# Eindexamen Natuur- en scheikunde 1 VMBO-GL/TL 2024 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2

## Vraag 1 – Vraag 1 (2 punten)

Op de uitwerkbijlage staat een tabel met een aantal zinnen over eigenschappen van het goudblok.
→ Zet een kruisje achter elke zin die over een stofeigenschap gaat.

Wat kun je verwachten: Op de uitwerkbijlage staat een tabel met een aantal zinnen over eigenschappen van het goudblok. → Zet een kruisje achter elke zin die over een stofeigenschap gaat.

Wat moet je kennen: stofeigenschap
intensieve eigenschap
extensieve eigenschap

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarring tussen stofeigenschappen (zoals smeltpunt, dichtheid) en andere eigenschappen die afhangen van de hoeveelheid stof (zoals massa en volume).
De eigenschap 'vast bij kamertemperatuur' kan verwarrend zijn; het is een gevolg van de stofeigenschap 'smeltpunt', maar wordt op dit niveau vaak zelf als stofeigenschap behandeld.

Kernbegrippen: stofeigenschap, intensieve eigenschap, extensieve eigenschap

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen stofeigenschappen (zoals smeltpunt, dichtheid) en andere eigenschappen die afhangen van de hoeveelheid stof (zoals massa en volume).
- De eigenschap 'vast bij kamertemperatuur' kan verwarrend zijn; het is een gevolg van de stofeigenschap 'smeltpunt', maar wordt op dit niveau vaak zelf als stofeigenschap behandeld.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/1

## Vraag 2 – Vraag 2 (2 punten)

Om een goudblok te maken moet goud verwarmd worden tot boven het smeltpunt.
Op de uitwerkbijlage staat een tabel over het smeltpunt van goud.
→ Noteer in de tabel het smeltpunt van goud in K en in °C.

Wat kun je verwachten: Om een goudblok te maken moet goud verwarmd worden tot boven het smeltpunt. Op de uitwerkbijlage staat een tabel over het smeltpunt van goud. → Noteer in de tabel het smeltpunt van goud in K en in °C.

Wat moet je kennen: smeltpunt
stofeigenschap
temperatuurschalen
Kelvin
graden Celsius
omrekenen van temperatuureenheden

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Het smeltpunt van goud niet kennen of niet kunnen opzoeken.
Foutieve omrekening tussen graden Celsius en Kelvin (bijvoorbeeld 273 aftrekken in plaats van optellen).
De waarden voor Kelvin en graden Celsius verwisselen in de tabel.

Kernbegrippen: smeltpunt, stofeigenschap, temperatuurschalen, Kelvin, graden Celsius, omrekenen van temperatuureenheden

Veelgemaakte fouten:
- Het smeltpunt van goud niet kennen of niet kunnen opzoeken.
- Foutieve omrekening tussen graden Celsius en Kelvin (bijvoorbeeld 273 aftrekken in plaats van optellen).
- De waarden voor Kelvin en graden Celsius verwisselen in de tabel.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/2

## Vraag 3 – Vraag 3 (2 punten)

Het gesmolten goud wordt in een vorm gegoten. Het goud koelt af en stolt. Het goudblok koelt daarna af tot kamertemperatuur.
Op de uitwerkbijlage staat een tabel over het afkoelen van het goudblok.
→ Zet in de tabel in elke rij één kruisje in de juiste kolom.

Wat kun je verwachten: Het gesmolten goud wordt in een vorm gegoten. Het goud koelt af en stolt. Het goudblok koelt daarna af tot kamertemperatuur. Op de uitwerkbijlage staat een tabel over het afkoelen van het goudblok. → Zet in de tabel in elke rij één kruisje in de juiste kolom.

Wat moet je kennen: massa
volume
dichtheid
thermische krimp
afkoelen

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Denken dat de massa afneemt als het volume kleiner wordt.
Vergeten dat dichtheid afhankelijk is van temperatuur; als volume verandert bij constante massa, verandert de dichtheid ook.
Verwarren van de begrippen krimpen (volume neemt af) en uitzetten (volume neemt toe).

Kernbegrippen: massa, volume, dichtheid, thermische krimp, afkoelen

Veelgemaakte fouten:
- Denken dat de massa afneemt als het volume kleiner wordt.
- Vergeten dat dichtheid afhankelijk is van temperatuur; als volume verandert bij constante massa, verandert de dichtheid ook.
- Verwarren van de begrippen krimpen (volume neemt af) en uitzetten (volume neemt toe).

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/3

## Vraag 4 – Vraag 4 (3 punten)

Het goudblok heeft een massa van 220 kg.
→ Bereken het volume van het goudblok bij kamertemperatuur.

Wat kun je verwachten: Het goudblok heeft een massa van 220 kg. → Bereken het volume van het goudblok bij kamertemperatuur.

Wat moet je kennen: dichtheid
massa
volume
eenheden omrekenen

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Vergeten de massa om te rekenen van kilogram (kg) naar gram (g) om overeen te komen met de eenheid van dichtheid (g/cm³).
De formule voor dichtheid (ρ = m / V) onjuist ombouwen om het volume te berekenen, bijvoorbeeld V = ρ * m in plaats van V = m / ρ.
De dichtheid van goud niet kunnen vinden in BINAS of een onjuiste waarde gebruiken.
Reken- of afrondingsfouten bij de eindberekening of bij de omrekening van cm³ naar dm³.

Kernbegrippen: dichtheid, massa, volume, eenheden omrekenen

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de massa om te rekenen van kilogram (kg) naar gram (g) om overeen te komen met de eenheid van dichtheid (g/cm³).
- De formule voor dichtheid (ρ = m / V) onjuist ombouwen om het volume te berekenen, bijvoorbeeld V = ρ * m in plaats van V = m / ρ.
- De dichtheid van goud niet kunnen vinden in BINAS of een onjuiste waarde gebruiken.
- Reken- of afrondingsfouten bij de eindberekening of bij de omrekening van cm³ naar dm³.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/4

## Vraag 5 – Vraag 5 (1 punt)

1 p 5 Je ziet vier schakelschema's. Welk schakelschema hoort bij deze kastlamp? A B C D

Wat kun je verwachten: 1 p 5 Je ziet vier schakelschema's. Welk schakelschema hoort bij deze kastlamp? A B C D

Wat moet je kennen: serieschakeling
parallelschakeling
spanning
leds

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarring tussen serie- en parallelschakeling.
Niet correct optellen van spanningen in een serieschakeling.
Denken dat de spanning verdeeld wordt in een parallelschakeling (terwijl de spanning over elke parallelle tak gelijk is).

Kernbegrippen: serieschakeling, parallelschakeling, spanning, leds

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen serie- en parallelschakeling.
- Niet correct optellen van spanningen in een serieschakeling.
- Denken dat de spanning verdeeld wordt in een parallelschakeling (terwijl de spanning over elke parallelle tak gelijk is).

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/5

## Vraag 6 – Vraag 6 (2 punten)

De kastlamp staat aan.
In de kastlamp is sprake van een aantal nuttige energieomzettingen.
Op de uitwerkbijlage staat een schema.
→ Maak het schema compleet met de juiste nuttige energiesoorten op de juiste plaats.

Wat kun je verwachten: De kastlamp staat aan. In de kastlamp is sprake van een aantal nuttige energieomzettingen. Op de uitwerkbijlage staat een schema. → Maak het schema compleet met de juiste nuttige energiesoorten op de juiste plaats.

Wat moet je kennen: energieomzetting
chemische energie
elektrische energie
stralingsenergie
lichtenergie
batterij
led

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verkeerde volgorde van energieomzetting.
Denken dat een batterij elektrische energie opslaat in plaats van chemische energie.
Niet weten dat licht een vorm van stralingsenergie is.

Kernbegrippen: energieomzetting, chemische energie, elektrische energie, stralingsenergie, lichtenergie, batterij, led

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde volgorde van energieomzetting.
- Denken dat een batterij elektrische energie opslaat in plaats van chemische energie.
- Niet weten dat licht een vorm van stralingsenergie is.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/6

## Vraag 7 – Vraag 7 (3 punten)

De batterij levert een totale stroomsterkte van 0,20 A.

