# Eindexamen Natuur- en scheikunde 2 VMBO-GL/TL 2009 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask2/2009/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Opgave 1 ### Vraag 2 – Opgave 2 ### Vraag 3 – Opgave 3 ### Vraag 4 – Opgave 4 ### Vraag 5 – Opgave 5 ### Vraag 6 – Opgave 6 ### Vraag 7 – Opgave 7 ### Vraag 8 – Opgave 8 ### Vraag 9 – Opgave 9 ### Vraag 10 – Opgave 10 ### Vraag 11 – Opgave 11 ### Vraag 12 – Opgave 12 ### Vraag 13 – Opgave 13 ### Vraag 14 – Opgave 14 ### Vraag 15 – Opgave 15 ### Vraag 16 – Opgave 16 ### Vraag 17 – Opgave 17 ### Vraag 18 – Opgave 18 ### Vraag 19 – Opgave 19 ### Vraag 20 – Opgave 20 ### Vraag 21 – Opgave 21 ### Vraag 22 – Opgave 22 ### Vraag 23 – Opgave 23 ### Vraag 24 – Opgave 24 ### Vraag 25 – Opgave 25 ### Vraag 26 – Opgave 26 ### Vraag 27 – Opgave 27 ### Vraag 28 – Opgave 28 ### Vraag 29 – Opgave 29 ### Vraag 30 – Opgave 30 ### Vraag 31 – Opgave 31 ### Vraag 32 – Opgave 32 ### Vraag 33 – Opgave 33 ### Vraag 34 – Opgave 34 ### Vraag 35 – Opgave 35 ### Vraag 36 – Opgave 36 ### Vraag 37 – Opgave 37 ### Vraag 38 – Opgave 38 ### Vraag 39 – Opgave 39 ### Vraag 40 – Opgave 40 ### Vraag 41 – Opgave 41 ### Vraag 42 – Opgave 42 ### Vraag 43 – Opgave 43 ### Vraag 44 – Opgave 44 ### Vraag 45 – Opgave 45 ### Vraag 46 – Opgave 46 ### Vraag 47 – Opgave 47 ### Vraag 48 – Opgave 48 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen VMBO-GL en TL 2009 tijd vak 1 dinsdag 26 mei 13.30 - 15.30 uur natuur- en scheikunde 2 CSE GL en TL Gebruik zo nodig het informatieboek Binas vmbo kgt. Dit examen bestaat uit 48 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord worden. 913-0174-a-GT-1-o ### Pagina 2 Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Open vragen - Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. - Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. - Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid. Goochaltruc Op een Amerikaanse website is de volgende proef beschreven: Hoe 'water' in 'rode wijn' te veranderen. Dit moet je doen: stap 1: Strooi wat natriumcarbonaat in een glas. stap 2: Vul een tweede glas tot de helft met water. Voeg ongeveer 10 druppels indicator aan het water toe. stap 3: Om het 'water' in 'wijn' te veranderen, giet je het water met de indicator in het glas dat het natriumcarbonaat bevat. Roer goed en het 'water' verandert van kleurloos naar rood. naar: http://chemistry.about.com 1p 1 Op de website is ook de naam gegeven van de indicator die moet worden gebruikt bij stap 2. Met behulp van Binas-tabel 33 is na te gaan om welke indicator het bij deze proef gaat. Welke indicator kan bij deze proef worden gebruikt? A broomfenolrood B fenolftaleïen C lakmoes D methyloranje 1p 2 Op de pot met natriumcarbonaat staat het hiernaast afgebeelde pictogram. Wat betekent dit pictogram? A bijtend B explosief C giftig D schadelijk [FIGUUR: Een zwart kruis in een vierkant.] 913-0174-a-GT-1-o 2 lees verder ‣‣‣ ### Pagina 3 3p 3 Tijdens het roeren (stap 3) lost het natriumcarbonaat ($Na_2CO_3$) op. → Geef de vergelijking van het oplossen van natriumcarbonaat. Vermeld daarbij ook de toestandsaanduidingen. 