# Eindexamen Natuur- en scheikunde 1 VMBO-GL/TL 2025 tijdvak 2 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2 ## Vraag 1 – Vraag 1 (2 punten) 1 CSE GL en TL Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Gebruik het BINAS-informatieboek. Dit examen bestaat uit 39 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 71 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Wat kun je verwachten: 1 CSE GL en TL Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Gebruik het BINAS-informatieboek. Dit examen bestaat uit 39 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 71 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Wat moet je kennen: trillingstijd frequentie geluid Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De formule voor trillingstijd en frequentie verkeerd om gebruiken (f = T in plaats van T = 1/f). De verkeerde waarde uit de opgave gebruiken, bijvoorbeeld de geluidssterkte (86 dB) in plaats van de frequentie (300 Hz). De eenheid van trillingstijd (s) vergeten. Kernbegrippen: trillingstijd, frequentie, geluid Veelgemaakte fouten: - De formule voor trillingstijd en frequentie verkeerd om gebruiken (f = T in plaats van T = 1/f). - De verkeerde waarde uit de opgave gebruiken, bijvoorbeeld de geluidssterkte (86 dB) in plaats van de frequentie (300 Hz). - De eenheid van trillingstijd (s) vergeten. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/1 ## Vraag 2 – Vraag 2 (1 punt) De oordoppen dempen de geluidssterkte van het snurkgeluid met een frequentie van 300 Hz met 27 dB. Bij twee andere geluidsfrequenties is de demping ook 27 dB. Op de uitwerkbijlage staat het diagram van de geluiddemping van de oordoppen. → Geef in het diagram met drie kruisjes aan waar de geluiddemping 27 dB is. Wat kun je verwachten: De oordoppen dempen de geluidssterkte van het snurkgeluid met een frequentie van 300 Hz met 27 dB. Bij twee andere geluidsfrequenties is de demping ook 27 dB. Op de uitwerkbijlage staat het diagram van de geluiddemping van de oordoppen. → Geef in het diagram met drie kruisjes aan waar de geluiddemping 27 dB is. Wat moet je kennen: geluid frequentie geluidssterkte demping grafiek aflezen logaritmische schaal Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Onnauwkeurig aflezen van de waarde 27 dB op de y-as. Verkeerd interpreteren van de logaritmische x-as bij het bepalen van de frequenties. Niet alle drie de snijpunten markeren. Meer dan drie punten markeren, wat leidt tot nul punten volgens het correctievoorschrift. Kernbegrippen: geluid, frequentie, geluidssterkte, demping, grafiek aflezen, logaritmische schaal Veelgemaakte fouten: - Onnauwkeurig aflezen van de waarde 27 dB op de y-as. - Verkeerd interpreteren van de logaritmische x-as bij het bepalen van de frequenties. - Niet alle drie de snijpunten markeren. - Meer dan drie punten markeren, wat leidt tot nul punten volgens het correctievoorschrift. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/2 ## Vraag 3 – Vraag 3 (1 punt) 1p 3 Het diagram begint bij een frequentie van 20 Hz en eindigt bij een frequentie van 20 000 Hz. → Waarom is het niet nodig om de demping van de oordoppen bij grotere of kleinere frequenties weer te geven? De partner van Merel heeft de oordoppen in. Hierdoor is het snurkgeluid gedempt. Wat kun je verwachten: 1p 3 Het diagram begint bij een frequentie van 20 Hz en eindigt bij een frequentie van 20 000 Hz. → Waarom is het niet nodig om de demping van de oordoppen bij grotere of kleinere frequenties weer te geven? De partner van Merel heeft de oordoppen in. Hierdoor is het snurkgeluid gedempt. Wat moet je kennen: gehoorbereik frequentie hertz Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarren van frequentie met geluidssterkte. Geven van een technische reden over de oordoppen in plaats van een biologische reden over het menselijk gehoor. Kernbegrippen: gehoorbereik, frequentie, hertz Veelgemaakte fouten: - Verwarren van frequentie met geluidssterkte. - Geven van een technische reden over de oordoppen in plaats van een biologische reden over het menselijk gehoor. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/3 ## Vraag 4 – Vraag 4 (2 punten) De partner van Merel heeft de oordoppen in. Hierdoor is het snurkgeluid gedempt. Vergelijk het gedempte snurkgeluid met het oorspronkelijke snurkgeluid van Merel. Op de uitwerkbijlage staat een tabel. → Zet in de tabel in elke rij één kruisje in de juiste kolom. Wat kun je verwachten: De partner van Merel heeft de oordoppen in. Hierdoor is het snurkgeluid gedempt. Vergelijk het gedempte snurkgeluid met het oorspronkelijke snurkgeluid van Merel. Op de uitwerkbijlage staat een tabel. → Zet in de tabel in elke rij één kruisje in de juiste kolom. Wat moet je kennen: geluidssterkte amplitude frequentie toonhoogte demping Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen amplitude en frequentie. Denken dat een stiller geluid ook een lagere toonhoogte (frequentie) heeft. Kernbegrippen: geluidssterkte, amplitude, frequentie, toonhoogte, demping Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen amplitude en frequentie. - Denken dat een stiller geluid ook een lagere toonhoogte (frequentie) heeft. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/4 ## Vraag 5 – Vraag 5 (2 punten) 2p 5 Voor de geluidssterkte geldt: Bij elke halvering van het geluidsvermogen neemt de geluidssterkte met 3 dB af. De oordoppen dempen de geluidssterkte van het snurkgeluid met 27 dB. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het geluid bij het gebruik van de oordopjes. → Maak elke zin compleet met het juiste getal. Wat kun je verwachten: 2p 5 Voor de geluidssterkte geldt: Bij elke halvering van het geluidsvermogen neemt de geluidssterkte met 3 dB af. De oordoppen dempen de geluidssterkte van het snurkgeluid met 27 dB. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het geluid bij het gebruik van de oordopjes. → Maak elke zin compleet met het juiste getal. Wat moet je kennen: geluidssterkte decibel geluidsvermogen logaritmische schaal demping Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen lineaire en logaritmische afname. Reken- of machtsfout (27/3 of 2^9). Het correctievoorschrift voor het tweede deel ('512 / 2^9') is onlogisch (resulteert in 1) en waarschijnlijk een typo voor '1/512', '1/2^9' of '512'. Kernbegrippen: geluidssterkte, decibel, geluidsvermogen, logaritmische schaal, demping Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen lineaire en logaritmische afname. - Reken- of machtsfout (27/3 of 2^9). - Het correctievoorschrift voor het tweede deel ('512 / 2^9') is onlogisch (resulteert in 1) en waarschijnlijk een typo voor '1/512', '1/2^9' of '512'. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/5 ## Vraag 6 – Vraag 6 (1 punt) 1p 6 Noteer deze snelheid in km/h. Wat kun je verwachten: 1p 6 Noteer deze snelheid in km/h. Wat moet je kennen: snelheid eenheden omrekenen m/s naar km/h Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De omrekenfactor 3,6 verkeerd toepassen (delen in plaats van vermenigvuldigen). Een onjuiste omrekenfactor gebruiken, zoals 1000 of 60. Kernbegrippen: snelheid, eenheden omrekenen, m/s naar km/h Veelgemaakte fouten: - De omrekenfactor 3,6 verkeerd toepassen (delen in plaats van vermenigvuldigen). - Een onjuiste omrekenfactor gebruiken, zoals 1000 of 60. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/6 ## Vraag 7 – Vraag 7 (2 punten) 2p 7 De bestuurder van de auto moet plotseling remmen. Zijn reactieafstand is 20 m. → Bereken de reactietijd. Sommige moderne auto's zijn voorzien van een noodremsysteem. Dit systeem vertraagt de auto automatisch zonder reactietijd als de bestuurder zelf niet remt. noodremsysteem Een auto met een noodremsysteem rijdt met een snelheid van 25 m/s. Deze auto nadert een stilstaande file. De bestuurder reageert niet op deze situatie. Het noodremsysteem grijpt in en vertraagt de auto in een tijd van 2,6 s tot stilstand. De vertraging is hierbij 9,6 m/s^2. Wat kun je verwachten: 2p 7 De bestuurder van de auto moet plotseling remmen. Zijn reactieafstand is 20 m. → Bereken de reactietijd. Sommige moderne auto's zijn voorzien van een noodremsysteem. Dit systeem vertraagt de auto automatisch zonder reactietijd als de bestuurder zelf niet remt. noodremsysteem Een auto met een noodremsysteem rijdt met een snelheid van 25 m/s. Deze auto nadert een stilstaande file. De bestuurder reageert niet op deze situatie. Het noodremsysteem grijpt in en vertraagt de auto in een tijd van 2,6 s tot stilstand. De vertraging is hierbij 9,6 m/s^2. Wat moet je kennen: snelheid afstand tijd reactietijd formule s = v * t Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Formule s = v * t verkeerd ombouwen naar t = s / v. Eenheid vergeten bij het eindantwoord. Rekenmachinefout bij de deling 20 / 25. Kernbegrippen: snelheid, afstand, tijd, reactietijd, formule s = v * t Veelgemaakte fouten: - Formule s = v * t verkeerd ombouwen naar t = s / v. - Eenheid vergeten bij het eindantwoord. - Rekenmachinefout bij de deling 20 / 25. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/7 ## Vraag 8 – Vraag 8 (3 punten) 3p 8 Bereken de remweg van deze auto. Wat kun je verwachten: 3p 8 Bereken de remweg van deze auto. Wat moet je kennen: remweg eenparig vertraagde beweging gemiddelde snelheid snelheid tijd Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De beginsnelheid (25 m/s) gebruiken in plaats van de gemiddelde snelheid (12,5 m/s) voor de berekening van de afstand. Reken- of intoetsfouten bij het vermenigvuldigen. Kernbegrippen: remweg, eenparig vertraagde beweging, gemiddelde snelheid, snelheid, tijd Veelgemaakte fouten: - De beginsnelheid (25 m/s) gebruiken in plaats van de gemiddelde snelheid (12,5 m/s) voor de berekening van de afstand. - Reken- of intoetsfouten bij het vermenigvuldigen. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/8 ## Vraag 9 – Vraag 9 (2 punten) 2p 9 Toon deze vertraging van de auto met een berekening aan. Wat kun je verwachten: 2p 9 Toon deze vertraging van de auto met een berekening aan. Wat moet je kennen: versnelling vertraging snelheidsverandering formule a = Δv / Δt Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verkeerd bepalen van de snelheidsverandering (Δv), bijvoorbeeld 25 m/s in plaats van -25 m/s. Vergeten dat 'tot stilstand' betekent dat de eindsnelheid 0 m/s is. Eenheid m/s² vergeten of een verkeerde eenheid gebruiken. Kernbegrippen: versnelling, vertraging, snelheidsverandering, formule a = Δv / Δt Veelgemaakte fouten: - Verkeerd bepalen van de snelheidsverandering (Δv), bijvoorbeeld 25 m/s in plaats van -25 m/s. - Vergeten dat 'tot stilstand' betekent dat de eindsnelheid 0 m/s is. - Eenheid m/s² vergeten of een verkeerde eenheid gebruiken. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/9 ## Vraag 10 – Vraag 10 (2 punten) 10 0 \quad 20 \quad 30 \quad 100 \quad 300 \quad 1000 \quad 3000 \quad 10000 \qquad 20000 → frequentie ( Hz ) \endarray \] \triangleright \triangleright \triangleright Wat kun je verwachten: 10 0 \quad 20 \quad 30 \quad 100 \quad 300 \quad 1000 \quad 3000 \quad 10000 \qquad 20000 → frequentie ( Hz ) \endarray \] \triangleright \triangleright \triangleright Wat moet je kennen: Nettokracht Massa Versnelling Tweede wet van Newton Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verkeerde formule gebruiken Reken- of intoetsfout Vergeten van de eenheid Newton (N) Kernbegrippen: Nettokracht, Massa, Versnelling, Tweede wet van Newton Veelgemaakte fouten: - Verkeerde formule gebruiken - Reken- of intoetsfout - Vergeten van de eenheid Newton (N) Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/10 ## Vraag 11 – Vraag 11 (1 punt) 1p 11 Tijdens het vertragen van de auto blijft de bestuurder even bewegen met een constante snelheid, tot hij door de veiligheidsgordel wordt tegengehouden. Wat is de naam van het natuurkundig verschijnsel waardoor de bestuurder nog even met constante snelheid blijft bewegen? A duwkracht B snelheid C traagheid D vermogen Wat kun je verwachten: 1p 11 Tijdens het vertragen van de auto blijft de bestuurder even bewegen met een constante snelheid, tot hij door de veiligheidsgordel wordt tegengehouden. Wat is de naam van het natuurkundig verschijnsel waardoor de bestuurder nog even met constante snelheid blijft bewegen? A duwkracht B snelheid C traagheid D vermogen Wat moet je kennen: Traagheid Eerste wet van Newton Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarren van het begrip traagheid met een eigenschap van de beweging (snelheid) of met een kracht (duwkracht). Kernbegrippen: Traagheid, Eerste wet van Newton Veelgemaakte fouten: - Verwarren van het begrip traagheid met een eigenschap van de beweging (snelheid) of met een kracht (duwkracht). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/11 ## Vraag 12 – Vraag 12 (2 punten) 2p 12 Een noodremsysteem bepaalt de afstand tot de voorliggende auto met behulp van licht. Een ander noodremsysteem kan deze afstand met behulp van geluid bepalen. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de snelheid van licht en geluid. → Noteer in de eerste zin de juiste waarde en omcirkel in de tweede zin de juiste mogelijkheden. Gebruik de tabel ‘Veel gebruikte waarden’ in BINAS. Wat kun je verwachten: 2p 12 Een noodremsysteem bepaalt de afstand tot de voorliggende auto met behulp van licht. Een ander noodremsysteem kan deze afstand met behulp van geluid bepalen. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de snelheid van licht en geluid. → Noteer in de eerste zin de juiste waarde en omcirkel in de tweede zin de juiste mogelijkheden. Gebruik de tabel ‘Veel gebruikte waarden’ in BINAS. Wat moet je kennen: snelheid van het licht snelheid van het geluid BINAS orde van grootte Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verkeerde waarde opzoeken in BINAS (bijvoorbeeld snelheid in ander medium). Reken- of schattingsfout bij het bepalen van de verhouding tussen licht- en geluidssnelheid. Onvolledig antwoorden door maar één van de twee zinnen correct in te vullen. Kernbegrippen: snelheid van het licht, snelheid van het geluid, BINAS, orde van grootte Veelgemaakte fouten: - Verkeerde waarde opzoeken in BINAS (bijvoorbeeld snelheid in ander medium). - Reken- of schattingsfout bij het bepalen van de verhouding tussen licht- en geluidssnelheid. - Onvolledig antwoorden door maar één van de twee zinnen correct in te vullen. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/12 ## Vraag 13 – Vraag 13 (2 punten) 2p 13 Op de uitwerkbijlage staat een deel van het schakelschema. -> Maak het schakelschema compleet met de stroommeter en spanningsmeter. De LDR staat in het licht. Wat kun je verwachten: 2p 13 Op de uitwerkbijlage staat een deel van het schakelschema. -> Maak het schakelschema compleet met de stroommeter en spanningsmeter. De LDR staat in het licht. Wat moet je kennen: Elektrische schakeling Spanning meten Stroomsterkte meten Voltmeter Ammeter Serieel en parallel schakelen Schakelsymbolen Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Voltmeter in serie schakelen Ammeter parallel schakelen Verwisselen van de symbolen voor ampèremeter en voltmeter. Kernbegrippen: Elektrische schakeling, Spanning meten, Stroomsterkte meten, Voltmeter, Ammeter, Serieel en parallel schakelen, Schakelsymbolen Veelgemaakte fouten: - Voltmeter in serie schakelen - Ammeter parallel schakelen - Verwisselen van de symbolen voor ampèremeter en voltmeter. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/13 ## Vraag 14 – Vraag 14 (3 punten) In het licht meet Bram een spanning van 1,3 V en een stroomsterkte van 11 mA door de LDR. -> Bereken de weerstand van de LDR bij deze lichthoeveelheid. Wat kun je verwachten: In het licht meet Bram een spanning van 1,3 V en een stroomsterkte van 11 mA door de LDR. -> Bereken de weerstand van de LDR bij deze lichthoeveelheid. Wat moet je kennen: Wet van Ohm Elektrische weerstand Spanning Stroomsterkte Eenheden omrekenen Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Vergeten de stroomsterkte om te rekenen van milliampère (mA) naar ampère (A). Spanning (U) en stroomsterkte (I) omdraaien in de formule R = U/I. Kernbegrippen: Wet van Ohm, Elektrische weerstand, Spanning, Stroomsterkte, Eenheden omrekenen Veelgemaakte fouten: - Vergeten de stroomsterkte om te rekenen van milliampère (mA) naar ampère (A). - Spanning (U) en stroomsterkte (I) omdraaien in de formule R = U/I. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/14 ## Vraag 15 – Vraag 15 (2 punten) Bram zet de LDR in het donker. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de LDR. -> Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. Wat kun je verwachten: Bram zet de LDR in het donker. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de LDR. -> Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. Wat moet je kennen: LDR (lichtgevoelige weerstand) Elektrische weerstand Relatie tussen lichtintensiteit en weerstand van een LDR Spanningsbron Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De relatie tussen licht en weerstand voor een LDR verkeerd onthouden (denken dat weerstand afneemt in het donker). Verwarring over welke grootheid constant blijft; de spanning van de batterij blijft gelijk, maar de stroomsterkte door de LDR verandert wel. Kernbegrippen: LDR (lichtgevoelige weerstand), Elektrische weerstand, Relatie tussen lichtintensiteit en weerstand van een LDR, Spanningsbron Veelgemaakte fouten: - De relatie tussen licht en weerstand voor een LDR verkeerd onthouden (denken dat weerstand afneemt in het donker). - Verwarring over welke grootheid constant blijft; de spanning van de batterij blijft gelijk, maar de stroomsterkte door de LDR verandert wel. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/15 ## Vraag 16 – Vraag 16 (2 punten) 2p 16 Als het donker is loopt er bijna geen stroom door de LDR. Daardoor is de transistor niet ingeschakeld. Op de uitwerkbijlage staan drie zinnen over de werking van deze schakeling in het donker. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. Wat kun je verwachten: 2p 16 Als het donker is loopt er bijna geen stroom door de LDR. Daardoor is de transistor niet ingeschakeld. Op de uitwerkbijlage staan drie zinnen over de werking van deze schakeling in het donker. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. Wat moet je kennen: LDR Transistor als schakelaar Donkerschakelaar Spanningsdeler Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring over de werking van de transistor (aan/uit bij wel/geen basisstroom). De onduidelijke tekening van de posities I en II voor de lamp kan leiden tot een foute interpretatie van de schakeling. De schijnbare tegenstrijdigheid tussen de gegeven informatie (transistor uit in het donker) en de getekende serieschakeling (waarbij de lamp dan ook uit zou zijn). Kernbegrippen: LDR, Transistor als schakelaar, Donkerschakelaar, Spanningsdeler Veelgemaakte fouten: - Verwarring over de werking van de transistor (aan/uit bij wel/geen basisstroom). - De onduidelijke tekening van de posities I en II voor de lamp kan leiden tot een foute interpretatie van de schakeling. - De schijnbare tegenstrijdigheid tussen de gegeven informatie (transistor uit in het donker) en de getekende serieschakeling (waarbij de lamp dan ook uit zou zijn). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/16 ## Vraag 17 – Vraag 17 (1 punt) 1p 17 Wat is juist over de stroomsterkte door de LDR? De stroomsterkte door de LDR is A groter dan de stroomsterkte door R1. B gelijk aan de stroomsterkte door R1. C kleiner dan de stroomsterkte door R1. Wat kun je verwachten: 1p 17 Wat is juist over de stroomsterkte door de LDR? De stroomsterkte door de LDR is A groter dan de stroomsterkte door R1. B gelijk aan de stroomsterkte door R1. C kleiner dan de stroomsterkte door R1. Wat moet je kennen: Elektrische schakeling Stroomsterkte Spanningsdeler Transistor LDR Wet van Kirchhoff (stroomwet) Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verkeerd interpreteren van de schakeling (serie vs. parallel/spanningsdeler). Vergeten dat de stroom zich splitst bij een knooppunt. Niet toepassen van de aanname dat de basisstroom verwaarloosbaar klein is, wat leidt tot het foute (maar fysisch correctere) antwoord C. Kernbegrippen: Elektrische schakeling, Stroomsterkte, Spanningsdeler, Transistor, LDR, Wet van Kirchhoff (stroomwet) Veelgemaakte fouten: - Verkeerd interpreteren van de schakeling (serie vs. parallel/spanningsdeler). - Vergeten dat de stroom zich splitst bij een knooppunt. - Niet toepassen van de aanname dat de basisstroom verwaarloosbaar klein is, wat leidt tot het foute (maar fysisch correctere) antwoord C. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/17 ## Vraag 19 – Vraag 19 (3 punten) 3p 19 Deel in het diagram op de uitwerkbijlage de verticale as in. Zet daarna alle gegevens uit de tabel uit en teken de grafiek. Wat kun je verwachten: 3p 19 Deel in het diagram op de uitwerkbijlage de verticale as in. Zet daarna alle gegevens uit de tabel uit en teken de grafiek. Wat moet je kennen: grafiek tekenen assen indelen data uitzetten verband tussen druk en kookpunt Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De verticale as niet lineair of onhandig indelen. De verticale as niet voor minstens 2/3 benutten, wat leidt tot puntenverlies volgens het CV. De punten uit de tabel onnauwkeurig overnemen in de grafiek. De punten met rechte lijnen verbinden in plaats van met een vloeiende kromme. De assen vergeten te benoemen met grootheid en eenheid (hoewel dit in de uitwerkbijlage vaak al is gegeven). Kernbegrippen: grafiek tekenen, assen indelen, data uitzetten, verband tussen druk en kookpunt Veelgemaakte fouten: - De verticale as niet lineair of onhandig indelen. - De verticale as niet voor minstens 2/3 benutten, wat leidt tot puntenverlies volgens het CV. - De punten uit de tabel onnauwkeurig overnemen in de grafiek. - De punten met rechte lijnen verbinden in plaats van met een vloeiende kromme. - De assen vergeten te benoemen met grootheid en eenheid (hoewel dit in de uitwerkbijlage vaak al is gegeven). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/19 ## Vraag 20 – Vraag 20 (2 punten) 2p 20 De druk in het vat van de stoomreiniger is 350 kPa. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het kookpunt van water bij een druk van 350 kPa. → Noteer dit kookpunt in °C en in K. Gebruik hiervoor de gegevens uit de tabel of het diagram. Wat kun je verwachten: 2p 20 De druk in het vat van de stoomreiniger is 350 kPa. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het kookpunt van water bij een druk van 350 kPa. → Noteer dit kookpunt in °C en in K. Gebruik hiervoor de gegevens uit de tabel of het diagram. Wat moet je kennen: Kookpunt Druk Temperatuurschalen Kelvin Celsius Interpoleren Grafiek aflezen Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Incorrect interpoleren van de waarde uit de tabel of de zelfgetekende grafiek. Reken- of conceptfout bij het omrekenen van graden Celsius naar Kelvin (bijvoorbeeld 273 aftrekken in plaats van optellen). Vergeten de temperatuur om te rekenen naar Kelvin. Kernbegrippen: Kookpunt, Druk, Temperatuurschalen, Kelvin, Celsius, Interpoleren, Grafiek aflezen Veelgemaakte fouten: - Incorrect interpoleren van de waarde uit de tabel of de zelfgetekende grafiek. - Reken- of conceptfout bij het omrekenen van graden Celsius naar Kelvin (bijvoorbeeld 273 aftrekken in plaats van optellen). - Vergeten de temperatuur om te rekenen naar Kelvin. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/20 ## Vraag 21 – Vraag 21 (1 punt) Het tapijt wordt gereinigd met zeer hete stoom. Dit gasvormige water koelt af tot kamertemperatuur. Dit gaat gepaard met een faseovergang. Wat is juist? Het gasvormige water gaat A condenseren. B rijpen. C smelten. D stollen. E sublimeren. F verdampen. Wat kun je verwachten: Het tapijt wordt gereinigd met zeer hete stoom. Dit gasvormige water koelt af tot kamertemperatuur. Dit gaat gepaard met een faseovergang. Wat is juist? Het gasvormige water gaat A condenseren. B rijpen. C smelten. D stollen. E sublimeren. F verdampen. Wat moet je kennen: faseovergang condenseren gasfase vloeistoffase Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Het verwarren van de namen van de verschillende faseovergangen (bijv. condenseren met rijpen of stollen). Kernbegrippen: faseovergang, condenseren, gasfase, vloeistoffase Veelgemaakte fouten: - Het verwarren van de namen van de verschillende faseovergangen (bijv. condenseren met rijpen of stollen). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/21 ## Vraag 22 – Vraag 22 (4 punten) Het opgenomen vermogen van de stoomreiniger is 2300 W. De stoomreiniger wordt per maand 6,0 h gebruikt. 1 kWh kost € 0,45. → Bereken de omgezette energie per maand en noteer de energiekosten per maand in euro. Wat kun je verwachten: Het opgenomen vermogen van de stoomreiniger is 2300 W. De stoomreiniger wordt per maand 6,0 h gebruikt. 1 kWh kost € 0,45. → Bereken de omgezette energie per maand en noteer de energiekosten per maand in euro. Wat moet je kennen: elektrisch vermogen elektrische energie formule E = P * t eenheid kWh omrekenen van eenheden (W naar kW) kostenberekening Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Vergeten het vermogen van Watt (W) om te rekenen naar kilowatt (kW) voordat de energie in kWh wordt berekend. Een rekenfout maken bij het vermenigvuldigen van vermogen en tijd. Een rekenfout maken bij het berekenen van de kosten door de energie met de prijs per kWh te vermenigvuldigen. Alleen de energie berekenen en vergeten de kosten te noteren, of andersom. Kernbegrippen: elektrisch vermogen, elektrische energie, formule E = P * t, eenheid kWh, omrekenen van eenheden (W naar kW), kostenberekening Veelgemaakte fouten: - Vergeten het vermogen van Watt (W) om te rekenen naar kilowatt (kW) voordat de energie in kWh wordt berekend. - Een rekenfout maken bij het vermenigvuldigen van vermogen en tijd. - Een rekenfout maken bij het berekenen van de kosten door de energie met de prijs per kWh te vermenigvuldigen. - Alleen de energie berekenen en vergeten de kosten te noteren, of andersom. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/22 ## Vraag 23 – Vraag 23 (2 punten) Het opgenomen vermogen van de stoomreiniger is 2300 W. 2p 23 De stoomreiniger heeft een rendement van 75%. → Bereken het afgestane vermogen van de stoomreiniger. Wat kun je verwachten: Het opgenomen vermogen van de stoomreiniger is 2300 W. 2p 23 De stoomreiniger heeft een rendement van 75%. → Bereken het afgestane vermogen van de stoomreiniger. Wat moet je kennen: rendement vermogen energieomzetting Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarren van opgenomen vermogen (P_op) en afgestane vermogen (P_af) Incorrect omgaan met het percentage (bijv. delen door 75 i.p.v. vermenigvuldigen met 0,75) Berekenen van het vermogensverlies (25%) in plaats van het nuttige vermogen (75%) Kernbegrippen: rendement, vermogen, energieomzetting Veelgemaakte fouten: - Verwarren van opgenomen vermogen (P_op) en afgestane vermogen (P_af) - Incorrect omgaan met het percentage (bijv. delen door 75 i.p.v. vermenigvuldigen met 0,75) - Berekenen van het vermogensverlies (25%) in plaats van het nuttige vermogen (75%) Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/23 ## Vraag 24 – Vraag 24 (1 punt) 1p 24 Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over deze situatie. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. Je ziet een schematische afbeelding van Nuray op de duikplank. 4,5 m 1,3 m D S De duikplank werkt als een hefboom: S is het steunpunt en D is het draaipunt. Nuray heeft een massa van 70 kg. Wat kun je verwachten: 1p 24 Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over deze situatie. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. Je ziet een schematische afbeelding van Nuray op de duikplank. 4,5 m 1,3 m D S De duikplank werkt als een hefboom: S is het steunpunt en D is het draaipunt. Nuray heeft een massa van 70 kg. Wat moet je kennen: warmtegeleiding warmtegeleider gevoelstemperatuur Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarren van gevoelstemperatuur met de werkelijke temperatuur; denken dat iets wat kouder voelt ook een lagere temperatuur heeft. Niet weten of vergeten dat metalen goede warmtegeleiders zijn en kunststoffen slechte warmtegeleiders (isolatoren). Kernbegrippen: warmtegeleiding, warmtegeleider, gevoelstemperatuur Veelgemaakte fouten: - Verwarren van gevoelstemperatuur met de werkelijke temperatuur; denken dat iets wat kouder voelt ook een lagere temperatuur heeft. - Niet weten of vergeten dat metalen goede warmtegeleiders zijn en kunststoffen slechte warmtegeleiders (isolatoren). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/24 ## Vraag 25 – Vraag 25 (3 punten) 3p 25 Bereken de kracht die Nuray veroorzaakt op punt S. Gebruik ook de gegevens uit de afbeelding. Wat kun je verwachten: 3p 25 Bereken de kracht die Nuray veroorzaakt op punt S. Gebruik ook de gegevens uit de afbeelding. Wat moet je kennen: momentenwet hefboom zwaartekracht kracht arm Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De massa (70 kg) direct gebruiken in de momentenwet in plaats van de zwaartekracht (Fz = m * g). De verkeerde armen gebruiken voor de krachten. De arm van Nuray is 4,5 m en de arm van de kracht bij S is 1,3 m, beide ten opzichte van draaipunt D. Vergeten de zwaartekracht eerst te berekenen met g ≈ 10 m/s² (of 9,8 m/s²). Verwarring over welk punt het draaipunt is (D) en welk punt een kracht uitoefent (S). Kernbegrippen: momentenwet, hefboom, zwaartekracht, kracht, arm Veelgemaakte fouten: - De massa (70 kg) direct gebruiken in de momentenwet in plaats van de zwaartekracht (Fz = m * g). - De verkeerde armen gebruiken voor de krachten. De arm van Nuray is 4,5 m en de arm van de kracht bij S is 1,3 m, beide ten opzichte van draaipunt D. - Vergeten de zwaartekracht eerst te berekenen met g ≈ 10 m/s² (of 9,8 m/s²). - Verwarring over welk punt het draaipunt is (D) en welk punt een kracht uitoefent (S). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/25 ## Vraag 26 – Vraag 26 (1 punt) 1p 26 Als Nuray op de duikplank staat buigt de duikplank door. Bij het doorbuigen van de duikplank is zwaarte-energie omgezet in een energie die in de doorgebogen duikplank opgeslagen is. → Noteer de naam van de energiesoort die in de doorgebogen duikplank is opgeslagen. Wat kun je verwachten: 1p 26 Als Nuray op de duikplank staat buigt de duikplank door. Bij het doorbuigen van de duikplank is zwaarte-energie omgezet in een energie die in de doorgebogen duikplank opgeslagen is. → Noteer de naam van de energiesoort die in de doorgebogen duikplank is opgeslagen. Wat moet je kennen: energieomzetting zwaarte-energie veerenergie elastische potentiële energie Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring met andere energiesoorten zoals bewegingsenergie (kinetische energie) of chemische energie. Niet herkennen dat vervorming van een elastisch object leidt tot de opslag van potentiële energie. Kernbegrippen: energieomzetting, zwaarte-energie, veerenergie, elastische potentiële energie Veelgemaakte fouten: - Verwarring met andere energiesoorten zoals bewegingsenergie (kinetische energie) of chemische energie. - Niet herkennen dat vervorming van een elastisch object leidt tot de opslag van potentiële energie. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/26 ## Vraag 27 – Vraag 27 (2 punten) Nuray maakt haar sprong. Op het hoogste punt heeft het massamiddelpunt van Nuray een zwaarte-energie van 5200 J ten opzichte van het wateroppervlak. Bereken de hoogte van het massamiddelpunt van Nuray ten opzichte van het wateroppervlak. Wat kun je verwachten: Nuray maakt haar sprong. Op het hoogste punt heeft het massamiddelpunt van Nuray een zwaarte-energie van 5200 J ten opzichte van het wateroppervlak. Bereken de hoogte van het massamiddelpunt van Nuray ten opzichte van het wateroppervlak. Wat moet je kennen: zwaarte-energie formule E_z = m * g * h omwerken van een formule Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De massa van Nuray (70 kg) uit de algemene inleiding van de opgave over het hoofd zien. De formule voor zwaarte-energie niet kennen of verkeerd omwerken. Een onjuiste waarde voor de valversnelling g gebruiken (bijvoorbeeld 9,81 in plaats van de op VMBO gebruikelijke 10 of 9,8 m/s²). Kernbegrippen: zwaarte-energie, formule E_z = m * g * h, omwerken van een formule Veelgemaakte fouten: - De massa van Nuray (70 kg) uit de algemene inleiding van de opgave over het hoofd zien. - De formule voor zwaarte-energie niet kennen of verkeerd omwerken. - Een onjuiste waarde voor de valversnelling g gebruiken (bijvoorbeeld 9,81 in plaats van de op VMBO gebruikelijke 10 of 9,8 m/s²). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/27 ## Vraag 28 – Vraag 28 (2 punten) 2p 28 Nadat Nuray na de sprong het hoogste punt heeft bereikt, valt zij in het zwembad. Zij wordt afgeremd door het water. Haar remweg is 2,3 m. De totale arbeid die het water verricht is 6200 J. → Bereken de gemiddelde kracht van het water op Nuray. Wat kun je verwachten: 2p 28 Nadat Nuray na de sprong het hoogste punt heeft bereikt, valt zij in het zwembad. Zij wordt afgeremd door het water. Haar remweg is 2,3 m. De totale arbeid die het water verricht is 6200 J. → Bereken de gemiddelde kracht van het water op Nuray. Wat moet je kennen: arbeid kracht afstand formule W = F * s Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Formule verkeerd ombouwen (vermenigvuldigen in plaats van delen) Verkeerde gegevens uit de opgave gebruiken (bijv. zwaarte-energie van 5200 J in plaats van arbeid van 6200 J) Kernbegrippen: arbeid, kracht, afstand, formule W = F * s Veelgemaakte fouten: - Formule verkeerd ombouwen (vermenigvuldigen in plaats van delen) - Verkeerde gegevens uit de opgave gebruiken (bijv. zwaarte-energie van 5200 J in plaats van arbeid van 6200 J) Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/28 ## Vraag 29 – Vraag 29 (1 punt) 1p 29 Tijdens het werk knipt Nevzat per ongeluk het snoer door. Er ontstaat kortsluiting en de stroomaanvoer stopt onmiddellijk. Waardoor stopt de stroomaanvoer? A De aardlekschakelaar schakelt de stroom uit. B De dubbele isolatie schakelt de stroom uit. C De groepszekering schakelt de stroom uit. Nevzat koopt een nieuwe elektrische heggenschaar met accu. Een elektromotor drijft de scharen van de heggenschaar aan. De heggenschaar heeft twee schakelaars. Alleen als schakelaar S_1 én schakelaar S_2 gelijktijdig zijn ingedrukt worden de scharen aangedreven. S2 S1 accu Wat kun je verwachten: 1p 29 Tijdens het werk knipt Nevzat per ongeluk het snoer door. Er ontstaat kortsluiting en de stroomaanvoer stopt onmiddellijk. Waardoor stopt de stroomaanvoer? A De aardlekschakelaar schakelt de stroom uit. B De dubbele isolatie schakelt de stroom uit. C De groepszekering schakelt de stroom uit. Nevzat koopt een nieuwe elektrische heggenschaar met accu. Een elektromotor drijft de scharen van de heggenschaar aan. De heggenschaar heeft twee schakelaars. Alleen als schakelaar S_1 én schakelaar S_2 gelijktijdig zijn ingedrukt worden de scharen aangedreven. S2 S1 accu Wat moet je kennen: kortsluiting overstroom groepszekering elektrische veiligheid aardlekschakelaar Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen de functie van een groepszekering (beveiliging tegen overstroom/kortsluiting) en een aardlekschakelaar (beveiliging tegen lekstroom). Onjuist begrip van dubbele isolatie; dit is een passieve veiligheidsmaatregel en geen actieve schakelaar. Kernbegrippen: kortsluiting, overstroom, groepszekering, elektrische veiligheid, aardlekschakelaar Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen de functie van een groepszekering (beveiliging tegen overstroom/kortsluiting) en een aardlekschakelaar (beveiliging tegen lekstroom). - Onjuist begrip van dubbele isolatie; dit is een passieve veiligheidsmaatregel en geen actieve schakelaar. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/29 ## Vraag 30 – Vraag 30 (1 punt) Nevzat koopt een nieuwe elektrische heggenschaar met accu. Een elektromotor drijft de scharen van de heggenschaar aan. De heggenschaar heeft twee schakelaars. Alleen als schakelaar S₁ én schakelaar S₂ gelijktijdig zijn ingedrukt worden de scharen aangedreven. S2 S1 accu 1p 30 Waarom is het veiliger dat de scharen van de heggenschaar alléén aangedreven worden als beide schakelaars zijn ingedrukt? Wat kun je verwachten: Nevzat koopt een nieuwe elektrische heggenschaar met accu. Een elektromotor drijft de scharen van de heggenschaar aan. De heggenschaar heeft twee schakelaars. Alleen als schakelaar S₁ én schakelaar S₂ gelijktijdig zijn ingedrukt worden de scharen aangedreven. S2 S1 accu 1p 30 Waarom is het veiliger dat de scharen van de heggenschaar alléén aangedreven worden als beide schakelaars zijn ingedrukt? Wat moet je kennen: veiligheid tweehandenbediening serieschakeling Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Een te algemeen antwoord geven zoals 'voor de veiligheid' zonder uit te leggen waarom. Niet de link leggen tussen het moeten gebruiken van twee handen en het weghouden van die handen bij de messen. Kernbegrippen: veiligheid, tweehandenbediening, serieschakeling Veelgemaakte fouten: - Een te algemeen antwoord geven zoals 'voor de veiligheid' zonder uit te leggen waarom. - Niet de link leggen tussen het moeten gebruiken van twee handen en het weghouden van die handen bij de messen. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/30 ## Vraag 31 – Vraag 31 (2 punten) 2p 31 Op de uitwerkbijlage staat een schema van de energie-omzettingen bij de werkende heggenschaar. ➝ Noteer in het schema de juiste nuttige energiesoorten op de juiste plaatsen. Wat kun je verwachten: 2p 31 Op de uitwerkbijlage staat een schema van de energie-omzettingen bij de werkende heggenschaar. ➝ Noteer in het schema de juiste nuttige energiesoorten op de juiste plaatsen. Wat moet je kennen: energieomzetting energiesoorten chemische energie elektrische energie bewegingsenergie accu Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Volgorde van energieomzettingen verwarren. Denken dat een accu elektrische energie opslaat in plaats van chemische energie. De nuttige eindenergie (beweging) niet correct identificeren. Kernbegrippen: energieomzetting, energiesoorten, chemische energie, elektrische energie, bewegingsenergie, accu Veelgemaakte fouten: - Volgorde van energieomzettingen verwarren. - Denken dat een accu elektrische energie opslaat in plaats van chemische energie. - De nuttige eindenergie (beweging) niet correct identificeren. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/31 ## Vraag 32 – Vraag 32 (1 punt) 1p 32 Je ziet vier schakelschema's. Welk schakelschema is van de heggenschaar? A B C D Je ziet een tabel met de gegevens van de heggenschaar en de accu. heggenschaar accu stroomsterkte 2,0 A spanning 20 V geluidssterkte 92 dB maximale capaciteit 1,5 Ah Wat kun je verwachten: 1p 32 Je ziet vier schakelschema's. Welk schakelschema is van de heggenschaar? A B C D Je ziet een tabel met de gegevens van de heggenschaar en de accu. heggenschaar accu stroomsterkte 2,0 A spanning 20 V geluidssterkte 92 dB maximale capaciteit 1,5 Ah Wat moet je kennen: Elektrische schakeling Serieschakeling Parallelschakeling Veiligheidsschakeling Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Het verwarren van een serieschakeling (componenten achter elkaar) met een parallelschakeling (componenten in aparte takken). Het niet correct vertalen van de 'én'-voorwaarde (beide schakelaars moeten ingedrukt zijn) naar een serieschakeling. Denken dat een andere visuele layout van dezelfde schakeling (bijv. C versus D) een andere elektrische functie heeft. Kernbegrippen: Elektrische schakeling, Serieschakeling, Parallelschakeling, Veiligheidsschakeling Veelgemaakte fouten: - Het verwarren van een serieschakeling (componenten achter elkaar) met een parallelschakeling (componenten in aparte takken). - Het niet correct vertalen van de 'én'-voorwaarde (beide schakelaars moeten ingedrukt zijn) naar een serieschakeling. - Denken dat een andere visuele layout van dezelfde schakeling (bijv. C versus D) een andere elektrische functie heeft. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/32 ## Vraag 33 – Vraag 33 (2 punten) 2p 33 Bereken de maximale tijd die de heggenschaar bij een opgeladen accu kan werken. Wat kun je verwachten: 2p 33 Bereken de maximale tijd die de heggenschaar bij een opgeladen accu kan werken. Wat moet je kennen: elektrische capaciteit stroomsterkte tijd formule C = I * t Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verkeerde formule gebruiken (bijv. P=U*I) Gegevens uit de tabel verkeerd aflezen of toewijzen (bijv. spanning gebruiken i.p.v. stroomsterkte) Kernbegrippen: elektrische capaciteit, stroomsterkte, tijd, formule C = I * t Veelgemaakte fouten: - Verkeerde formule gebruiken (bijv. P=U*I) - Gegevens uit de tabel verkeerd aflezen of toewijzen (bijv. spanning gebruiken i.p.v. stroomsterkte) Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/33 ## Vraag 34 – Vraag 34 (2 punten) 2p 34 Bereken het vermogen van de heggenschaar. Wat kun je verwachten: 2p 34 Bereken het vermogen van de heggenschaar. Wat moet je kennen: elektrisch vermogen spanning stroomsterkte formule P = U * I Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: De verkeerde getallen uit de tabel gebruiken, bijvoorbeeld de geluidssterkte (92 dB) of de capaciteit (1,5 Ah). De formule voor vermogen verwarren met een andere formule, zoals die voor capaciteit (C = I * t). De eenheid van vermogen (W of watt) vergeten of een verkeerde eenheid noteren. Kernbegrippen: elektrisch vermogen, spanning, stroomsterkte, formule P = U * I Veelgemaakte fouten: - De verkeerde getallen uit de tabel gebruiken, bijvoorbeeld de geluidssterkte (92 dB) of de capaciteit (1,5 Ah). - De formule voor vermogen verwarren met een andere formule, zoals die voor capaciteit (C = I * t). - De eenheid van vermogen (W of watt) vergeten of een verkeerde eenheid noteren. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/34 ## Vraag 35 – Vraag 35 (1 punt) 1p 35 In welke zone van gehoorgevoeligheid valt het geluid van de werkende heggenschaar? Gebruik BINAS. A rustig B indringend C storend bij telefoneren D zeer hinderlijk Wat kun je verwachten: 1p 35 In welke zone van gehoorgevoeligheid valt het geluid van de werkende heggenschaar? Gebruik BINAS. A rustig B indringend C storend bij telefoneren D zeer hinderlijk Wat moet je kennen: geluidssterkte decibel (dB) BINAS gehoorgevoeligheid Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Niet gebruiken van BINAS Verkeerde tabel in BINAS opzoeken Waarde van 92 dB verkeerd aflezen of interpreteren Kernbegrippen: geluidssterkte, decibel (dB), BINAS, gehoorgevoeligheid Veelgemaakte fouten: - Niet gebruiken van BINAS - Verkeerde tabel in BINAS opzoeken - Waarde van 92 dB verkeerd aflezen of interpreteren Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/35 ## Vraag 36 – Vraag 36 (1 punt) 1p 36 Noteer de maximale blootstellingsduur aan het geluid van 92 dB. Gebruik de tabel 'Maximale blootstellingsduur' in BINAS. Wat kun je verwachten: 1p 36 Noteer de maximale blootstellingsduur aan het geluid van 92 dB. Gebruik de tabel 'Maximale blootstellingsduur' in BINAS. Wat moet je kennen: geluidssterkte gehoorschade opzoeken in BINAS Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Niet opzoeken in de juiste BINAS-tabel. Foutief aflezen van de waarde uit de tabel. Kernbegrippen: geluidssterkte, gehoorschade, opzoeken in BINAS Veelgemaakte fouten: - Niet opzoeken in de juiste BINAS-tabel. - Foutief aflezen van de waarde uit de tabel. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/36 ## Vraag 37 – Vraag 37 (1 punt) 1p 37 Noteer een oplossing om zonder gehoorbeschadiging langere tijd met de heggenschaar te werken. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina. Wat kun je verwachten: 1p 37 Noteer een oplossing om zonder gehoorbeschadiging langere tijd met de heggenschaar te werken. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina. Wat moet je kennen: geluidssterkte gehoorbeschadiging veiligheid geluidsbron Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: 'Korter werken' is geen antwoord op de vraag hoe je langer kunt werken. Een andere, stillere heggenschaar kopen is geen oplossing voor het werken met de huidige heggenschaar. Kernbegrippen: geluidssterkte, gehoorbeschadiging, veiligheid, geluidsbron Veelgemaakte fouten: - 'Korter werken' is geen antwoord op de vraag hoe je langer kunt werken. - Een andere, stillere heggenschaar kopen is geen oplossing voor het werken met de huidige heggenschaar. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/37 ## Vraag 38 – Vraag 38 (4 punten) Er worden stalen kabels gebruikt om de koepeltent op zijn plaats te houden. Deze kabels hebben een totale lengte van 7500 m en een oppervlakte van de doorsnede van 0,60 cm². → Bereken de massa van de stalen kabels. Bereken eerst het volume van de kabels. Wat kun je verwachten: Er worden stalen kabels gebruikt om de koepeltent op zijn plaats te houden. Deze kabels hebben een totale lengte van 7500 m en een oppervlakte van de doorsnede van 0,60 cm². → Bereken de massa van de stalen kabels. Bereken eerst het volume van de kabels. Wat moet je kennen: dichtheid volume massa eenheden omrekenen Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Eenheden niet correct omrekenen. De lengte is in meters (m) en de doorsnede in vierkante centimeters (cm²). Dit moet worden gelijkgetrokken voordat het volume berekend kan worden, bijvoorbeeld door de lengte om te rekenen naar cm. De dichtheid van staal opzoeken in BINAS en de verkeerde eenheid gebruiken (bijvoorbeeld kg/m³ terwijl de berekening in cm³ is). De formule voor dichtheid (ρ = m/V) verkeerd omzetten om de massa te berekenen (de juiste omzetting is m = ρ * V). Kernbegrippen: dichtheid, volume, massa, eenheden omrekenen Veelgemaakte fouten: - Eenheden niet correct omrekenen. De lengte is in meters (m) en de doorsnede in vierkante centimeters (cm²). Dit moet worden gelijkgetrokken voordat het volume berekend kan worden, bijvoorbeeld door de lengte om te rekenen naar cm. - De dichtheid van staal opzoeken in BINAS en de verkeerde eenheid gebruiken (bijvoorbeeld kg/m³ terwijl de berekening in cm³ is). - De formule voor dichtheid (ρ = m/V) verkeerd omzetten om de massa te berekenen (de juiste omzetting is m = ρ * V). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/38 ## Vraag 39 – Vraag 39 (1 punt) De stilstaande lucht in het noppenfolie voorkomt warmteverlies. Wat is juist? | | Stilstaande lucht is een goede | Het stilstaan van lucht voorkomt warmtetransport door | |:---|:-------------------------------|:------------------------------------------------------| | A | warmtegeleider. | straling. | | B | warmtegeleider. | stroming. | | C | warmte-isolator. | straling. | | D | warmte-isolator. | stroming. | Wat kun je verwachten: De stilstaande lucht in het noppenfolie voorkomt warmteverlies. Wat is juist? | | Stilstaande lucht is een goede | Het stilstaan van lucht voorkomt warmtetransport door | |:---|:-------------------------------|:------------------------------------------------------| | A | warmtegeleider. | straling. | | B | warmtegeleider. | stroming. | | C | warmte-isolator. | straling. | | D | warmte-isolator. | stroming. | Wat moet je kennen: warmte-isolatie warmtetransport stroming (convectie) warmtegeleiding Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen de begrippen warmtegeleider en warmte-isolator. Verwarring tussen de verschillende vormen van warmtetransport: stroming (convectie), straling en geleiding. Kernbegrippen: warmte-isolatie, warmtetransport, stroming (convectie), warmtegeleiding Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen de begrippen warmtegeleider en warmte-isolator. - Verwarring tussen de verschillende vormen van warmtetransport: stroming (convectie), straling en geleiding. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2025/tijdvak-2/vraag/39 ## Vragen in dit examen ### Vraag 18 – Vraag 18 Wat kun je verwachten: 2p 18 Water op kamertemperatuur wordt opgewarmd tot het kookt. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het opwarmen en koken van dit water. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheden. Een vervuild tapijt kun je goed reinigen met een stoomreiniger. In de stoomreiniger zit een afgesloten vat dat gevuld is met water en lucht. Het vat wordt verwarmd met een verwarmingselement op netspanning. Als de temperatuur in het vat stijgt, neemt de druk in het vat toe. Onder normale omstandigheden kookt water bij een temperatuur van 100 °C. Bij hogere druk stijgt het kookpunt van het water. Het vloeibare water in het vat kan daarom een temperatuur van meer dan 100 °C hebben. Je ziet een tabel met gegevens van het kookpunt van water bij verschillende druk. | druk (kPa) | kookpunt (°C) | | :--------- | :------------ | | 100 | 100 | | 250 | 128 | | 300 | 134 | | 420 | 146 | | 500 | 152 | Wat moet je kennen: faseovergang koken opwarmen deeltjesmodel natuurkundig proces chemische reactie Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit. Waar op letten: Verwarring tussen opwarmen (temperatuur stijgt) en koken (temperatuur constant). Onjuist begrip van thermische uitzetting (de afstand tussen moleculen neemt toe bij verwarming, niet af zoals het CV stelt). Verwarren van een faseovergang (natuurkundig proces) met een chemische reactie. ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen VMBO-GL en TL 2025 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 13.30 - 15.30 uur natuur- en scheikunde 1 CSE GL en TL Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Gebruik het BINAS-informatieboek. Dit examen bestaat uit 39 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 71 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. GT-0173-a-25-2-o ### Pagina 2 Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Open vragen — Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. — Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. — Vermeld bij een berekening altijd welke grootheid berekend wordt. — Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid. Snurkgeluid Merel snurkt. De partner van Merel heeft 's nachts oordoppen in om het snurkgeluid te dempen. [FIGUUR: Foto van oordopjes in een doosje, naast een foto van een slapende man.] oordoppen de partner van Merel met oordoppen Over de geluiddemping van de oordoppen staat in de handleiding een diagram. [FIGUUR: Grafiek met op de y-as "geluiddemping (dB)" van 0 tot 50, en op de x-as "frequentie (Hz)" van 20 tot 20.000. Een curve toont een schommelende geluiddemping over de frequentie.] GT-0173-a-25-2-o 2 / 14 lees verder ► ► ► ### Pagina 3 Het snurkgeluid van Merel heeft een frequentie van 300 Hz. De geluidssterkte van het snurkgeluid is 86 dB. 2p 1 Bereken de trillingstijd van het snurkgeluid van Merel. De oordoppen dempen de geluidssterkte van het snurkgeluid met een frequentie van 300 Hz met 27 dB. 1p 2 Bij twee andere geluidsfrequenties is de demping ook 27 dB. Op de uitwerkbijlage staat het diagram van de geluiddemping van de oordoppen. $\rightarrow$ Geef in het diagram met drie kruisjes aan waar de geluiddemping 27 dB is. 1p 3 Het diagram begint bij een frequentie van 20 Hz en eindigt bij een frequentie van 20 000 Hz. $\rightarrow$ Waarom is het niet nodig om de demping van de oordoppen bij grotere of kleinere frequenties weer te geven? De partner van Merel heeft de oordoppen in. Hierdoor is het snurkgeluid gedempt. 2p 4 Vergelijk het gedempte snurkgeluid met het oorspronkelijke snurkgeluid van Merel. $\rightarrow$ Zet in de tabel in elke rij één kruisje in de juiste kolom. 2p 5 Voor de geluidssterkte geldt: Bij elke halvering van het geluidsvermogen neemt de geluidssterkte met 3 dB af. De oordoppen dempen de geluidssterkte van het snurkgeluid met 27 dB. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het geluid bij het gebruik van de oordopjes. $\rightarrow$ Maak elke zin compleet met het juiste getal. GT-0173-a-25-2-o 3 / 14 lees verder ► ► ► ### Pagina 4 Remmen met de lichtsnelheid Een auto rijdt met een snelheid van $25$ m/s. 1p 6 Noteer deze snelheid in km/h. 2p 7 De bestuurder van de auto moet plotseling remmen. Zijn reactieafstand is $20$ m. → Bereken de reactietijd. Sommige moderne auto's zijn voorzien van een noodremsysteem. Dit systeem vertraagt de auto automatisch zonder reactietijd als de bestuurder zelf niet remt. [FIGUUR: Beeld van de weg vanuit de auto, met een display die een noodremsysteem en een uitroepteken in een driehoek aangeeft. Een andere auto is in de verte zichtbaar.] Een auto met een noodremsysteem rijdt met een snelheid van $25$ m/s. Deze auto nadert een stilstaande file. De bestuurder reageert niet op deze situatie. Het noodremsysteem grijpt in en vertraagt de auto in een tijd van $2,6$ s tot stilstand. De vertraging is hierbij $9,6$ m/s$^2$. 3p 8 Bereken de remweg van deze auto. 2p 9 Toon deze vertraging van de auto met een berekening aan. 2p 10 De auto met bestuurder heeft een massa van $1250$ kg. → Bereken de nettokracht die voor de vertraging nodig is. GT-0173-a-25-2-o 4 / 14 lees verder ► ► ► ### Pagina 5 1p 11 Tijdens het vertragen van de auto blijft de bestuurder even bewegen met een constante snelheid, tot hij door de veiligheidsgordel wordt tegengehouden. Wat is de naam van het natuurkundig verschijnsel waardoor de bestuurder nog even met constante snelheid blijft bewegen? A duwkracht B snelheid C traagheid D vermogen 2p 12 Een noodremsysteem bepaalt de afstand tot de voorliggende auto met behulp van licht. Een ander noodremsysteem kan deze afstand met behulp van geluid bepalen. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de snelheid van licht en geluid. → Noteer in de eerste zin de juiste waarde en omcirkel in de tweede zin de juiste mogelijkheden. Gebruik de tabel ‘Veel gebruikte waarden’ in BINAS. GT-0173-a-25-2-0 5 / 14 lees verder ### Pagina 6 Practicum met een LDR Bram bouwt een schakeling met een LDR. [FIGUUR: Foto van een batterij, twee multimeters, kabels en een LDR op een houten ondergrond.] Bram sluit de LDR en twee multimeters aan op een batterij. Met de ene multimeter meet hij de spanning over de LDR en met de andere meet hij de stroomsterkte door de LDR. Met deze gegevens berekent hij de weerstand van de LDR. 2p 13 Op de uitwerkbijlage staat een deel van het schakelschema. → Maak het schakelschema compleet met de stroommeter en spanningsmeter. De LDR staat in het licht. 3p 14 In het licht meet Bram een spanning van 1,3 V en een stroomsterkte van 11 mA door de LDR. → Bereken de weerstand van de LDR bij deze lichthoeveelheid. Bram zet de LDR in het donker. 2p 15 Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de LDR. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. GT-0173-a-25-2-o 6 / 14 lees verder ►►► ### Pagina 7 Bram ontwerpt een schakeling met een LDR. Hij wil dat er een lamp automatisch gaat branden als het donker wordt. Bij licht gaat de lamp weer uit. Je ziet het schakelschema dat Bram heeft ontworpen. De lamp ontbreekt nog, die komt op plaats I of II. [FIGUUR: Schakelschema met LDR, transistor, weerstanden R1 en R2, en schakelaar met posities I en II.] 2p 16 Als het donker is loopt er bijna geen stroom door de LDR. Daardoor is de transistor niet ingeschakeld. Op de uitwerkbijlage staan drie zinnen over de werking van deze schakeling in het donker. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. 1p 17 Wat is juist over de stroomsterkte door de LDR? De stroomsterkte door de LDR is A groter dan de stroomsterkte door R1. B gelijk aan de stroomsterkte door R1. C kleiner dan de stroomsterkte door R1. GT-0173-a-25-2-o 7 / 14 lees verder ►►► ### Pagina 8 Stoomreiniger 2p 18 Water op kamertemperatuur wordt opgewarmd tot het kookt. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het opwarmen en koken van dit water. Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheden. Een vervuild tapijt kun je goed reinigen met een stoomreiniger. [FIGUUR: Een stoomreiniger met zuigmond op een tapijt.] In de stoomreiniger zit een afgesloten vat dat gevuld is met water en lucht. Het vat wordt verwarmd met een verwarmingselement op netspanning. Als de temperatuur in het vat stijgt, neemt de druk in het vat toe. Onder normale omstandigheden kookt water bij een temperatuur van 100 °C. Bij hogere druk stijgt het kookpunt van het water. Het vloeibare water in het vat kan daarom een temperatuur van meer dan 100 °C hebben. Je ziet een tabel met gegevens van het kookpunt van water bij verschillende druk. druk (kPa) kookpunt (°C) 100 100 250 128 300 134 420 146 500 152 3p 19 Deel in het diagram op de uitwerkbijlage de verticale as in. Zet daarna alle gegevens uit de tabel uit en teken de grafiek. GT-0173-a-25-2-o 8 / 14 lees verder ►►► ### Pagina 9 20 (2p) De druk in het vat van de stoomreiniger is 350 kPa. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het kookpunt van water bij een druk van 350 kPa. → Noteer dit kookpunt in °C en in K. Gebruik hiervoor de gegevens uit de tabel of het diagram. 21 (1p) Het tapijt wordt gereinigd met zeer hete stoom. Dit gasvormige water koelt af tot kamertemperatuur. Dit gaat gepaard met een faseovergang. Wat is juist? Het gasvormige water gaat A condenseren. B rijpen. C smelten. D stollen. E sublimeren. F verdampen. Het opgenomen vermogen van de stoomreiniger is 2300 W. 22 (4p) De stoomreiniger wordt per maand 6,0 h gebruikt. 1 kWh kost € 0,45. → Bereken de omgezette energie per maand en noteer de energiekosten per maand in euro. 23 (2p) De stoomreiniger heeft een rendement van 75%. → Bereken het afgestane vermogen van de stoomreiniger. GT-0173-a-25-2-o 9 / 14 lees verder ### Pagina 10 Schoonsprinten. Nuray doet aan schoonspringen. Om een sprong te maken loopt Nuray op blote voeten op een metalen trap en daarna op een kunststof duikplank. De temperatuur van de trap en de duikplank zijn gelijk aan de buitemperatuur van $20^\circ \text{C}$. [FIGUUR: Een afbeelding van een duikplank met een trap ernaast.] 1p 24 Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over deze situatie. $\rightarrow$ Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. Je ziet een schematische afbeelding van Nuray op de duikplank. [FIGUUR: Een schematische tekening van een duikplank met afmetingen en punten D en S aangegeven.] De duikplank werkt als een hefboom: S is het steunpunt en D is het draaipunt. Nuray heeft een massa van $70 \text{ kg}$. 3p 25 Bereken de kracht die Nuray veroorzaakt op punt S. Gebruik ook de gegevens uit de afbeelding. 1p 26 Als Nuray op de duikplank staat buigt de duikplank door. Bij het doorbuigen van de duikplank is zwaarte-energie omgezet in een energie die in de doorgebogen duikplank opgeslagen is. $\rightarrow$ Noteer de naam van de energiesoort die in de doorgebogen duikplank is opgeslagen. GT-0173-a-25-2-o 10 / 14 lees verder ► ► ► ### Pagina 11 Nuray maakt haar sprong. [FIGUUR: Een duikplank met een persoon die in de lucht een sprong uitvoert.] Op het hoogste punt heeft het massamiddelpunt van Nuray een zwaarte- energie van 5200 J ten opzichte van het wateroppervlak. 2p 27 Bereken de hoogte van het massamiddelpunt van Nuray ten opzichte van het wateroppervlak. 2p 28 Nadat Nuray na de sprong het hoogste punt heeft bereikt, valt zij in het zwembad. Zij wordt afgeremd door het water. Haar remweg is 2,3 m. De totale arbeid die het water verricht is 5200 J. → Bereken de gemiddelde kracht van het water op Nuray. GT-0173-a-25-2-o 11 / 14 lees verder ▶▶▶ ### Pagina 12 HeggenschHeggenschaar Nevzat heeft een dubbel geïsoleerde heggenschaar op netspanning waarmee hij de heg knipt. [FIGUUR: Een persoon knipt een heg met een elektrische heggenschaar.] 1p 29 Tijdens het werk knipt Nevzat per ongeluk het snoer. Er ontstaat kortsluiting en de stroomaanvoer stopt onmiddellijk. Waardoor stopt de stroomaanvoer? A De aardlekschakelaar schakelt de stroom uit. B De dubbele isolatie schakelt de stroom uit. C De groepzekering schakelt de stroom uit. Nevzat koopt een nieuwe elektrische heggenschaar met accu. Een elektromotor drijft de scharen van de heggenschaar aan. De heggenschaar heeft twee schakelaars. Alle schakelaar $S_1$ én schakelaar $S_2$ gelijktijdig zijn ingedrukt, worden de scharen aangedreven. [FIGUUR: Een elektrische heggenschaar met aanwijzingen naar $S_1$, $S_2$ en 'accu'.] 1p 30 Waarom is het veiliger dat de scharen van de heggenschaar alléén aangedreven worden als beide schakelaars zijn ingedrukt? 2p 31 Op de uitwerkbijlage staat een schema van de energie-omzettingen bij de werkende heggenschaar. → Noteer in het schema de juiste nuttige energiesoorten op de juiste plaatsen. GT-0173-a-25-2-o 12 / 14 lees verder ▶ ▶ ▶ ### Pagina 13 1p 32 Je ziet vier schakelschema's. Welk schakelschema is van de heggenschaar? [FIGUUR: Schakelschema A met een accu, een zekering, een motor en twee parallel geschakelde schakelaars.] [FIGUUR: Schakelschema B met een accu, een zekering, een motor en twee serieel geschakelde schakelaars.] [FIGUUR: Schakelschema C met een accu, een zekering, een motor en twee parallel geschakelde schakelaars.] [FIGUUR: Schakelschema D met een accu, een zekering, een motor en twee serieel geschakelde schakelaars.] Je ziet een tabel met de gegevens van de heggenschaar en de accu. | heggenschaar | accu | |---|---| | stroomsterkte | spanning | | geluidssterkte | maximale capaciteit | | 2,0 A | 20 V | | 92 dB | 1,5 Ah | 2p 33 Bereken de maximale tijd die de heggenschaar bij een opgeladen accu kan werken. 2p 34 Bereken het vermogen van de heggenschaar. 1p 35 In welke zone van gehoorgevoeligheid valt het geluid van de werkende heggenschaar? Gebruik BINAS. A rustig B indringend C storend bij telefoneren D zeer hinderlijk 1p 36 Noteer de maximale blootstellingsduur aan het geluid van 92 dB. Gebruik de tabel 'Maximale blootstellingsduur' in BINAS. 1p 37 Noteer een oplossing om zonder gehoorbeschadiging langere tijd met de heggenschaar te werken. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina. GT-0173-a-25-2-0 13 / 14 lees verder ### Pagina 14 Koepeltent In de winter is het te koud om buiten te hockeyen. Een opgeblazen kunststof koepeltent biedt uitkomst. De koepeltent is gemaakt van stalen kabels en kunststof doek. Een deel van het doek is bekleed met noppenfolie. [FIGUUR: Een foto van een grote koepeltent, met daaronder een detailfoto van noppenfolie en een foto van het kunststof doek met stalen kabels.] 38 Er worden stalen kabels gebruikt om de koepeltent op zijn plaats te houden. Deze kabels hebben een totale lengte van 7500 m en een oppervlakte van de doorsnede van 0,60 cm². → Bereken de massa van de stalen kabels. Bereken eerst het volume van de kabels. 39 De stilstaande lucht in het noppenfolie voorkomt warmteverlies. Wat is juist? Stilstaande lucht is een goede warmtegeleider. warmtegeleider. warmte-isolator. warmte-isolator. Het stilstaan van lucht voorkomt warmtetransport door straling. stroming. straling. stroming. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift. GT-0173-a-25-2-o 14 / 14 einde