De capaciteit van de batterij is 1200 mAh.
→ Bereken de tijd die de kastlamp kan branden op deze batterij.

Wat kun je verwachten: De batterij levert een totale stroomsterkte van 0,20 A. De capaciteit van de batterij is 1200 mAh. → Bereken de tijd die de kastlamp kan branden op deze batterij.

Wat moet je kennen: batterijcapaciteit
elektrische stroomsterkte
formule C = I * t
eenheden omrekenen

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Vergeten om de eenheden van stroomsterkte (A) en capaciteit (mAh) op elkaar af te stemmen door een van beide om te rekenen.
De formule C = I * t verkeerd ombouwen naar t = ...
Onnodige gegevens uit de opgave gebruiken, zoals de spanning (4,50 V) of het aantal leds (acht).

Kernbegrippen: batterijcapaciteit, elektrische stroomsterkte, formule C = I * t, eenheden omrekenen

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten om de eenheden van stroomsterkte (A) en capaciteit (mAh) op elkaar af te stemmen door een van beide om te rekenen.
- De formule C = I * t verkeerd ombouwen naar t = ...
- Onnodige gegevens uit de opgave gebruiken, zoals de spanning (4,50 V) of het aantal leds (acht).

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/7

## Vraag 8 – Vraag 8 (1 punt)

1p 8 Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het rendement en de warmteproductie van leds vergeleken met gloeilampen met hetzelfde nuttige vermogen. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Wat kun je verwachten: 1p 8 Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het rendement en de warmteproductie van leds vergeleken met gloeilampen met hetzelfde nuttige vermogen. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Wat moet je kennen: rendement
energieomzetting
warmte
LED
gloeilamp

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarring tussen de eigenschappen van een LED en een gloeilamp.
Denken dat een hoger rendement leidt tot meer warmte.
Niet weten dat beide antwoorden correct moeten zijn voor het scorepunt.

Kernbegrippen: rendement, energieomzetting, warmte, LED, gloeilamp

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen de eigenschappen van een LED en een gloeilamp.
- Denken dat een hoger rendement leidt tot meer warmte.
- Niet weten dat beide antwoorden correct moeten zijn voor het scorepunt.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/8

## Vraag 9 – Vraag 9 (1 punt)

1p 9 Mathieu draagt een veiligheidshelm. De helm heeft een harde buitenkant en een zachtere binnenkant. Met welke veiligheidsvoorziening van een auto is de harde buitenkant van de helm te vergelijken? A airbag B kreukelzone C kooiconstructie D veiligheidsgordel

Wat kun je verwachten: 1p 9 Mathieu draagt een veiligheidshelm. De helm heeft een harde buitenkant en een zachtere binnenkant. Met welke veiligheidsvoorziening van een auto is de harde buitenkant van de helm te vergelijken? A airbag B kreukelzone C kooiconstructie D veiligheidsgordel

Wat moet je kennen: veiligheid in het verkeer
krachten en vervorming
kooiconstructie
botsing

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Het verwarren van de functie van de harde buitenschaal (beschermen tegen penetratie, kracht verdelen) met de zachte binnenschaal (energieabsorptie door vervorming).
De functie van de kreukelzone (energieabsorptie door vervorming) onjuist toekennen aan de harde buitenschaal van de helm.

Kernbegrippen: veiligheid in het verkeer, krachten en vervorming, kooiconstructie, botsing

Veelgemaakte fouten:
- Het verwarren van de functie van de harde buitenschaal (beschermen tegen penetratie, kracht verdelen) met de zachte binnenschaal (energieabsorptie door vervorming).
- De functie van de kreukelzone (energieabsorptie door vervorming) onjuist toekennen aan de harde buitenschaal van de helm.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/9

## Vraag 10 – Vraag 10 (1 punt)

1p 10 Het begin van de wielerwedstrijd gaat bergopwaarts. Behalve de rolwrijving en luchtwrijving werkt er tijdens de beklimming nog een tegenwerkende kracht op Mathieu en zijn fiets. Wat is de naam van deze kracht? A duwkracht B spankracht C veerkracht D zwaartekracht De rest van de wielerwedstrijd is op horizontale wegen.

Wat kun je verwachten: 1p 10 Het begin van de wielerwedstrijd gaat bergopwaarts. Behalve de rolwrijving en luchtwrijving werkt er tijdens de beklimming nog een tegenwerkende kracht op Mathieu en zijn fiets. Wat is de naam van deze kracht? A duwkracht B spankracht C veerkracht D zwaartekracht De rest van de wielerwedstrijd is op horizontale wegen.

Wat moet je kennen: krachten
zwaartekracht
beweging op een helling

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarring tussen zwaartekracht en de component van de zwaartekracht langs de helling.
Onjuiste interpretatie van de andere genoemde krachtsoorten (duwkracht, spankracht, veerkracht).

Kernbegrippen: krachten, zwaartekracht, beweging op een helling

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen zwaartekracht en de component van de zwaartekracht langs de helling.
- Onjuiste interpretatie van de andere genoemde krachtsoorten (duwkracht, spankracht, veerkracht).

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/10

## Vraag 11 – Vraag 11 (2 punten)

De rest van de wielerwedstrijd is op horizontale wegen.

2p 11 Op een bepaald moment fietst Mathieu met een snelheid van 11 m/s.
De massa van Mathieu met zijn racefiets is 78 kg.
→ Bereken de bewegingsenergie.

Wat kun je verwachten: De rest van de wielerwedstrijd is op horizontale wegen. 2p 11 Op een bepaald moment fietst Mathieu met een snelheid van 11 m/s. De massa van Mathieu met zijn racefiets is 78 kg. → Bereken de bewegingsenergie.

Wat moet je kennen: bewegingsenergie
kinetische energie
massa
snelheid

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Vergeten de snelheid te kwadrateren.
De factor 0,5 vergeten in de formule.
Reken- of intoetsfout op de rekenmachine.
Vergeten de eenheid Joule (J) te noteren.

Kernbegrippen: bewegingsenergie, kinetische energie, massa, snelheid

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de snelheid te kwadrateren.
- De factor 0,5 vergeten in de formule.
- Reken- of intoetsfout op de rekenmachine.
- Vergeten de eenheid Joule (J) te noteren.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/11

## Vraag 12 – Vraag 12 (3 punten)

Mathieu fietst met constante snelheid.
Op de uitwerkbijlage staat een afbeelding met de vectoren van de rolwrijving en de stuwkracht. De krachtenschaal is 1 cm ≙ 10 N.
→ Teken in de afbeelding de vector van de luchtwrijving vanuit punt P en noteer de grootte van deze kracht onder de afbeelding.

Wat kun je verwachten: Mathieu fietst met constante snelheid. Op de uitwerkbijlage staat een afbeelding met de vectoren van de rolwrijving en de stuwkracht. De krachtenschaal is 1 cm ≙ 10 N. → Teken in de afbeelding de vector van de luchtwrijving vanuit punt P en noteer de grootte van deze kracht onder de afbeelding.

Wat moet je kennen: krachten
vectoren
eerste wet van Newton
constante snelheid
nettokracht
krachtenschaal
wrijvingskracht

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Vergeten dat bij constante snelheid de nettokracht nul is.
Krachtenschaal verkeerd toepassen.
Vector in de verkeerde richting tekenen.
Grootte van de kracht vergeten te noteren.

Kernbegrippen: krachten, vectoren, eerste wet van Newton, constante snelheid, nettokracht, krachtenschaal, wrijvingskracht

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten dat bij constante snelheid de nettokracht nul is.
- Krachtenschaal verkeerd toepassen.
- Vector in de verkeerde richting tekenen.
- Grootte van de kracht vergeten te noteren.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/12

## Vraag 13 – Vraag 13 (1 punt)

1p 13 Door een valpartij van andere renners moet Mathieu plotseling afremmen tot stilstand. Wat is juist? De rijsnelheid heeft A alleen invloed op reactieafstand. B alleen invloed op remweg. C invloed op de reactieafstand én de remweg. Voor de eindsprint versnelt Mathieu in een tijd van 26 s van een snelheid van 60 km/h naar 72 km/h. Zijn versnelling is 0,13 m/s^2.

