# Eindexamen Beeldende vakken VMBO-GL/TL 2014 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/beeldende-vakken-vmbo-gl-tl/2014/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

### Vraag 37 – Opgave 37

### Vraag 38 – Opgave 38

### Vraag 39 – Opgave 39

### Vraag 40 – Opgave 40

### Vraag 41 – Opgave 41

### Vraag 42 – Opgave 42

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-GL en TL
2014
tijdvak 2
dinsdag 17 juni
13.30 - 15.30 uur
[FIGUUR: Zwarte balk met witte tekst.]
beeldende vakken CSE GL en TL
Bij dit examen hoort een kleurenbijlage.
Dit examen bestaat uit 42 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 71 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
GT-0600-a-14-2-o

### Pagina 2

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

Hoog te paard

Bij Trafalgar Square, een plein in Londen, staat het ruiterstandbeeld van
koning Charles I. Het materiaal is brons.
Dit beeld zie je op afbeelding 1 en 2.

2p 1 Ruiterstandbeelden staan meestal op hoge sokkels.
→ Geef twee redenen om ruiterstandbeelden op hoge sokkels te
plaatsen.

2p 2 Bekijk afbeelding 1 en 2.
De koning van het ruiterstandbeeld straalt macht uit.
→ Noem twee kenmerken van de koning waardoor hij macht uitstraalt.

2p 3 Het paard van het ruiterstandbeeld straalt kracht uit.
→ Noem twee kenmerken van het paard waardoor het kracht uitstraalt.

Op Trafalgar Square staan nog vier andere sokkels.
Op drie van die sokkels staan standbeelden van Engelse koningen en
generaals.
Op de vierde sokkel wordt regelmatig een nieuw beeld geplaatst. Een
wedstrijd bepaalt welk beeld dat zal zijn.
Op afbeelding 3 en 4 zie je het bronzen beeld dat er van februari 2012 tot
april 2013 stond.
Het is een ontwerp van de kunstenaars Michael Elmgren en Ingvar
Dragset.
Op figuur 1 zie je het schaalmodel dat zij voor deze wedstrijd indienden.

GT-0600-a-14-2-o
2 / 10
lees verder ▶▶▶

### Pagina 3

figuur 1
[FIGUUR: Een sculptuur van een jongen op een hobbelpaard, staande op een sokkel.]
hoogte - inclusief sokkel - ongeveer 55 cm

1p 4 Bekijk afbeelding 3, 4 en figuur 1.
Bij een wedstrijd is een schaalmodel belangrijk.
→ Leg uit waarom bij een wedstrijd een schaalmodel voor de
kunstennaars zelf belangrijk is.

1p 5 Leg uit waarom bij deze wedstrijd het schaalmodel voor de jury belangrijk
was.

Het beeld op afbeelding 3 en 4 staat tussen beelden die verwijzen naar
macht, zoals bijvoorbeeld van het beeld dat je ziet op afbeelding 1 en 2.

2p 6 Vergelijk afbeelding 2 en 4.
De ruiters in beide beelden vertonen onderling verschillen.
→ Noem twee aspecten van de voorstelling van de ruiters
verschillen. Betrek in beide antwoorden beide beelden.

2p 7 Vergelijk afbeelding 2 en 4.
Ook de paarden in beide beelden verschillen onderling.
→ Noem twee verschillen tussen de paarden. Betrek in beide
antwoorden beide beelden.

1p 8 Vergelijk afbeelding 1 en 3.
Naast verschillen vertonen beide beelden ook overeenkomsten.
→ Geef een voorbeeld van een van deze overeenkomsten.

GT-0600-a-14-2-o 3 / 10 lees verder ►►►

### Pagina 4

1p 9 Vergelijk afbeelding 1 en 2 met 3 en 4.
Het beeld op afbeelding 1 en 2 verheerlijkt de macht, het beeld op
afbeelding 3 en 4 stelt de verheerlijking van de jeugd voor.
→ Geef een argument voor deze bewering.
2p 10 Bekijk afbeelding 1, 2, 3 en 4.
In vergelijking met het beeld op afbeelding 1 en 2 ontroert het beeld op
afbeelding 3 en 4 veel toeschouwers.
→ Noem twee kenmerken waardoor het beeld op afbeelding 3 en 4
mensen kan ontroeren.
Er is veel maatschappelijke discussie over het feit dat er op de vierde
sokkel regelmatig een nieuw beeld wordt geplaatst.
2p 11 Geef twee argumenten voor het plaatsen van steeds nieuwe beelden op
de vierde sokkel.
1p 12 Geef een argument tegen het plaatsen van steeds nieuwe beelden op de
vierde sokkel.
Eer en Glorie
De Sint Pieter in Rome is het belangrijkste katholieke kerkgebouw ter
wereld.
Op afbeelding 5 zie je een luchtfoto van deze kerk met het plein ervoor.
Opdrachtgever voor de bouw was een paus. Een paus is het hoofd van de
katholieke kerk. Deze paus vond het belangrijk dat de kerk een
indrukwekkend gebouw zou worden. De architect paste daarom een
aantal klassieke elementen toe.
3p 13 Bekijk afbeelding 5.
→ Geef drie voorbeelden van klassieke bouwelementen van deze kerk.
1p 14 Bekijk afbeelding 5.
Het plein ervoor wordt aan weerszijden begrensd door boogvormige
zuilenrijen.
→ Noem een effect dat door deze boogvormige zuilenrijen bij de
bezoekers ontstaat.
GT-0600-a-14-2-o 4/10 lees verder ►►►

### Pagina 5

Op afbeelding 6 en 7 zie je een gedeelte van het weelderige interieur van
de Sint Pieter.

