# Eindexamen Economie VMBO-GL/TL 2004 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/economie/2004/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Opgave 1 ### Vraag 2 – Opgave 1 ### Vraag 3 – Opgave 1 ### Vraag 4 – Opgave 1 ### Vraag 5 – Opgave 1 ### Vraag 6 – Opgave 1 ### Vraag 7 – Opgave 1 ### Vraag 8 – Opgave 1 ### Vraag 9 – Opgave 1 ### Vraag 10 – Opgave 1 ### Vraag 11 – Opgave 1 ### Vraag 12 – Opgave 1 ### Vraag 13 – Opgave 1 ### Vraag 14 – Opgave 1 ### Vraag 15 – Opgave 1 ### Vraag 16 – Opgave 1 ### Vraag 17 – Opgave 1 ### Vraag 18 – Opgave 1 ### Vraag 19 – Opgave 1 ### Vraag 20 – Opgave 20 ### Vraag 21 – Opgave 1 ### Vraag 22 – Opgave 1 ### Vraag 23 – Opgave 1 ### Vraag 24 – Opgave 1 ### Vraag 25 – Opgave 1 ### Vraag 26 – Opgave 1 ### Vraag 27 – Opgave 1 ### Vraag 28 – Opgave 1 ### Vraag 29 – Opgave 1 ### Vraag 30 – Opgave 1 ### Vraag 31 – Opgave 1 ### Vraag 32 – Opgave 1 ### Vraag 33 – Opgave 1 ### Vraag 34 – Opgave 1 ### Vraag 35 – Opgave 1 ### Vraag 36 – Opgave 1 ### Vraag 37 – Opgave 1 ### Vraag 38 – Opgave 1 ### Vraag 39 – Opgave 1 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 tijdvak 1 dinsdag 1 juni 9.00 - 11.00 uur ECONOMIE CSE GL EN TL ECONOMIE VBO-MAVO D Bij dit examen hoort een bijlage met 11 informatiebronnen. Dit examen bestaat uit 39 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 58 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten maximaal behaald kunnen worden. 400009-1-579-546o ### Pagina 2 - Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofletter van het goede antwoord op. CONSUMENTENBOND, GOEDE MIDDAG! Bij de beantwoording van de vragen 1 tot en met 5 hoef je géén gebruik te maken van informatie in de bijlage. [FIGUUR: Logo van Consumentenbond] De leerlingen van klas 4A van het Thea Rusman College krijgen een rondleiding bij de Consumentenbond. De rondleiding wordt verzorgd door Arno Damen. 2p ◯ 1 Arno: "Hartelijk welkom allemaal bij deze rondleiding. Graag wil ik eerst iets vertellen over de Consumentenbond. De Consumentenbond is een ....(1).... vereniging die de belangen van ....(2).... behartigt. De bond doet dit onder meer door onderzoek naar en voorlichting over kwaliteiten en prijzen van goederen en diensten." Hieronder staan vijf woorden: afhankelijke consumenten de overheid onafhankelijke producenten → Welk woord moet bij ....(1).... worden ingevuld en welk woord bij ....(2....? 1p ● 2 Arno: "Wie van jullie kan een taak opnoemen van de Consumentenbond?" Een aantal leerlingen steekt de vinger op: • Ilse: "De Consumentenbond geeft juridisch advies." • Kay: "De Consumentenbond helpt je als je ontslagen wordt." • Tim: "De Consumentenbond waarschuwt bij misleidende reclame." Welke leerling(en) heeft / hebben gelijk? A alleen Ilse B alleen Kay C alleen Tim D alleen Ilse en Kay E alleen Ilse en Tim F alleen Kay en Tim 400009-1-579-546o 2 ga naar de volgende pagina ### Pagina 3 1p 3 Arno en de klas lopen naar de afdeling klantenservice. Hier worden telefonische vragen van de leden beantwoord. Arno vraagt: “Heeft iemand van jullie of je familie wel eens de klantenservice gebeld?” Tim steekt zijn vinger op en vertelt het verhaal van zijn vader. [FIGUUR: Tekening van een tekstballon met daarin de tekst van Tims vader.] "Mijn vader kocht vorige maand een nieuwe ladder. Toen hij voor de eerste keer op de ladder stond om een dakpan te vernieuwen zakte hij door vier treden. Hij maakte een flinke val waarbij zijn kleding en horloge werden beschadigd voor in totaal € 80. Mijn vader nam contact op met de fabrikant van de ladder. Die erfde na enige tijd dat