# Eindexamen Beeldende vakken VMBO-GL/TL 2025 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/beeldende-vakken-vmbo-gl-tl/2025/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-GL en TL
2025
tijdvak 2
dinsdag 17 juni
13.30 - 15.30 uur
[FIGUUR: Zwarte balk met witte tekst "beeldende vakken CSE GL en TL"]

Bij dit examen horen een uitwerkbijlage en een kleurenbijlage.
Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage.

Dit examen bestaat uit 35 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 68 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.

GT-0600-a-25-2-o

### Pagina 2

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

Op maat gemaakt

[FIGUUR: Beschrijving van een fresco met de titel "De School van Athene" van Rafael.]
De Italiaanse kunstenaar Rafael schilderde rond 1510 De School van
Athene. Dit fresco werd ontworpen voor de boogvormige wand in een
kamer van het paleis van de paus. Op het beroemde fresco staan
bekende kunstenaars, denkers en wetenschappers uit de geschiedenis.
Op afbeelding 1 zie je De School van Athene.
Op afbeelding 2 zie je een deel van de kamer waar het fresco te zien is.

3p 1 Bekijk afbeelding 1.
De voorstelling bevat klassieke elementen.
→ Noem er vier.

3p 2 Bekijk afbeelding 1 en 2.
In het fresco is sprake van ruimtesuggestie.
→ Noem drie manieren van ruimtesuggestie en leg uit waar dat zichtbaar
is in het fresco.

1p 3 Bekijk afbeelding 1 en 2.
De ruimtesuggestie in het fresco heeft effect op de manier waarop de
beschouwer de ruimte in de paleiskamer beleeft.
→ Leg uit op welke manier Rafael dit effect bereikte.

2p 4 Bekijk afbeelding 1 en 2.
Geef van onderstaande stellingen aan of ze juist of onjuist zijn:
1 Tijd speelt een belangrijke rol bij het maken van een fresco.
2 Bij een fresco zijn fouten eenvoudig te herstellen.
3 Een fresco wordt aangebracht als de kalklaag van de muur nog nat is.

GT-0600-a-25-2-0 2 / 11 lees verder ►►►

### Pagina 3

De Amerikaanse kunstenaar Barbara Kruger maakt ook kunstwerken op
maat.
Van 2022 tot begin 2023 was het kunstwerk *Thinking of You. I Mean Me. I
Mean You* te zien in het Museum of Modern Art in New York.
Op afbeelding 3 en 4 zie je *Thinking of You. I Mean Me. I Mean You*.

Kruger ontwierp het kunstwerk digitaal op zo'n manier dat het paste in de
ruimte, daarna werd het op stickerrollen gedrukt en opgeplakt.

[FIGUUR: Een overzichtsfoto van een grote, lege museumzaal met aan de
muren een kunstwerk (links) en een lange, donkere strip (rechts).]

Op figuur 1 zie je de ruimte in het museum zonder het werk van Kruger.

2p 5 Bekijk figuur 1 en afbeelding 3.
$\rightarrow$ Noem twee kenmerken waaraan te zien is dat het kunstwerk van
Kruger maatwerk is voor de ruimte in het museum.

2p 6 Bekijk afbeelding 4.
Een bezoeker voelde zich klein en overweldigd in de tentoonstelling.
$\rightarrow$ Noem twee kenmerken van het kunstwerk waardoor deze ervaring
mogelijk ontstond.

2p 7 Bekijk afbeelding 3 en 4.
De letters in het kunstwerk zijn tweedimensionaal, toch lijken de ovale
delen met de grote letters YOU, los van de muur te staan.
$\rightarrow$ Leg aan de hand van twee kenmerken van deze ovale delen uit
waardoor er sprake is van een ruimtewerking.

GT-0600-a-25-2-o 3 / 11 lees verder

### Pagina 4

2p 8 Bekijk afbeelding 1 t/m 4.
Beide kunstenaars maakten een kunstwerk op maat. Rafael werkte met
frescotechniek, Kruger met behulp van de computer.
→ Leg aan de hand van de verschillende technieken uit dat het werk van
Rafael een grotere uitdaging lijkt dan het werk van Kruger.