2p 15 Bekijk afbeelding 6 en 7.
$\rightarrow$ Noem twee kenmerken van het interieur waardoor het weelderig is.

Op afbeelding 6 en 7 zie je het baldakijn dat zich onder de koepel bevindt.
Een baldakijn is een overkapping van een belangrijke persoon of een
belangrijk voorwerp.
Onder dit baldakijn bevindt zich het graf van Petrus. Petrus wordt gezien
als de eerste paus.

2p 16 Bekijk afbeelding 6 en 7.
Het baldakijn heeft zowel architecturale als sculpturale kenmerken.
$\rightarrow$ Geef twee voorbeelden van elementen die verwijzen naar
architectuur.

2p 17 Geef twee voorbeelden van elementen die verwijzen naar sculptuur.

3p 18 Bekijk afbeelding 6 en 7.
Het baldakijn vormt een eerbetoon aan Petrus.
$\rightarrow$ Noem van dit baldakijn drie aspecten van de vormgeving waardoor
het een eerbetoon is en geef bij elk aspect een korte toelichting.

1p 19 Bekijk afbeelding 6 en 7.
De vormgeving van het baldakijn is
A asymmetrisch.
B dynamisch.
C statisch.

Het baldakijn en de koepel verwijzen naar de hemel.

1p 20 Bekijk afbeelding 6 en 7.
$\rightarrow$ Leg uit hoe het baldakijn in combinatie met de koepel naar de hemel
verwijst.

De katholieke kerk heeft de vormgeving van het plein en van het interieur
en het exterieur van de kerk gekozen om gelovigen voor zich te winnen.

1p 21 Bekijk afbeelding 5, 6 en 7.
$\rightarrow$ Ben je van mening dat de vormgeving bijdraagt aan het doel van de
kerk gelovigen voor zich te winnen?

GT-0600-a-14-2-o 5 / 10 lees verder

### Pagina 6

King of Pop
Michael Jackson was vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw een
wereldberoemde popzanger. Hij overleed in 2009.
In 1982 verscheen van hem Thriller, een belangrijk muziekalbum.
Aan de Amerikaanse pop-art kunstenaar Andy Warhol werd gevraagd een
portret van Michael Jackson te maken voor de voorkant van het tijdschrift
TIME.
Net als Michael Jackson was ook Andy Warhol beroemd.
Als uitgangspunt voor deze opdracht koos Warhol de foto die je ziet op
afbeelding 8.
Het (werk)proces van Warhol resulteerde niet in één werk, maar in zes
verschillende.
Deze zes werken zie je op afbeelding 9a, 9b, 9c, 9d, 9e en 9f.

1p 22 Bekijk afbeelding 8.
Michael Jackson maakt een ontspannen indruk.
→ Noem een kenmerk die bijdraagt aan de ontspannen indruk.

1p 23 Bekijk de zes werken op afbeelding 9a, 9b, 9c, 9d, 9e en 9f.
In deze werken onderzocht Warhol vooral de
A aspecten van de voorstelling.
B beeldende aspecten.

1p 24 Vergelijk afbeelding 8 en afbeelding 9a.
In vergelijking met de foto op afbeelding 8 is het werk op afbeelding 9a
vereenvoudigd.
→ Noem van afbeelding 9a een aspect van de voorstelling waaraan je
deze vereenvoudiging kunt zien.

2p 25 Leg aan de hand van de beeldende aspecten licht en kleur uit hoe deze
aspecten de vereenvoudiging van de voorstelling versterken.

