# Eindexamen Beeldende vakken VMBO-GL/TL 2012 tijdvak 1
> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/beeldende-vakken-vmbo-gl-tl/2012/tijdvak-1
## Vragen in dit examen
### Vraag 1 – Opgave 1
### Vraag 2 – Opgave 2
### Vraag 3 – Opgave 3
### Vraag 4 – Opgave 4
### Vraag 5 – Opgave 5
### Vraag 6 – Opgave 6
### Vraag 7 – Opgave 7
### Vraag 8 – Opgave 8
### Vraag 9 – Opgave 9
### Vraag 10 – Opgave 10
### Vraag 11 – Opgave 11
### Vraag 12 – Opgave 12
### Vraag 13 – Opgave 13
### Vraag 14 – Opgave 14
### Vraag 15 – Opgave 15
### Vraag 16 – Opgave 16
### Vraag 17 – Opgave 17
### Vraag 18 – Opgave 18
### Vraag 19 – Opgave 19
### Vraag 20 – Opgave 20
### Vraag 21 – Opgave 21
### Vraag 22 – Opgave 22
### Vraag 23 – Opgave 23
### Vraag 24 – Opgave 24
### Vraag 25 – Opgave 25
### Vraag 26 – Opgave 26
### Vraag 27 – Opgave 27
### Vraag 28 – Opgave 28
### Vraag 29 – Opgave 29
### Vraag 30 – Opgave 30
### Vraag 31 – Opgave 31
### Vraag 32 – Opgave 32
### Vraag 33 – Opgave 33
### Vraag 34 – Opgave 34
### Vraag 35 – Opgave 35
### Vraag 36 – Opgave 36
## Opgaven (tekst van het examen)
### Pagina 1
Examen VMBO-GL en TL
2012
tijdvak 1
woensdag 16 mei
9.00 - 11.00 uur
[FIGUUR: Zwarte balk met tekst in witte letters] beelende vakken CSE GL en TL
Bij dit examen horen twee bijlagen (een kleurenbijlage en een zwart-wit bijlage).
Dit examen bestaat uit 36 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 73 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord
worden.
GT-0600-a-12-1-0
### Pagina 2
Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer
dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling
meegeteld.
Paradijzen
Al duizenden jaren verlangen mensen naar paradijzen waar het leven vredig en
ontspannen is. Meestal bevindt zich zo'n plek in de vrije en ongerepte natuur.
Er zijn veel kunstenaars die paradijselijke voorstellingen schilderden.
Jan Brueghel de Oudere is een van hen. Op afbeelding 1 zie je *Het Paradijs*,
geïnspireerd op het scheppingsverhaal uit de bijbel, dat hij in 1620 schilderde.
4p 1 Bekijk afbeelding 1.
Het landschap heeft een paradijselijk karakter.
→ Geef voor deze bewering vier argumenten.
1p 2 Bekijk afbeelding 1.
In dit schilderij is plasticiteit gesuggereerd, onder meer in de dieren.
→ Noem een manier waarop in de dieren plasticiteit is gesuggereerd.
3p 3 Bekijk afbeelding 1.
In dit schilderij is ook diepte gesuggereerd.
→ Noem drie manieren waarop in het landschap diepte is gesuggereerd.
Aan het eind van de negentiende eeuw ontvluchtte de Franse schilder Paul
Gauguin Frankrijk. Hij was op zoek naar een paradijselijke omgeving en vond
die uiteindelijk op Tahiti.
Op afbeelding 2 zie je *Landschap met Pauwen* dat hij in 1892 op Tahiti
schilderde.
2p 4 Vergelijk afbeelding 1 en 2.
In vergelijking met het paradijs op afbeelding 1 heeft het schilderij op
afbeelding 2 een tropische sfeer.
→ Noem twee kenmerken van het schilderij op afbeelding 2 die bijdragen aan
de tropische sfeer.
GT-0600-a-12-1-o
2
lees verder
### Pagina 3
1p 5 Vergelijk afbeelding 1 en 2.
In vergelijking met het schilderij op afbeelding 1 maakt het schilderij op
afbeelding 2 een vlakke indruk.
→ Licht het vlakke karakter van afbeelding 2 toe aan de hand van het
kleurgebruik.
1p 6 Vergelijk afbeelding 1 en 2.
→ Schrijf de onderstaande zin over en vul het juiste woord in op het
stippellijntje. Kies uit de woorden ‘grof’ en ‘verfijnd’.
In vergelijking met de hanteringswijze van Gauguin is de hanteringswijze
van Breughel de Oudere .........