Wat kun je verwachten: 1p 13 Door een valpartij van andere renners moet Mathieu plotseling afremmen tot stilstand. Wat is juist? De rijsnelheid heeft A alleen invloed op reactieafstand. B alleen invloed op remweg. C invloed op de reactieafstand én de remweg. Voor de eindsprint versnelt Mathieu in een tijd van 26 s van een snelheid van 60 km/h naar 72 km/h. Zijn versnelling is 0,13 m/s^2.

Wat moet je kennen: stopafstand
reactieafstand
remweg
snelheid

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarren van reactietijd (die nagenoeg constant is) met reactieafstand (die afhankelijk is van de snelheid).
Onderschatten van de invloed van snelheid op de reactieafstand, omdat de invloed op de remweg (kwadratisch) veel groter is.

Kernbegrippen: stopafstand, reactieafstand, remweg, snelheid

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van reactietijd (die nagenoeg constant is) met reactieafstand (die afhankelijk is van de snelheid).
- Onderschatten van de invloed van snelheid op de reactieafstand, omdat de invloed op de remweg (kwadratisch) veel groter is.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/13

## Vraag 14 – Vraag 14 (3 punten)

Voor de eindsprint versnelt Mathieu in een tijd van 26 s van een snelheid van 60 km/h naar 72 km/h. Zijn versnelling is 0,13 m/s².
Toon deze versnelling met een berekening aan.

Wat kun je verwachten: Voor de eindsprint versnelt Mathieu in een tijd van 26 s van een snelheid van 60 km/h naar 72 km/h. Zijn versnelling is 0,13 m/s². Toon deze versnelling met een berekening aan.

Wat moet je kennen: versnelling
snelheid
tijd
eenheden omrekenen
formule a = Δv / Δt

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Vergeten de snelheden om te rekenen van km/h naar m/s voordat de versnelling wordt berekend.
Een rekenfout maken bij het omrekenen van km/h naar m/s (delen door 3,6).
De formule voor versnelling onjuist toepassen, bijvoorbeeld door te vermenigvuldigen in plaats van te delen.

Kernbegrippen: versnelling, snelheid, tijd, eenheden omrekenen, formule a = Δv / Δt

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de snelheden om te rekenen van km/h naar m/s voordat de versnelling wordt berekend.
- Een rekenfout maken bij het omrekenen van km/h naar m/s (delen door 3,6).
- De formule voor versnelling onjuist toepassen, bijvoorbeeld door te vermenigvuldigen in plaats van te delen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/14

## Vraag 15 – Vraag 15 (2 punten)

De massa van Mathieu met zijn racefiets is 78 kg.
→ Bereken de nettokracht die nodig is voor deze versnelling van 0,13 m/s².

Wat kun je verwachten: De massa van Mathieu met zijn racefiets is 78 kg. → Bereken de nettokracht die nodig is voor deze versnelling van 0,13 m/s².

Wat moet je kennen: nettokracht
massa
versnelling
tweede wet van Newton
formule F = m * a

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verkeerde formule gebruiken.
Reken- of intoetsfout maken.
Vergeten de eenheid (N) te noteren bij het eindantwoord.

Kernbegrippen: nettokracht, massa, versnelling, tweede wet van Newton, formule F = m * a

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde formule gebruiken.
- Reken- of intoetsfout maken.
- Vergeten de eenheid (N) te noteren bij het eindantwoord.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/15

## Vraag 16 – Vraag 16 (2 punten)

Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de wrijvingskrachten en de nettokracht bij twee verschillende constante snelheden.
→ Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Wat kun je verwachten: Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de wrijvingskrachten en de nettokracht bij twee verschillende constante snelheden. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Wat moet je kennen: nettokracht
constante snelheid
wrijvingskracht
luchtwrijving
eerste wet van Newton

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarren van hoge snelheid met netto kracht (denken dat F_net > 0 is bij hoge constante snelheid).
Niet realiseren dat luchtwrijving toeneemt met de snelheid.

Kernbegrippen: nettokracht, constante snelheid, wrijvingskracht, luchtwrijving, eerste wet van Newton

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van hoge snelheid met netto kracht (denken dat F_net > 0 is bij hoge constante snelheid).
- Niet realiseren dat luchtwrijving toeneemt met de snelheid.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/16

## Vraag 17 – Vraag 17 (2 punten)

2p 17 Voor de eindsprint levert Mathieu in een tijd van 26 s een gemiddeld nuttig vermogen van 430 W. → Bereken de nuttig geleverde energie. C \blacktriangleright\blacktriangleright\blacktriangleright

Wat kun je verwachten: 2p 17 Voor de eindsprint levert Mathieu in een tijd van 26 s een gemiddeld nuttig vermogen van 430 W. → Bereken de nuttig geleverde energie. C \blacktriangleright\blacktriangleright\blacktriangleright

Wat moet je kennen: energie
vermogen
tijd
formule E = P * t

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verkeerde formule gebruiken, bijvoorbeeld P = E / t verkeerd omvormen.
Reken- of intoetsfout maken.
De eenheid Joule (J) vergeten bij het eindantwoord.

Kernbegrippen: energie, vermogen, tijd, formule E = P * t

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde formule gebruiken, bijvoorbeeld P = E / t verkeerd omvormen.
- Reken- of intoetsfout maken.
- De eenheid Joule (J) vergeten bij het eindantwoord.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/17

## Vraag 18 – Vraag 18 (1 punt)

1p 18 Noteer een voorzorgsmaatregel die Omar hoort te nemen tijdens het kitten volgens dit deel van de informatie.

Wat kun je verwachten: 1p 18 Noteer een voorzorgsmaatregel die Omar hoort te nemen tijdens het kitten volgens dit deel van de informatie.

Wat moet je kennen: Veiligheid
Gevaarstoffen
Persoonlijke beschermingsmiddelen

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Een algemene voorzorgsmaatregel noemen die niet direct volgt uit de gegeven informatie (bijv. 'ventileren').
Een voorzorgsmaatregel noemen die bij een ander gevaar hoort (bijv. 'uit de buurt van vuur houden').
Een te vage omschrijving geven, zoals 'bescherming gebruiken' zonder te specificeren wat.

Kernbegrippen: Veiligheid, Gevaarstoffen, Persoonlijke beschermingsmiddelen

Veelgemaakte fouten:
- Een algemene voorzorgsmaatregel noemen die niet direct volgt uit de gegeven informatie (bijv. 'ventileren').
- Een voorzorgsmaatregel noemen die bij een ander gevaar hoort (bijv. 'uit de buurt van vuur houden').
- Een te vage omschrijving geven, zoals 'bescherming gebruiken' zonder te specificeren wat.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/18

## Vraag 19 – Vraag 19 (1 punt)

1p 19 Welk veiligheidspictogram hoort bij de omschrijving 'irriterend'? ! A B C D E

Wat kun je verwachten: 1p 19 Welk veiligheidspictogram hoort bij de omschrijving 'irriterend'? ! A B C D E

Wat moet je kennen: Gevarensymbolen
Veiligheidspictogrammen
Irriterende stoffen

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarring tussen het pictogram voor 'irriterend' (uitroepteken) en de pictogrammen voor 'bijtend' (corrosief) of 'giftig' (doodshoofd), die ernstigere gevaren aanduiden.

Kernbegrippen: Gevarensymbolen, Veiligheidspictogrammen, Irriterende stoffen

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen het pictogram voor 'irriterend' (uitroepteken) en de pictogrammen voor 'bijtend' (corrosief) of 'giftig' (doodshoofd), die ernstigere gevaren aanduiden.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/19

## Vraag 20 – Vraag 20 (3 punten)

Omar knijpt bij P. Bij Q werkt een kracht van 613 N.
De schijf beweegt 1,5 cm naar voren.
→ Bereken de arbeid.

Wat kun je verwachten: Omar knijpt bij P. Bij Q werkt een kracht van 613 N. De schijf beweegt 1,5 cm naar voren. → Bereken de arbeid.

