# Eindexamen Economie VMBO-GL/TL 2011 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/economie/2011/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Bijlage VMBO-GL en TL
2011
tijd vak 2
economie CSE GL en TL
GT-0233-a-11-2-b

### Pagina 2

MINpunten
Informatiebron 1
MINpunten sparen bij de MIN-Markt
Hoe spaart u MINpunten?
Bij de MIN-Markt kunt u ongemerkt een leuk bedrag bij elkaar sparen. Met een
gegarandeerde winst van maar liefst .................. %!

Hoe? Gewoon, door bij elke hele euro die u bij ons besteedt, een ‘MINpunt’ van
3 cent te kopen.
- U koopt 1 MINpunt (voor 3 cent) bij elke euro aan boodschappen.
- Met 200 MINpunten is uw spaarboekje vol.
- U levert uw volle spaarboekje in en ontvangt € 8.
Zo plakt - en pakt - u snel en makkelijk ..................% pure winst!

Lekker warm uit je dak!
Informatiebron 2
Wat houdt het NEON financieringsplan in?

NEON wil dat iedereen energie gaat besparen. Daarom helpt NEON u met de
financiering van energiebesparende producten.
Het werkt als volgt: U koopt bij NEON producten waarmee u energie kunt
besparen. U betaalt niet direct maar in termijnen via uw energierekening. Het
door u af te lossen bedrag wordt maandelijks verrekend via uw energierekening.
Omdat u direct energie gaat besparen, kunt u al gauw een deel van de
investering betalen met het geld dat u bespaart.

Rekenvoorbeeld Dakisolatie
Aanschaf dakisolatie € 2.000,00
Looptijd in maanden 36
Effectieve rente op jaarbasis 11,02%
Totaalbedrag € 2.340,36
Te betalen maandbedrag € 65,01 *
Energiebesparing per maand € 27,41

* de financiering wordt u aangeboden via financieringspartner De Hoge Bergen. Toetsing en
registratie bij BKR Tiel.
GT-0233-a-11-2-b 2 lees verder ►►►

### Pagina 3

Boze boeren!

Informatiebron 3
Bedrijfskolom van melk
boer
↓
producent (zuivelcoöperatie, melkfabriek)
↓
detailhandel (supermarkt, buurtwinkel e.d.)
↓
consument

Informatiebron 4
Ontwikkeling melkprijs (indexcijfers) 2000-2009
[FIGUUR: Grafiek die de ontwikkeling van de melkprijs (indexcijfers) tussen 2000 en 2009 weergeeft. De x-as toont de jaren van 2000 tot 2009, en de y-as toont de indexcijfers van 60 tot 150. Er zijn drie lijnen die verschillende prijsindicatoren voorstellen: consumentenprijs, producentenprijs en prijs bij de boer.]
bron: www.cbs.nl
GT-0233-a-11-2-b
3
lees verder ► ► ►

### Pagina 4

Gulle gevers of fiscale slimmeriken?
Informatiebron 5
Van de site van de Belastingdienst
Voor het aftrekken van gewone giften geldt het volgende:
- Het totale bedrag van uw giften is meer dan het drempelbedrag. Wat u
meer hebt betaald dan dit drempelbedrag, mag u aftrekken.
- Het drempelbedrag is 1% van uw drempeleninkomen, met een minimum
van € 60.
- U mag voor deze giften in totaal niet meer aftrekken dan het maximum:
10% van uw drempeleninkomen
Drempeleninkomen
Het drempeleninkomen is het totaal van uw inkomsten en aftrekposten in box 1, 2
en 3, maar zonder uw persoonsgebonden aftrek.
Voorwaarden voor het aftrekken van periodieke giften
Uw gift is een periodieke gift, als:
- u de gift hebt laten vastleggen bij een notaris
- u regelmatig (minstens 1 keer per jaar) bedragen overmaakt naar een
instelling of een vereniging
- deze bedragen steeds (ongeveer) even hoog zijn
- u deze bedragen minimaal 5 jaar achter elkaar overmaakt
de instelling of vereniging u geen tegenprestatie levert voor de gift
Voor periodieke giften geldt geen drempeleninkomen of maximaal aftrekbaar
bedrag.
GT-0233-a-11-2-b 4 lees verder ►►►