er sprake was van een materiaalfout en dat er na een nieuwe ladder omweg was. Mijn vader zei toen tegen de Consumentenbond: Leuk, die nieuwe ladder, maar ik eis dat die € 80 schade door de val ook door de fabrikant wordt vergoed." Zal de Consumentenbond de vader van Tim gelijk geven? Verklaar je antwoord. A Ja, want volgens de Prijzenwet heeft de vader van Tim met de aanschafprijs van de ladder ook betaald voor dit soort risico's. B Ja, want volgens de regels van de consumentenkoop moet de fabrikant niet alleen de ladder vergoeden, maar ook de schade die ontstaat bij het gebruik. C Nee, want volgens de Prijzenwet moet de vader van Tim zich apart tegen dit soort risico's verzekeren. D Nee, want volgens de regels van de consumentenkoop is de fabrikant alleen verantwoordelijk voor de levering van een goed product. 1p 4 Op de afdeling klantenservice komt een telefoongesprek binnen. Arno: "Laten we even meeluisteren naar dit telefoongesprek." [FIGUUR: Tekening van een telefoonhoorn naast een tekstballon met een telefoongesprek.] "Goedemiddag, u spreekt met Dave van Schie. Twee weken geleden heb ik met een georganiseerde bustocht de mooiste plekjes van Nederland bezocht. Een gezellige dag met een lekkere koffiemaaltijd, iedereen kreeg na afloop van de dag nog een mooi cadeau. Dit alles voor maar € 29,90. Tijdens deze dag was er een verkoopdemonstratie. Bijna iedereen kocht wel iets. Ik heb een dekbedset gekocht ter waarde van € 239. Daar heb ik nu spijt van. Kan ik nog van deze koop af? Wat zal het antwoord van de Consumentenbond zijn op de vraag bij dit telefoongesprek? A Ja, u kunt de koopovereenkomst aangetekende brief opzeggen. B Ja, want het aankoopbedrag is hoger dan € 34. C Nee, helaas is de afkoelingsperiode verstreken. D Nee, want er is sprake van een georganiseerde verkoop." 400009-1-579-546o 3 ga naar de volgende pagina ### Pagina 4 2p O 5 Aan het eind van de rondleiding krijgen de leerlingen allemaal een gratis Consumentengids. Daarin zit een aanbiedingsbon voor de ouders: voor de komende 15 maanden betaal je maar € 45 voor het ontvangen van de Consumentengids. De prijs voor een normaal jaarabonnement bedraagt € 40. De Consumentengids komt elke maand uit. → Hoe groot is bij deze aanbieding de korting, in euro's, per exemplaar van de Consumentengids? Laat de berekening zien. DE EUROPESE UNIE GROEIT Bij de beantwoording van de vragen 6 tot en met 10 hoef je géén gebruik te maken van informatie in de bijlage. In Europa streeft een groot aantal landen naar eenwording in de vorm van een economische en monetaire unie. In een krant van 2002 staat daarover het volgende: Meer landen willen toetreden tot de EU Tot de landen die willen toetreden tot de EU behoren o.a. Hongarije, Polen, Tsjechië, Slowakije en Slovenië. Ook Turkije wil op termijn lid worden van de EU. Toetreding tot de EU betekent voor deze landen: • vorming van een douane-unie, dat wil zeggen dat er tussen de lidstaten vrijhandel is en dat alle lidstaten voor goederen en diensten uit niet-EU landen een gelijk invoerrecht rekenen; • vrij verkeer van personen en kapitaal. 1p O 6 In een economische unie is er vrij verkeer van goederen, diensten en kapitaal. → Noem het kenmerk van een monetaire unie. 2p O 7 Een aantal landen uit Midden- en Oost-Europa wil toetreden tot de Europese Unie (EU). → Leg uit dat door toetreding tot de EU de welvaart in die toetredende landen kan toenemen. 