1p 4 Na afloop van de beschreven proef kan de 'wijn' weer in 'water' worden veranderd door een oplossing toe te voegen aan de 'wijn'. Welke oplossing is hiervoor geschikt? A ammonia B kalkwater C natronloog D zoutzuur 1p 5 Op de website staat ook een andere manier vermeld om de 'wijn' weer in 'water' te veranderen: met een rietje de uitgeademde lucht in de gekleurde vloeistof blazen. → Waarom moet hierbij een veiligheidsbril worden opgezet? Vergiftiging Zes mensen op de proef gesteld door koolstofmono-oxide. DEN HAAG - Door een defecte keukengeiser in een woning in Den Haag hebben maandagmiddag zes mensen koolstofmono-oxidevergiftiging opgelopen. 1 De vier vrouwen en twee kinderen zijn naar een ziekenhuis gebracht, maar hun toestand is niet zorgwekkend. Dat heeft de Haagse brandweer gemeld. 2 Eén van de vrouwen belde de brandweer omdat ze haar slapende zoontje niet wakker kreeg en ze zelf last had van hoofdpijn. Ze dacht aan een gaslek. 3 Op aanraden van de brandweer verlieten de bewoners de woning. Brandweer en politie ontruimden de huizen naast de getroffen woning. naar: www.nu.nl 1p 6 Geef de formule van koolstofmono-oxide. 2p 7 Het belangrijkste bestanddeel van aardgas is methaan ($CH_4$). In een goed functionerende keukengeiser verbrandt het methaan volledig. → Geef de namen van de twee stoffen die bij de volledige verbranding van methaan ontstaan. 1p 8 De keukengeiser uit de tekst functioneerde niet goed: het aardgas werd in de geiser onvolledig verbrand. → Geef een mogelijke verklaring voor het onvolledig verbranden van aardgas in de keukengeiser. 913-0174-a-GT-1-o 3 lees verder ►►► ### Pagina 4 1p 9 De bewoners hadden kunnen zien dat de verbranding in de geiser onvolledig was: de vlammen van de brander waren groter dan normaal en geel van kleur. De gele kleur werd veroorzaakt door een stof die vrijkwam bij de onvolledige verbranding. Door welke stof werd de vlam geel gekleurd? A koolstof B koper C stikstof D zuurstof 1p 10 Als mensen onwel zijn geworden door koolstofmono-oxide moeten de slachtoffers zo snel mogelijk uit de ruimte worden verwijderd. Zij kunnen in het ziekenhuis verder worden behandeld. Welke behandeling geeft men in het ziekenhuis aan de slachtoffers van een koolstofmono-oxide-vergiftiging? Gebruik hierbij het informatieboek Binas. A Melk laten drinken. B De maag leegpompen. C Norit toedienen. D Zuurstof toedienen. 1p 11 Omdat koolstofmono-oxide zich gemakkelijk kan verplaatsen ontroimden brandweer en politie uit voorzorg ook de huizen naast de getroffen woning (regels 5 en 6). → Door welke eigenschap van koolstofmono-oxide kan deze stof zich gemakkelijk verplaatsen? Verzinken 1 Om ijzer tegen roesten te beschermen kan er een laagje zink op aangebracht 2 worden. Na verloop van tijd kan het beschermende laagje zink beschadigen. 3 Daardoor kan het ijzer gaan roesten. Het is mogelijk om het aangetaste ijzer 4 opnieuw te verzinken. Eerst worden de oude zink- en roestlagen verwijderd in 5 een zogenoemd beitsbad. Dit beitsbad bevat een zure oplossing met een lage 6 pH. In het beitsbad reageren het zink en de roest met het zuur. Het 7 schoongemaakte ijzer wordt vervolgens ondergedompeld in een ander bad dat 8 vloeibaar zink bevat. 1p 12 Wat is de formule van de deeltjes die de lage pH-waarde van het beitsbad veroorzaken (regels 5 en 6)? A H⁺ B H₂ C H₂O D OH⁻ 913-0174-a-GT-1-o 4 lees verder ► ► ► ### Pagina 5 1p 13 Roest bestaat grotendeels uit $Fe_{2}O_{3}$. Wat is de naam van $Fe_{2}O_{3}$? A ijzer(II)oxide B ijzer(III)oxide C ijzerdioxide D ijzertrioxide 2p 14 Geef de reactievergelijking voor de vorming van $Fe_{2}O_{3}$ uit ijzer en zuurstof. 