Wat moet je kennen: Arbeid
Kracht
Afstand
Eenheden omrekenen

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Vergeten de afstand om te rekenen van cm naar m voor het berekenen van de arbeid in Joule.
Reken- of formulefouten.

Kernbegrippen: Arbeid, Kracht, Afstand, Eenheden omrekenen

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de afstand om te rekenen van cm naar m voor het berekenen van de arbeid in Joule.
- Reken- of formulefouten.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/20

## Vraag 21 – Vraag 21 (2 punten)

Door de kracht op Q wordt via een schijf de kit uit de koker geperst.
Het contactoppervlak van de schijf met de kit is 30 cm².
→ Bereken de druk op de kit.

Wat kun je verwachten: Door de kracht op Q wordt via een schijf de kit uit de koker geperst. Het contactoppervlak van de schijf met de kit is 30 cm². → Bereken de druk op de kit.

Wat moet je kennen: Druk
Kracht
Oppervlakte
Formule p = F/A

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: De formule voor druk vergeten of onjuist toepassen (bijvoorbeeld F en A omdraaien).
Reken- of intoetsfouten.
Moeilijkheden met het omrekenen van de eenheid van cm² naar m² als de druk in Pascal (Pa) berekend moet worden.

Kernbegrippen: Druk, Kracht, Oppervlakte, Formule p = F/A

Veelgemaakte fouten:
- De formule voor druk vergeten of onjuist toepassen (bijvoorbeeld F en A omdraaien).
- Reken- of intoetsfouten.
- Moeilijkheden met het omrekenen van de eenheid van cm² naar m² als de druk in Pascal (Pa) berekend moet worden.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/21

## Vraag 22 – Vraag 22 (2 punten)

Omar knijpt bij P. Bij Q werkt een kracht van 613 N.

22 Bereken de benodigde spierkracht F_spier bij P. Gebruik de afbeelding en pas de momentenwet toe.

Wat kun je verwachten: Omar knijpt bij P. Bij Q werkt een kracht van 613 N. 22 Bereken de benodigde spierkracht F_spier bij P. Gebruik de afbeelding en pas de momentenwet toe.

Wat moet je kennen: momentenwet
hefboom
kracht
arm
moment

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwisselen van kracht en arm in de momentenwet.
Onjuist omrekenen van eenheden (hoewel niet strikt nodig als eenheden consistent zijn).
Reken- of afrondingsfouten.

Kernbegrippen: momentenwet, hefboom, kracht, arm, moment

Veelgemaakte fouten:
- Verwisselen van kracht en arm in de momentenwet.
- Onjuist omrekenen van eenheden (hoewel niet strikt nodig als eenheden consistent zijn).
- Reken- of afrondingsfouten.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/22

## Vraag 23 – Vraag 23 (3 punten)

De netspanning is 230 V. De weerstand van de elektromotor is 140 Ω.
De schakelaar S wordt gesloten.
3p 23 De keuzeschakelaar K staat in stand I.
→ Bereken het vermogen van de haardroger in deze stand. Noteer eerst de waarde van de stroomsterkte.

Wat kun je verwachten: De netspanning is 230 V. De weerstand van de elektromotor is 140 Ω. De schakelaar S wordt gesloten. 3p 23 De keuzeschakelaar K staat in stand I. → Bereken het vermogen van de haardroger in deze stand. Noteer eerst de waarde van de stroomsterkte.

Wat moet je kennen: Elektrisch vermogen
Wet van Ohm
Spanning
Stroomsterkte
Weerstand
Serieschakeling

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: De vraag vereist expliciet om eerst de stroomsterkte te noteren. Dit vergeten kan leiden tot puntverlies, ook al is het eindantwoord correct.
Verkeerde formule voor vermogen gebruiken. Hoewel P = U² / R ook tot het juiste antwoord leidt, stuurt de vraag expliciet naar het eerst berekenen van de stroomsterkte en dan P = U * I gebruiken.
Reken- of intoetsfouten bij de deling voor de stroomsterkte of de vermenigvuldiging voor het vermogen.

Kernbegrippen: Elektrisch vermogen, Wet van Ohm, Spanning, Stroomsterkte, Weerstand, Serieschakeling

Veelgemaakte fouten:
- De vraag vereist expliciet om eerst de stroomsterkte te noteren. Dit vergeten kan leiden tot puntverlies, ook al is het eindantwoord correct.
- Verkeerde formule voor vermogen gebruiken. Hoewel P = U² / R ook tot het juiste antwoord leidt, stuurt de vraag expliciet naar het eerst berekenen van de stroomsterkte en dan P = U * I gebruiken.
- Reken- of intoetsfouten bij de deling voor de stroomsterkte of de vermenigvuldiging voor het vermogen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/23

## Vraag 24 – Vraag 24 (2 punten)

24 In stand II is de weerstand van het verwarmingselement 120 Ω. De weerstand van de elektromotor is 140 Ω. → Bereken de vervangingsweerstand van de haardroger in stand II. 25 Op de uitwerkbijlage staan drie zinnen waarin stand I en stand II van de haardroger worden vergeleken. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. 26 De haardroger is 85 uur gebruikt. Het gemiddeld vermogen is 700 W. 1 kWh kost € 0,28. → Bereken de energie in kWh die in 85 uur is omgezet en noteer de energiekosten in euro's. 27 Je ziet een afbeelding van een symbool op het typeplaatje van de haardroger. \boxed{\phantomx} → Leg uit of de haardroger volgens dit symbool een aardedraad nodig heeft.

Wat kun je verwachten: 24 In stand II is de weerstand van het verwarmingselement 120 Ω. De weerstand van de elektromotor is 140 Ω. → Bereken de vervangingsweerstand van de haardroger in stand II. 25 Op de uitwerkbijlage staan drie zinnen waarin stand I en stand II van de haardroger worden vergeleken. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. 26 De haardroger is 85 uur gebruikt. Het gemiddeld vermogen is 700 W. 1 kWh kost € 0,28. → Bereken de energie in kWh die in 85 uur is omgezet en noteer de energiekosten in euro's. 27 Je ziet een afbeelding van een symbool op het typeplaatje van de haardroger. \boxed{\phantomx} → Leg uit of de haardroger volgens dit symbool een aardedraad nodig heeft.

Wat moet je kennen: vervangingsweerstand
parallelschakeling
elektrische weerstand

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: De formule voor serieschakeling (Rv = R1 + R2) gebruiken in plaats van de formule voor parallelschakeling.
Na het berekenen van 1/Rv vergeten de laatste stap te doen: het omkeren van de breuk om Rv te vinden (Rv = 1 / (1/Rv)).
Een rekenfout maken bij het optellen van de breuken of bij het omkeren.

Kernbegrippen: vervangingsweerstand, parallelschakeling, elektrische weerstand

Veelgemaakte fouten:
- De formule voor serieschakeling (Rv = R1 + R2) gebruiken in plaats van de formule voor parallelschakeling.
- Na het berekenen van 1/Rv vergeten de laatste stap te doen: het omkeren van de breuk om Rv te vinden (Rv = 1 / (1/Rv)).
- Een rekenfout maken bij het optellen van de breuken of bij het omkeren.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/24

## Vraag 25 – Vraag 25 (2 punten)

25 Op de uitwerkbijlage staan drie zinnen waarin stand I en stand II van de haardroger worden vergeleken. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. 26 De haardroger is 85 uur gebruikt. Het gemiddeld vermogen is 700 W. 1 kWh kost € 0,28. → Bereken de energie in kWh die in 85 uur is omgezet en noteer de energiekosten in euro's. 27 Je ziet een afbeelding van een symbool op het typeplaatje van de haardroger. \boxed{\phantomx} → Leg uit of de haardroger volgens dit symbool een aardedraad nodig heeft.

Wat kun je verwachten: 25 Op de uitwerkbijlage staan drie zinnen waarin stand I en stand II van de haardroger worden vergeleken. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid. 26 De haardroger is 85 uur gebruikt. Het gemiddeld vermogen is 700 W. 1 kWh kost € 0,28. → Bereken de energie in kWh die in 85 uur is omgezet en noteer de energiekosten in euro's. 27 Je ziet een afbeelding van een symbool op het typeplaatje van de haardroger. \boxed{\phantomx} → Leg uit of de haardroger volgens dit symbool een aardedraad nodig heeft.

