worden aangetoond met een proefje. → Beschrijf de uitvoering van dit proefje en geef de daarbij behorende waarneming(en). *Noteer je antwoord als volgt:* Handeling(en): ... Waarneming(en): ... Wat kun je verwachten: 2p 38 Het ontstane zuurstofgas kan uit de maatcilinder worden verkregen. Daarna kan het zuurstofgas worden aangetoond met een proefje. → Beschrijf de uitvoering van dit proefje en geef de daarbij behorende waarneming(en). *Noteer je antwoord als volgt:* Handeling(en): ... Waarneming(en): ... Wat moet je kennen: aantoningsreactie zuurstof verbranding Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring met aantoningsreactie voor waterstof (knalgas) of koolstofdioxide (kalkwater). Gebruik van een brandende houtspaander in plaats van een gloeiende. Kernbegrippen: aantoningsreactie, zuurstof, verbranding Veelgemaakte fouten: - Verwarring met aantoningsreactie voor waterstof (knalgas) of koolstofdioxide (kalkwater). - Gebruik van een brandende houtspaander in plaats van een gloeiende. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/38 ## Vraag 39 – Vraag 39 (2 punten) Laat met een berekening zien dat 110 mL zuurstofgas kan ontstaan uit 400 mg kaliumchloraat. Gebruik bij de berekening de volgende gegevens: − kaliumchloraat en zuurstof zijn in de massaverhouding 2,55 : 1,00 bij de ontleding betrokken; − 5,00 mL zuurstof heeft een massa van 7,15 mg. Wat kun je verwachten: Laat met een berekening zien dat 110 mL zuurstofgas kan ontstaan uit 400 mg kaliumchloraat. Gebruik bij de berekening de volgende gegevens: − kaliumchloraat en zuurstof zijn in de massaverhouding 2,55 : 1,00 bij de ontleding betrokken; − 5,00 mL zuurstof heeft een massa van 7,15 mg. Wat moet je kennen: massaverhouding stoichiometrisch rekenen omrekenen massa naar volume Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Rekenvolgorde (delen/vermenigvuldigen) omdraaien bij het toepassen van de verhoudingen. De massaverhouding verkeerd interpreteren, bijvoorbeeld 400 mg vermenigvuldigen met 2,55 in plaats van delen. De omrekenfactor voor massa naar volume verkeerd toepassen, bijvoorbeeld vermenigvuldigen met 7,15 en delen door 5,00. Kernbegrippen: massaverhouding, stoichiometrisch rekenen, omrekenen massa naar volume Veelgemaakte fouten: - Rekenvolgorde (delen/vermenigvuldigen) omdraaien bij het toepassen van de verhoudingen. - De massaverhouding verkeerd interpreteren, bijvoorbeeld 400 mg vermenigvuldigen met 2,55 in plaats van delen. - De omrekenfactor voor massa naar volume verkeerd toepassen, bijvoorbeeld vermenigvuldigen met 7,15 en delen door 5,00. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/39 ## Vraag 40 – Vraag 40 (1 punt) Kenneth verwerkt zijn meetresultaten in een diagram. Welke van de drie onderstaande diagrammen maakt Kenneth? Wat kun je verwachten: Kenneth verwerkt zijn meetresultaten in een diagram. Welke van de drie onderstaande diagrammen maakt Kenneth? Wat moet je kennen: katalysator reactieproduct beperkende factor reactiesnelheid Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarren van de hoeveelheid product met de reactiesnelheid. Meer katalysator verhoogt de snelheid, maar niet de totale opbrengst als de beginstof de beperkende factor is. Kernbegrippen: katalysator, reactieproduct, beperkende factor, reactiesnelheid Veelgemaakte fouten: - Verwarren van de hoeveelheid product met de reactiesnelheid. Meer katalysator verhoogt de snelheid, maar niet de totale opbrengst als de beginstof de beperkende factor is. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/40 ## Vraag 41 – Vraag 41 (2 punten) 2p 41 De molecuulmassa van kresolrood is 382 u. → Laat dit met een berekening zien. Wat kun je verwachten: 2p 41 De molecuulmassa van kresolrood is 382 u. → Laat dit met een berekening zien. Wat moet je kennen: molecuulmassa atoommassa molecuulformule Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verkeerde atoommassa's gebruiken Reken- of telfout maken bij het optellen van de massa's Een atoomsoort in de formule vergeten Kernbegrippen: molecuulmassa, atoommassa, molecuulformule Veelgemaakte fouten: - Verkeerde atoommassa's gebruiken - Reken- of telfout maken bij het optellen van de massa's - Een atoomsoort in de formule vergeten Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/41 ## Vraag 42 – Vraag 42 (1 punt) 1p 42 Geef de formule van alcohol. Wat kun je verwachten: 1p 42 Geef de formule van alcohol. Wat moet je kennen: molecuulformule alcoholen ethanol Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Naam in plaats van formule geven Verwarring met methanol Incorrect aantal atomen in de formule Kernbegrippen: molecuulformule, alcoholen, ethanol Veelgemaakte fouten: - Naam in plaats van formule geven - Verwarring met methanol - Incorrect aantal atomen in de formule Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/42 ## Vraag 43 – Vraag 43 (1 punt) 1p 43 Welk soort oplossing is de gemaakte oplossing van kresolrood? A een basische oplossing B een neutrale oplossing C een zure oplossing Wat kun je verwachten: 1p 43 Welk soort oplossing is de gemaakte oplossing van kresolrood? A een basische oplossing B een neutrale oplossing C een zure oplossing Wat moet je kennen: indicator pH-schaal zuur base neutraal oplossing Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De kleur van de vaste stof (roodbruin) verwarren met de kleur van de oplossing (geel). De pH-schaal verkeerd interpreteren (bijvoorbeeld denken dat een pH van 6,9 neutraal of basisch is). Kernbegrippen: indicator, pH-schaal, zuur, base, neutraal, oplossing Veelgemaakte fouten: - De kleur van de vaste stof (roodbruin) verwarren met de kleur van de oplossing (geel). - De pH-schaal verkeerd interpreteren (bijvoorbeeld denken dat een pH van 6,9 neutraal of basisch is). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/43 ## Vraag 44 – Vraag 44 (1 punt) 1p 44 Geef de rationele naam van natronloog. Wat kun je verwachten: 1p 44 Geef de rationele naam van natronloog. Wat moet je kennen: nomenclatuur triviale naam rationele naam basen hydroxiden Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De triviale naam (natronloog) geven in plaats van de gevraagde rationele naam. Niet weten dat natronloog een oplossing van natriumhydroxide is. Kernbegrippen: nomenclatuur, triviale naam, rationele naam, basen, hydroxiden Veelgemaakte fouten: - De triviale naam (natronloog) geven in plaats van de gevraagde rationele naam. - Niet weten dat natronloog een oplossing van natriumhydroxide is. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/44 ## Vraag 45 – Vraag 45 (1 punt) 1p 45 In de eerste stap van de test wordt een mengsel gevormd. → Geef aan waarom de concentratie natriumionen in dit mengsel kleiner is dan 0,8 g/L. Wat kun je verwachten: 1p 45 In de eerste stap van de test wordt een mengsel gevormd. → Geef aan waarom de concentratie natriumionen in dit mengsel kleiner is dan 0,8 g/L. Wat moet je kennen: concentratie verdunnen oplossing ionen Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen de concentratie van de opgeloste stof (NaOH) en de concentratie van een specifiek ion (Na⁺). Niet inzien dat het toevoegen van een andere vloeistof (water en kresolrood-oplossing) het totale volume vergroot en dus de concentratie verlaagt. Kernbegrippen: concentratie, verdunnen, oplossing, ionen Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen de concentratie van de opgeloste stof (NaOH) en de concentratie van een specifiek ion (Na⁺). - Niet inzien dat het toevoegen van een andere vloeistof (water en kresolrood-oplossing) het totale volume vergroot en dus de concentratie verlaagt. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/45 ## Vraag 46 – Vraag 46 (2 punten) 2p 46 Geef de notatie van zoutzuur. Vermeld hierbij ook de toestandsaanduidingen. Wat kun je verwachten: 2p 46 Geef de notatie van zoutzuur. Vermeld hierbij ook de toestandsaanduidingen. Wat moet je kennen: zure oplossing ionen notatie toestandsaanduiding dissociatie Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Molecuulformule (HCl) gebruiken in plaats van ionen (H⁺ en Cl⁻). Toestandsaanduiding (aq) vergeten. Verkeerde toestandsaanduiding gebruiken, zoals (l) of (g). Ladingen op de ionen vergeten. Kernbegrippen: zure oplossing, ionen, notatie, toestandsaanduiding, dissociatie Veelgemaakte fouten: - Molecuulformule (HCl) gebruiken in plaats van ionen (H⁺ en Cl⁻). - Toestandsaanduiding (aq) vergeten. - Verkeerde toestandsaanduiding gebruiken, zoals (l) of (g). - Ladingen op de ionen vergeten. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/46 ## Vraag 47 – Vraag 47 (1 punt) 1p 47 De test berust op het neutraliseren van de 0,15 mL natronloog met zoutzuur. → Geef de formule van het reactieproduct van deze neutralisatiereactie. Wat kun je verwachten: 1p 47 De test berust op het neutraliseren van de 0,15 mL natronloog met zoutzuur. → Geef de formule van het reactieproduct van deze neutralisatiereactie. Wat moet je kennen: neutralisatiereactie zuur-base reactie reactieproducten water zout Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De formule van het zout (NaCl) geven in plaats van water. De naam 'water' geven in plaats van de formule H₂O, wat volgens het correctievoorschrift geen punten oplevert. De volledige reactievergelijking opschrijven in plaats van alleen het gevraagde product. Kernbegrippen: neutralisatiereactie, zuur-base reactie, reactieproducten, water, zout Veelgemaakte fouten: - De formule van het zout (NaCl) geven in plaats van water. - De naam 'water' geven in plaats van de formule H₂O, wat volgens het correctievoorschrift geen punten oplevert. - De volledige reactievergelijking opschrijven in plaats van alleen het gevraagde product. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/47 ## Vraag 48 – Vraag 48 (1 punt) 1 p 48 Bij welke kleur van kresolrood is de concentratie OH--ionen in de oplossing het grootst? A bij een oranjerode kleur B bij een gele kleur C bij een paarsrode kleur Wat kun je verwachten: 1 p 48 Bij welke kleur van kresolrood is de concentratie OH--ionen in de oplossing het grootst? A bij een oranjerode kleur B bij een gele kleur C bij een paarsrode kleur Wat moet je kennen: zuurgraad (pH) basische oplossingen hydroxide-ionen (OH⁻) indicatoren Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen een hoge pH en een hoge concentratie H⁺-ionen (een hoge pH betekent juist een lage concentratie H⁺-ionen). Verwarring tussen een lage pH en een hoge concentratie OH⁻-ionen (een lage pH betekent een lage concentratie OH⁻-ionen). Kernbegrippen: zuurgraad (pH), basische oplossingen, hydroxide-ionen (OH⁻), indicatoren Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen een hoge pH en een hoge concentratie H⁺-ionen (een hoge pH betekent juist een lage concentratie H⁺-ionen). - Verwarring tussen een lage pH en een hoge concentratie OH⁻-ionen (een lage pH betekent een lage concentratie OH⁻-ionen). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/48 ## Vraag 49 – Vraag 49 (1 punt) 1 p 49 Door welke van onderstaande stoffen verandert de kleur van een kresolrood-oplossing van geel naar paarsrood? A ammonia B azijn C keukenzout D water einde Wat kun je verwachten: 1 p 49 Door welke van onderstaande stoffen verandert de kleur van een kresolrood-oplossing van geel naar paarsrood? A ammonia B azijn C keukenzout D water einde Wat moet je kennen: pH-indicator zuur-base pH-schaal basische stoffen Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen zure en basische stoffen. Incorrect aflezen van de pH-schaal van de indicator. Niet weten dat ammonia een basische oplossing is. Kernbegrippen: pH-indicator, zuur-base, pH-schaal, basische stoffen Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen zure en basische stoffen. - Incorrect aflezen van de pH-schaal van de indicator. - Niet weten dat ammonia een basische oplossing is. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2021/tijdvak-2/vraag/49 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen VMBO-GL en TL 2021 tijdvak 2 maandag 21 juni 13.30 - 15.30 uur natuur- en scheikunde 2 CSE GL en TL Gebruik zo nodig het informatieboekje Binas vmbo kgt. Dit examen bestaat uit 49 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 66 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. GT-0174-a-21-2-o ### Pagina 2 Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Open vragen Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bronnen - onvoorbeelde twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. Vermeid altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. - Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid. Pauzevlam De 'pauzevlam' wordt ingesteld wanneer tijdens een practicum een brander tijdelijk niet gebruikt wordt. Bij deze instelling vindt onvolledige verbranding van methaan plaats. Hierbij ontstaat een stof die een zwarte aanslag geeft en ook de vlam geel kleurt. 1p 1 Wat is de formule van de stof die de vlam geel kleurt? A C B CO C CO₂ D H₂O 1p 2 Door welke handeling verandert een kleurloze vlam in een pauzevlam? Neem aan dat de overige instellingen steeds gelijk blijven. A de gastoevoer verder dichtdraaien B de gastoevoer verder opendraaien C de luchtregelschuif verder dichtdraaien D de luchtregelschuif verder opendraaien 1p 3 Geef aan waarom het veiliger is dat de pauzevlam wordt ingesteld wanneer de brander tijdelijk niet gebruikt wordt. 1 2 3 4 5 6 Lisa vraagt zich af of bij de pauzevlam, behalve onvolledige verbranding, óók een deel van het methaan volledig verbrandt. Ze formuleert de volgende onderzoeksvraag 'Vindt bij een pauzevlam volledige verbranding plaats?'