Bouwen op maat

Ruimtegebrek en woningnood vormen een steeds groter probleem.
Daarom richtte de Nederlandse architect Winy Maas samen met collega's
Ulf Hackauf en Adrien Ravon *The Why Factory* op, om na te denken over
wonen in de toekomst.

Als oplossing bedachten zij een nieuw materiaal: *Barba*. Daarmee kunnen
huizen gebouwd worden met flexibele wanden. Deze wanden kunnen zich
vormen naar elke activiteit van de bewoner. Alle beschikbare ruimte wordt
daardoor efficiënt benut.

*Barba* is een denkbeeldige oplossing en nog geen werkelijkheid.
Op afbeelding 5 wordt verbeeld hoe je in een *Barba*-huis zou kunnen
leven.

3p 9 Bekijk afbeelding 5.
Je kunt zien dat de wanden, die gemaakt zijn van *Barba*, zich vormen
naar het handelen van de mens.
→ Noem drie van deze handelingen en leg uit hoe de handeling zichtbaar
is in de *Barba*-wanden.

3p 10 Bekijk afbeelding 5.
Wonen in *Barba* heeft een vreemd karakter.
→ Noem drie kenmerken van het ontwerp die het vreemd zijn.

GT-0600-a-25-2-o 4 / 11 lees verder ►►►

### Pagina 5

De architecten deden vormonderzoek voor Barba. Op figuur 2 zie je een
voorbeeld hiervan, gemaakt op de computer.
figuur 2
[FIGUUR: Een afbeelding van een futuristische, organische architectuur met twee mensen erin.]
3p 11 Bekijk afbeelding 5 en figuur 2.
Afbeelding 5 en figuur 2 geven een indruk van het leven in een huis
gemaakt van Barba. Behalve de voordelen zijn er ook nadelen van het
wonen in zo'n huis.
→ Noem drie van deze nadelen.
2p 12 Bekijk afbeelding 5.
→ Kies uit de rij hieronder twee begrippen die volgens jou het best
passen bij Barba. Leg je keuzes uit.
Het project Barba is:
dynamisch - futuristisch - mythologisch - surrealistisch - waarschuwend
De architecten van Barba bedachten ook het project w(Ego).
Hiervoor mochten bewoners een eigen huis ontwerpen. Omdat de ruimte
om te bouwen beperkt is, moesten bewoners rekening houden met de
wensen van de medebewoners. Daarom moest er onderhandeld worden
en een computerspel hielp daarbij. Het spel zet ieders wensen om in een
ontwerp, op een zo eerlijk mogelijke manier. De buitenmuren van een
w(Ego)-huis staan vast.
De architecten lieten 17 mensen het computerspel spelen. Op afbeelding
6 zie je de uitkomst van het spel: een digitale ontwerptekening van een
w(Ego)-huis.
GT-0600-a-25-2-0
5 / 11
lees verder

### Pagina 6

1p 13 Bekijk afbeelding 6.
In w(Ego) heeft ieders woonwens effect op de ruimte van een ander.
→ Noem een kenmerk van w(Ego) waaraan je dat kunt zien.
1p 14 Bekijk afbeelding 6.
Woningnood vormt een steeds groter probleem. Het project w(Ego) laat
mensen bewust worden van dit probleem. Door middel van een
computerspel onderhandelen de deelnemers over de beschikbare
woonruimte.
→ Leg uit dat dit onderhandelen leidt tot meer bewustwording van het
probleem bij de mensen die het spelen.
2p 15 Bekijk afbeelding 6.
Bij het ontwerpen met w(Ego) wordt zo efficiënt mogelijk omgegaan met
ruimte.
→ Noem nog twee voordelen van het ontwerpproces van een w(Ego)-
huis.
Tijdens een groot evenement in Eindhoven in 2017 was een kleine versie
van een w(Ego)-huis daadwerkelijk te bezoeken.
Op afbeelding 7 zie je het w(Ego)-huis op een plein in het centrum.
2p 16 Bekijk figuur 7.
Het w(Ego)-huis valt op in zijn omgeving.
→ Noem vier verschillen tussen het w(Ego)-huis en de huizen in de
omgeving.
2p 17 Bekijk afbeelding 5, 6 en 7.
Met de woonprojecten Barba en w(Ego) willen de architecten mensen
bewuster maken van hun eigen maat.
→ Leg voor beide projecten uit op welke manier de architecten dit doen.
GT-0600-a-25-2-0
6/11
lees verder ▶ ▶ ▶

