# Eindexamen Beeldende vakken VMBO-GL/TL 2018 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/beeldende-vakken-vmbo-gl-tl/2018/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

### Vraag 37 – Opgave 37

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-GL en TL
2018
tijd vak 2
dinsdag 19 juni
13.30 - 15.30 uur
beeldende vakken CSE GL en TL

Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 37 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 61 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.

GT-0600-a-18-2-0

### Pagina 2

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

Het stadsleven

De Nederlandse kunstenaar George Breitner schilderde regelmatig het
dagelijkse leven in de stad. Hij noemde zichzelf schilder van het volk.
Op afbeelding 1 zie je De Singelbrug bij de Paleisstraat te Amsterdam uit
1898.

3p 1 Bekijk afbeelding 1.
Breitner schilderde een winters stadsgezicht.
→ Noem drie aspecten van de voorstelling waaraan je kan zien dat het
winter is.

3p 2 Bekijk afbeelding 1.
De dame op de voorgrond trekt de aandacht.
→ Noem drie aspecten van de vormgeving waardoor zij de aandacht
trekt. Leg je antwoorden uit.

1p 3 Bekijk afbeelding 1.
Breitner maakte buiten schetsen van voorbijgangers op straat.
→ Leg uit waarom het maken van schetsen op straat een goede
voorbereiding is op het schilderen van dit schilderij

Naast schetsen maakte Breitner ook foto's voor zijn werk. Er wordt
aangenomen dat hij de foto op figuur 1 gebruikte voor het schilderij op
afbeelding 1.

[FIGUUR: Een zwart-witfoto van een straatscene in Amsterdam, met gebouwen aan weerszijden van een gracht. Mensen lopen op de kade, met enkele karren.]
figuur 1

GT-0600-a-18-2-0
2/9
lees verder ▶▶▶

### Pagina 3

1p 4 Bekijk afbeelding 1 en figuur 1.
Breitner gebruikte de foto op figuur 1 als
A materiaalproef.
B ideeënbloed.
C voorstudie.
2p 5 Bekijk afbeelding 1 en figuur 1.
Het standpunt waaruit de foto is genomen, is anders dan het standpunt
dat Breitner koos voor het schilderij.
→ Beschrijf het standpunt van de foto en dat van het schilderij.
1p 6 Bekijk afbeelding 1.
→ Leg uit welk effect het gekozen standpunt heeft op een beschouwer
van het schilderij.
Op figuur 2 zie je een foto uit 1896 van het schilderij. Het schilderij zag er
toen anders uit. Zo zie je op de voorgrond een dienstmeisje in plaats van
een rijke dame.
figuur 2
[FIGUUR: Een schilderij van een straatscène met figuren en gebouwen.]
1p 7 Bekijk afbeelding 1 en figuur 2.
Breitner veranderde het schilderij in opdracht van zijn kunsthandelaar. Na
de verandering werd het schilderij snel verkocht.
→ Leg uit dat het schilderij na de verandering makkelijker te verkopen
was.
GT-0600-a-18-2-0 3 / 9 lees verder ► ► ►

### Pagina 4

1p 8 Vergelijk afbeelding 1 en figuur 2.
Breitner kreeg kritiek op het feit dat hij het schilderij veranderde.
→ Geef een verklaring voor de kritiek die Breitner kreeg omdat hij het
schilderij veranderde.

[FIGUUR: Tekstblok over de kunstenaar Romare Bearden, zijn verblijf in Harlem en de collage The Dove.]
De kunstenaar Romare Bearden woonde en werkte in Harlem, een wijk in
New York waar veel Afro-Amerikanen wonen.
Op afbeelding 2 zie je zijn collage The Dove (de Duif) uit 1964, die
bestaat uit kranten- en tijdschriftenknipsels en stukken gekleurd papier.

2p 9 Bekijk afbeelding 2.
Bearden laat in The Dove het straatbeeld van een stad zien.
→ Noem twee aspecten van de voorstelling die verwijzen naar een stad.

3p 10 Bekijk afbeelding 2.
→ Noem drie aspecten van de vormgeving waardoor de straat een
levendige indruk maakt. Leg je antwoorden uit.

1p 11 Bekijk afbeelding 2.
Bearden bedacht de compositie van The Dove terwijl hij het kunstwerk
aan het maken was.
→ Leg uit dat de collagetechniek goed past bij Beardens manier van
werken.

1p 12 Bekijk afbeelding 1.
Zowel Breitner als Bearden probeert de werkelijkheid van de stad te
verbeelden.
→ Geef aan op welke manier Breitner de werkelijkheid van de stad
verbeeldt.

1p 13 Bekijk afbeelding 2.
→ Geef aan op welke manier Bearden de werkelijkheid van de stad
verbeeldt.