1p O 8 Vooral Duitsland en Oostenrijk verwachten een grote toestroom van immigranten uit de grenslanden Hongarije, Polen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië. Een Duitse tegenstander van de uitbreiding zegt: “Door het vrije verkeer van personen zal onze koopkracht dalen.” Hieronder staan drie tussenstappen: 1 lagere lonen 2 meer immigranten 3 groter aanbod van arbeidskrachten In welke van de onderstaande regels staan de tussenstappen in een zodanige volgorde dat ze de gedachtegang van de tegenstander goed weergeven? A vrij verkeer van personen → 1 → 2 → 3 → koopkrachtdaling B vrij verkeer van personen → 1 → 3 → 2 → koopkrachtdaling C vrij verkeer van personen → 2 → 1 → 3 → koopkrachtdaling D vrij verkeer van personen → 2 → 3 → 1 → koopkrachtdaling E vrij verkeer van personen → 3 → 1 → 2 → koopkrachtdaling F vrij verkeer van personen → 3 → 2 → 1 → koopkrachtdaling 400009-1-579-546o 4 ga naar de volgende pagina ### Pagina 5 2p O 9 Een kenmerk van een economische unie is: één gemeenschappelijk buitentariëf. Dat betekent dat in alle lidstaten van de EU hetzelfde invoerrecht geldt voor een product dat wordt ingevoerd uit een niet-EU land. Stel dat voor de handel tussen Nederland, Duitsland en Turkije de onderstaande figuur geldt: [FIGUUR: Diagram met drie blokken: Nederland, Duitsland en Turkije. Pijlen geven handelsstromen aan met invoerrechten. Nederland heeft een import van 3% uit Turkije. Duitsland heeft een import van 3% uit Nederland en 0% uit Turkije. Turkije heeft een import van 5% uit Nederland, 8% uit Duitsland en 10% uit andere niet-EU landen. Een pijl van Turkije naar Nederland met 0% invoerrecht.] Legenda: → een product wordt uitgevoerd van een land naar een ander land 3% het importerende land heeft 3% invoerrechten → Uit welke twee gegevens in de bovenstaande figuur blijkt dat Nederland en Duitsland al lid zijn van de EU? 1p ● 10 Wat gaat er veranderen aan de invoerrechten van Turkije, als Turkije lid is van de EU? A de invoerrechten 5%, 8% en 10% worden 0% B de invoerrechten 5%, 8% en 10% worden 3% C de invoerrechten 5% en 8% worden 0% en het invoerrecht 10% wordt 3% D de invoerrechten 5% en 8% worden 3% en het invoerrecht 10% wordt 0% 400009-1-579-546o 5 ga naar de volgende pagina ### Pagina 6 GELD TERUG Bij de beantwoording van de vragen 11 tot en met 14 moet je soms gebruikmaken van informatie 1 en 2 in de bijlage. Michiel Dijkstra, 20 jaar en ongehuwd, studeert aan de HBO-lerarenopleiding in Amsterdam. Hij woont nog thuis bij zijn ouders. In 2001 heeft Michiel een tijdje op vrijdag en zaterdag bij een supermarkt gewerkt. Daarna had hij een deeltijdbaan bij een school. Hij denkt dat hij over 2001 belasting kan terugvragen. Daarom vraagt hij een Tj-formulier aan en vult dit in. 1p • 11 Bij het invullen van het Tj-formulier gebruikt Michiel de jaaropgaven. Het valt hem op dat door de supermarkt géén loonheffing is ingehouden. Wat kan daarvoor een juiste verklaring zijn? A Het bedrag aan loonheffing was lager dan de algemene heffingskorting. B Michiel werkte blijkbaar zwart bij de supermarkt. C Michiel woont nog thuis bij zijn ouders. D Toen Michiel bij de supermarkt werkte was hij jonger dan 21 jaar. 3p ○ 12 Gebruik informatie 1 en 2 bij de vragen 12 tot en met 14. → Hoeveel krijgt Michiel terug van de Belastingdienst? Gebruik daartoe het onderstaande schema uit het Tj-formulier. Achter elk wit vak staat een letter. Neem de letters A, B, E, F, G en H over op je antwoordpapier en zet er de juiste bedragen bij. HOEVEEL KRIJG JE TERUG? Je loon. Neem over van de jaaropgaven. € A Vermenigvuldigen: A met 0,3235 € 0,3235 x B Je ingehouden loonheffing. Algemene heffingskorting. Dit is een vast bedrag. € 1.576 D Verrekende arbeidskorting. Kijk op de jaaropgaven. € E Optellen: D plus E. Totaal heffingskortingen + € F Aftrekken: B min F. Is het bedrag negatief? Vul dan € G 0 in. Aftrekken: C min G. Als dit bedrag hoger is dan € 12 dan maakt de Belastingdienst het bedrag over op je rekening. € H [FIGUUR: Een schema met vakken voor berekeningen. Er wordt begonnen met 'Je loon' en een vermenigvuldiging met 0,3235. Daarna worden verschillende posten afgetrokken en opgeteld. De letters A tot en met H representeren de vakken waar de bedragen ingevuld moeten worden.] 