# Eindexamen Beeldende vakken VMBO-GL/TL 2021 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/beeldende-vakken-vmbo-gl-tl/2021/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

### Vraag 37 – Opgave 37

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-GL en TL
2021
tijdvak 1
vrijdag 28 mei
13.30 - 15.30 uur
beeldende vakken CSE GL en TL
Bij dit examen hoort een bijlage.
Dit examen bestaat uit 37 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 66 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord kunnen worden.
GT-0600-a-21-1-0

### Pagina 2

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

De tijd voor altijd

De Nederlandse fotograaf Koos Breukel fotografeerde zijn zoon Casper
regelmatig vanaf diens geboorte in 2000 tot aan zijn achttiende.
Op afbeelding 1 zie je een foto van Casper uit 2008 als hij 8 jaar is.

2p 1 Bekijk afbeelding 1.
De jongen lijkt zich niet bewust te zijn van de fotograaf.
-> Noem twee kenmerken van de jongen waaraan je dit ziet.

Afbeelding 2 is een foto van Casper als hij 9 jaar is. Afbeelding 3 is een
foto van Casper als hij 15 jaar is.

3p 2 Bekijk afbeelding 2 en 3.
De foto's van Casper vertonen overeenkomsten.
-> Beschrijf drie aspecten van de voorstelling waarin beide foto's van
Casper overeenkomsten vertonen.

2p 3 Bekijk afbeelding 2 en 3.
-> Noem twee aspecten van de vormgeving waarin beide foto's
overeenkomsten vertonen. Geef bij elk aspect een toelichting.
Doe het zo:

aspect
toelichting

2p 4 Bekijk afbeelding 1, 2 en 3.
Breukel fotografeerde zijn zoon gedurende meerdere jaren.
-> Geef twee mogelijke redenen voor Breukel om zijn zoon meerdere
jaren te fotograferen.

GT-0600-a-o
2/10
lees verder ► ► ►


### Pagina 3

1p 5 Vergelijk afbeelding 1 met afbeelding 2 en 3.
De manier waarop Breukel zijn zoon fotografeerde op afbeelding 1
verschilt van de manier waarop hij hem op afbeelding 2 en 3
fotografeerde.
→ Noem een verschil tussen de manier van fotograferen van
afbeelding 1 en de manier van fotograferen van afbeelding 2 en 3.
Doe het zo:
afbeelding 1 | afbeelding 2 en 3

[FIGUUR: Tabel met twee kolommen: 'afbeelding 1' en 'afbeelding 2 en 3'.]

Erik Kessels is een Nederlandse reclamemaker. Naast het maken
van
reclame verzamelt hij foto's en maakt hij fototentoonstellingen. In 2011
maakte hij voor een van deze tentoonstellingen 24 Hrs In Photos (24 Uur
In Foto's).

Afbeelding 4 en 5 zijn foto's van 24 Hrs In Photos, waarvoor Kessels bijna
een miljoen foto's verzamelde die binnen 24 uur op Flickr waren
geplaatst. Via Flickr kan iedereen foto's delen op internet. Kessels printte
350.000 van deze foto's en vulde daarmee meerdere ruimtes van een
museum.

3p 6 Bekijk afbeelding 4 en 5.
Kessels kon zoveel foto's verzamelen omdat het maken van foto's
populair is.
→ Geef drie redenen waarom het maken van foto's populair is.

1p 7 Bekijk afbeelding 4 en 5.
24 Hrs In Photos is een
A fotomontage.
B installatie.
C reportage.

2p 8 Bekijk afbeelding 4 en 5.
Met 24 Hrs In Photos lijkt Kessels iets te zeggen over de manier waarop
er tegenwoordig met fotografie wordt omgegaan.
→ Geef hiervan twee voorbeelden.

1p 9 Bekijk afbeelding 4 en 5.
Bezoekers mochten gewoon door en over de bergen foto's lopen.
→ Geef aan wat Kessels met deze manier van tentoonstellen duidelijk
zou willen maken.