1p 7 Vergelijk afbeelding 1 en 2.
→ Welk van de twee schilderijen benadert jouw beeld van een paradijs?
Beargumenteer je antwoord.
Binnen en buiten de perken
Stadhouder Willem III liet aan het eind van de zeventiende eeuw op de Veluwe
Het Loo aanleggen. Het bestaat uit een paleis met daarachter een grote tuin.
Op afbeelding 3 zie je een foto van deze tuin en op afbeelding 4 een
ontwerptekening.
4p 8 Bekijk afbeelding 3 en 4.
Voor deze paleistuin vormde de Franse baroktuin het voorbeeld.
→ Noem van de tuin vier kenmerken die je ook aantreft in een Franse
baroktuin.
2p 9 Bekijk afbeelding 3 en 4.
De strenge vormen van de Franse baroktuin kun je vergelijken met de strenge
wijze waarop koningen en keizers in die tijd regeerden.
→ Geef voor deze vergelijking een argument.
GT-0600-a-12-1-o 3 lees verder ►►►
### Pagina 4
In de zwart-wit bijlage zie je een zeventiende-eeuwse prent van Het Loo.
Deze prent laat goed zien hoe groot en kostbaar paleis en tuin zijn.
2p 10 Bekijk de prent in de zwart-wit bijlage.
$\rightarrow$ Noem twee aspecten van de vormgeving van de prent waarmee het grote
formaat en/of het kostbare karakter van paleis en tuin zijn verbeeld.
De prent in de zwart-wit bijlage werd in grote oplage gedrukt met het doel deze
onder alle vorstenhuizen van Europa te verspreiden.
2p 11 $\rightarrow$ Noem twee bedoelingen die stadhouder Willem III mogelijk heeft gehad om
deze prent onder Europese vorstenhuizen te verspreiden.
In de negentiende eeuw ontstond er in de grote steden in Europa en Amerika
een grote behoefte aan stadsparken. In die eeuw werd in Amsterdam ook
Het Vondelpark aangelegd, naar een ontwerp van de gebroeders Zocher.
Op afbeelding 5 zie je een plattegrond van dit park. Op figuur 1 zie je een prent
van dit park en op figuur 2 een foto. Prent en foto dateren van omstreeks 1900.
figuur 1 figuur 2
[FIGUUR: Figuur 1 toont een zwart-wit gravure van een winterscène in een park met veel mensen die schaatsen op een bevroren wateroppervlak. Er zijn bomen, bruggen en gebouwen op de achtergrond. Figuur 2 toont een zwart-wit foto van een park met een groep mensen die langs een straat lopen, met een groot gebouw op de achtergrond.]
3p 12 $\rightarrow$ Noem drie redenen die gemeenten destijds hadden om parken aan te
leggen.
GT-0600-a-12-1-o 4 lees verder ►►►
### Pagina 5
Het Vondelpark is toegankelijk voor iedereen. Het Loo was in de zeventiende
eeuw slechts toegankelijk voor een heel beperkte groep.
1p 13 Tot welke laag van de samenleving behoorden de mensen die in de
zeventiende eeuw op Het Loo welkom waren?
Het Vondelpark werd aangelegd in de Engelse landschapsstijl.
Op afbeelding 6 zie je foto's van drie locaties in het park.
4p 14 Bekijk afbeelding 5 en 6.
Noem vier kenmerken van Het Vondelpark die gebaseerd zijn op de Engelse
landschapsstijl.
Belangrijk uitgangspunt bij het ontwerpen van een park in de Engelse
landschapsstijl was de bezoeker het gevoel te geven in de ‘vrije natuur’ te zijn.
1p 15 Bekijk afbeelding 5 en 6 en figuur 1 en 2.
Ben je van mening dat Het Vondelpark de bezoeker het gevoel gaf in de vrije
natuur te zijn? Beargumenteer je antwoord.
Op afbeelding 7 zie je drie foto's die onlangs in Het Vondelpark werden
gemaakt.
3p 16 Bekijk afbeelding 7.
Tegenwoordig wordt het park ook voor andere activiteiten gebruikt dan waarvoor
het in de negentiende eeuw werd aangelegd.
Geef drie voorbeelden van hedendaagse activiteiten.
GT-0600-a-12-1-o 5 lees verder ► ► ►
### Pagina 6
De laatste jaren zijn er over de hele wereld mensen actief die stiekem
bloemperken aanleggen in de openbare ruimte. Een van de eersten die dat deed
was Richard Reynolds.