Wat moet je kennen: parallelschakeling
spanning
stroomsterkte
vermogen
vervangingsweerstand

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarring tussen serie- en parallelschakeling.
Onjuiste aanname dat het toevoegen van een weerstand in een parallelschakeling de totale weerstand verhoogt.
Verkeerd toepassen van de wet van Ohm of de vermogensformule bij het vergelijken van de twee standen.

Kernbegrippen: parallelschakeling, spanning, stroomsterkte, vermogen, vervangingsweerstand

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen serie- en parallelschakeling.
- Onjuiste aanname dat het toevoegen van een weerstand in een parallelschakeling de totale weerstand verhoogt.
- Verkeerd toepassen van de wet van Ohm of de vermogensformule bij het vergelijken van de twee standen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/25

## Vraag 26 – Vraag 26 (4 punten)

26 De haardroger is 85 uur gebruikt. Het gemiddeld vermogen is 700 W. 1 kWh kost € 0,28. → Bereken de energie in kWh die in 85 uur is omgezet en noteer de energiekosten in euro's. 27 Je ziet een afbeelding van een symbool op het typeplaatje van de haardroger. \boxed{\phantomx} → Leg uit of de haardroger volgens dit symbool een aardedraad nodig heeft.

Wat kun je verwachten: 26 De haardroger is 85 uur gebruikt. Het gemiddeld vermogen is 700 W. 1 kWh kost € 0,28. → Bereken de energie in kWh die in 85 uur is omgezet en noteer de energiekosten in euro's. 27 Je ziet een afbeelding van een symbool op het typeplaatje van de haardroger. \boxed{\phantomx} → Leg uit of de haardroger volgens dit symbool een aardedraad nodig heeft.

Wat moet je kennen: elektrische energie
vermogen
kilowattuur
formule E = P * t
kostenberekening

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Vergeten het vermogen om te rekenen van watt (W) naar kilowatt (kW) voordat de energie in kWh wordt berekend.
Een rekenfout maken bij het vermenigvuldigen van vermogen en tijd.
Een rekenfout maken bij het berekenen van de kosten door de energie (in kWh) te vermenigvuldigen met de prijs per kWh.
Alleen de energie berekenen en vergeten de energiekosten te noteren, wat het laatste scorepunt kost.

Kernbegrippen: elektrische energie, vermogen, kilowattuur, formule E = P * t, kostenberekening

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten het vermogen om te rekenen van watt (W) naar kilowatt (kW) voordat de energie in kWh wordt berekend.
- Een rekenfout maken bij het vermenigvuldigen van vermogen en tijd.
- Een rekenfout maken bij het berekenen van de kosten door de energie (in kWh) te vermenigvuldigen met de prijs per kWh.
- Alleen de energie berekenen en vergeten de energiekosten te noteren, wat het laatste scorepunt kost.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/26

## Vraag 27 – Vraag 27 (2 punten)

27 Je ziet een afbeelding van een symbool op het typeplaatje van de haardroger. \boxed{\phantomx} → Leg uit of de haardroger volgens dit symbool een aardedraad nodig heeft.

Wat kun je verwachten: 27 Je ziet een afbeelding van een symbool op het typeplaatje van de haardroger. \boxed{\phantomx} → Leg uit of de haardroger volgens dit symbool een aardedraad nodig heeft.

Wat moet je kennen: Elektrische veiligheid
Dubbele isolatie
Aarddraad

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Het symbool voor dubbele isolatie niet herkennen.
Niet weten wat de functie van dubbele isolatie is.
De relatie tussen dubbele isolatie en het niet nodig hebben van een aardedraad niet kunnen uitleggen.

Kernbegrippen: Elektrische veiligheid, Dubbele isolatie, Aarddraad

Veelgemaakte fouten:
- Het symbool voor dubbele isolatie niet herkennen.
- Niet weten wat de functie van dubbele isolatie is.
- De relatie tussen dubbele isolatie en het niet nodig hebben van een aardedraad niet kunnen uitleggen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/27

## Vraag 28 – Vraag 28 (1 punt)

1p 28 De sirene maakt geluid met verschillende tonen. Vergelijk een hoge toon met een lage toon. Wat is juist? Bij een hoge toon is A de frequentie groter en de trillingstijd groter dan bij een lage toon. B de frequentie groter en de trillingstijd kleiner dan bij een lage toon. C de frequentie kleiner en de trillingstijd groter dan bij een lage toon. D de frequentie kleiner en de trillingstijd kleiner dan bij een lage toon.

Wat kun je verwachten: 1p 28 De sirene maakt geluid met verschillende tonen. Vergelijk een hoge toon met een lage toon. Wat is juist? Bij een hoge toon is A de frequentie groter en de trillingstijd groter dan bij een lage toon. B de frequentie groter en de trillingstijd kleiner dan bij een lage toon. C de frequentie kleiner en de trillingstijd groter dan bij een lage toon. D de frequentie kleiner en de trillingstijd kleiner dan bij een lage toon.

Wat moet je kennen: toonhoogte
frequentie
trillingstijd
geluid
omgekeerd evenredig verband

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarring tussen de directe relatie toonhoogte-frequentie en de omgekeerde relatie frequentie-trillingstijd.
Denken dat frequentie en trillingstijd beide groter of kleiner worden.

Kernbegrippen: toonhoogte, frequentie, trillingstijd, geluid, omgekeerd evenredig verband

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen de directe relatie toonhoogte-frequentie en de omgekeerde relatie frequentie-trillingstijd.
- Denken dat frequentie en trillingstijd beide groter of kleiner worden.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/28

## Vraag 29 – Vraag 29 (1 punt)

Op een afstand van 25 m is de geluidssterkte van de sirene 105 dB.
In welke zone van gehoorgevoeligheid valt dit geluid?
A zeer hinderlijk
B zeer luid
C extreem luid
D pijngrens

Wat kun je verwachten: Op een afstand van 25 m is de geluidssterkte van de sirene 105 dB. In welke zone van gehoorgevoeligheid valt dit geluid? A zeer hinderlijk B zeer luid C extreem luid D pijngrens

Wat moet je kennen: geluidssterkte
decibel (dB)
gehoorschade
zones van gehoorgevoeligheid

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarring tussen de verschillende zones van gehoorgevoeligheid.
Het niet kennen van de decibelschaal en de bijbehorende risico's, die vaak in BINAS te vinden zijn.

Kernbegrippen: geluidssterkte, decibel (dB), gehoorschade, zones van gehoorgevoeligheid

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen de verschillende zones van gehoorgevoeligheid.
- Het niet kennen van de decibelschaal en de bijbehorende risico's, die vaak in BINAS te vinden zijn.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/29

## Vraag 30 – Vraag 30 (1 punt)

1p 30 Noteer de maximale duur dat je aan dit geluid blootgesteld mag worden. Lotte hoort het geluid van de sirene op een afstand van 800 m van de bron. De luchttemperatuur is 288 K.

Wat kun je verwachten: 1p 30 Noteer de maximale duur dat je aan dit geluid blootgesteld mag worden. Lotte hoort het geluid van de sirene op een afstand van 800 m van de bron. De luchttemperatuur is 288 K.

Wat moet je kennen: geluidssterkte
decibel (dB)
gehoorschade
veilige blootstellingsduur

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: De relatie tussen geluidssterkte en veilige blootstellingsduur niet kennen of kunnen opzoeken.
Een verkeerde waarde onthouden of aflezen, bijvoorbeeld voor een ander dB-niveau.

Kernbegrippen: geluidssterkte, decibel (dB), gehoorschade, veilige blootstellingsduur

Veelgemaakte fouten:
- De relatie tussen geluidssterkte en veilige blootstellingsduur niet kennen of kunnen opzoeken.
- Een verkeerde waarde onthouden of aflezen, bijvoorbeeld voor een ander dB-niveau.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/30

## Vraag 31 – Vraag 31 (3 punten)

Lotte hoort het geluid van de sirene op een afstand van 800 m van de bron. De luchttemperatuur is 288 K.
Bereken de tijd die het geluid erover doet om deze afstand af te leggen.