GT-0600-a-o 3 / 10 lees verder ►►►


### Pagina 4

Vanitas
Op afbeelding 6 zie je een vanitas-stillevan dat rond 1650 is gemaakt door de Nederlandse schilder Harmen Steenwijck.

1p 10 Bekijk afbeelding 6.
→ Leg uit waarom dit een vanitas-stillevan is.

1p 11 Bekijk afbeelding 6.
Het vanitas-stillevan is
A symmetrisch geschilderd.
B expressief geschilderd.
C naar de waarneming geschilderd.

2p 12 Bekijk afbeelding 6.
De schedel valt op.
→ Noem twee aspecten van de vormgeving van het schilderij waardoor de schedel opvalt. Geef bij elk aspect een toelichting.
Doe het zo:

aspect | toelichting

Op afbeelding 7 zie je Vanitas, een onderdeel van de installatie Tableau van de Deense kunstenaar Rose Eken uit 2015. Op afbeelding 8 zie je de hele installatie Tableau, een verzameling voorwerpen uit verschillende kunstenaars-ateliers. Eken had collega-kunstenaars om foto's gevraagd van voorwerpen uit hun ateliers. 400 van deze voorwerpen maakte ze na in klei. Op afbeelding 9 zie je een detail van de installatie.

1p 13 Bekijk afbeelding 7, 8 en 9.
Het materiaal klei heeft een vervreemdend effect op het kunstwerk.
→ Leg deze stelling uit.

GT-0600-a-o 4 / 10 lees verder ‣‣‣

### Pagina 5

2p 14 Bekijk afbeelding 7 en 8.
De voorwerpen van Vanitas werden apart van de andere voorwerpen
tentoongesteld.
→ Geef twee redenen om de voorwerpen van Vanitas apart tentoon te
stellen.
1p 15 Bekijk afbeelding 9.
De voorwerpen van Tableau zijn voorwerpen van collega-kunstenaars. De
betekenis van Tableau lijkt daardoor tegengesteld aan de betekenis van
een vanitas-stilleven.
→ Leg dit uit.
[FIGUUR: Een rechthoekig kader met tekst over de Nederlandse kunstenaar Louise te Poele en haar fotografische stillevens, inclusief de vermelding van het stilleven "Vis met ei" uit 2015.]
2p 16 Bekijk afbeelding 10.
Het is een stilleven, toch lijkt het of er beweging te zien is.
→ Beschrijf twee aspecten van de voorstelling waardoor in het stilleven
beweging wordt gesuggereerd.
1p 17 Bekijk afbeelding 10.
→ Leg aan de hand van het aspect ordening uit waardoor in het stilleven
de beweging wordt versterkt.
[FIGUUR: Tekst over dat Te Poele eerst een stilleven samenstelt, dat ze vervolgens fotografeert en daarna bewerkt op de computer.]
3p 18 Het digitaal bewerken van foto's biedt veel mogelijkheden.
→ Noem drie mogelijkheden die het digitaal bewerken van foto's biedt.
GT-0600-a-o 5 / 10 lees verder ►►►

### Pagina 6

Je kunt Vis met ei ook bekijken via de app AR+T op een smartphone of
tablet. Wanneer je met die app het stilleven scant, zie je het werk
bewegen; met een druk op de geluidsknop krijg je extra informatie te
horen over het werk.

Op figuur 1 zie je iemand de app gebruiken.

figuur 1

[FIGUUR: Een hand met een ring houdt een smartphone omhoog die een foto toont van een stillevens met een vis.]

1p 19 Bekijk afbeelding 10 en figuur 1.
Te Poele zei: "Ik wil dat je het gevoel krijgt dat je de voorwerpen kunt
op,-,
pakken, het moet echt, echt, echt zijn."
→ Leg uit op welke manier de app AR+T bijdraagt aan het streven van
Te Poele naar realisme.