Op figuur 3 zie je hem bij het illegaal aanleggen van een perk.
figuur 3
[FIGUUR: Een zwart-witfoto van een man met krullend haar en een geruit hemd die midden in de nacht een plant met grote bloemen in de berm zet. Op de achtergrond is een auto te zien met bewegingsonscherpte, wat aangeeft dat deze voorbij rijdt.]
2p 17 Reynolds wilde de leefbaarheid van zijn buurt vergroten.
→ Noem twee effecten van bloemperken waardoor deze de leefbaarheid van
een buurt kunnen vergroten.
Reynolds’ enthousiasme stak vele anderen aan: over de gehele wereld
ontstonden groepjes die zich tot doel stellen hun woonomgeving op te fleuren.
Deze groepjes noemen zich guerrillatuiniers.
2p 18 Bekijk figuur 3.
Guerrillatuiniers maken - in tegenstelling tot guerrillastrijders - geen
slachtoffers en ze zijn ook niet geweldddadig.
Toch is de term guerrilla op hen van toepassing.
→ Noem twee kenmerken van guerrillastrijders die ook van toepassing zijn op
guerrillatuiniers.
GT-0600-a-12-1-o 6 lees verder ►►►
### Pagina 7
3p 19 Vergelijk afbeelding 3 tot en met 7, figuur 1, 2 en 3 en de figuur in de zwart-wit bijlage.
Paleizen zoals Het Loo, parken zoals Het Vondelpark en guerrillatuardens worden vanuit zeer verschillende visies ontworpen en aangelegd.
→ Vul elk van onderstaande zinnen aan met een van de drie volgende woorden: anarchistische / aristocratische / democratische.
Doe het zo:
Neem de drie zinnen over en vul de juiste woorden in.
Het Loo werd aangelegd vanuit een .............................................................................................................................................................................. visie.
Het Vondelpark werd aangelegd vanuit een .......................................................................................................................................................................... visie.
Een guerrillatuin wordt aangelegd vanuit een ........................................................................................................................................................................... visie.
Bomen over bomen
De Italiaanse beeldhouwer Guiseppe Penone maakt sculpturen die verwijzen naar de groei van bomen.
Op figuur 4 zie je een tekening die Penone in 1969 maakte.
In deze tekening verwijst hij enerzijds naar houten planken, anderzijds naar het groeien van bomen.
figuur 4
[FIGUUR: Een tekening van houtblokken opgestapeld, met de nerven van het hout zichtbaar aan de bovenkant van de blokken.]
2p 20 Bekijk figuur 4.
→ Noem twee kenmerken van de tekening die verwijzen naar de groei van bomen.
GT-0600-a-12-1-o 7 lees verder ►►►
### Pagina 8
1p 21 Bekijk figuur 4.
Figuur 4 is een tekening in lijn.
→ Leg uit dat een tekening in lijn een geschikte techniek is om bomen en/of planken te verbeelden.
Op afbeelding 8 zie je Boomrivier, een werk van Penone uit 1987; op afbeelding 9 zie je er een detail van.
2p 22 Bekijk afbeelding 8 en 9.
→ Noem van het werk twee kenmerken die naar een rivier verwijzen.
Op afbeelding 10 zie je Het herhalen van het bos, een werk van Penone uit 1969.
2p 23 Bekijk afbeelding 10.
→ Noem twee manieren waarop Penone hier ‘het bos herhaalt’.
1p 24 Bekijk afbeelding 8, 9 en 10.
Penone heeft deze beelden alleen kunnen maken door heel voorzichtig te werk te gaan.
→ Leg uit dat Penone zeer voorzichtig te werk moest gaan.
Op afbeelding 11 zie je een gedeelte van een werk van de Nederlandse beeldhouwer Tom Claassen. Het dateert van 2001.
De titel van het werk is Achttien liggende houten mannen. Het werk is vervaardigd van boomstammen.
1p 25 Bekijk afbeelding 11.
Claassen verwijst - zo zegt hij zelf - in dit werk naar een slagveld.
→ Licht deze verwijzing toe.
GT-0600-a-12-1-o 8 lees verder ►►►
### Pagina 9
Op figuur 5 zie je een constructietekening die Claassen van een van de achttien mannen maakte.
figuur 5
[FIGUUR: Schematische tekening van een constructie met twee figuren die waarschijnlijk mensen voorstellen.]
2p 26 Bekijk afbeelding 11 en figuur 5.
Van alle boomstammen verwijderde Claassen de bast.