GT-0600-a-18-2-o 4 / 9 lees verder ► ► ►

### Pagina 5

Groninger stadspoort

Het Groninger museum werd in 1994 gebouwd onder leiding van de
Italiaanse architect en ontwerper Mendini. Het museum ligt tussen het
station en het centrum.

Op afbeelding 3 zie je een luchtfoto van het museum, dat uit meerdere
delen bestaat. Op afbeelding 4 zie je het museum vanaf het station.

2p 14 Bekijk afbeelding 3 en 4.
    $\rightarrow$ Geef twee argumenten om het museum een toegangspoort tot de stad
    te noemen.

3p 15 Bekijk afbeelding 3 en 4.
    Het museum heeft een opvallende vormgeving.
    $\rightarrow$ Noem drie aspecten van de vormgeving waardoor het museum
    opvalt. Leg je antwoorden uit.

    Op afbeelding 5 zie je een object van Mendini dat bij het museum hoort.
    Op afbeelding 6 zie je een detail van hetzelfde object vanuit een ander
    perspectief.
    Op figuur 3 zie je een plattegrond van het museum.
    Het object staat bij de X.

    [FIGUUR: Plattegrond van een gebouw met genummerde secties en een markering 'X'. De plattegrond toont een symmetrische opzet met meerdere vleugels en binnenplaatsen.]

1p 16 Bekijk afbeelding 3 t/m 6 en figuur 3.
    De vormgeving van het kunstwerk en die van het museum
    komen overeen in
    A kleur en materiaal.
    B materiaal en ordening.
    C ordening en kleur.

GT-0600-a-18-2-0 5 / 9 lees verder ► ► ►

### Pagina 6

3p 17 Bekijk afbeelding 5 en 6. Het kunstwerk heeft naast een decoratieve ook een praktische functie.
→ Noem drie praktische functies van het werk.

De collectie van het museum bestaat uit verschillende deelcollecties, zoals bijvoorbeeld keramiek, oude, moderne, nationale en internationale kunst. Een uitgangspunt bij het ontwerp van het museum was dat de bezoeker aan het exterieur kon zien wat er binnen tentoongesteld werd.
Op afbeelding 7 en 8 zie je twee verschillende paviljoens van het museum.

1p 18 Bekijk afbeelding 3, 4, 7 en 8. Mendini wilde dat het exterieur van het museum liet zien dat er verschillende deelcollecties te zien zijn in het museum.
→ Noem een kenmerk van het museum waaraan je dit kunt zien.

2p 19 Bekijk afbeelding 3 en 4. Het gele gedeelte van het gebouw is het depot. Mendini vindt het depot een belangrijk gedeelte van het museum.
→ Noem twee aspecten van de vormgeving die de belangrijke functie van het depot benadrukken. Leg je antwoord uit.

1p 20 Het museum is een voorbeeld van citymarketing voor de stad Groningen.
→ Geef een argument waarom het museum gezien kan worden als citymarketing voor de stad Groningen.

Over buren

Op afbeelding 9 zie je het schilderij Palast (Paleis) uit 2005 van de Nederlandse kunstenaar Tjebbe Beekman. De titel verwijst naar een grote flat in Berlijn, met de naam Sozial Palast. Met Sozial Palast wordt Paleis voor het volk bedoeld. In deze flat wonen zo'n 2000 mensen.

2p 21 Bekijk afbeelding 9.
→ Noem twee aspecten van de voorstelling waaraan je ziet dat in de flat veel mensen wonen.

2p 22 Bekijk afbeelding 9. De sfeer van het werk is somber.
→ Leg aan de hand van de aspecten kleur en licht uit dat de sfeer van het werk somber is.

GT-0600-a-18-2-o 6/9 lees verder ▶▶▶

### Pagina 7

Beekman verwerkt in de natte verf ook materialen zoals touw en zand.
Op afbeelding 10 en 11 zie je details van het schilderij waarop het
materiaalgebruik zichtbaar is.

1p 23 Bekijk afbeelding 9, 10 en 11.
→ Leg uit welke inhoud van het kunstwerk versterkt wordt door de
toevoeging van materialen zoals touw en zand.

1p 24 Bekijk afbeelding 9.
Het werk *Palast* zou je geabstraheerd kunnen noemen.
→ Leg uit waarom je het werk geabstraheerd zou kunnen noemen.

De Amerikaanse fotografe Gail Albert Halaban voert kunstprojecten uit in
grote steden. Hierbij werkt ze samen met de inwoners en laat ze hen ook
met elkaar samenwerken. Een voorbeeld van zo'n project is *Out my
window* (*Vanuit mijn raam*).
Op afbeelding 12, 13 en 14 zie je foto's die Halaban maakte in New York
voor dit project.

