# Eindexamen Beeldende vakken VMBO-GL/TL 2014 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/beeldende-vakken-vmbo-gl-tl/2014/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

### Vraag 37 – Opgave 37

### Vraag 38 – Opgave 38

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-GL en TL
2014
tijd vak 1
dinsdag 13 mei
9.00 - 11.00 uur
[FIGUUR: Zwarte balk met witte tekst "beeldende vakken CSE GL en TL"]
Bij dit examen horen twee bijlagen (een kleurenbijlage en een zwart-wit bijlage).
Dit examen bestaat uit 38 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 71 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden.
GT-0600-a-14-1-o

### Pagina 2

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

Zo sterk als een leeuw

[FIGUUR: Herakles is afgebeeld in gevecht met een leeuw.]
Herakles is een halfgod en held uit de Griekse mythologie.
Hij is vooral bekend om zijn kracht, moed en macht.

Op afbeelding 1 zie je Herakles in gevecht met een leeuw.

3p 1 Bekijk afbeelding 1.
Het lijkt erop dat Herakles het gevecht wint.
→ Leg aan de hand van drie kenmerken uit dat hij het gevecht lijkt te
winnen.

[FIGUUR: Afbeelding van Herakles met de kop en huid van een leeuw.]
Bij alle volgende gevechten tooide Herakles zich met de kop en de huid
van de leeuw die hij overwonnen had.

Op afbeelding 2 zie je een schildering van zo’n gevecht.

1p 2 Bekijk afbeelding 2.
Door zich te tooien met de kop en de huid van de leeuw voelde Herakles
zich krachtig.
→ Leg uit dat Herakles zich door de leeuwenkop en -huid krachtig
voelde.

2p 3 Bekijk afbeelding 2.
De leeuwenkop en -huid van Herakles hadden ook effect op zijn
tegenstanders.
→ Noem twee effecten die Herakles met deze tooi bij zijn tegenstanders
hoopte te bereiken.

[FIGUUR: Een buste van een keizer uit het oude Rome, afgebeeld met een leeuwenkop en -huid.]
Op afbeelding 3 zie je een gedeelte van een buste van een keizer uit het
oude Rome. Hij is gehuld in een leeuwenkop en -huid.

2p 4 Bekijk afbeelding 3.
De keizer maakt een krachtige indruk.
→ Noem twee kenmerken die bijdragen aan deze indruk.

GT-0600-a-14-1-o 2 / 10 lees verder ► ► ►

### Pagina 3

1p 5 Bekijk afbeelding 3.
Zeer waarschijnlijk vocht de keizer zelf nooit met een leeuw.
→ Leg uit waarom deze keizer zich toch als Herakles liet portretteren.

De leeuw wordt wel de koning van de dierenwereld genoemd: hij is het
krachtigste dier.
Deze kracht is de belangrijkste reden waarom hij in veel wapens en logo's
voorkomt, zoals bijvoorbeeld in het rijkswapen van Nederland en in het
logo van de KNVB, de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond.
Het rijkswapen zie je op afbeelding 4, het logo van de KNVB op
afbeelding 5.

3p 6 Bekijk afbeelding 4.
De voorstelling in dit wapen verbeeldt kracht.
→ Noem drie aspecten van de voorstelling van de drie leeuwen die
bijdragen aan de verbeelding van kracht.

2p 7 Bekijk afbeelding 4.
Het aspect ordening versterkt de kracht in het wapen.
→ Benoem de ordening van dit wapen en leg uit hoe deze ordening de
kracht versterkt.

2p 8 Vergelijk afbeelding 4 en 5.
In vergelijking met de leeuwen op afbeelding 4 is de leeuw op
afbeelding 5 sterk vereenvoudigd.
→ Noem een aspect van de vormgeving waaraan je deze
vereenvoudiging ziet en geef bij dat aspect een korte toelichting.

1p 9 Bekijk afbeelding 5.
→ Breng de vereenvoudiging van de leeuw in verband met de functie van
een logo.