2p 20 Bekijk afbeelding 10.
Dit stilleven van Te Poele wordt op een hedendaagse manier verbeeld.
→ Leg deze hedendaagse manier van verbeelden uit aan de hand van
twee kenmerken van haar kunstwerk.

GT-0600-a-o 6 / 10 lees verder ► ► ►

### Pagina 7

Baas maakt tijd

Op afbeelding 11 en 12 zie je de voor- en achterkant van Real Time
(Echte Tijd) van de Nederlandse kunstenaar en ontwerper Maarten Baas.
In de klok, die Baas in 2016 maakte voor Schiphol, wordt non-stop een
film getoond waarin de tijd wordt weergegeven.

Op afbeelding 13 a t/m d zie je stills uit de film, waarop je ziet hoe een
man iedere minuut een of twee wijzers uitwist en opnieuw schildert. Baas
raakte voor dit project geïnspireerd door de mannen die op de luchthaven
aan het werk zijn.

3p 21 Bekijk afbeelding 11 en 12.
Er lijkt een man in de klok aanwezig te zijn.
-> Noem drie kenmerken van de klok die de indruk wekken dat er echt
een man in de klok aanwezig is.

3p 22 Bekijk afbeelding 11, 12 en 13 a t/m d.
-> Noem drie aspecten van de voorstelling waardoor de indruk ontstaat
dat de man aan het werk is.

1p 23 Bekijk afbeelding 11, 12 en 13 a t/m d.
De film voor Real Time duurt
A 1 uur.
B 12 uur.
C 24 uur.

Baas verwijst in de klok naar de Nederlandse schilder Piet Mondriaan. Op
afbeelding 14 zie je Compositie met rood, geel en blauw, een schilderij
van Mondriaan uit 1921.

2p 24 Bekijk afbeelding 11 t/m 14.
-> Leg aan de hand van de aspecten kleur en lijn uit op welke manier
Baas verwijst naar het werk van Mondriaan.

2p 25 Bekijk afbeelding 11, 12 en 13a t/m d.
Mensen kijken vaak langer naar Real Time dan naar een gewone klok.
-> Geef hiervoor twee mogelijke redenen.

GT-0600-a-o 7 / 10 lees verder ► ► ►

### Pagina 8

Tijd speelt ook een rol in een ander werk van Baas: Tree Trunk Chair
(Boomstronkstoel). Op afbeelding 15 zie je op digitale schetsen van dit
kunstwerk een boom en een mal. In 2216, 200 jaar na de start van het
maakproces, kan de stoel worden gebruikt.

Op afbeelding 16 en 17 zie je digitale schetsen van de stoel.

1p 26 Bekijk afbeelding 15.
Bekijk onderstaande stappen uit het proces om Tree Trunk Chair te
maken.
→ Plaats de stappen in de juiste volgorde. Begin bij de eerste stap in het
proces.
1 boom kappen
2 boom planten en mal plaatsen
3 mal maken
4 stoel schuren en polijsten
5 200 jaar wachten terwijl de boom groeit

2p 27 Bekijk afbeelding 15, 16 en 17.
In het maakproces speelt tijd een belangrijke rol.
→ Beschrijf zowel de rol van de kunstenaar als de rol van tijd in dit
kunstwerk.

Baas plantte de boom in 2016 in de tuin van de Menkemaborg, een
kasteel dat hoort bij het Groninger Museum. Dit museum, dat het werk
aankocht, zal de boom de komende twee eeuwen verzorgen.

3p 28 Bekijk afbeelding 15, 16 en 17.
→ Noem drie redenen waarom het voor het Groninger Museum
interessant is om Tree Trunk Chair nu al aan te kopen.

2p 29 Bekijk afbeelding 11 t/m 17.
Naast tijd speelt ook humor een rol in beide werken van Baas.
→ Geef voor beide kunstwerken aan wat er grappig aan is.