1p 15 Welke van de twee reacties die plaatsvinden in het beitsbad (regel 6) is een zuur-base reactie? A geen van beide reacties B alleen de reactie van roest ($Fe_{2}O_{3}$) met zuur C alleen de reactie van zink met zuur D zowel de reactie van roest ($Fe_{2}O_{3}$) met zuur als de reactie van zink met zuur [FIGUUR: Een rechthoekig gebied met tekst over het beitsen van zink.] Bij het beitsen ontstaat afvalzuur dat onder andere zinkionen bevat. Deze zinkionen mogen niet in het milieu terecht komen. Daarom laat men de zinkionen reageren met chloride-ionen. Daarbij ontstaan (samengestelde) ionen met de formule $ZnCl_{4}^{2-}$. Het afvalzuur wordt daarna in een ionenwisselaar gebracht. In dit apparaat worden de $ZnCl_{4}^{2-}$-ionen gewisseld tegen $OH^{-}$-ionen. De vrijgekomen $OH^{-}$-ionen reageren met de waterstofionen die in het afvalzuur aanwezig zijn. De oplossing die vervolgens uit de ionenwisselaar komt, mag in het riool geloosd worden. Gebruik voor de beantwoording van de vragen 16 tot en met 18 zo nodig bovenstaande tekst. 1p 16 Tegen hoeveel $OH^{-}$ ionen wordt één $ZnCl_{4}^{2-}$-ion gewisseld in de ionenwisselaar? A 1 B 2 C 4 D 8 1p 17 Is de pH van de oplossing die uit de ionenwisselaar komt anders dan de pH van het afvalzuur dat de ionenwisselaar ingaat? A Ja, de pH van de oplossing die uit de ionenwisselaar komt, is hoger. B Ja, de pH van de oplossing die uit de ionenwisselaar komt, is lager. C Nee, de pH is niet veranderd. 1p 18 Het elektrisch geleidingsvermogen van de oplossing die uit de ionenwisselaar komt, is lager dan het elektrisch geleidingsvermogen van het afvalzuur dat de ionenwisselaar ingaat. → Welke conclusie kan hieruit getrokken worden over de oplossingen? 913-0174-a-GT-1-o 5 lees verder ► ► ► ### Pagina 6 Ontweringswater Als je een probleem hebt, is er op internet altijd wel een forum te vinden waarop je hulp kan krijgen. Hans gebruikte www.klusidee.nl voor zijn probleem. De vraag van Hans en de reacties daarop zijn hieronder weergegeven. 1 H@ns:Tot grote ergernis van mijn vrouw heb ik een verfb.lik op een marmeren 2 tafeltje buiten in de regen laten staan. Resultaat: een grote roestkring in het blad 3 (en net geen blaauw oog). Iemand een idee hoe dit op te lossen? 4 Klusidee Kees antwoordt: Het vervelende is, dat het enige dat roest (in feite 5 een base) neutraliseert, zuren zijn. En die zuren tasten ook het marmer aan: het 6 gaat meteen bruisen. Ik heb bijvoorbeeld met (pure!) zoutzuur roestvlekken 7 kunnen weghalen uit een grindtegel in de tuin. Maar dat lijkt me in jouw geval 8 niet zo geslaagd... 9 Reactie van Mwdcor: H@ns, oxaalzuur is wat je moet hebben. Je kan het 10 kopen in een bouwmarkt. Daar noemen ze het ontweringswater. 1p 19 Het belangrijkste bestanddeel van marmer is calciumcarbonaat. Wat is de naam van het gas dat het bruisen (regel 6) veroorzaakt? A koolstofdioxide B stikstof C waterstof D zuurstof 1p 20 In zijn antwoord heeft Klusidee Kees het over 'pure zoutzuur' (regel 6). Pure zoutzuur, in de betekenis van zuiver zoutzuur, bestaat niet. → Wat zal Klusidee Kees bedoelen met 'pure zoutzuur'? 11 Joost, de zoon van Hans, wil weten hoeveel oxaalzuur is opgelost in 500 mL 12 ontweringswater. 13 Hij voert de volgende titratie uit: 14 Hij neemt 5,0 mL ontweringswater en druppelt natronloog toe. Er is 23,3 mL 15 natronloog nodig om met al het oxaalzuur te reageren. 