De manen van de leeuw op afbeelding 5 worden in dit logo verbeeld door
elf oranje elementen.
Op de shirts van de spelers van het Nederlands elftal staat dit logo.

1p 10 Bekijk afbeelding 5.
Het logo van de KNVB is zo opgebouwd dat het verwijst naar de eenheid
van het Nederlandse elftal.
→ Leg uit op welke manier de leeuwenkop in het logo verwijst naar de
eenheid van het Nederlandse voetbalelftal.
GT-0600-a-14-1-o 3 / 10 lees verder 

### Pagina 4

In 2008 bracht de firma Blokker in het kader van het Europees
Kampioenschap Voetbal het brulshirt op de markt.

Het is een shirt met aan de voorkant een flap waarop een leeuwenkop
zichtbaar is. Als je de flap optilt zie je zijn opengesperde bek.

Op afbeelding 6 en 7 zie je dit shirt.

11 Bekijk afbeelding 7.
De opengesperde bek maakt een gevaarlijke indruk vanwege het
A clair-obscur.
B decoratieve karakter.
C realistische karakter.

12 Vergelijk afbeelding 1, 2, 3, 4, 5, 6 en 7.
De leeuwen op afbeelding 1, 2 en 3 verwijzen elk naar de kracht van
één persoon.
De leeuwen op afbeelding 4 en 5 en de leeuw op afbeelding 6 en 7
verwijzen elk naar de kracht van een specifieke groep.
→ Noem de groep mensen waar de leeuwen op afbeelding 4 naar
verwijzen.
13 Noem de groep mensen waar de leeuw op afbeelding 5 naar verwijst.
1p 14 Noem de groep mensen waarvoor het shirt van afbeelding 6 en 7 is
ontworpen.

Macht en Pracht

Het voormalig stadhuis van Amsterdam, tegenwoordig het Paleis op de
Dam, dateert van onze Gouden Eeuw.
Het werd ontworpen door de architect Jacob van Campen.
Op afbeelding 8 zie je de voorgevel van het stadhuis.

De architect kreeg de opdracht een stadhuis als een indrukwekkend
gebouw te ontwerpen.
Van Campen paste daarom een aantal klassieke bouwelementen toe.

15 Bekijk afbeelding 8.
→ Geef drie voorbeelden van klassieke bouwelementen die je in de gevel
op afbeelding 8 aantreft.

16 Noem vier kenmerken die van het stadhuis een indrukwekkend gebouw
maken.

GT-0600-a-14-1-0 4/10 lees verder

### Pagina 5

Op afbeelding 9 zie je een gedeelte van het reliëf dat zich aan de
achtergevel bevindt. In de zwart-wit bijlage zie je een iets van dit reliëf.
In het midden zie je een vrouwfiguur, Vrouwe Amsterdam, die de stad
Amsterdam symboliseert.

2p 17 Bekijk afbeelding 9 en de figuur in de zwart-wit bijlage.
Vrouwe Amsterdam wordt op dit reliëf als de belangrijkste figuur verbeeld.
→ Noem van deze vrouwfiguur twee aspecten van de voorstelling
waardoor zij als belangrijkste figuur is verbeeld.

3p 18 Noem drie kenmerken van de overige figuren waardoor de vrouwfiguur
de belangrijkste figuur op dit reliëf is.

[FIGUUR: Een tekstvak met de tekst: Amsterdam is een stad die sinds de Gouden Eeuw veel overzeese handel drijft met verre landen.]

3p 19 Bekijk afbeelding 9 en de figuur in de zwart-wit bijlage.
→ Noem van dit reliëf drie aspecten van de voorstelling die verwijzen
naar verre landen of naar overzeese handel.

1p 20 Breng de positie van Vrouwe Amsterdam en de verwijzing naar verre
landen in verband met het imago dat de stad Amsterdam destijds wilde
uitdragen.