### Pagina 5

Jeroen wil hulp van de EU

Informatiebron 6

| jaren | uitvoerwaarde | uitvoerhoeveelheid |
|---|---|---|
|  | x 1.000 euro | in kilo's |
| 2007 | 2.351.479 | 676.346.714 |
| 2008 | 2.687.489 | 679.866.756 |

bron: CBS

Karin en Rainier krijgen een kind

Informatiebron 7

Kinderbijslag vanaf januari 2009
Kinderbijslag voor kinderen geboren op of na 1 januari 1995

| | bedrag in euro per kwartaal |  |
|---|---|---|
|  | 0 t/m 5 jaar | 6 t/m 11 jaar | 12 t/m 17 jaar |
| per kind | € 194,99 | € 236,77 | € 278,55 |

GT-0233-a-11-2-b* 5 einde ■

### Pagina 6

erratumblad
economie CSE GL en TL
2011-2
Centraal examen vmbo
Tijdvak 2
Opgaven
Aan de secretarissen van het eindexamen van de scholen voor vmbo,
Bij het centraal examen economie GL en TL vmbo op dinsdag 21 juni, aanvang
13.30 uur moeten de kandidaten de volgende mededeling ontvangen. Deze mededeling
moet bij het begin van de zitting worden voorgelezen en/of aan de kandidaten worden
uitgereikt.
Op pagina 2, bij vraag 5 moet de vraag
Verklaar waarom tante Heleen in werkelijkheid meer zal hebben uitgegeven bij de MIN-Markt
dan je hebt berekend bij de vorige vraag.
gewijzigd worden in:
Het College voor Examens
Namens deze, de voorzitter,
drs. H.W. Laan
GT-0233-a-11-2-o-E*

### Pagina 7

Correctievoorschrift VMBO-GL en TL
2011
tijd vak 2
economie CSE GL en TL
Het correctievoorschrift bestaat uit:
1 Regels voor de beoordeling
2 Algemene regels
3 Vakspecifieke regels
4 Beoordelingsmodel
5 Inzenden scores
6 Bronvermeldingen
1 Regels voor de beoordeling
Het werk van de kandidaten wordt beoordeeld met inachtneming van de artikelen 41 en
42 van het Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o.
Voorts heeft het College voor Examens (CvE) op grond van artikel 2 lid 2d van
de Wet CvE de Regeling beoordelingsnormen en bijbehorende scores centraal examen
vastgesteld.
Voor de beoordeling zijn de volgende passages van de artikelen 36, 41, 41a en 42 van
het Eindexamenbesluit van belang:
1 De directeur doet het gemaakte werk met een exemplaar van de opgaven, de
beoordelingsnormen en het proces-verbaal van het examen toekomen aan de
examinator. Deze kijkt het werk na en zendt het met zijn beoordeling aan de
directeur. De examinator past de beoordelingsnormen en de regels voor het
toekennen van scorepunten toe die zijn gegeven door het College voor Examens.
2 De directeur doet de van de examinator ontvangen stukken met een exemplaar van
de opgaven, de beoordelingsnormen, het proces-verbaal en de regels voor het
bepalen van de score onverwijld aan de gecommitteerde toekomen.
3 De gecommitteerde beoordeelt het werk zo spoedig mogelijk en past de
beoordelingsnormen en de regels voor het bepalen van de score toe die zijn
gegeven door het College voor Examens.
GT-0233-a-10-1-c
1
lees verder ►►►

### Pagina 8

De gecommitteerde voegt bij het gecorrigeerde werk een verklaring betreffende de
verrichte correctie. Deze verklaring wordt mede ondertekend door het bevoegd
gezag van de gecommitteerde.
4 De examinator en de gecommitteerde stellen in onderling overleg het aantal
scorepunten voor het centraal examen vast.
5 Indien de examinator en de gecommitteerde daarbij niet tot overeenstemming
komen, wordt het geschil voorgelegd aan het bevoegd gezag van de
gecommitteerde. Dit bevoegd gezag kan hierover in overleg treden met het bevoegd
gezag van de examinator. Indien het geschil niet kan worden beslecht, wordt
hiervan melding gemaakt aan de inspectie. De inspectie kan een derde
onafhankelijke gecommitteerde aanwijzen. De beoordeling van de derde
gecommitteerde komt in de plaats van de eerdere beoordelingen.