Wat kun je verwachten: Lotte hoort het geluid van de sirene op een afstand van 800 m van de bron. De luchttemperatuur is 288 K. Bereken de tijd die het geluid erover doet om deze afstand af te leggen.

Wat moet je kennen: geluidssnelheid
verband afstand, snelheid en tijd
temperatuurafhankelijkheid van geluidssnelheid

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: De verkeerde geluidssnelheid opzoeken in BINAS, bijvoorbeeld die bij 293 K (20 °C) in plaats van 288 K.
De formule s = v * t verkeerd ombouwen naar t = v * s in plaats van t = s / v.
Rekenmachinefouten bij het delen.
Vergeten de eenheid 's' (seconden) achter het antwoord te noteren.

Kernbegrippen: geluidssnelheid, verband afstand, snelheid en tijd, temperatuurafhankelijkheid van geluidssnelheid

Veelgemaakte fouten:
- De verkeerde geluidssnelheid opzoeken in BINAS, bijvoorbeeld die bij 293 K (20 °C) in plaats van 288 K.
- De formule s = v * t verkeerd ombouwen naar t = v * s in plaats van t = s / v.
- Rekenmachinefouten bij het delen.
- Vergeten de eenheid 's' (seconden) achter het antwoord te noteren.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/31

## Vraag 32 – Vraag 32 (1 punt)

1p 32 Wat is juist over de tijd die het geluid er over doet om de afstand van 800 m af te leggen bij een hogere luchttemperatuur? Bij een hogere temperatuur is het geluid A een kortere tijd onderweg dan bij een lagere temperatuur. B een even lange tijd onderweg als bij een lagere temperatuur. C een langere tijd onderweg dan bij een lagere temperatuur.

Wat kun je verwachten: 1p 32 Wat is juist over de tijd die het geluid er over doet om de afstand van 800 m af te leggen bij een hogere luchttemperatuur? Bij een hogere temperatuur is het geluid A een kortere tijd onderweg dan bij een lagere temperatuur. B een even lange tijd onderweg als bij een lagere temperatuur. C een langere tijd onderweg dan bij een lagere temperatuur.

Wat moet je kennen: geluidssnelheid
temperatuur
voortplanting van geluid

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarring over de relatie tussen temperatuur en geluidssnelheid.
Aannemen dat de geluidssnelheid constant is, onafhankelijk van de temperatuur.

Kernbegrippen: geluidssnelheid, temperatuur, voortplanting van geluid

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring over de relatie tussen temperatuur en geluidssnelheid.
- Aannemen dat de geluidssnelheid constant is, onafhankelijk van de temperatuur.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/32

## Vraag 33 – Vraag 33 (2 punten)

Vergelijk de toon van de sirene op een afstand van 800 m van de bron met de toon van de sirene op een afstand van 25 m van de bron.
Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen.
→ Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Wat kun je verwachten: Vergelijk de toon van de sirene op een afstand van 800 m van de bron met de toon van de sirene op een afstand van 25 m van de bron. Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen. → Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Wat moet je kennen: geluidssterkte
amplitude
toonhoogte
frequentie
geluidsvoortplanting

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarren van amplitude (geluidssterkte) en frequentie (toonhoogte).
Denken dat de toonhoogte (frequentie) van een geluid afneemt met de afstand, net als de geluidssterkte (amplitude).

Kernbegrippen: geluidssterkte, amplitude, toonhoogte, frequentie, geluidsvoortplanting

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van amplitude (geluidssterkte) en frequentie (toonhoogte).
- Denken dat de toonhoogte (frequentie) van een geluid afneemt met de afstand, net als de geluidssterkte (amplitude).

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/33

## Vraag 34 – Vraag 34 (2 punten)

2p 34 Op een afstand van 25 m is de geluidssterkte van de sirene 105 dB. Voor de geluidssterkte geldt: Bij elke verdubbeling van de afstand neemt de geluidssterkte met 6 dB af. → Bereken de geluidssterkte op een afstand van 800 m. \blacktriangleright \blacktriangleright \blacktriangleright

Wat kun je verwachten: 2p 34 Op een afstand van 25 m is de geluidssterkte van de sirene 105 dB. Voor de geluidssterkte geldt: Bij elke verdubbeling van de afstand neemt de geluidssterkte met 6 dB af. → Bereken de geluidssterkte op een afstand van 800 m. \blacktriangleright \blacktriangleright \blacktriangleright

Wat moet je kennen: geluidssterkte
decibel (dB)
afstandsafhankelijkheid van geluid

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Incorrect berekenen van het aantal verdubbelingen van de afstand.
Een rekenfout maken bij het herhaaldelijk aftrekken van 6 dB.
De regel voor de afname van geluidssterkte verkeerd toepassen (bijv. maar één keer 6 dB aftrekken).

Kernbegrippen: geluidssterkte, decibel (dB), afstandsafhankelijkheid van geluid

Veelgemaakte fouten:
- Incorrect berekenen van het aantal verdubbelingen van de afstand.
- Een rekenfout maken bij het herhaaldelijk aftrekken van 6 dB.
- De regel voor de afname van geluidssterkte verkeerd toepassen (bijv. maar één keer 6 dB aftrekken).

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/34

## Vraag 35 – Vraag 35 (1 punt)

1p 35 Noteer de zwaartekracht op de kist met verhuisdozen.

Wat kun je verwachten: 1p 35 Noteer de zwaartekracht op de kist met verhuisdozen.

Wat moet je kennen: zwaartekracht
massa
formule Fz = m * g

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: De massa (120 kg) noteren in plaats van de zwaartekracht.
Vergeten de massa met de valversnelling (g ≈ 10 N/kg) te vermenigvuldigen.
De verkeerde eenheid gebruiken (kg in plaats van N).

Kernbegrippen: zwaartekracht, massa, formule Fz = m * g

Veelgemaakte fouten:
- De massa (120 kg) noteren in plaats van de zwaartekracht.
- Vergeten de massa met de valversnelling (g ≈ 10 N/kg) te vermenigvuldigen.
- De verkeerde eenheid gebruiken (kg in plaats van N).

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/35

## Vraag 36 – Vraag 36 (2 punten)

2p 36 Op de uitwerkbijlage staat een tabel over de gevolgen van het omhoog bewegen van de kist. → Zet in de tabel in elke rij één kruisje in de juiste kolom.

Wat kun je verwachten: 2p 36 Op de uitwerkbijlage staat een tabel over de gevolgen van het omhoog bewegen van de kist. → Zet in de tabel in elke rij één kruisje in de juiste kolom.

Wat moet je kennen: zwaartekracht
moment
arm van een kracht
draaipunt

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Verwarren van de arm (horizontale afstand tot draaipunt) met de afstand langs de ladder.
Denken dat de zwaartekracht verandert met de hoogte (op deze schaal is dat verwaarloosbaar).
Incorrect toepassen van de momentenformule M = F * r op een veranderende situatie.

Kernbegrippen: zwaartekracht, moment, arm van een kracht, draaipunt

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van de arm (horizontale afstand tot draaipunt) met de afstand langs de ladder.
- Denken dat de zwaartekracht verandert met de hoogte (op deze schaal is dat verwaarloosbaar).
- Incorrect toepassen van de momentenformule M = F * r op een veranderende situatie.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/36

## Vraag 37 – Vraag 37 (2 punten)

De verhuiskist wordt in totaal 9,0 m omhoog getild.
→ Bereken de toename van de zwaarte-energie.

Wat kun je verwachten: De verhuiskist wordt in totaal 9,0 m omhoog getild. → Bereken de toename van de zwaarte-energie.

Wat moet je kennen: zwaarte-energie
arbeid
zwaartekracht
massa
hoogte

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: De massa (120 kg) gebruiken in plaats van de zwaartekracht (1200 N) in de formule W = F * s.
Reken- of eenheidsfouten.
Vergeten de valversnelling 'g' (ca. 10 N/kg) mee te nemen in de berekening E_z = m * g * h.