. Lisa bedenkt dat ze antwoord kan vinden op deze vraag door te onderzoeken of er koolstofdioxide ontstaat. Het methaan dat volledig verbrandt zou dan namelijk reageren volgens onderstaande vergelijking: CH₄ + 2 O₂ CO₂ + 2 H₂O (reactie 1) GT-0174-a-21-2-o 2/13 lees verder ### Pagina 3 7 Lisa wil voor het beantwoorden van haar onderzoeksvraag het eventueel gedaan. Ze besluit de verbrandingsgassen van de pauzevlam door een heldere oplossing van calciumhydroxide te leiden. Als bij de pomp verbrandingsgassen kooldioxide aanwezig is, reageert het met de calciumionen en de hydoxide-ionen tot calciumcarbonaat en water. Lisa gebruikt bij haar onderzoek een gaswasfles. Ze maakt de opstelling die hiernaast is weergegeven en voert het onderzoek uit. Na een halve minuut ziet ze duidelijk dat de vloeistof troebel wordt. 4 Geef de triviale naam van de oplossing waarmee Lisa de gaswasfles vult. 5 Het proces dat optreedt in de gaswasfles (regels 10 tot en met 13) kan met één vergelijking worden weergegeven. → Geef deze vergelijking. 6 Welk soort mengsel ontstaat wanneer calciumcarbonaat wordt gevormd (regels 10 tot en met 13)? A een emulsie B een legering C een oplossing D een suspensie 7 Lisa trekt op basis van haar waarneming een conclusie en beantwoordt vervolgens haar onderzoeksvraag. → Geef het antwoord op de onderzoeksvraag van Lisa. Noteer je antwoord als volgt: Waarneming: ... Conclusie bij deze waarneming: ... dus er vindt ... (kies uit: 'wel' of 'geen') volledige verbranding plaats. GT-0174-a-21-2-0 3/13 lees verder ► ► ► ### Pagina 4 Wrattent Wratten zijn harde eeltachtige vergroeingen van de huid. De wratten kunnen worden behandeld met een kleine hoeveelheid vloeibare stikstof. 2p 8 Tot welk soort stof behoort vloeibare stikstof? Neem onderstaande tabel over en kies steeds uit 'wel' of 'niet'. soort stof wel/niet metalen niet-ontleedbare stoffen zouten 1p 9 Wanneer stikstofgas vloeibaar wordt gemaakt, verandert de fase van de stikstof. $ ightarrow$ Geef de naam van deze faseovergang. 1p 10 Bij welke temperatuur in graden Celsius wordt stikstofgas vloeibaar? Maak gebruik van Binas-tabel 17. A - 196 B - 210 C 336 D 350 1p 11 Bij het verdampen van vloeibare stikstof verandert het volume van de stikstof. Wat is de oorzaak van deze volumeverandering? A De moleculen bewegen gemiddeld langzamer. B De moleculen komen gemiddeld verder van elkaar. C De moleculen worden veel groter. D Er ontstaan meer moleculen. 1p 12 Op een verpakking met vloeibare stikstof voor huisartsen staat het etiket dat hiernaast is afgebeeld. Wat betekent dit etiket? A explosief B gassen onder druk C gevaarlijk voor waterrijk milieu D schadelijk [FIGUUR: Pictogram met een gascilinder] GT-0174-a-21-2-o 4 / 13 lees verder ### Pagina 5 1 Een andere manier om wratten te verwijderen is door ze te behandelen 2 met zilvernitraat (AgNO ). De zilverionen in deze stof zijn het werkzame 3 bestanddeel. Zilvernitraat wordt geleverd in een stift. In de bijsluiter bij de 4 stift staat de volgende informatie: 5 PRODUCT: De punt van de stift bestaat uit 95 massaprocent zilvernitraat 6 en 5 massaprocent kaliumnitraat. De punt heeft een massa van 0,5 gram. 7 TOEPASSING: De punt licht bevochtigen met schoon water en de wrat 8 voorzichtig aanstippen. Wanneer de punt te nat is, vermindert de werking. 9 De behandeling kan worden onderbroken door de huid af te spoelen met 10 een natriumchloride-oplossing, die de opgeloste zilverionen bindt. 3p 1p 3p 1p 13 Bereken hoeveel gram zilverionen de punt van de stift bevat. 14 Op basis van de informatie in Binas-tabel 40 lijkt het aan te raden om handschoenen te dragen bij het aanbrengen van zilvernitraat. Uit welk gegeven uit de tabel blijkt dit? 15 Door de punt vochtig te maken, lost een deel van het zilvernitraat op. Geef de vergelijking voor het oplossen van zilvernitraat. Vermeld ook de toestandsaanduidingen. 