2 Algemene regels

Voor de beoordeling van het examenwerk zijn de volgende bepalingen uit de regeling
van het College voor Examens van toepassing:
1 De examinator vermeldt op een lijst de namen en/of nummers van de kandidaten,
het aan iedere kandidaat voor iedere vraag toegekende aantal scorepunten en het
totaal aantal scorepunten van iedere kandidaat.
2 Voor het antwoord op een vraag worden door de examinator en door de
gecommitteerde scorepunten toegekend, in overeenstemming met het
beoordelingsmodel. Scorepunten zijn de getallen 0, 1, 2, ..., n, waarbij n het
maximaal te behalen aantal scorepunten voor een vraag is. Andere scorepunten die
geen gehele getallen zijn, of een score minder dan 0 zijn niet geoorloofd.
3 Scorepunten worden toegekend met inachtneming van de volgende regels:
3.1 indien een vraag volledig juist is beantwoord, wordt het maximaal te behalen
aantal scorepunten toegekend;
3.2 indien een vraag gedeeltelijk juist is beantwoord, wordt een deel van de te
behalen scorepunten toegekend, in overeenstemming met het
beoordelingsmodel;
3.3 indien een antwoord op een open vraag niet in het beoordelingsmodel voorkomt
en dit antwoord op grond van aantoonbare, vakinhoudelijke argumenten als juist
of gedeeltelijk juist aangemerkt kan worden, moeten scorepunten worden
toegekend naar analogie of in de geest van het beoordelingsmodel;
3.4 indien slechts één voorbeeld, reden, uitwerking, citaat of andersoortig antwoord
gevraagd wordt, wordt uitsluitend het eerstgegeven antwoord beoordeeld;
3.5 indien meer dan één voorbeeld, reden, uitwerking, citaat of andersoortig
antwoord gevraagd wordt, worden uitsluitend de eerstgegeven antwoorden
beoordeeld, tot maximaal het gevraagde aantal;
3.6 indien in een antwoord een gevraagde verklaring of uitleg of afleiding of
berekening ontbreekt dan wel foutief is, worden 0 scorepunten toegekend, tenzij
in het beoordelingsmodel anders is aangegeven;
3.7 indien het beoordelingsmodel verschillende mogelijkheden zijn opgenomen,
gescheiden door het teken /, gelden deze mogelijkheden als verschillende
formuleringen van hetzelfde antwoord of onderdeel van dat antwoord;

GT-0233-a-11-2-c 2 lees verder ►►►


### Pagina 9

3.8 indien in het beoordelingsmodel een gedeelte van het antwoord tussen haakjes
staat, behoeft dit gedeelte niet in het antwoord van de kandidaat voor te komen;
3.9 indien een kandidaat op grond van een algemeen geldende woordenbetekenis,
zoals bijvoorbeeld vermeld in een woordenboek, een antwoord geeft dat
vakinhoudelijk onjuist is, worden aan dat antwoord geen scorepunten
toegekend, of tenminste niet de scorepunten die met de vakinhoudelijke
onjuistheid gemoeid zijn.
4 Het juiste antwoord op een meerkeuzevraag is de hoofdletter die behoort bij
de juiste keuzemogelijkheid. Voor een juist antwoord op een meerkeuzevraag wordt het
in het beoordelingsmodel vermelde aantal punten toegekend. Voor elk ander
antwoord worden geen scorepunten toegekend. Indien meer dan één antwoord
gegeven is, worden eveneens geen scorepunten toegekend.
5 Een fout mag in de uitwerking van een vraag maar één keer worden aangerekend,
tenzij daardoor de vraag aanzienlijk vereenvoudigd wordt en/of tenzij in het
beoordelingsmodel anders is vermeld.
6 Een zelfde fout in de beantwoording van verschillende vragen moet steeds opnieuw
worden aangerekend, tenzij in het beoordelingsmodel anders is vermeld.
7 Indien de examinator of de gecommitteerde meent dat in een examen of in het
beoordelingsmodel bij dat examen een fout of onvolkomenheid zit, beoordeelt hij het
werk van de kandidaten alsof examen en beoordelingsmodel juist zijn. Hij kan de
fout of onvolkomenheid mededelen aan het College voor Examens. Met een eventuele
fout wordt bij de definitieve normering van het examen rekening gehouden.
8 Scorepunten worden toegekend op grond van het door de kandidaat gegeven
antwoord op iedere vraag. Er worden geen scorepunten vooraf gegeven.
9 Het cijfer voor het centraal examen wordt als volgt verkregen.
Eerste en tweede corrector stellen de score voor iedere kandidaat vast. Deze score
wordt meegedeeld aan de directeur.
De directeur stelt het cijfer voor het centraal examen vast op basis van de regels
voor omzetting van score naar cijfer.
NB Het aangeven van de onvolkomenheden op het werk en/of het noteren van de
behaalde scores bij de vraag is toegestaan, maar niet verplicht.
Evenmin is er een standaardformulier voorgeschreven voor de vermelding van de
scores van de kandidaten.
Het vermelden van het schoolexamencijfer is toegestaan, maar niet verplicht.
Binnen de ruimte die de regelgeving biedt, kunnen scholen afzonderlijk of in
gezamenlijk overleg keuzes maken.
3 Vakspecifieke regels
Voor dit examen kunnen maximaal 53 scorepunten worden behaald.
Voor dit examen zijn de volgende vakspecifieke regels vastgesteld:
Voor rekenfouten worden geen punten afgetrokken.
Wanneer echter de kandidaat bij een berekening kennelijk verzuimd heeft door schatting
controle op het antwoord uit te oefenen, wordt voor deze fout één punt afgetrokken
tot een maximum van twee punten voor het geheel van de open vragen.
GT-0233-a-11-2-c