Kernbegrippen: zwaarte-energie, arbeid, zwaartekracht, massa, hoogte

Veelgemaakte fouten:
- De massa (120 kg) gebruiken in plaats van de zwaartekracht (1200 N) in de formule W = F * s.
- Reken- of eenheidsfouten.
- Vergeten de valversnelling 'g' (ca. 10 N/kg) mee te nemen in de berekening E_z = m * g * h.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/37

## Vraag 38 – Vraag 38 (3 punten)

3p 38 De verhuislift wordt aangedreven met een elektromotor. Het afgegeven vermogen is 1,7 kW. → Bereken het opgenomen vermogen van de elektromotor. Gebruik de tabel 'Rendementen bij energieomzettingen' in BINAS. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift. einde \blacksquare

Wat kun je verwachten: 3p 38 De verhuislift wordt aangedreven met een elektromotor. Het afgegeven vermogen is 1,7 kW. → Bereken het opgenomen vermogen van de elektromotor. Gebruik de tabel 'Rendementen bij energieomzettingen' in BINAS. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift. einde \blacksquare

Wat moet je kennen: vermogen
rendement
energieomzetting
opgenomen vermogen
afgegeven vermogen

Wat moet je kunnen: Koppel de gevraagde berekening of redenering aan het correctievoorschrift en werk de scorepunten zichtbaar uit.

Waar op letten: Vergeten het rendement op te zoeken in BINAS.
Opgenomen vermogen (P_op) en afgegeven vermogen (P_af) door elkaar halen.
De rendementsformule verkeerd omschrijven.
Reken- of eenheidsfout bij het omzetten van het percentage naar een decimaal getal voor de berekening.

Kernbegrippen: vermogen, rendement, energieomzetting, opgenomen vermogen, afgegeven vermogen

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten het rendement op te zoeken in BINAS.
- Opgenomen vermogen (P_op) en afgegeven vermogen (P_af) door elkaar halen.
- De rendementsformule verkeerd omschrijven.
- Reken- of eenheidsfout bij het omzetten van het percentage naar een decimaal getal voor de berekening.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/nask1/2024/tijdvak-2/vraag/38

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-GL en TL
2024
tijd vak 2
vrijdag 21 juni
13.30 - 15.30 uur
natuur- en scheikunde 1 CSE GL en TL
Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.
Gebruik het BINAS informatieboek.
Dit examen bestaat uit 38 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 74 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord
kunnen worden.
GT-0173-a-24-2-o

### Pagina 2

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

Open vragen
- Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redeneren kunnen punten opleveren.
- Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op.
- Vermeld bij een berekening altijd welke grootheid berekend wordt.
- Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.

GT-0173-a-24-2-o 2 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 3

Goudblok
In Taiwan ligt het grootste blok van zuiver goud ter wereld.

[FIGUUR: Een zwart-witfoto van een groot, rechthoekig goudblok op een sokkel.]

2p 1 Op de uitwerkbijlage staat een tabel met een aantal zinnen over eigenschappen van het goudblok.
→ Zet een kruisje achter elke zin die over een stof­eigen­schap gaat.

Om een goudblok te maken moet goud verwarmd worden tot boven het smeltpunt.

2p 2 Op de uitwerkbijlage staat een tabel over het smeltpunt van goud.
→ Noteer in de tabel het smeltpunt van goud in K en in °C.

2p 3 Het gesmolten goud wordt in een vorm gegoten. Het goud koelt af en stolt. Het goudblok koelt daarna af tot kamertemperatuur.
Op de uitwerkbijlage staat een tabel over het afkoelen van het goudblok.
→ Zet in de tabel in elke rij één kruisje in de juiste kolom.

3p 4 Het goudblok heeft een massa van 220 kg.
→ Bereken het volume van het goudblok bij kamertemperatuur.

GT-0173-a-24-2-o 3 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 4

Kastlamp
Mary heeft in een donkere kast een kastlamp op gehangen.
Met een schakelaar schakel je de leds van de kastlamp aan of uit.

[FIGUUR: Kastlamp met deksel open, kastlamp gesloten, achterkant kastlamp met batterijvak]
kastlamp aan kastlamp uit achterkant kastlamp

De kastlamp werkt op een batterij van 4,50 V. In de kastlamp zitten acht
leds. Elke led werkt op een spanning van 2,25 V.

1p 5 Je ziet vier schakelschema's.
Welk schakelschema hoort bij deze kastlamp?

[FIGUUR: Vier schakelschema's A, B, C, D met batterij, schakelaar en leds]
A
B
C
D

GT-0173-a-24-2-o 4/15 lees verder ►►►

### Pagina 5

De kastlamp staat aan.
2p 6 In de kastlamp is sprake van een aantal nuttige energieomzettingen.
Op de uitwerkbijlage staat een schema.
→ Maak het schema compleet met de juiste nuttige energieoorten op de
juiste plaats.
De batterij levert een totale stroomsterkte van 0,20 A.
3p 7 De capaciteit van de batterij is 1200 mAh.
→ Bereken de tijd die de kastlamp kan branden op deze batterij.
1p 8 Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over het rendement en de
warmteproductie van leds vergeleken met gloeilampen met hetzelfde
nuttige vermogen.
→ Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
GT-0173-a-24-2-o 5 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 6

Wielrennen

Mathieu doet mee aan een wielerwedstrijd.

[FIGUUR: Een wielrenner op een fiets van dichtbij. Naast de foto een close-up van een fietshelm.]

Mathieu veiligheidshelm

9 Mathieu draagt een veiligheidshelm. De helm heeft een harde buitenkant en een zachtere binnenkant.
Met welke veiligheidsvoorziening van een auto is de harde buitenkant van de helm te vergelijken?
A airbag
B kreukelzone
C kooiconstructie
D veiligheidsgordel

10 Het begin van de wielerwedstrijd gaat bergopwaarts.
Behalve de rolwrijving en luchtwrijving werkt er tijdens de beklimming nog een tegenwerkende kracht op Mathieu en zijn fiets.
Wat is de naam van deze kracht?
A duwkracht
B spankracht
C veerkracht
D zwaartekracht

De rest van de wielerwedstrijd is op horizontale wegen.

11 Op een bepaald moment fietst Mathieu met een snelheid van 11 m/s.
De massa van Mathieu met zijn racefiets is 78 kg.
→ Bereken de bewegingsenergie.

GT-0173-a-24-2-0 6 / 15 lees verder ▶▶▶


### Pagina 7

3p 12 Mathieu fietst met constante snelheid.
Op de uitwerkbijlage staat een afbeelding met de vectoren van de
rolwrijving en de stuwkracht. De krachtenschaal is $1 \text{ cm} \mathrel{\mathstrut\mathstrut}\mathstrut\mathstrut 10 \text{ N}$.
$\rightarrow$ Teken in de afbeelding de vector van de luchtwrijving vanuit punt P en
noteer de grootte van deze kracht onder de afbeelding.

1p 13 Door een valpartij van andere renners moet Mathieu plotseling afremmen
tot stilstand.
Wat is juist?
De rijsnelheid heeft
A alleen invloed op reactieafstand.
B alleen invloed op remweg.
C invloed op de reactieafstand én de remweg.

Voor de eindsprint versnelt Mathieu in een tijd van 26 s van een snelheid
van 60 km/h naar 72 km/h. Zijn versnelling is $0,13 \text{ m/s}^2$.

3p 14 Toon deze versnelling met een berekening aan.

2p 15 De massa van Mathieu met zijn racefiets is 78 kg.
$\rightarrow$ Bereken de nettokracht die nodig is voor deze versnelling
van $0,13 \text{ m/s}^2$.

2p 16 Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen over de wrijvingskrachten en de
nettokracht bij twee verschillende constante snelheden.
$\rightarrow$ Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

2p 17 Voor de eindsprint levert Mathieu in een tijd van 26 s een gemiddeld
nuttig vermogen van 430 W.
$\rightarrow$ Bereken de nuttig geleverde energie.