GT-0600-a-14-2-o 6/10 lees verder ►►►

### Pagina 7

Uit de zes
werken koos het tijdschrift TIME het werk op afbeelding 9a voor
de voorkant van een nummer met een artikel over Michael Jackson.
Deze voorkant zie je op afbeelding 10.
Elk nummer van TIME heeft een voorkant met een rood kader; de naam
TIME staat altijd boven aan de pagina.
1p 26 Bekijk afbeelding 9a, 9b, 9c, 9d, 9e, 9f en 10.
-> Geef het argument dat de redactie gehad kan hebben om het werk op
afbeelding 9a als voorkant van dit nummer te kiezen.
2p 27 Vergelijk afbeelding 9a en 10.
-> Noem twee bewerkingen die de grafisch vormgever moest verrichten
om met afbeelding 9a de voorkant te maken.
2p 28 Omdat TIME verwachtte dat dit nummer snel uitverkocht zou zijn, werd
besloten om méér exemplaren te drukken dan normaal.
-> Geef twee redenen waarom TIME dacht dat het nummer snel
uitverkocht zou zijn.
Na verloop van tijd werd Michael Jackson King of Pop genoemd.
Michael Jackson was soms ook zelf opdrachtgever.
Zo gaf hij aan Norman Oak in 1995 de opdracht een portret van hem te
schilderen. Dit portret zie je op afbeelding 11.
Als voorbeeld diende het staatsieportret dat Hans Holbein in de zestiende
eeuw maakte van een Engelse koning. Dit portret zie je op afbeelding 12.
2p 29 Vergelijk afbeelding 11 en 12.
Het portret van de Engelse koning is een staatsieportret: hij ziet er
koninklijk en statig uit.
Het portret van Michael Jackson lijkt ook een staatsieportret.
-> Noem twee aspecten van de voorstelling waardoor het portret van
Michael Jackson een staatsieportret lijkt.
1p 30 Bekijk afbeelding 11.
-> Geef een beweegreden die Michael Jackson kan hebben gehad om
zich koninklijk te laten portretteren.
GT-0600-a-14-2-o 7/10 lees verder ►►►

### Pagina 8

Michael Jackson nodigde in 1997 Harry Benson uit op zijn landgoed
*Neverland* om een reportage over hem te maken.
Harry Benson is een bekend fotograaf.

Op afbeelding 13 zie je één van de foto's van Michael Jackson die
Benson op *Neverland* maakte.

2p 31 Bekijk afbeelding 13.
De zetel lijkt op een koninklijke troon.
→ Noem twee kenmerken die bijdragen aan deze indruk.

2p 32 Vergelijk afbeelding 11 en 13.
In vergelijking met het staatsieportret op afbeelding 11 is de foto op
afbeelding 13 weinig koninklijk of statig.
→ Noem twee kenmerken waardoor de foto weinig koninklijk of statig is.

Uit respect voor de natuur

De meeste indianenstammen hebben een eigen totempaal.
Een totempaal is een boomstam waaruit 'totems' zijn gesneden.
Totems zijn mens- en dierfiguren; deze zijn meestal verticaal geordend.
Een totempaal speelt een belangrijke rol in het leven van de stam.

Op afbeelding 14 zie je een totempaal, gesneden door de Canadese
beeldhouwer Tony Hunt, zelf indiaan.

De paal staat in de openlucht en bestaat uit drie totems.

Bovenaan zie je een adelaar en daaronder een beer.
De beer houdt een mensfiguur vast.

2p 33 Bekijk afbeelding 14.
Van de totems valt de adelaar het meeste op.
→ Noem twee aspecten van de vormgeving waardoor de adelaar het
meeste opvat en geef bij elk aspect een korte toelichting.

2p 34 Bekijk afbeelding 14.
De totems vormen een eenheid.
→ Leg uit hoe met de aspecten vorm en ordening eenheid in de totems
is bereikt.

GT-0600-a-14-2-o 8 / 10 lees verder ►►►

### Pagina 9

1p 35 Bekijk afbeelding 14.
In deze totempal lijken de dieren belangrijker dan de mens.
→ Geef voor deze bewering een argument.

De totempal op afbeelding 14 werd in 1988 gemaakt.
Het is een kopie van een totempal uit 1900. Het origineel bevindt zich in
een museum.

2p 36 Bekijk afbeelding 14.
→ Geef twee redenen waarom oude totempalen in musea worden
geplaatst.

In 2011 maakte Marianne van Heeswijk een kunstwerk in opdracht van de
Afvalstoffendienst 's-Hertogenbosch. Ze noemt het Totem AfvalDienst.
Het is opgebouwd uit afgedankte voorwerpen.
Op afbeelding 15 zie je het kunstwerk.

3p 37 Vergelijk afbeelding 14 en 15.
De totempalen vertonen verschillen.
→ Noem er drie. Betrek in je antwoorden beide totempalen.

1p 38 Vergelijk afbeelding 14 en 15.
De totempalen vertonen ook overeenkomsten.
→ Noem er een.

3p 39 Bekijk afbeelding 15.
Van Heeswijk gebruikte voor dit werk vooral afgedankte voorwerpen.
→ Geef drie voorbeelden van afgedankte voorwerpen.

2p 40 Bekijk afbeelding 15.
Van Heeswijk omschrijft de afgedankte voorwerpen als 'stille getuigen van
het verleden'.
→ Leg uit wat Van Heeswijk met deze omschrijving bedoelt.

1p 41 Bekijk afbeelding 15.
Het werk is een
A assemblage.
B collage.
C ready-made.

Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.

GT-0600-a-14-2-0
9 / 10
lees verder ►►►


### Pagina 10

2p 42 Vergelijk afbeelding 14 en 15.
Beide totempalen tonen respect voor de natuur.
→ Leg uit hoe de totemdpaal op afbeelding 14 dat doet en leg dit ook uit
voor de totemdpaal op afbeelding 15.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.

GT-0600-a-14-2-0 10 / 10 einde