GT-0600-a-0 8/10 lees verder ►►►

### Pagina 9

De tijd dringt

In 2009 maakte de Deense kunstenaarsgroep Superflex de video- installatie Flooded McDonald's (Overspoelde McDonald's). Omdat McDonald's een van de bekendste fastfoodketens ter wereld is, werd deze keten als voorbeeld genomen voor alle fastfoodketens.
Op afbeelding 18 t/m 23 zie je stills uit de video, die 21 minuten duurt.

1p 30 Bekijk afbeelding 18, 19 en 20.
Het restaurant lijkt plotseling te zijn verlaten, er is bijvoorbeeld niemand aanwezig.
→ Noem nog een aspect van de voorstelling waardoor deze indruk ontstaat.

2p 31 Bekijk afbeelding 18 t/m 23.
Superflex wil ons met de video bewust maken van milieuvervuiling en klimaatverandering.
→ Noem twee aspecten uit de video die verwijzen naar milieuvervuiling en/of klimaatverandering.

Voor deze video werd er een McDonald's op ware grootte nagebouwd.
Op figuur 2 en 3 zie je voorbereidingen voor de opnames.

figuur 2
[FIGUUR: Twee handen die papier snijden op een mat, met sjablonen van McDonald's logo's en gebouwen.]
figuur 3
[FIGUUR: Een opgebouwde McDonald's fastfoodrestaurant met verlichting en personeel dat eraan werkt.]

3p 32 Bekijk figuur 2 en 3.
→ Geef drie redenen waarom Superflex het restaurant heeft nagebouwd en niet filmde in een bestaande McDonald's.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

GT-0600-a-o
9 / 10
lees verder ► ► ►

### Pagina 10

1p 33 Bekijk afbeelding 18 t/m 23.
Superflex bedacht van tevoren hoe de video zou moeten verlopen; het
opnemen van de video moest in één keer goed gaan, maar was niet
helemaal te voorspellen.
→ Leg uit waarom het verloop van de opnames niet te voorspellen was.

Ook de Braziliaanse kunstenares Nele Azevedo maakt werk over
klimaatverandering.
Op afbeelding 24, 25 en 26 zie je Melting Men (Smeltende Mensen) uit
2009. Voor het werk liet Azevedo duizend figuurtjes van ijs plaatsen in het
centrum van Berlijn.

1p 34 Bekijk afbeelding 24, 25 en 26.
Veel mensen hielpen Azevedo bij het plaatsen van de figuurtjes.
→ Leg uit waarom de hulp van veel mensen belangrijk was bij het maken
van het kunstwerk.

2p 35 Bekijk afbeelding 24, 25 en 26.
Azevedo gebruikt mallen om de figuurtjes te maken.
→ Noem twee voordelen van het werken met een mal.

2p 36 Bekijk afbeelding 24, 25 en 26.
→ Geef aan of onderstaande beweringen juist of onjuist zijn.
1 De hoeveelheid ijsfiguurtjes bepaalt de zeggingskracht van het
kunstwerk.
2 Het kunstwerk heeft een permanent karakter.
3 Het kunstwerk is een assemblage.

Doe het zo: Neem de nummers van de zinnen over op je antwoordblad en
zet het juiste antwoord erachter.

1p 37 Bekijk afbeelding 18 t/m 26.
Superflex en Azevedo maken met hun kunstwerken mensen op dezelfde
manier bewust van het feit dat 'de tijd dringt' om het milieu te redden.
→ Leg uit op welke manier zij dat doen.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.

GT-0600-a-0 10 / 10 einde


### Pagina 11

Deze examenpagina, getiteld 'De tijd voor altijd', is een bijlage voor het VMBO-GL en TL examen 2021-1, specifiek voor het vak Beeldende Vorming. De pagina bevat vijf afbeeldingen die verschillende visuele representaties van het thema 'tijd' tonen. Afbeelding 1 toont een jongen met koptelefoon bij een vuur. Afbeeldingen 2 en 3 zijn close-ups van de gezichten van twee jongens, die verschillen in hun expressie en belichting. Afbeeldingen 4 en 5 presenteren installaties die volledig bedekt zijn met foto's, wat de opeenhoping van herinneringen en momenten symboliseert. Er worden geen wiskundige of wetenschappelijke concepten behandeld; de focus ligt volledig op visuele analyse en interpretatie binnen het kader van beeldende kunst en de thematiek van tijd. Van de student wordt verwacht dat hij deze beelden analyseert en hierover reflecteert in relatie tot het centrale thema van het examen.