16 Uit een andere proef weet Joost dat 1,0 mL van de gebruikte natronloog precies 17 reageert met 5,8 mg oxaalzuur. 1p 21 Welk soort stof moet Joost toevoegen aan het ontweringswater om te kunnen zien wanneer al het oxaalzuur heeft gereageerd met de natronloog (regels 14 en 15)? A een base B een indicator C een katalysator D een legering 913-0174-a-GT-1-o 6 lees verder ►►► ### Pagina 7 1p 22 Wat is de formule van de deeltjes die bij de proef van Joost reageren met het oxaalzuur (regel 15)? A O B O$^{2-}$ C OH D OH$^{-}$ 3p 23 Bereken hoeveel gram oxaalzuur in 500 mL ontweringswater is opgelost. 913-0174-a-GT-1-o 7 lees verder ►►► ### Pagina 8 Loodchromaat Lood(II)chromaat kan worden gebruikt als gele kleurstof voor verf. Lood(II)chromaat kan als volgt worden gemaakt. stap 1: Los 1,5 g vast natriumchromaat op in 50 mL water. Er ontstaat een gele oplossing waarin natriumionen en chromaat(CrO$_{4}^{2-}$) aanwezig zijn (oplossing 1). stap 2: Los 1,5 g vast lood(II)nitraat op in 50 mL water. Er ontstaat een kleurloze oplossing waarin lootionen en nitraattonen aanwezig zijn (oplossing 2). stap 3: Voeg oplossing 1 toe aan oplossing 2. Er ontstaat dan een mengsel waarin gele vaste deeltjes (lood(II)chromaat) rondzweven in de vloeistof. stap 4: Filtreer het mengsel dat bij stap 3 ontstaan is. 1p 24 Wat is de formule van het zout natriumchromaat dat wordt opgelost in stap 1? A NaCrO₄ B Na₂CrO₄ C Na₄CrO₄ D Na₈CrO₄ 2p 25 Geef de vergelijking van de neerslagreactie die plaatsvindt in stap 3. 1p 26 Wat is de naam van het soort mengsel dat in stap 3 ontstaat? A emulsie B legering C oplossing D suspensie 2p 27 Maak een tekening van de opstelling van de filtratie (stap 4). Geef daarbij aan waar zich het filtraat en waar zich het residu bevindt. 2p 28 De massaverhouding waarin natriumchromaat en lood(II)nitraat met elkaar reageren is 1 : 2. → Bereken, aan de hand van de tekst, dat natriumchromaat in overmaat aanwezig is. 2p 29 Na de filtratie (stap 4) kan ook uit de kleur van de opgevangen oplossing worden afgeleid welke van de stoffen natriumchromaat en lood(II)nitraat bij deze proef in overmaat aanwezig is. → Leg uit hoe uit de kleur kan worden afgeleid dat natriumchromaat in overmaat aanwezig is. 913-0174-a-GT-1-o 8 lees verder ►►► ### Pagina 9 Vermiljoen 1 Vermiljoen is een rode kleurstof die vroeger veel werd gebruikt in rode verf 2 waarmee kunstenaars schilderden. Na drie eeuwen zijn sommige rode delen van 3 de schilderijen verkleurd. Uit onderzoek bleek dat deze verkleuring onder 4 invloed van licht verloopt. 5 Vermiljoen bestaat voornamelijk uit een stof met de formule HgS. Bij de 6 ontleding van deze stof ontstaan kwik en zwavel. De verkleuring wordt 7 veroorzaakt door deze ontleding van het vermiljoen. Het zwavel dat bij de 8 ontleding is ontstaan, reageert met zuurstof tot zwaveldioxide. 9 Zwavelldioxide kan daarna met stoffen uit vochtige lucht worden omgezet tot 10 zwavelzuur. Dit zuur tast de schilderijen verder aan. 2p 30 Van kwik zijn verschillende positieve ionen bekend. $\rightarrow$ Geef de chemische naam van de stof met de formule HgS. Maak hierbij gebruik van een Romeins cijfer. 1p 31 Uit de tekst is af te leiden welk type ontledingsreactie plaatsvindt tijdens de verkleuring van de rode verf (regels 2 tot en met 7). Welk type ontledingsreactie is dit? A elektrolyse B fotolyse C thermolyse 1p 32 Geef de vergelijking van de reactie die optreedt bij de ontleding van HgS (regels 5 tot en met 7). 