# Eindexamen Beeldende vakken VMBO-GL/TL 2011 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/beeldende-vakken-vmbo-gl-tl/2011/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-GL en TL
2011
tijdvak 1
dinsdag 17 mei
9.00 - 11.00 uur
beeldende vakken CSE GL en TL

Bij dit examen hoort een bijlage.
Achter dit examen is een erratum opgenomen.

Dit examen bestaat uit 36 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal punten 68 te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord kunnen worden.

GT-0600-a-11-1-0

### Pagina 2

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer
dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling
meegeteld.

(Over)moedig

Op afbeelding 1 zie je De val van Icarus, een schets van de Vlaamse kunstenaar
Peter Paul Rubens uit 1637. De figuur rechts is Icarus, links zie je Daedalus, zijn
vader. Icarus en Daedalus zijn mythische figuren uit de Griekse Oudheid.

4p 1 Bekijk afbeelding 1.
Rubens heeft hier een dramatisch moment uit het verhaal over Icarus verbeeld,
namelijk het moment dat zijn vleugels van was smelten en hij dus niet meer kan
vliegen. Je ziet dat hij neerstort.
Noem vier kenmerken van de figuur van Icarus waarmee dramatiek is
verbeeld.

1p 2 Bekijk afbeelding 1.
De aanwezigheid van de vader versterkt de dramatiek.
Leg uit hoe zijn aanwezigheid de dramatiek versterkt.

3p 3 Bekijk afbeelding 1.
De dramatiek wordt versterkt door de vormgeving.
Noem drie aspecten van de vormgeving die de dramatiek versterken.

Op afbeelding 2 zie je Icarus, een collage van de Franse kunstenaar
Henri Matisse uit 1943.

2p 4 Vergelijk afbeelding 1 en 2.
In vergelijking met de Icarus op afbeelding 1 lijkt de Icarus op afbeelding 2
eerder rustig te zweven dan neer te storten.
Noem twee kenmerken waardoor de figuur op afbeelding 2 lijkt te zweven.

3p 5 Vergelijk afbeelding 1 en 2.
In vergelijking met afbeelding 1 is de sfeer op afbeelding 2 rustig.
Noem van afbeelding 2 drie aspecten van de vormgeving die bijdragen aan
de rustige sfeer.

GT-0600-a-11-1-0 2 lees verder ►►►

### Pagina 3

Op afbeelding 3 zie je de voorkant van een album uit de serie Action Comics
waar Superman op is afgebeeld.

2p 6 Vergelijk afbeelding 1, 2 en 3.
In vergelijking met figuren op afbeelding 1 en 2 is de figuur van Superman op
afbeelding 3 verbeeld als iemand met lichamelijke kracht en bovennatuurlijke
macht.
→ Geef twee voorbeelden van de lichamelijke kracht van Superman.
1p 7 → Leg uit hoe de bovennatuurlijke macht van Superman is verbeeld.

3p 8 Bekijk afbeelding 3.
Dynamiek speelt in afbeelding 3 een belangrijke rol.
Deze dynamiek komt ondermeer tot stand door de wijze waarop de teksten zijn
vormgegeven en door de ordening.
→ Noem van de teksten drie kenmerken die bijdragen aan de dynamiek.
1p 9 → Leg uit hoe de ordening bijdraagt aan de dynamiek.

1p 10 Superman zou je een mythische figuur kunnen noemen.
→ Geef één argument om Superman een mythische figuur te noemen.

GT-0600-a-11-1-0 3 lees verder ►►►


### Pagina 4

Vliegen, van vastleggen naar verbeelden

De Engelse fotograaf Eadweard Muybridge was gefascineerd door bewegingen.
In 1899 - de fotografie was nog maar net uitgevonden - ontwikkelde hij een
methode om bewegingen fotografisch vast te leggen.

Op afbeelding 4 zie je een reeks foto's die hij van een vliegende vogel maakte.
Op figuur 1 zie je hoe hij hierbij te werk ging.

figuur 1
[FIGUUR: Een foto van een landschap met gebouwen en mensen, met op de voorgrond een ladder en palen. Op de gebouwen zijn de letters A, B en C aangegeven.]

In het gebouw rechts (A) stelde hij naast elkaar vierentwintig camera's op.
Op de wand links (B) bracht hij lijnen aan.
Tussen gebouw en wand liet hij een vogel uit een kooi (C) ontsnappen.
De vliegbewegingen die deze vogel tussen gebouw en muur in maakte werden
door de verschillende camera's één voor één vastgelegd.