### Pagina 12

Dit is een examenpagina met de titel 'Vanitas'. De pagina toont vier afbeeldingen die waarschijnlijk verband houden met het thema 'vanitas', wat in de kunstgeschiedenis verwijst naar vergankelijkheid. Afbeelding 6 is een klassiek stilleven met een schedel, een boek, een zwaard, en een schelp. Afbeelding 7 toont een moderne interpretatie met een schedel, een fles wijn, een kandelaar met een brandende sigaret, en een verenfiguur. Afbeelding 8 toont een kunstinstallatie in een galerie met diverse objecten op tafels, waaronder flessen, boeken en sculpturen. Afbeelding 9 is een detailopname van kunstmaterialen en objecten, zoals tubes verf, een blikje, een vork, en een schaar, wat suggereert dat het hier om een werkproces gaat of een stilleven van ambachtelijke elementen. Afbeelding 10 presenteert een meer dramatisch stilleven met een rauwe vis, eieren, vergrootglazen, een fles, en rookontwikkeling, wat de vergankelijkheid op een confronterende manier weergeeft. Er worden geen specifieke wiskundige of wetenschappelijke concepten getoond, noch wordt er expliciet gevraagd wat de student moet doen; de pagina dient waarschijnlijk als illustratie voor een bijbehorende vraag of opgave elders in het examen.

### Pagina 13

Dit is een bijlage bij een examen, getiteld 'Baas maakt tijd'. Het bevat diverse visuele elementen die gerelateerd zijn aan het thema tijd en kunst. Afbeelding 11 toont een grote klok in een luchthavenomgeving met wachtende mensen. Afbeelding 12 toont een abstracte sculptuur. Afbeeldingen 13a, 13b, 13c en 13d zijn vier close-ups van een klok waar op de achtergrond een silhouet van een persoon zichtbaar is, mogelijk bezig met schoonmaken of onderhoud. Afbeelding 14 is een schilderij in de stijl van Piet Mondriaan met rechte lijnen en primaire kleuren. Afbeelding 15 en de afbeelding ernaast tonen bomen met een gestileerde zitting of schuilplek. Afbeelding 16 en 17 presenteren sculpturen gemaakt van boomstronken, waarbij afbeelding 16 een zittend figuur in een smoking toont en afbeelding 17 een stoelvormig object. Er wordt niets expliciet van de student gevraagd op deze pagina, het dient waarschijnlijk als illustratiemateriaal voor een examenopdracht of ter inspiratie.

### Pagina 14

Dit is een document dat als een bijlage fungeert bij een examen of studiehandleiding, met de titel 'De tijd dringt'. Het bevat een reeks van zeven afbeeldingen die opeenvolgend zijn genummerd van 18 tot en met 26. De afbeeldingen tonen scènes die deels met elkaar in verband staan, namelijk verschillende interieurs en exterieurs van McDonald's restaurants, waaronder de counter, tafels met eten, en een Ronald McDonald figuur, vaak in een context van overstroming of wateroverlast. Sommige afbeeldingen tonen ook een stedelijke omgeving met een groot gebouw en trappen versierd met ijssculpturen van zittende figuren, en een beeld van de hemel. Er worden geen wiskundige of wetenschappelijke concepten direct gepresenteerd, maar de beelden kunnen dienen als visuele input voor opdrachten gerelateerd aan thema's als milieuvervuiling, consumentisme, sociale commentaar, of esthetiek. Er wordt van de student verwacht dat hij de afbeeldingen analyseert in de context van de opdracht of het examen, mogelijk door middel van beschrijving, interpretatie of discussie.