### Pagina 7

Groots verpakt
De Ghanese kunstenaar Ibrahim Mahama kreeg in 2019 de opdracht om een kunstwerk te maken voor de Venetiaanse poort van de Italiaanse stad Milaan. Deze poort bestaat uit twee gebouwen waarin ooit douanekantoren zaten.
Op afbeelding 8 zie je de Venetiaanse poort.
Op afbeelding 9 en 10 zie je de installatie A Friend (Een Vriend) die Mahama voor deze poort maakte.

2p 18 Bekijk afbeelding 8, 9 en 10.
De Venetiaanse poort blijft ondanks Mahama's toevoeging herkenbaar.
→ Leg aan de hand van de aspecten vorm en kleur uit hoe deze aspecten hieraan bijdragen.

1p 19 Bekijk afbeelding 8, 9 en 10.
Hoewel de gebouwen zelf niet meer zichtbaar zijn, vallen ze juist op.
→ Leg dit uit.

A Friend is voornamelijk gemaakt van jutezakken die worden gemaakt in Azië. In Ghana worden deze zakken gebruikt voor het internationale transport van voedingsmiddelen zoals cacao en bonen.
Door de jutezakken te gebruiken, vraagt Mahama aandacht voor uitbuiting van arbeiders binnen de internationale handel en voor de zware arbeid die daarbij vaak voorkomt.
Op afbeelding 11 zie je een detail van A Friend.

2p 20 Bekijk afbeelding 11.
De jutezakken hebben gebruikssporen.
→ Noem drie kenmerken van deze gebruikssporen.

1p 21 Bekijk afbeelding 9, 10 en 11.
→ Leg uit hoe het materiaal bijdraagt aan Mahama's manier om aandacht te vragen voor de inhoud van deze installatie.

GT-0600-a-25-2-0 7 / 11 lees verder

### Pagina 8

Mahama exposeert zijn werk over de hele wereld, maar woont en werkt
voornamelijk in Ghana.
Al vanaf 2011 werkt hij met jutezakken die aan elkaar genaaid worden.
Een team helpt hem daarbij. Regelmatig werkt hij samen met
arbeidsmigranten afkomstig van het platteland in Ghana. In A Friend
hergebruikte Mahama delen van installaties van de afgelopen vijf jaar.
De afbeeldingen 12 en 13 zijn foto's van de opbouw van A Friend.
2p 22 Bekijk afbeelding 12 en 13.
Geef aan of onderstaande stellingen juist of onjuist zijn:
1 Door het kunstwerk kreeg de poort een verwijzende functie.
2 De materiaalkeuze van Mahama is symbolisch.
3 Het kunstwerk geeft de historische poort een traditionele uitstraling.
2p 23 Bekijk afbeelding 9 t/m 13.
Het kunstwerk A Friend is een groots werk dat in iets meer dan twee
weken opgebouwd werd.
→ Noem twee uitdagingen waarmee Mahama en zijn team te maken
kregen door het werken op dit grote formaat.
2p 24 Bekijk afbeelding 9 t/m 13.
A Friend was te zien in de openbare ruimte.
→ Noem twee voordelen dat het kunstwerk zichtbaar is in de openbare
ruimte en niet in het museum.
1p 25 Bekijk afbeelding 9 t/m 13.
Je zou kunnen zeggen dat de enorme grootte van A Friend bijdraagt aan
het gevoel van machteloosheid over het oplossen van dit probleem.
→ Leg dit uit.
GT-0600-a-25-2-o 8/11 lees verder

### Pagina 9

Eigen karakter

De Nederlandse modeontwerper Bas Kosters brengt sinds 2006 regelmatig modecollecties uit.
Op afbeelding 14 zie je de presentatie van de collectie *My Paper Crown* (Mijn Papieren Kroon) tijdens de Amsterdam Fashion Week van 2017. Kosters werkte voor deze presentatie samen met acteurs. Tijdens de presentatie speelt Kosters zelf ook een rol. Hij zit boven op een berg aardappelen terwijl hij ze aan het schillen is.
Op figuur 3, hieronder, zie je Kosters tijdens de show.

figuur 3
[FIGUUR: Een zwart-wit foto van Bas Kosters die op een berg aardappelen zit en ze schilt. Hij draagt een pet en een uniform.]