2p 11 Bekijk afbeelding 4 en figuur 1.
De werkwijze die Muybridge hier volgde kun je omschrijven als
'wetenschappelijk'.
→ Geef twee voorbeelden van het 'wetenschappelijke' van zijn werkwijze.
Betrek in je antwoord zowel figuur 1 als afbeelding 4.

2p 12 Muybridge nam deze en andere fotoreeksen op in zijn boek Dieren in beweging.
Deze fotoreeksen waren voor wetenschappers en kunstenaars ontzettend
leerzaam.
→ Leg uit waarom deze fotoreeksen voor wetenschappers en kunstenaars
leerzaam waren.

GT-0600-a-11-1-o 4 lees verder ►►►

### Pagina 5

1p 13 Bekijk afbeelding 4 en figuur 1.
De vlucht van de vogel is hier teruggebracht tot een aantal ‘bevroren
bewegingen’.
→ Leg uit wat met ‘bevroren bewegingen’ wordt bedoeld.
1p 14 → Geef aan hoe die bevroren bewegingen in dit onderzoek fotografisch tot
stand komen.
[FIGUUR: Een kader met tekst. Bovenaan de tekst staat: Etienne-Jules Marey was een tijdgenoot van Muybridge en goed op de hoogte van diens onderzoeken. Ook zelf deed Marey veel onderzoek. Op afbeelding 5 zie je het bronzen object dat hij in 1887 maakte naar aanleiding van zijn onderzoek.]
1p 15 Bekijk afbeelding 5.
Marey had een grondige kennis van vogels en hun vliegbewegingen. Dat is te
zien in het beeld op afbeelding 5.
→ Noem van het beeld op afbeelding 5 een kenmerk waaraan je kunt zien dat
Marey veel wist over de wijze waarop vogels vliegen.
2p 16 Vergelijk afbeelding 4 en 5.
Muybridge presenteerde de resultaten van zijn onderzoek anders dan Marey:
Muybridge registreerde zijn resultaten vast terwijl Marey zijn resultaten
verwerkte in een beeld.
→ Leg uit dat in Muybridges presentatie een registratie is en dat Mareys
presentatie een verbeelding is.
[FIGUUR: Een kader met tekst. Bovenaan de tekst staat: Op afbeelding 6 zie je Lijnen van richtingen en dynamische opvolging dat de Italiaanse futuristisch kunstenaar Giacomo Balla in 1913 schilderde.]
1p 17 Ook futuristen waren geïnteresseerd in de onderzoeken van Muybridge en
Marey.
→ Leg uit waarom futuristen geïnteresseerd waren in deze onderzoeken.
3p 18 Bekijk afbeelding 6.
De titel Lijnen van richtingen en dynamische opvolging geeft aan dat in dit werk
de dynamiek centraal staat.
→ Noem drie aspecten van de vormgeving waarmee dynamiek is bereikt.
GT-0600-a-11-1-o 5 lees verder ► ► ►
Voor alle eindexamens, zie ook www.ssleiden.nl. Pagina: 808

### Pagina 6

Engelen met een boodschap

Op afbeelding 7 zie je de Annunciatie die de Italiaanse schilder Titiaan in 1540 maakte.

19 Bekijk afbeelding 7.
Maria is aan het bidden.
Noem (van Maria) drie aspecten van de voorstelling die verwijzen naar bidden.

20 Bekijk afbeelding 7.
De engel geeft de indruk aan te komen vliegen.
Noem drie kenmerken waardoor die indruk ontstaat.

21 Bekijk afbeelding 7.
Bovenin het schilderij bevindt zich een duif.
De duif is het christelijke symbool voor de Heilige Geest.
Breng de duif in verband met de boodschap die de engel aan Maria komt brengen.

22 Bekijk afbeelding 7.
Duif, engel en Maria vormen samen een band.
Leg uit hoe door de ordening van deze drie figuren deze band is verbeeld.

23 Bekijk afbeelding 7.
De ruimte en de figuren lijken ‘net echt’.
Noem twee aspecten van de vormgeving waardoor deze ‘net echt’ lijken en geef bij elk aspect een voorbeeld.

24 Bekijk afbeelding 7.
Het tafereel lijkt zich op het toneel af te spelen.
Noem twee kenmerken waardoor die indruk wordt gewekt.

Op afbeelding 8 zie je zes stills uit een filmpje over roomkaas.

25 Vergelijk afbeelding 7 en 8.
De boodschap van de engel op afbeelding 7 is religieus van aard.
De aard van de boodschap op de stills op afbeelding 8 is heel anders.
Noem de aard van de boodschap van de stills op afbeelding 8.