400009-1-579-5460 6 ga naar de volgende pagina ### Pagina 7 2p 13 Michiel heeft het Tj-formulier ingevuld en opgestuurd. Maanden later ontdekt Michiel dat de kosten die hij maakte voor zijn studie, als aftrekpost gelden. Michiel ontving in 2001 een basisbeurs van € 802,56. Hij schrijft een brief aan de Belastingdienst en vraagt daarin om een herziening van het bedrag van de teruggave. → Hoe groot is in 2001 de totale aftrekpost in verband met de studie van Michiel? Laat de berekening zien. 1p 14 Stel de Belastingdienst geeft Michiel gelijk. Wat zal er dan voor hem veranderen? A Zijn belastbaar inkomen wordt lager. B Zijn belastingteruggave wordt lager. C Zijn bruto inkomen wordt lager. D Zijn heffingskortingen worden hoger. ANDERE KOFFIE? Bij de beantwoording van de vragen 15 tot en met 20 moet je soms gebruikmaken van informatie 3 en 4 in de bijlage. Klas 4B heeft economieles. De leraar, de heer Witkamp, heeft het over ontwikkelingslanden. “Koffie is voor een aantal ontwikkelingslanden het belangrijkste exportproduct,” bewerkt hij. De prijs van koffie op de wereldmarkt is de laatste jaren zeer sterk gedaald. Was de prijs in 1994 nog 360 dollarcent per kilogram, in 2000 was dat nog maar 130 dollarcent. 2p 15 Met hoeveel procent is de koffieprijs tussen 1994 en 2000 gedaald? Laat de berekening zien en rond de uitkomst af op een heel getal. 1p 16 → Waarom is de dalende koffieprijs vooral een probleem voor landen met een monocultuur? 1p 17 Een manier om de prijs van koffie te stabiliseren op een redelijk niveau is het aanleggen van buffervoorraden. Wat moet er met deze buffervoorraden gebeuren als de prijs van koffie gaat zakken onder een redelijk niveau? A De buffervoorraad moet vergroot worden, zodat het aanbod van koffie toeneemt. B De buffervoorraad moet vergroot worden, zodat het aanbod van koffie afneemt. C De buffervoorraad moet verkleind worden, zodat het aanbod van koffie toeneemt. D De buffervoorraad moet verkleind worden, zodat het aanbod van koffie afneemt. 400009-1-579-546o 7 ga naar de volgende pagina ### Pagina 8 Max Havelaar is een organisatie die koffie verkoopt en de boeren een 'eerlijke' prijs betaalt. Volgens de heer Witkamp kunnen wij de boeren uit de ontwikkelingslanden helpen door koffie te kopen met het Max Havelaar keurmerk. [FIGUUR: Vier grafieken A, B, C en D tonen de prijsontwikkeling van koffie tussen 1994 en 2001. De y-as is 'dollarcent/kilo' van 100 tot 400, en de x-as is 'jaren' van 1994 tot 2001. Grafiek A en B tonen de wereldmarktprijs (gestippelde lijn) en de Max Havelaar prijs (rechte lijn). Grafiek C en D tonen de wereldmarktprijs (rechte lijn) en de Max Havelaar prijs (gestippelde lijn). De legende toont dat de rechte lijn de wereldmarktprijs representeert en de gestippelde lijn de Max Havelaar prijs representeert.] Gebruik informatie 3 bij de vragen 18 en 19. 