GT-0173-a-24-2-0 7 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 8

Kitten

Omar kit de ruimte tussen zijn raamkozijn en de vensterbank.
Om de kit uit de koker te drukken gebruikt Omar een kitpistool.

[FIGUUR: Een close-up van handen die een kitpistool gebruiken om kit aan te brengen in een hoek van een raamkozijn.]

Voordat Omar gaat kitten leest hij de veiligheidsinformatie op de kitkoker.
Je ziet een deel van de informatie.

Irriterend voor de ogen.
Irriterend voor de huid.

1p 18 Noteer een voorzorgsmaatregel die Omar hoort te nemen tijdens het
kitten volgens dit deel van de informatie.

1p 19 Welk veiligheidspictogram hoort bij de omschrijving 'irriterend'?

[FIGUUR: Vijf veiligheidspictogrammen in de vorm van een ruit met een rand.
A: Een explosie.
B: Een uitroepteken.
C: Een druppel die op een hand en een oppervlak valt.
D: Een doodshoofd met gekruiste botten.
E: Een vlam omringd door een cirkel.]

A
B
C
D
E

GT-0173-a-24-2-o 8 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 9

Omar gebruikt het kitpistool. Je ziet een schematische afbeelding van het kitpistool. Kniijpt Omar bij P, dan ontstaat er een kracht op Q. Q is verbonden met een schijf die de kit uit de koker perst. D is het draaipunt.
[FIGUUR: Schematische tekening van een kitpistool met aanduidingen Q, D, P, een afstand van 2,0 cm tussen Q en D, een afstand van 7,8 cm van D naar P, en een krachtvector Fspier op punt P.]

Omar knijpt bij P. Bij Q werkt een kracht van 613 N.

3p 20 De schijf beweegt 1,5 cm naar voren.
→ Bereken de arbeid.

2p 21 Door de kracht op Q wordt via een schijf de kit uit de koker geperst. Het contactoppervlak van de schijf met de kit is 30 cm².
→ Bereken de druk op de kit.

2p 22 Bereken de benodigde spierkracht $F_{\text{spier}}$ bij P. Gebruik de afbeelding en pas de momentenwet toe.

GT-0173-a-24-2-o 9 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 10

Haardroger

Dina heeft een haardroger die op netspanning werkt.
[FIGUUR: Haardroger met een uitvergroot gedeelte van de bedieningsknoppen.]

Met schakelaar S wordt de haardroger ingeschakeld. De ventilator aan de
elektromotor blaast lucht uit de haardroger.
Met keuzeschakelaar K is de haardroger in te stellen in twee standen.
In stand I blaast de haardroger koude lucht. In stand II wordt een
verwarmingselement ingeschakeld en blaast de haardroger warme lucht.

Je ziet het vereenvoudigde schakelschema van de haardroger.
Het verwarmingselement is weergegegeven als een weerstand.
[FIGUUR: Vereenvoudigd schakelschema met spanningsbron, schakelaar S, elektromotor M, keuzeschakelaar K en een weerstand.]

De netspanning is 230 V. De weerstand van de elektromotor is 140 $\Omega$.

De schakelaar S wordt gesloten.

3p 23 De keuzeschakelaar K staat in stand I.
$\rightarrow$ Bereken het vermogen van de haardroger in deze stand. Noteer eerst
de waarde van de stroomsterkte.

GT-0173-a-24-2-o
10 / 15
lees verder

### Pagina 11

De keuzeschakelaar K wordt van stand I naar stand II gezet.
2p 24 In stand II is de weerstand van het verwarmingselement 120 $\Omega$. De weerstand van de elektromotor is 140 $\Omega$.
    $\rightarrow$ Bereken de vervangingsweerstand van de haardroger in stand II.
2p 25 Op de uitwerkbijlage staan drie zinnen waarin stand I en stand II van de haardroger worden vergeleken.
    $\rightarrow$ Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
4p 26 De haardroger is 85 uur gebruikt. Het gemiddeld vermogen is 700 W. 1 kWh kost € 0,28.
    $\rightarrow$ Bereken de energie in kWh die in 85 uur is omgezet en noteer de energiekosten in euro's.
2p 27 Je ziet een afbeelding van een symbool op het typeplaatje van de haardroger.
[FIGUUR: Vierkant met een kleiner vierkant erin.]
    $\rightarrow$ Leg uit of de haardroger volgens dit symbool een aardedraad nodig heeft.
GT-0173-a-24-2-o 11 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 12

Luchtalarm

Een luchtalarm is een sirene die de bevolking waarschuwt bij een noodsituatie.

[FIGUUR: Een hoge mast met meerdere sirenes erop, tegen een achtergrond van een bewolkte hemel.]

1p 28 De sirene maakt geluid met verschillende tonen. Vergelijk een hoge toon met een lage toon.
Wat is juist?
Bij een hoge toon is
A de frequentie groter en de trillingstijd groter dan bij een lage toon.
B de frequentie groter en de trillingstijd kleiner dan bij een lage toon.
C de frequentie kleiner en de trillingstijd groter dan bij een lage toon.
D de frequentie kleiner en de trillingstijd kleiner dan bij een lage toon.

Op een afstand van 25 m is de geluidssterkte van de sirene 105 dB.

1p 29 In welke zone van gehoorgevoeligheid valt dit geluid?
A zeer hinderlijk
B zeer luid
C extreem luid
D pijngrens

1p 30 Noteer de maximale duur dat je aan dit geluid blootgesteld mag worden.

Lotte hoort het geluid van de sirene op een afstand van 800 m van de bron. De luchttemperatuur is 288 K.

3p 31 Bereken de tijd die het geluid erover doet om deze afstand af te leggen.

GT-0173-a-24-2-o

12 / 15

lees verder ►►►


### Pagina 13

1p 32 Wat is juist over de tijd die het geluid er over doet om de afstand van
800 m af te leggen bij een hogere luchttemperatuur?
Bij een hogere temperatuur is het geluid
A een kortere tijd onderweg dan bij een lagere temperatuur.
B een even lange tijd onderweg als bij een lagere temperatuur.
C een langere tijd onderweg dan bij een lagere temperatuur.
2p 33 Vergelijk de toon van de sirene op een afstand van 800 m van de bron
met de toon van de sirene op een afstand van 25 m van de bron.
Op de uitwerkbijlage staan twee zinnen.
→ Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
2p 34 Op een afstand van 25 m is de geluidssterkte van de sirene 105 dB.
Voor de geluidssterkte geldt:
Bij elke verdubbeling van de afstand neemt de geluidssterkte met 6 dB af.
→ Bereken de geluidssterkte op een afstand van 800 m.

### Pagina 14

Verhuislift
Bram gebruikt een verhuislift om verhuisdozen in een kist naar boven te
transporteren. Je ziet een afbeelding van de situatie tijdens het
verplaatsen. Punt D is het draaipunt van de ladder en punt Z is het
zwaartepunt van de kist.
[FIGUUR: Een verhuislift die met een ladder een kist omhoog tilt bij een gebouw. De ladder is verlengbaar en het draaipunt D is aan de onderkant van de lift zichtbaar, terwijl het zwaartepunt Z aan de bovenkant van de kist aangegeven is.]
De massa van de kist met verhuisdozen is 120 kg.
1p 35 Noteer de zwaartekracht op de kist met verhuisdozen.
2p 36 Op de uitwerkbijlage staat een tabel over de gevolgen van het omhoog
bewegen van de kist.
Zet in de tabel in elke rij één kruisje in de juiste kolom.

GT-0173-a-24-2-o 14 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 15

[FIGUUR: Een uitschuifbare hoogwerker, met een persoon aan de bovenkant en een hoogteaanduiding van 9 meter.]
2p 37 De verhuiskist wordt in totaal 9,0 m omhoog getild.
-> Bereken de toename van de zwaarte-energie.
3p 38 De verhuislift wordt aangedreven met een elektromotor. Het afgegeven
vermogen is 1,7 kW.
-> Bereken het opgenomen vermogen van de elektromotor. Gebruik de
tabel ‘Rendementen bij energieomzettingen' in BINAS.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.
GT-0173-a-24-2-o
15 / 15 einde ■