26 Bekijk afbeelding 8.
In deze stills wordt verwezen naar een nieuwe variant van roomkaas die romig en luchtig is.
Noem twee kenmerken die verwijzen naar romig of luchtig.

GT-0600-a-11-1-o 6 lees verder

### Pagina 7

3p 27 Bekijk still 2, 3 en 6 op afbeelding 8.
In de stills wordt verwezen naar de nieuwe variant die óók fris en pittig is.
→ Noem van still 2, 3 en 6 drie kenmerken die verwijzen naar fris of pittig.

1p 28 Bekijk afbeelding 8.
De hemel vormt de locatie voor dit filmpje over roomkaas.
→ Leg dit uit.

[FIGUUR: Tekstblok over Panamarenko en zijn constructies]
De Belgische kunstenaar Panamarenko bouwt constructies en machines
waarvan het lijkt dat je ermee zou kunnen vliegen. Op afbeelding 9 zie je een
schets die Panamarenko maakte voor Rugzakvlucht, het object dat je ziet op
afbeelding 10 en 11.

3p 29 Bekijk afbeelding 9.
In de schets zie je dat Panamarenko vooral onderzoek doet.
→ Noem van de schets drie kenmerken die verwijzen naar onderzoek.

3p 30 Bekijk afbeelding 10 en 11.
Het lijkt alsof je met dit object de lucht in kunt gaan.
→ Noem drie kenmerken waardoor die indruk ontstaat.

3p 31 Bekijk afbeelding 10 en 11.
Het object heeft kenmerken van een assemblage.
→ Noem drie voorwerpen waarmee deze assemblage is opgebouwd.

[FIGUUR: Tekstblok over Hussein Chalayan en Airplane dress]
Op afbeelding 12, 13, 14, 15 en 16 zie je Airplane dress die Hussein Chalayan in
2000 ontwierp. Airplane dress kun je vertalen met vliegtuigjurk.
De binnenkant van Airplane dress verwijst naar een vogel.

1p 32 Bekijk afbeelding 15 en 16.
→ Licht de verwijzing naar een vogel toe aan de hand van de binnenkant van
Airplane dress.

2p 33 Bekijk afbeelding 12, 13, 14, 15 en 16.
In vergelijking met Rugzakvlucht heeft Airplane dress een hightechkarakter.
→ Noem van Airplane dress twee aspecten van de vormgeving die bijdragen
aan het hightechkarakter.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

GT-0600-a-11-1-o 7 lees verder ‣‣‣

### Pagina 8

1p 34 In zijn objecten speelt Panamerenko met droom en werkelijkheid.
→ Leg uit dat Panamerenko in het object op afbeelding 10 en 11 speelt met
droom en werkelijkheid.

Airplan dress bestaat uit een aantal onderdelen die met behulp van een
afstandsbediening uit- en ingeklapt kunnen worden.
Op figuur 2 zie je een model dat Airplanedress draagt en een jongetje met de
afstandsbediening om onderdelen van de ‘dress’ te laten bewegen.

[FIGUUR: Een model in een witte jurk staat achter een jongetje dat een witte jurk draagt en met een afstandsbediening in zijn hand een onderdeel van de jurk van het model bedient.]

figuur 2

1p 35 Bekijk figuur 2.
Ook in Airplanedress vormt ‘spel’ een aspect.
→ Leg dit uit.

1p 36 Airplanedress is een object waarvan de gebruiksfunctie beperkt is.
→ Geef voor deze bewering een argument.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
GT-0600-a-11-1-o*
8
einde ■

### Pagina 9

erratumblad 2011-1

beeldende vakken CSE GL en TL

Centraal examen vmbo
Tijd vak 1
Op gaven

Aan de secretarissen van het eindexamen van de scholen voor vmbo,

Bij het centraal examen beeldende vakken CSE GL en TL vmbo op dinsdag 17 mei,
aanvang 9.00 uur moeten de kandidaten de volgende mededeling ontvangen. Deze
mededeling moet bij het begin van de zitting worden voorgelezen en/of aan de
kandidaten worden uitgereikt.

Op pagina 5, bij vraag 16 moet het woord "vast" doorgestreept worden. In de vraag (na
het pijltje →) moet het woord "in" doorgestreept worden.

2p 16 Vergelijk afbeelding 4 en 5.
Muybridge presenteerde de resultaten van zijn onderzoek dan Marey: Muybridge
geregistreerde zijn resultaten vast terwijl Marey zijn resultaten verwerkte in een beeld.
→ Leg uit dat in Muybridges presentatie een registratie is en dat Mareys presentatie
een verbeelding is.

Het College voor Examens
Namens deze, de voorzitter,

drs. H.W. Laan

GT-0600-a-11-1-o-E*