18 (1p) In welke grafiek is de ontwikkeling van de prijs voor Max Havelaar koffie in de periode 1994 - 2001 juist weergegeven? A grafiek A B grafiek B C grafiek C D grafiek D 19 (1p) Max Havelaar heeft veel kritiek op de 'gewone' koffie-industrie, zoals Douwe Egberts: “De industrie betaalt een hele lage prijs voor de koffie en strijkt zelf de winst op.” Douwe Egberts ziet niets in het betalen van een hogere koffieprijs aan de boeren: “Een minimumrijs voor koffie zal juist leiden tot lagere inkomens voor alle koffieboeren.” Hieronder staan drie tussenstappen: 1 de wereldmarktprijs 2 er ontstaat overproductie 3 er komen meer aanbieders van koffie In welke van de onderstaande regels staan de tussenstappen in een zodanige volgorde dat ze de gedachtegang van Douwe Egberts goed weergeven? A minimumprijs voor koffie $\rightarrow 1 \rightarrow 2 \rightarrow 3 \rightarrow$ lagere inkomens voor koffieboeren B minimumprijs voor koffie $\rightarrow 1 \rightarrow 3 \rightarrow 2 \rightarrow$ lagere inkomens voor koffieboeren C minimumprijs voor koffie $\rightarrow 2 \rightarrow 1 \rightarrow 3 \rightarrow$ lagere inkomens voor koffieboeren D minimumprijs voor koffie $\rightarrow 2 \rightarrow 3 \rightarrow 1 \rightarrow$ lagere inkomens voor koffieboeren E minimumprijs voor koffie $\rightarrow 3 \rightarrow 1 \rightarrow 2 \rightarrow$ lagere inkomens voor koffieboeren F minimumprijs voor koffie $\rightarrow 3 \rightarrow 2 \rightarrow 1 \rightarrow$ lagere inkomens voor koffieboeren 400009-1-579-546o 8 ga naar de volgende pagina ### Pagina 9 3p O 20 Gebruik informatie 4 Ramon, een leerling uit de klas, ziet op het bureau van mijnheer Witkamp een leeg koffiekopje staan: "Drinken onze docenten wel Max Havelaar koffie?" Mijnheer Witkamp moet toegegeven dat dit niet het geval is. Klas 4B besluit alle docenten een e-mail te sturen om hen op te roepen Max Havelaar koffie te gaan drinken. Ze rekenen met behulp van de gegevens in informatie 4 uit dat de prijs van een gewoon kopje koffie voor een docent aan hun school € 0,025 is. -> Maak de tekst voor deze e-mail door het onderstaande schema verder in te vullen. Neem op je antwoordpapier de regels (1), (2), (3) over en vul de juiste getallen in. Schrijf daarna op je antwoordpapier de rest van de zin bij (4) op. [FIGUUR: E-mailvenster met de volgende velden: Aan, Cc, BCC, Onderwerp, en het berichtgedeelte met de tekst "Geachte docenten, Als u besluit voortaan Max Havelaar koffie te gaan drinken, dan zult u per kopje koffie iets meer moeten betalen. Wij rekenen voor alle docenten samen: (1) : totaal aantal koppen koffie per dag: .... x ...... = ...... (2): kosten pakken Max Havelaar per dag: ...... x € ....... = € ....... (3) : per kopje koffie bedragen de kosten: ...... = € ...... Maar daarmee steunt u dan wel de boeren in de ontwikkelingslanden, want (4) ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. ### Pagina 10 NIEUWE POLITIEK? Bij de beantwoording van de vragen 21 tot en met 26 moet je soms gebruikmaken van informatie 5 en 6 in de bijlage. In 2002 kreeg Pim Fortuyn veel aandacht met zijn kritiek op het beleid van de regering Kok. In het verkiezingsprogramma deed de Lijst Pim Fortuyn (LPF) voorstellen voor grote veranderingen in de economie, de sociale voorzieningen, het onderwijs, de volksgezondheid en het bestuursapparaat. 