16 De werking van de stift vermindert wanneer te veel water is gebruikt. Mogelijke oorzaken hiervan kunnen zijn: I De zilverionen spoelen sneller van de wrat af. II De concentratie zilverionen in de vloeistof die op de wrat terechtkomt is dan lager. Welk van deze oorzaken verklaart de verminderde werking van de stift? A geen van beide B alleen I C alleen II D beide: I en II 1p 17 Welk proces is het binden van de zilverionen (regels 9 en 10)? A een neerslagreactie B een ontleding C een scheiding D een zuur-basereactie ### Pagina 6 Zelfhelende verf Veel metalen kunnen door stoffen uit de omgeving, zoals zuurstof en water, worden aangetast. Dit proces wordt corrosie genoemd. Om metaal tegen corrosie te beschermen, kan het worden voorzien van een laagje chroom. Chroom reageert met zuurstof tot een ondoordringbaar laagje dat het metaal eronder beschermt. De vergelijking van deze reactie is hieronder vereenvoudigd en onvolledig weergegeven. De coëfficiënten ontbreken. ... Cr + ... O2 → ... Cr2O3 1p 18 Neem de reactievergelijking uit het tekstblok over en vul de ontbrekende coëfficiënten aan. 2p 19 Geef de rationele naam van Cr2O3. Maak gebruik van een Romeins cijfer. 1 Vliegtuigen moeten sterk en licht zijn. Daarom worden grote delen van het vliegtuig gemaakt uit een legering met aluminium, koper en magnesium. Ook deze delen moeten tegen corrosie worden beschermd. Hiervoor kan op de legering een beschermende laag worden aangebracht. Dit gebeurt in drie stappen. 1 Eerst wordt de legering behandeld met een mengsel dat chroomzuur (H2CrO4) bevat. Het chroomzuur reageert met het buitenste laagje legering, waarbij onder meer Cr2O3 ontstaat. Het zo gevormde mengsel wordt de 'conversielaag' genoemd. 2 Op deze conversielaag wordt een zogenoemde 'zelfhelende verf' aangebracht. Deze verf bevat een oplosbaar zout dat chromaationen (CrO42-) bevat, bijvoorbeeld strontiumchromaat. 3 Tot slot wordt over de verflaag nog een afdekkend laagje polyurethaan aangebracht. Polyurethaan is een kunststof. polyurethaan zelfhelende verf conversielaag aluminiumlegering 1p 20 Geef de naam van de aluminiumlegering (regel 2). Maak hierbij gebruik van Binas. 1p 21 Bij stap 1 reageert metaal met een zuur. Bij welk van onderstaande processen reageert ook een metaal met een zuur? A etsen B ontharden C ontkalken GT-0174-a-21-2-o 6/13 lees verder ### Pagina 7 1p 22 De lading van de strontiumionen in strontiumchromaat (stap 2) is gelijk aan die van de ionen van andere metalen uit groep 2 van het periodiek systeem. Wat is de formule van strontiumchromaat? A SrCrO4 B Sr(CrO4)2 C Sr2CrO4 D Sr2(CrO4)3 E Sr3(CrO4)2 1p 23 Welk begrip kan worden gebruikt voor de beginstoffen waaruit polyurethaan wordt gevormd? A cokes B edelgassen C monomeren D polymeren Wanneer door beschadiging de legering bloot komt te liggen, wordt een nieuw laagje Cr2O3 gevormd. Bij dit proces reageert het aluminium uit de legering met water (uit de lucht of regen) en met de chromaatlonen. Hierbij ontstaat Cr2O3. Dit is hieronder vereenvoudigd weergegeven. polyurethaan zelfhelende verf conversielaag aluminiumlegering H2O CrO42- Cr2O3 1p 24 Uit de formules van de stoffen die betrokken zijn bij het zelfherstellende proces is af te lezen dat Cr2O3 niet het enige reactieproduct kan zijn. Welke van de atoomsoorten H, Al en O, moeten in elk geval voorkomen in de andere reactieproducten? A alleen H en Al B alleen Al en O C alleen H en O D alle drie: H, Al en O 1p 25 Geef aan waarom het nieuw gevormde laagje de bescherming van de legering