1p 33 Uit onderzoek is gebleken dat chloride-ionen als katalysator optreden bij de ontleding van HgS. $\rightarrow$ Welke invloed hebben chloride-ionen op de verkleuring van de rode verf? 1p 34 Welke stoffen uit vochtige lucht reageren met zwavelldioxide tot zwavelzuur (regels 9 en 10)? A $H_2$ en $N_2$ B $H_2$ en $O_2$ C $H_2O$ en $N_2$ D $H_2O$ en $O_2$ 2p 35 De beschreven verkleuring en aantasting van schilderijen is blijvend. In een museumzaal kunnen maatregelen genomen worden om het proces zo langzaam mogelijk te laten verlopen. $\rightarrow$ Noem twee maatregelen die genomen kunnen worden. 913-0174-a-GT-1-o 9 lees verder ►►► ### Pagina 10 Waterstofperoxide 1 Waterstof en zuurstof gebruikt men voor de bereiding van waterstofperoxide. 2 Allereerst laat men waterstof in een eerste reactor reageren met een hulpstof A. 3 De vergelijking van deze reactie is: $$ H_2 + A \rightarrow H_2A $$ 4 Daarna laat men $H_2A$ met zuurstof reageren in een tweede reactor. 5 De vergelijking van deze reactie is: $$ H_2A + O_2 \rightarrow H_2O_2 + A $$ 6 Tenslotte wordt in een scheidingsruimte water toegevoegd aan het mengsel. 7 Waterstofperoxide lost daarbij in water op, stof A niet. 8 De oplossing van waterstofperoxide wordt afgetapt, stof A wordt weer 9 teruggevoerd naar de eerste reactor. 10 Het beschreven proces is hieronder schematisch weergegeven. [FIGUUR: Schematische weergave van een proces met reactor I, reactor II en een scheidingsruimte. In reactor I gaat waterstof in. De output van reactor I gaat naar reactor II, waar zuurstof bij komt. De output van reactor II gaat naar de scheidingsruimte, waar water bij komt. De output van de scheidingsruimte wordt gesplitst, een deel gaat terug naar reactor I en het andere deel is de uiteindelijke output.] 2p 36 Bereken het massapercentage zuurstof in waterstofperoxide $(H_2O_2)$. 1p 37 Welke scheidingsmethode wordt in de regels 6 en 7 beschreven? A adsorberen B destilleren C extraheren D indampen 1p 38 Door het terugvoeren van stof A (regels 8 en 9) ontstaat minder afval. → Noem nog een voordeel van het opnieuw gebruiken van stof A. 1p 39 In stofstroom 4 van de schematische weergave van het proces is waterstofperoxide aanwezig. In welke andere stofstroom is ook waterstofperoxide aanwezig? A stofstroom 1 B stofstroom 2 C stofstroom 3 913-0174-a-GT-1-o 10 lees verder ► ► ► ### Pagina 11 Kwartsglas 1 De glazen bol van een halogeenlamp is gemaakt van kwartsglas. Kwartsglas 2 kan een hogere temperatuur verdragen dan gewoon glas. Kwartsglas bestaat uit 3 silica (SiO$_{2}$) en heeft een hoog smeltpunt (boven 1600 $^\circ$C). 2p 40 Geef de chemische naam van silica (regel 3). 2p 41 Hieronder zijn twee smelt diagrammen weergegeven. Een daarvan is het smelt diagram van kwartsglas. [FIGUUR: Smelt diagram 1: Temperatuur (°C) op de y-as (van 0 tot 1900), tijd op de x-as. De lijn begint bij ongeveer 1300°C en stijgt lineair naar 1900°C.] [FIGUUR: Smelt diagram 2: Temperatuur (°C) op de y-as (van 0 tot 1900), tijd op de x-as. De lijn begint bij ongeveer 1300°C, stijgt lineair tot ongeveer 1600°C, blijft dan horizontaal op 1600°C, en stijgt daarna weer.] → Welk van deze twee smelt diagrammen is het smelt diagram van kwartsglas? Geef een verklaring voor je antwoord. 