### Pagina 10

4 Beoordelingsmodel
Vraag Antwoord Scores
Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend.

MINpunten
1 maximumscore 1
Voorbeeld van een juiste berekening:
€ 2 / € 6 x 100 % = 33,3%

2 maximumscore 1
Voorbeeld van een juiste reden:
Klantenbinding: door de zegels komen klanten (vaker) terug in de winkel.

3 C

4 maximumscore 1
Voorbeeld van een juiste berekening:
€ 738 x 6 / 52 = € 85,15

5 maximumscore 1
Voorbeeld van een juiste verklaring:
Een MINpunt koopt Heleen per hele euro. Dus ook als Heleen
€ 1,99 uitgeeft, kan ze toch maar 1 MINpunt kopen.

6 maximumscore 1
Voorbeelden van een juist voordeel:
– Mogelijkheid om informatie over koopgedrag van de klant te
verzamelen.
– Geen aanschafkosten voor zegeltjes en boekjes.

7 maximumscore 1
Voorbeelden van juiste argumenten:
zin 1:
– Bij de bank krijg je over ieder bedrag dat je spaart rente.
– Bij de bank hoef je niets te kopen om rente te krijgen.
– Bij MINpunten heb je pas winst als je het boekje vol hebt.
– Je bent verplicht je boodschappen bij de MIN-Markt te doen.
zin 2:
– De winst / rendement op MINpunten is hoger dan op een bank(spaar)
rekening.
– Je spaart ongemerkt en al met kleine bedragen.

GT-0233-a-11-2-C 4 lees verder ►►►

### Pagina 11

Vraag Antwoord Scores

Lekker warm uit je dak!

8 maximumscore 2
Voorbeeld van een juiste berekening:
De dakkapel kost:
20 uur werkloon x € 35 x 1,19 = € 833,00
3 uur huur kraan x € 50 x 1,19 = € 178,50
• materiaal € 3.500 x 1,19 = € 4.165,00 1

De kosten voor de isolatie:
€ 26 x 1,06 x 46 = € 1.267,76 + 1
Totale kosten € 6.444,26

9 maximumscore 1
vaste lasten
Voorbeeld van een juiste verklaring:
De isolatie wordt gefinancierd in de vorm van een lening. Maandlasten
voor een lening vallen onder vaste lasten.

Opmerking
Uitsluitend het scorepunt toekennen bij een juiste verklaring.

10 maximumscore 1
maximumscore 1
Voorbeelden van een juist argument:
De rente die je betaalt is (veel) hoger dan de spaarrente.
Je betaalt aanzienlijke kredietkosten (€ 340,36).
De besparing die het oplevert heb je ook als je niet financiert.

maximumscore 1
Voorbeelden van een juiste maatregel:
subsidie geven op uitvoeren van isolatie
btw-tarief verlagen

Opmerking
Niet goed rekenen: goedkoper maken, de overheid kan prijzen niet
bepalen. Er moet duidelijk aangegeven worden, waardoor het isoleren dan
goedkoper wordt.

12 E

GT-0233-a-11-2-c 5 lees verder ►►►