heeft hersteld. Maak hierbij ook gebruik van de informatie boven vraag 18. GT-0174-a-21-2-0 7/13 lees verder ►►► ### Pagina 8 1p 26 Welke twee lagen reageren bij het zelfhelende proces? A de aluminiumlegering en de conversielaag B de aluminiumlegering en de zelfhelende verf C de aluminiumlegering en het polyurethaan D de conversielaag en de zelfhelende verf E de conversielaag en het polyurethaan F de zelfhelende verf en het polyurethaan Diwaterstofmonosulfíde 1 Aardgas bestaat voornamelijk uit methaan. Soms kan aardgas ook een 2 kleine hoeveelheid diwaterstofmonosulfíde ($H_2S$) bevatten. Bij de 3 verbranding van zwavelverbindingen ontstaat zwaveldioxide, dat in de 4 atmosfeer zure regen veroorzaakt. Daarom wordt $H_2S$ uit aardgas 5 verwijderd door het aardgas te besproeien met een oplosmiddel. In dit 6 oplosmiddel lost $H_2S$ op, maar methaan niet. 7 Het oplosmiddel wordt vervolgens teruggewonnen en hergebruikt. Dit proces is vereenvoudigd en onvolledig weergegeven in figuur 1. In deze figuur zijn de pijlen genummerd. De stofnamen bij deze pijlen ontbreken. Bij een van de pijlen ontbreken twee stof- figuur 1 Aardgas met diwaterstofmonosulfide I 2 II 3 1p 27 Bereken hoeveel ton zwaveldioxide ontstaat wanneer een hoeveelheid aardgas wordt verbrand die 531 ton $H_2S$ bevat. Neem aan dat bij de verbranding van dit aardgas 1,9 kg $SO_2$ per kg $H_2S$ ontstaat. 1p 28 Zure regen kan ontstaan, doordat zwaveldioxide met water en zuurstof uit de lucht een zuur vormt. Welk zuur is dit? A azijnzuur B salpeterzuur C zoutzuur D zwavelzuur GT-0174-a-21-2-o 8/13 lees verder ### Pagina 9 1p 29 Welke scheidingsmethode wordt in de regels 4 tot en met 6 beschreven? A adsorberen B extraheren C destilleren D filtreren 1p 30 Bij welke van de genummerde pijlen in figuur 1 moet diwaterstofmonosulfíde komen te staan? A de pijlen 1 en 2 B de pijlen 2 en 3 C de pijlen 3 en 4 D de pijlen 1, 2 en 3 E de pijlen 2, 3 en 4 Het afgescheiden H₂S is giftig en stinkt, en wordt daarom vervolgens omgezet tot zwavel en water, volgens het zogenoemde ‘clausproces’. De omstandigheden bij dit proces zijn zo gemaakt, dat 33,3 massaprocent van het H₂S reageert volgens reactie 1. Het overige H₂S reageert volgens reactie 2 met het zwaveldióxide dat bij reactie 1 is gevormd. 2 H₂S + 3 O₂ → 2 SO₂ + 2 H₂O (reactie 1) 2 H₂S + SO₂ → 3 S + 2 H₂O (reactie 2) De verkregen zwavel wordt in de industrie gebruikt voor de productie van bijvoorbeeld kunstmest. 3p 31 Bereken hoeveel ton zuurstof nodig is om 33,3 massaprocent van 531 ton H₂S om te zetten volgens reactie 1. 1p 32 Via reactie 1 en reactie 2 is x ton zwavel verkregen. Hoeveel ton diwaterstofmonosulfíde is daarbij omgezet? A minder dan x ton B x ton C meer dan x ton 1p 33 Geef aan waarom de omzetting van H₂S via het clausproces geen bijdrage levert aan het ontstaan van zure regen. GT-0174-a-21-2-o 9 / 13 lees verder ►►► ### Pagina 10 Kaliumchloraat Bij de ontleding van kaliumchloraat (KClO₃) ontstaan kaliumchloride en zuurstof. De reactie kan worden versneld met behulp van bruïnsteen als katalysator. Kenneth onderzoekt hoeveel mL zuurstof ontstaat bij deze ontleding. Hij bouwt hiervoor de opstelling die in figuur 1 is weergegeven. Hij doet 400 mg kaliumchloraat in een reageerbuis en voegt 20 mg bruïnsteen toe. Vervolgens verhit hij het mengsel. Het gas dat ontstaat vangt hij op in een omgekeerde maatcilinder die volledig is gevuld met water. Kenneth concludeert uit de eindstand van de maatcilinder dat er 110 mL zuurstofgas is ontstaan. Kenneth herhaalt de proef vervolgens vier maal en meet bij elke proef het aantal mL zuurstof dat uiteindelijk is ontstaan. Hij gebruikt steeds 400 mg kaliumchloraat, maar achtereenvolgens 40 mg, 60 mg, 80 mg en 100 mg bruïnsteen. figuur 1 1p 34 Uit hoeveel atoomsoorten bestaat kaliumchloraat? A 1 B 2 C 3 D 4 E 5 F 6 3p 35 Geef de vergelijking van de ontleding van kaliumchloraat. 