4 Bij het verwisselen van een halogeenlamp mag het glas niet met de vingers 5 worden aangeraakt, want er kan dan huidvet op het glas achterblijven. 6 Als de lamp daarna wordt ingeschakeld, zal het vet door de grote hitte 7 'inbranden' in het kwartsglas. Het glas wordt dan plaatselijk zwart. De zwarte 8 stof absorbeert warmte. Daardoor zal het glas kunnen barsten. 1p 42 Vetten zijn stoffen die uit grote moleculen bestaan; bijvoorbeeld C$_{51}$H$_{98}$O$_{6}$. Welk element dat in een vet aanwezig is, zorgt voor het zwart worden van het kwartsglas (regel 7)? A koolstof B waterstof C zuurstof 1p 43 Als het glas toch per ongeluk met de vingers is aangeraakt, kan de lamp met alcohol (ethanol) worden schoongemaakt. Bij het schoonmaken van grote halogeenlampen, zoals toneelampen, moet daarna enige tijd worden gewacht met het inschakelen van de lamp. → Welk gevaar bestaat er als de lamp wordt ingeschakeld direct na het schoonmaken met alcohol? 913-0174-a-GT-1-o 11 lees verder ►►► ### Pagina 12 Zout Op de site van de Consumentenbond is de volgende informatie te vinden: Elke dag een overdosis 1 Als we in Nederland minder zout zouden eten, zou dat naar schatting ruim 5000 2 sterfgevallen schelen. De boosdoener in keukenzout (natriumchloride) is 3 natrium. Natrium zorgt voor een stijging van de bloeddruk, het gevolg is een 4 verhoogd risico op een hart- of herseninfarct. Nederlanders krijgen dagelijks 5 rond de 11 gram zout binnen. Om goed te functioneren heeft het lichaam aan 6 1 gram voldoende. De Gezondheidsraad geeft als maximale Aanvaardbare 7 Dagelijkse Inname (ADI) een hoeveelheid van 6 gram zout. 8 Het zou beter zijn minder dan 6 gram te gebruiken, maar in de praktijk is dat 9 nauwelijks haalbaar. Dit komt omdat bijna driekwart van het zout dat we binnen 10 krijgen afkomstig is van kant-en-klare voedingsmiddelen. Bewust kiezen is 11 moeilijk, want fabrikanten zijn niet verplicht het zoutgehalte op het etiket te 12 vermelden. Fabrikanten vermelden soms de hoeveelheid natrium, maar veel 13 consumenten weten niet dat dit een maat is voor het zoutgehalte. 14 Nog minder mensen weten dat het natriumgehalte met 2,5 vermenigvuldigd 15 moet worden om het gehalte keukenzout in een product te weten te komen. 1p 44 De naam natrium (regel 3) is chemisch onjuist. Welk deeltje, dat aanwezig is in keukenzout, wordt met 'natrium' bedoeld? A atoom B ion C molecuul 1p 45 De Gezondheidsraad vermeldt de ADI in gram (regel 7). Wetenschappers drukken de ADI van een stof uit in gram per kilogram lichaamsgewicht. → Geef aan waarom de ADI beter kan worden uitgedrukt in gram per kilogram lichaamsgewicht. 2p 46 De Consumentenbond geeft in de regels 14 en 15 een eenvoudige rekenregel om het gehalte aan keukenzout in een product te berekenen. → Laat met behulp van een berekening zien dat deze rekenregel (ongeveer) klopt. 2p 47 Roberto eet een pizza. Op de doos van de pizza staat dat deze 1,98 gram natrium bevat. → Hoeveel procent van de door de Gezondheidsraad gegeven ADI (regel 7) krijgt Roberto binnen als hij de hele pizza heeft opgegeten? Gebruik hierbij de rekenregel van de Consumentenbond (regels 14 en 15). 913-0174-a-GT-1-o 12 lees verder ►►► ### Pagina 13 1p 48 Keukenzout wordt als smaakversterker gebruikt, maar ook om voedsel te conserveren. Welk E-nummer is ook een conserveermiddel? A E-162 B E-210/13 C E-420 D E-620/25 Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd. 013-0174-a-GT-1-o* einde ■