[FIGUUR: Een tekstvak met de tekst: Op afbeelding 11 (let op: linksboven op het afbeeldingenblad) zie je de
Burgerzaal, een van de zalen van het stadhuis.
Op afbeelding 10 (let op: rechtsboven op het afbeeldingenblad) zie je een
beeld dat zich in deze zaal bevindt. Het is Atlas, een figuur uit de Griekse
mythologie. Hij draagt de sterrenhemel.]

4p 21 Bekijk afbeelding 11.
Net zoals het exterieur is ook het interieur indrukwekkend.
→ Noem twee aspecten van de vormgeving waardoor deze zaal
indrukwekkend is. Geef bij elk aspect een korte toelichting.

GT-0600-a-14-1-o 5 / 10 lees verder ►►►

### Pagina 6

Op afbeelding 12 zie je een tekening van de vloer van de Burgerzaal van het stadhuis. De marmeren vloer is ingelegd met de twee halfronden van de aarde en met de sterrenhemel, dit laatste als een verwijzing naar het heelal.
Op afbeelding 13 zie je de Burgerzaal met een tapijt dat in 1996 door Ria van Eyk werd ontworpen.

1p 22 Bekijk afbeelding 10, 12 en 13.
De voorstelling van het tapijt verwijst naar de zaal.
→ Geef een argument voor deze bewering.

2p 23 Het tapijt bestaat uit meerdere delen.
→ Geef hiervoor twee praktische redenen.

1p 24 Van Eijk kreeg voor dit tapijt een duidelijk omschreven opdracht. Het werkproces dat zij doorliep kenmerkt zich onder meer door een
A brede oriëntatiefase.
B diep en samenhangend beeldend onderzoek.

GT-0600-a-14-1-o 6 / 10 lees verder ► ► ►

### Pagina 7

In de spotlights

Na een renovatie werd in 2010 het DeLaMar Theater in Amsterdam heropend.
Ter gelegenheid van deze opening werd een fotocollectie samengesteld.
Deze collectie moest een eerbetoon worden aan het theater.
Een aantal bekende fotografen kreeg de opdracht om foto’s te maken binnen het thema theater.
ledere fotograaf kreeg een eigen subthema.
De foto’s hangen in de gangen, de trappenhuizen en in de foyer van het theater.

Een van die fotografen is Koos Breukel.
Hij kreeg als opdracht Nederlandse acteurs te portretteren.
Op afbeelding 14 zie je het portret dat Breukel maakte van Paul de Leeuw.
Op afbeelding 15 zie je foto’s die hij van andere acteurs maakte.

2p 25 Bekijk afbeelding 14.
Het portret heeft een sober karakter.
Noem één aspect van de vormgeving dat bijdraagt aan dit karakter
en geef bij dit aspect een korte toelichting.

4p 26 Bekijk afbeelding 15.
De foto’s vormen een serie.
Noem vier kenmerken waardoor deze foto’s een serie vormen.

GT-0600-a-14-1-o 7 / 10 lees verder ► ► ►

### Pagina 8

Erwin Olaf kreeg de opdracht foto's te maken die verwijzen naar
beroemde toneelstukken.
Op afbeelding 16 zie je een van de geënsceneerde foto's die Olaf voor
DeLaMar maakte.
Links op de foto zie je Paul de Leeuw, op de voorgrond Waldemar
Torenstra. Op de trap zie je Georgina Verbaan en achter de kassa Sanne
Wallis de Vries.

3p 27 Bekijk afbeelding 16.
Voor het maken van deze foto moesten veel voorbereidingen getroffen
worden.
→ Noem drie voorbereidingen die ter plekke voor deze foto getroffen
moesten worden.

3p 28 Bekijk afbeelding 16.
Waldemar Torenstra valt in de foto het meeste op.
→ Noem drie kenmerken waardoor hij opvalt.

1p 29 Bekijk afbeelding 14.
→ Welk van de begrippen past in onderstaande zin?
– dynamisch
– monochroom
– polychroom
– statisch
De ordening van afbeelding 14 is ....................................................