3p 26 Bekijk afbeelding 14.
De presentatie heeft een vrolijk karakter.
→ Noem drie kenmerken die dit karakter versterken.

GT-0600-a-25-2-o 9 / 11 lees verder ►►►

### Pagina 10

1p 27 Bekijk afbeelding 14 en figuur 3.
Over deze collectie zegt Kosters: `...een papieren kroon is net zo
belangrijk als elke andere kroon.'
Je zou kunnen zeggen dat Kosters met zijn presentatie wil laten zien dat
ook hij zichzelf niet belangrijker vindt dan een ander.
→ Noem een kenmerk van de presentatie waaraan je dit kunt zien.

2p 28 Bekijk afbeelding 14.
De collectie zou je zowel toegepast als autonoom kunnen noemen.
→ Leg beide begrippen voor deze collectie uit.

2p 29 Kosters verzamelt gebruikte materialen om mee te werken, in My Paper
Crown verwerkte hij tweedehandsvlaggen.
→ Geef twee mogelijke redenen waarom Kosters ervoor kiest om te
werken met gebruikte materialen.

[FIGUUR: Een ingekaderde tekst met informatie over een samenwerking.]
In 2011 gaat Kosters een samenwerking aan met de winkelketen Zeeman,
een winkel waar je voordelige kleding kunt kopen.
Kosters ontwikkelt de collectie Bas voor Zeeman, die bestaat uit pyjama's
en ondergoed. Hij presenteerde de collectie door een pyjamaparty te
organiseren.
Op afbeelding 15 zie je een advertentie voor deze collectie.

1p 30 Bekijk afbeelding 14 en 15.
In de advertentie herken je je de stijl van Kosters.
→ Noem een kenmerk van de collectie waaraan je Kosters' stijl herkent.

2p 31 Bekijk afbeelding 15.
Kosters wil dat zijn kleding toegankelijk is voor iedereen. Een
samenwerking met Zeeman draagt hieraan bij.
→ Geef hiervoor twee argumenten.

2p 32 Bekijk afbeelding 15.
De samenwerking tussen Kosters en Zeeman zou ook nadelen kunnen
opleveren voor Kosters.
→ Noem van deze samenwerking twee mogelijke nadelen voor Kosters.

GT-0600-a-25-2-0 10 / 11 lees verder ►►►

### Pagina 11

In 2018 kreeg Kosters een belangrijke prijs voor zijn gehele oeuvre. Op
afbeelding 16 zie je Kosters na de uitreiking van deze prijs. Hij draagt hier
een jasje uit zijn collectie *Dear Sir/Madam: HOPE* uit 2018 en vraagt zo
aandacht voor deze collectie die op dat moment nieuw is.

In deze collectie onderzoekt Kosters het begrip ‘hoop’. Hij zegt hierover:
“hoop staat voor de idealen waar je naar streeft en voor wilt vechten”.
Op afbeelding 17 en 18 zie je een deel van de collectie *Dear Sir/Madam:
HOPE*.

2p 33 Bekijk afbeelding 15 t/m 18.
De ontwerpen uit de collectie *Dear Sir/Madam: HOPE* laten
overeenkomsten zien met de advertentie van Zeeman.
→ Noem twee kenmerken van de collectie waarmee ze lijkt op de
advertentie.

2p 34 Bekijk afbeelding 14 t/m 18.
Behalve de enorme eer kreeg Kosters ook een geldprijs.
→ Geef aan waarom de eer én de geldprijs belangrijk zijn voor Kosters.

2p 35 Bekijk afbeelding 14 t/m 18.
Geef aan of onderstaande stellingen juist of onjuist zijn:
1 De collecties van Kosters laten een sober beeld zien.
2 Kledingsstukken van Kosters hebben een herkenbare beeldtaal.
3 De collecties van Kosters hebben een idealistische boodschap.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.

GT-0600-a-25-2-0

11 / 11 einde