1p ● 21 Volgens de LPF wilde de regering in 2002 te veel geld laten uitgeven door de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Hoeveel geven deze twee ministeries samen uit in procenten van het totaal van de uitgaven voor 2002? A minder dan 10% B tussen 10% en 30% C tussen 30% en 50% D méér dan 50% 1p ● 22 Gebruik informatie 6. De LPF deed ook enkele voorstellen voor belastingverlaging voor bedrijven. Welke directe belasting zou de LPF willen verlagen? A dividendbelasting B kansspelbelasting C loon- en inkomstenbelasting D successierechten E vennootschapsbelasting 1p ● 23 Gebruik informatie 5. Een schatting van de gevolgen van de voorstellen van de LPF voor de rijksbegroting 2002 leverde het volgende op: • de totale rijksuitgaven zouden dan met 20% dalen; • de totale rijksontvangsten zouden met 10% dalen. Wat zou het gevolg zijn, als de plannen van de LPF in de rijksbegroting van 2002 verwerkt zouden worden? A Het begrotingstekort zou groter worden. B Het begrotingstekort zou een overschot worden. C Het begrotingsoverschot zou kleiner worden. D Het begrotingsoverschot zou groter worden. 2p ○ 24 → Leg uit dat lagere belastingen voor bedrijven op den duur kunnen leiden tot méér belastinginkomsten voor de rijksoverheid. 1p ○ 25 De LPF stelde voor om van de NS weer een staatsbedrijf te maken. Dat zou volgens de LPF op termijn zelfs gunstig zijn voor de schatkist. Een politicus van een andere partij was het daarmee niet eens: "De NS weer in handen van de staat: dat zal de rijksoverheid meer geld gaan kosten, dan dat het oplevert." → Met wie ben jij het eens: met de LPF of met de politicus van een andere partij? Geef een argument voor je keuze. 400009-1-579-546o 10 ga naar de volgende pagina ### Pagina 11 Gebruik informatie 6. De LPF kreeg veel kritiek op haar voorstellen. Groen Links vond dat een bepaald voorstel van de LPF over de sociale zekerheid zou leiden tot denivellering in ons land. → Noem dit voorstel en leg uit hoe dit voorstel kan leiden tot denivellering in Nederland. VOORDELIG CD'S KOPEN Bij de beantwoording van de vragen 27 tot en met 30 moet je soms gebruikmaken van informatie 7 in de bijlage. Reinout en Jornt zijn allebei 16 jaar. In hun vrije tijd houden ze zich bezig met muziek. De prijs van een cd in de muziek-winkel vinden ze veel te hoog. Ze zoeken daarom op het internet naar muziek. Sommige nieuwe cd’s die nog niet in Nederland verkrijgbaar zijn, bestellen ze in de Verenigde Staten. 1p ○ 27 → Waarom is de prijs van een cd uit een muziek-winkel hoger dan de prijs die je betaalt als je dezelfde cd via internet bestelt? 1p ● 28 Reinout en Jornt bestellen in 2002 via internet een box met drie nieuwe cd’s in de Verenigde Staten. Deze box kost $ 44,97, inclusief verzendkosten. | koers van 1 Amerikaanse dollar | inkoop | verkoop | | :--------------------------- | :--------- | :---------- | | | € 0,99809 | € 1,01624 | Hoeveel kost deze box in euro’s? A € 44,25 B € 44,88 C € 45,06 D € 45,70 Gebruik informatie 7. 2p O 29 In Nederlandse muziekwinkels zal dezelfde box over twee weken ook verkrijgbaar zijn: consumentenprijs € 62,95. De vader van Reinout herinnert ze eraan dat ze de douanerechten en de BTW niet moeten vergeten als ze de prijzen gaan vergelijken. De twee jongens hadden hier nog niet aan gedacht. → Hoeveel moeten Reinout en Jornt, inclusief douanerechten en BTW, uiteindelijk betalen om deze box uit de Verenigde Staten te ontvangen? Laat de berekening zien. 1p O 30 Vader zegt: “Als je de prijzen vergelijkt, is het niet de moeite waard om deze box in de Verenigde Staten te bestellen.” → Ben je het met vader eens? Verklaar je antwoord. 