1p 30 Bekijk afbeelding 16.
Welk van de begrippen past in onderstaande zin?
– dynamisch
– monochroom
– polychroom
– statisch
Het kleurgebruik op afbeelding 16 is ..............................................

3p 31 Eeuwenlang werden portretten door schilders gemaakt.
Er werd hier echter gekozen voor fotografie.
→ Noem drie mogelijke redenen waarom er voor fotografie is gekozen.

1p 32 Vergelijk afbeelding 14 en 16.
Met dit werk staan niet alleen de acteurs, maar ook de fotografen in de
spotlights.
→ Leg uit dat met dit werk ook de fotografen in de spotlights staan.

GT-0600-a-14-1-o
8/10
lees verder

### Pagina 9

Een $\star \star \star \star \star$ diadeem

Ons Koninklijk Huis bezit een kostbare collectie juwelen.
Bij officiële gelegenheden draagt een vrouwelijk lid van het Koninklijk Huis
vaak een sieraad dat is samengesteld uit juwelen van deze collectie.

Op afbeelding 17 zie je prinses Beatrix na haar inhuldiging als koningin,
met een diadeem als hoofdsieraad.

Op afbeelding 18 zie je Máxima Zegrreguieta op haar bruiloft.
Op die dag droeg zij een diadeem dat was opgebouwd uit juwelen van de
koninklijke collectie.

Dit diadeem zie je op afbeelding 19.

1p 33 Bekijk afbeelding 19.
Dit diadeem is kostbaar, onder meer door de toegepaste materialen.
$\rightarrow$ Noem nog een kenmerk waardoor dit diadeem kostbaar is.

Het diadeem op afbeelding 18 is niet helemaal hetzelfde als het diadeem
op afbeelding 17: de vijf parels van het diadeem op afbeelding 17 werden
vervangen door vijf sterren.

2p 34 Bekijk afbeelding 17, 18 en 19.
$\rightarrow$ Noem twee voordelen van een collectie juwelen zoals deze, die steeds
nieuwe combinaties van sieraden mogelijk maakt.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
GT-0600-a-14-1-0 9 / 10 lees verder ►►►

### Pagina 10

In 2001 schreef Museum het Kruithuis in 's-Hertogenbosch een
ontwerpwedstrijd uit: Een diadeem voor Máxima.
De opdracht luidde: ontwerp een diadeem waarin een visie op het
hedendaags koningschap en op de betekenis van het koninklijk diadeem
wordt verbeeld.

Ted Noten won de wedstrijd.
Een kant-en-klare helm vormde zijn uitgangsmateriaal.

Zijn inzending bestond uit twee delen: een zilverkleurige helm met een
uitneembaar diadeem.

Op afbeelding 20 zie je de helm met daarin het diadeem; afbeelding 21
toont helm en diadeem afzonderlijk en op afbeelding 22 zie je alleen het
diadeem.

1p 35 Vergelijk afbeelding 19 en 22.
Het diadeem op afbeelding 19 komt overeen met het diadeem op
afbeelding 22 in de
A hanteringswijze.
B ordening.

Uit het diadeem zaagde Noten vijf silhouetten van vorstinnen.
Centraal in het diadeem zie je het silhouet van de toenmalige koningin,
onze huidige prinses Beatrix.
De andere silhouetten verbeelden voormalige koninginnen.

1p 36 Bekijk afbeelding 21 en 22.
De belangrijkste positie wordt ingenomen door onze toenmalige koningin.
→ Geef een argument voor de positie die zij in dit diadeem inneemt.

1p 37 Bekijk afbeelding 20 en 21.
Dit object verwijst naar bescherming
→ Leg aan de hand van een aspect van de vormgeving uit hoe dit object
naar bescherming verwijst

1p 38 Bekijk afbeelding 20, 21 en 22.
Met dit object levert Noten een grappig commentaar.
→ Geef één argument voor deze bewering.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
GT-0600-a-14-1-0
10 / 10
einde