1p 36 Welk type ontleding vindt plaats bij de proef van Kenneth? A elektrolyse B fotolyse C thermolyse GT-0174-a-21-2-o 10 / 13 lees verder ► ► ► ### Pagina 11 1p 37 Welke van de afbeeldingen hiernaast geeft de eindstand van de maatcilinder juist weer? A afbeelding I B afbeelding II C afbeelding III D afbeelding IV Legenda: gas vloeistof 2p 38 Het ontstane zuurstofgas kan uit de maatcilinder worden verkregen. Daarna kan het zuurstofgas worden aangetoond met een proefje. → Beschrijf de uitvoering van dit proefje en geef de daarbij behorende waarneming(en). Noteer je antwoord als volgt: Handeling(en): ... Waarneming(en): ... 2p 39 Laat met een berekening zien dat 110 mL zuurstofgas kan ontstaan uit 400 mg kaliumchloraat. Gebruik bij de berekening de volgende gegevens: kaliumchloraat en zuurstof zijn in de massaverhouding 2,55 : 1,00 bij de ontleding betrokken; 5,00 mL zuurstof heeft een massa van 7,15 mg. 1p 40 Kenneth verwerkt zijn meetresultaten in een diagram. Welke van de drie onderstaande diagrammen maakt Kenneth? volume zuurstof (mL) ↑ → massa bruinsteen (mg) diagram I A diagram I B diagram II C diagram III volume zuurstof (mL) ↑ → massa bruinsteen (mg) diagram II volume zuurstof (mL) ↑ → massa bruinsteen (mg) diagram III GT-0174-a-21-2-o 11 / 13 lees verder ### Pagina 12 Kresolrood Kresolrood (C_{21}H_{14}O_5S) is een roodbruin poeder dat kan worden gebruikt als indicator. Hiervan wordt eerst een oplossing gemaakt in een mengsel van onder meer water en alcohol. Deze oplossing is geel van kleur. Om de gemaakte oplossing te testen wordt de volgende proef gebruikt: 1 Meng 0,1 mL van de kresolrood-oplossing met 0,15 mL natronloog (0,8 g NaOH per L) en 100 mL water. 2 Druppel voorzichtig zoutzuur (pH=1,7) toe. Na maximaal 3 druppels moet de kleur omslaan naar geel. Kresolrood heeft twee omslagtrajecten. De kleuren van deze indicator zijn hieronder weergegeven: [FIGUUR: Tabel met pH-waarden en kleuren van Kresolrood] oranjerood omslagtraject geel omslagtraject paarsrood 0,4 1,8 6,9 8,8 → pH 2p 41 De molecuulmassa van kresolrood is 382 u. → Laat dit met een berekening zien. 1p 42 Geef de formule van alcohol. 1p 43 Welk soort oplossing is de gemaakte oplossing van kresolrood? A een basische oplossing B een neutrale oplossing C een zure oplossing 1p 44 Geef de rationele naam van natronloog. 1p 45 In de eerste stap van de test wordt een mengsel gevormd. → Geef aan waarom de concentratie natriumionen in dit mengsel kleiner is dan 0,8 g/L. 2p 46 Geef de notatie van zoutzuur. Vermeld hierbij ook de toestandsaanduiding. 1p 47 De test berust op het neutraliseren van de 0,15 mL natronloog met zoutzuur. → Geef de formule van het reactieproduct van deze neutralisatiereactie. GT-0174-a-21-2-o 12/13 ### Pagina 13 48 Bij welke kleur van kresolrood is de concentratie OH--ionen in de oplossing het grootst? A bij een oranjerode kleur B bij een gele kleur C bij een paarsrode kleur 1p 49 Door welke van onderstaande stoffen verandert de kleur van een kresolrood-oplossing van geel naar paarsrood? A ammonia B azijn C keukenzout D water GT-0174-a-21-2-o 13 / 13 einde