2p 25 Bekijk afbeelding 12 en 13.
Beide foto's zijn genomen in New York, een wereldstad.
→ Noem twee aspecten van de *voorstelling* die verwijzen naar een
wereldstad.

1p 26 Bekijk afbeelding 12.
Op afbeelding 12 is er sprake van
A afsnijding.
B atmosferisch perspectief.
C een close-up.

Bij de foto's lijkt het alsof je bij de buren naar binnen gluurt, toch is alles
van tevoren nauwkeurig met de bewoners besproken en in scène gezet.

1p 27 Bekijk afbeelding 12, 13 en 14.
→ Geef een argument voor de bewering dat het lijkt alsof je bij de buren
naar binnen gluurt.

1p 28 Bekijk afbeelding 12, 13 en 14.
→ Leg uit waaraan je kunt zien dat de foto's *geënsceneerd* genoemd
kunnen worden.

GT-0600-a-18-2-0 7 / 9 lees verder ► ► ►

### Pagina 8

1p 29 Bekijk afbeelding 12, 13 en 14.
In Out my window wordt veel samengewerkt, ook door de buren onderling.
Hierdoor heeft het kunstproject een sociaal effect.
→ Noem een effect op sociaal gebied van de samenwerking in Out my
window.

Afrika 010
[FIGUUR: Een tekstvak met een grijze rand. Binnenin staat tekst die de stad Rotterdam beschrijft.]
Rotterdam is een moderne havenstad. Naast de vele schepen bepalen
iconische gebouwen het aanzicht van de stad.
Op afbeelding 15 en 16 zie je het gebouw De Rotterdam en
op afbeelding 17 het Centraal Station van Rotterdam.

3p 30 Bekijk afbeelding 15 en 16.
→ Noem drie kenmerken van het gebouw De Rotterdam die dit gebouw
iconisch maken.

De Afrikaanse kunstenaar Meschac Gaba werkt deels in Rotterdam en
deels in Afrika. Gaba werd bekend met architectuurpruiken waarin hij
westerse architectuur en traditionele haarwerken uit Afrika samenbrengt.
Voor de tentoonstelling Afrika 010 in het Rotterdamse Wereldmuseum
maakte Gaba 13 pruiken die iconische gebouwen van Rotterdam
verbeelden. Op afbeelding 18 zie je de pruik die het Centraal Station
verbeeldt.

3p 31 Bekijk afbeelding 17 en 18.
→ Noem drie kenmerken van de pruik die overeenkomen met het
Centraal Station.

In Afrika is het traditie om haren te vlechten voor een speciale
gelegenheid. Op afbeelding 19 zie je twee voorbeelden van zo'n
haarvlechtwerk, gefotografeerd door J.D. 'Okhai Ojeikere.
Op afbeelding 20 zie je hoe de pruiken van Gaba tentoongesteld zijn.

3p 32 Bekijk afbeelding 18, 19 en 20.
Gaba liet het vlechtwerk voor zijn pruiken door traditionele kappers in
Afrika uitvoeren.
→ Geef drie argumenten die Gaba kan hebben gehad om Afrikaanse
kappers te vragen voor dit werk.

GT-0600-a-18-2-o 8 / 9 lees verder ► ► ►

### Pagina 9

1p 33 Bekijk afbeelding 18, 19 en 20.
Net als het haarvlechtwerk zijn de pruiken van Gaba
A ambachtelijk.
B industrieel.
C naturalistisch.
1p 34 Bekijk afbeelding 18, 19 en 20.
De kunstwerken van Gaba zijn zowel toegepast als autonoom.
→ Geef een argument om de werken van Gaba toegepast te noemen.
1p 35 Geef een argument om de werken van Gaba autonoom te noemen.
[FIGUUR: Tekstblok met informatie over de fotograaf Krijn van Noordwijk en de opdracht voor het fotograferen van pruiken door Rotterdam. Er wordt specifiek verwezen naar afbeelding 21.]
De fotograaf Krijn van Noordwijk kreeg de opdracht om de pruiken te fotograferen terwijl ze werden gedragen door Rotterdammers. Op afbeelding 21 zie je de foto waarop een model de pruik van het gebouw De Rotterdam draagt.
2p 36 Bekijk afbeelding 21.
Als je naar de foto kijkt, valt de pruik op.
→ Noem twee aspecten van de vormgeving van de foto waardoor de pruik opvalt. Leg je antwoorden uit.
1p 37 Bekijk afbeelding 15 t/m 20.
De pruiken van Gaba zijn een eerbetoon aan zowel Afrika als aan de stad Rotterdam.
→ Leg deze bewering uit en noem zowel Afrika als de stad Rotterdam in je antwoord.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
GT-0600-a-18-2-0
einde