400009-1-579-546o 11 ga naar de volgende pagina ### Pagina 12 LONDON, HERE WE COME Bij de beantwoording van de vragen 31 tot en met 35 moet je soms gebruikmaken van informatie 8 tot en met 10 in de bijlage. Katja (17) is geslaagd. Samen met haar vriendin Wendy (17) doet ze vakantiewerk om daarna met zijn tweeën op vakantie te kunnen naar Londen. Ze willen in de laatste week van juli samen een 8-daagse reis maken met 7 overnachtingen op camping Abbey Wood. Katja en Wendy maken een begroting van hun vakantie. Dankzij vakantiewerk en geld van de ouders hebben ze in totaal € 960 te besteden voor deze vakantie. De kosten van de heen- en terugreis per boot en trein bedragen € 198 voor Katja en Wendy samen. Ze nemen een tweepersoonstent mee. 1p ● 31 Gebruik informatie 8. Katja en Wendy sluiten samen een reisverzekering af op één polis. Ze nemen alleen de basisdekking inclusief geneeskundige kosten. Hoeveel betalen Katja en Wendy in totaal aan de verzekeringsmaatschappij? A € 9,12 B € 10,23 C € 14,36 D € 14,59 E € 16,58 F € 16,82 1p ● 32 Gebruik informatie 9. Katja wil haar gitaar, ter waarde van € 199, en de videocamera van haar vader, ter waarde van € 1.235, mee op reis nemen. Stel dat in Londen de gitaar en de videocamera gestolen worden. Hoeveel wordt dan door de reisverzekering vergoed? A € 100 B € 199 C € 299 D € 1.135 E € 1.334 F € 1.434 2p ○ 33 Gebruik informatie 10. Het volgende punt op de begroting zijn de kosten van het verblijf op de camping. → Hoe hoog zijn deze kosten in euro's voor Katja en Wendy samen? Laat de berekening zien. 2p ○ 34 Katja en Wendy willen nu nog bekijken hoeveel geld ze die week voor 'levensonderhoud' hebben. → Hoeveel van het te besteden bedrag blijft over voor 'levensonderhoud'? Laat de berekening zien. 400009-1-579-546o 12 ga naar de volgende pagina ### Pagina 13 2p O 35 Katja haalt haar tent van zolder. Er blijkt een grote scheur in te zitten. Ze besluit om zelf meteen een nieuwe tent te kopen. Katja zegt: “We zetten het hele aankoopbedrag op de begroting.” Wendy zegt: “Ik vind dat maar een deel van het aankoopbedrag op onze begroting moet komen.” → Geef eerst een argument voor het standpunt van Katja en geef daarna een argument voor het standpunt van Wendy. VERZEKERD BROMMEN Bij de beantwoording van de vragen 36 tot en met 39 moet je altijd gebruikmaken van informatie 11 in de bijlage. Eindelijk is het 23 maart 2003. Jasper is 16 jaar geworden en heeft van zijn ouders een nieuwe bromscooter gekregen. Nu kan hij trots door de straten van zijn woonplaats Amsterdam rijden. Maar dan moet hij eerst op zoek naar een goede verzekering voor zijn nieuwe vervoermiddel. De bromscooter heeft een cataloguswaarde van € 2.000. 2p O 36 De hoogte van de premie die betaald moet worden voor een bromscooterverzekering is mede afhankelijk van de keuze tussen WA of WA+casco. → Noem twee andere factoren die de hoogte van deze premie kunnen bepalen. 1p O 37 Jasper vindt op internet een overzicht van verschillende verzekeringen (informatie 11). Hij vergelijkt de hoogte van de premies. Het valt hem op dat de hoogte van de premie bij de WA+cascoverzekering afhankelijk is van de cataloguswaarde van de bromscooter. Bij de WA-verzekering is dat niet het geval. → Waarom is bij de WA-verzekering de hoogte van de premie niet afhankelijk van de cataloguswaarde van de bromscooter? 2p O 38 Jasper vergelijkt de verschillende verzekeringen met elkaar. Hij kiest voor de goedkoopste WA+cascoverzekering: Parijs. Na 10 maanden wordt de bromscooter van Jasper gestolen, ondanks het goedgekeurde slot. → Hoe hoog is het bedrag dat Jasper uitgekeerd krijgt van de verzekeringsmaatschappij? Laat de berekening zien. 2p O 39 Na de diefstal vraagt Jasper zich af of hij wel de juiste keuze heeft gemaakt. Zijn vriend Evert zegt: “Als ik in informatie 11 kijk naar de premies en de uitkeringsregels, had jij beter kunnen kiezen voor Zomerdeur.” → Welke afweging maakt Evert blijkbaar, als hij de premies en de uitkeringsregels vergelijkt? 400009-1-579-5460* 13 einde ■