→ Noem nog twee handelingen die Claassen heeft verricht om een
boomstam een man te maken.
1p 27 Vergelijk afbeelding 8, 9, 10 en 11.
In vergelijking met het werk op afbeelding 8, 9 en 10 dat je verfijnd kunt
noemen, is het karakter van het werk op afbeelding 11 robuust.
→ Geef één argument voor de bewering dat het werk op afbeelding 11 robuust
is.
Op afbeelding 12 zie je een van de achttien mannen, gefotografeerd in 2010;
bijna tien jaar nadat ze in de buitenlucht werden geplaatst.
2p 28 Bekijk afbeelding 12.
Je kunt zien dat de tijd het werk heeft aangetast.
→ Geef twee voorbeelden van aantastingen.
1p 29 Bekijk afbeelding 8, 9, 10, 11 en 12.
→ Leg uit hoe Penone in zijn werk verwijst naar de kracht van de natuur.
1p 30 → Leg uit hoe Claassen in zijn werk verwijst naar de kracht van de natuur.
GT-0600-a-12-1-o
9
lees verder ►►►
### Pagina 10
Zitten in het groen
De Spaanse architect Antoni Gaudí ontwierp rond 1900 voor Barcelona op een heuvelachtig terrein *Park Güell*.
Midden in dit park bevindt zich tegen een helling een groot plein.
Dit plein is gedeeltelijk ommuurd. Een deel van de muur is zó vormgegeven dat
je er op kunt zitten: het is een zogenaamde muurbank.
Op afbeelding 13 zie je het plein en op afbeelding 14 en 15 de muurbank die
zich boven de rij zuilen bevindt. De muurbank is bekleed met mozaïek.
Afbeelding 16 toont een detail van de bank.
3p 31 Bekijk afbeelding 16.
In het mozaïek wordt verwezen naar de natuur.
$\rightarrow$ Noem drie kenmerken die verwijzen naar de natuur.
2p 32 Bekijk afbeelding 13, 14 en 15.
De muurbank volgt de slingerende vorm van het plein.
$\rightarrow$ Noem twee effecten van de slingerende vorm van de muurbank.
Betrek in je antwoord ook de bezoekers die op de bank plaats kunnen
nemen.
In 2009 ontving Anouk Vogel van de gemeente Amsterdam de opdracht om
parkmeubilair voor *Het Vondelpark* te ontwerpen. Zij ontwierp onder meer een
bank. In 2011 werd de eerste bank in het park geplaatst.
Op afbeelding 17 zie je deze bank. Zitting en rugleuning zijn gemaakt van
houten delen die aan weerszijden in gietijzeren zijstukken zijn gemonteerd.
4p 33 Vergelijk afbeelding 14, 15, 16 en 17.
De bank van Gaudí vertoont een aantal verschillen met de bank van Vogel.
$\rightarrow$ Noem vier verschillen tussen de bank van Gaudí *en* die van Vogel.
Betrek in je antwoord beide banken.
GT-0600-a-12-1-o 10 lees verder ►►►
### Pagina 11
Vogel ontwierp verschillende zijsteunen voor de bank. Ze maakte die variaties
om de banken aan te laten sluiten aan de verschillende plekken in het park.
Op afbeelding 18 en 19 zie je twee van die variaties.
2p 34 Bekijk afbeelding 18 en 19.
Het zijstuk op afbeelding 18 heeft Vogel ontworpen voor een andere plek in het
park dan het zijstuk op afbeelding 19.
→ Leg dit uit.
Betrek in je antwoord het zijstuk van afbeelding 18 en dat van afbeelding 19.
In 1999 werd de Nederlandse vormgever Jurgen Bey benaderd een bijdrage te
leveren aan de herinrichting van het zeventiende-eeuwse Duitse landgoed
*Oraniënbaum*, bestaande uit een landhuis en een park.
Op afbeelding 20 zie je de *Boomstambank* die hij voor het park *Oraniënbaum*
ontwierp. Dit object bestaat uit een boomstam waarop hij bronzen afgietsels
bevestigde.
1p 35 Bekijk afbeelding 20.
In dit object verwijst Bey onder meer naar het oude landhuis dat zich op dit
landgoed bevindt.
→ Geef voor deze bewering een argument.
3p 36 Vergelijk afbeelding 14, 17 en 20.
In vergelijking met de banken van Gaudí en Vogel is het object van Bey een
weinig functioneel zitmeubel.
→ Geef drie argumenten voor de bewering dat de bank van Bey weinig
functioneel is.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
GT-0600-a-12-1-o 11 einde ■