# Eindexamen Beeldende vakken VMBO-GL/TL 2009 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/beeldende-vakken-vmbo-gl-tl/2009/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-GL en TL
2009
tijdvak 2
dinsdag 23 juni
9.00 - 11.00 uur
beeldende vakken CSE GL en TL
Bij dit examen hoort een bijlage.
Dit examen bestaat uit 32 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
945-0600-a-GT-2-o

### Pagina 2

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer
dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling
meegedeeld.

Goede morgen!

[FIGUUR: Een rechthoekige omlijsting met daarin informatie over twee afbeeldingen.]
Tom Wesselmann maakte het werk dat je ziet op afbeelding 1.
Je ziet een typisch twintigste-eeuws Amerikaans ontbijt. Het werk is deels
geschilderd en deels opgebouwd uit echte voorwerpen. Het is bijna vier meter
hoog en bijna vijf meter breed.

Op afbeelding 2 zie je het zeventiende-eeuwse schilderij Ontbijtgen van Pieter
Claesz. Op de tafel zie je een ontbijt dat bestaat uit brood, een glas bier en een
haring. In de zeventiende eeuw dronk men vaak – ook bij het ontbijt – bier.
Dat deed men omdat water vaak vervuild was.
Het formaat van het schilderij is 36 x 46 cm.

Het ontbijt op afbeelding 1 maakt een overdadige indruk. Het ontbijt op
afbeelding 2 kun je sober noemen.

2p 1 Bekijk afbeelding 1.
$\rightarrow$ Noem twee aspecten van de voorstelling waardoor het ontbijt op afbeelding
1 een overdadige indruk maakt.

3p 2 Bekijk afbeelding 2.
$\rightarrow$ Noem drie aspecten van de vormgeving waardoor het ontbijt op afbeelding
2 een sobere indruk maakt.

Het schilderij op afbeelding 2 doet warm aan; het werk op afbeelding 1 is minder
warm.

3p 3 Bekijk afbeelding 1.
$\rightarrow$ Noem drie aspecten van de vormgeving waardoor het werk op afbeelding 1
niet warm aandoet.

945-0600-a-GT-2-o 2 lees verder ► ► ►


### Pagina 3

3p 4 Bekijk afbeelding 2.
→ Noem drie aspecten van de vormgeving die bijdragen aan het warme
karakter van afbeelding 2.

3p 5 Bekijk afbeelding 1.
Het werk van Tom Wesselmann wordt gerekend tot de pop art.
→ Noem drie kenmerken van de pop art die je aantreft in het werk op
afbeelding 1.

1p 6 De bloeiperiode van de pop art viel in
A de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw.
B de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw.
C de jaren zeventig en tachtig van de twintigste eeuw.

1p 7 Bekijk afbeelding 1.
→ Breng het begrip 'fast food' in relatie met het werk op afbeelding 1.

2p 8 Bekijk afbeelding 2.
Dit zeventiende-eeuwse schilderij kan tot een bepaald genre in de schilderkunst
worden gerekend.
→ Noem het genre waartoe dit schilderij wordt gerekend en leg uit waarom.

Claesz. schilderde de voorwerpen nadat hij ze op een tafel gerangschikt had.

1p 9 Het (na)schilderen van voorwerpen wordt als leerzaam ervaren.
→ Leg uit waarom dit leerzaam is.

De voorwerpen op het schilderij, zoals het glas en het tafelkleed, heeft Claesz.
zeer natuurgetrouw geschilderd.

3p 10 Bekijk afbeelding 2.
→ Noem drie aspecten van de vormgeving die bijdragen aan het
natuurgetrouwe karakter van het glas.

2p 11 Vergelijk afbeelding 1 en 2.
Beide werken kun je als ‘echt’ aanmerken.
→ Geef één argument waarom je het werk op afbeelding 1 ‘echt’ kunt noemen
en één argument waarom je het schilderij op afbeelding 2 ‘echt’ kunt
noemen.

945-0600-a-GT-2-o 3 lees verder ►►►

### Pagina 4

Het Laatste Avondmaal

Het Laatste Avondmaal is een veelvoorkomend thema in de christelijke kunst.
In veel schilderingen van Het Laatste Avondmaal zit Jezus midden tussen zijn
volgelingen in. Samen genieten zij van een maaltijd. Op afbeelding 3 zie je een
Laatste Avondmaal dat zich op een wand in een eetzaal van een Italiaans
klooster bevindt. De schildering is er rond 1480 door Domenico Ghirlandaio
aangebracht.

1p 12 Bekijk afbeelding 3.
De personen zijn op een vrij ongebruikelijke manier aan de eettafel
gerangschikt.
-> Leg uit dat de tafelschikking op afbeelding 3 een vrij ongebruikelijke is.

4p 13 Bekijk afbeelding 3.
De personen achter de tafel vormen beeldend een eenheid.
-> Noem vier kenmerken waardoor de personen beeldend een eenheid vormen.

2p 14 Bekijk afbeelding 3.
Van de groep aan de achterkant van de tafel wordt Jezus het meest benadrukt.
-> Noem twee manieren waarop Jezus wordt benadrukt.

Het Laatste Avondmaal was de laatste maaltijd die Jezus met zijn volgelingen
nuttigde. De dag daarop werd hij door Judas verraden, gevangen genomen en
daarna gekruisigd.

1p 15 Bekijk afbeelding 3.
Ghirlandaio plaatste Judas niet áchter de tafel, maar er vóór.
-> Leg uit welke bedoeling Ghirlandaio daarmee had.

Rond 1500 maakte Leonardo da Vinci Het Laatste Avondmaal dat je ziet op
afbeelding 4.
Deze schildering is een van de belangrijkste kunstwerken uit de westerse kunst.

1p 16 Vergelijk afbeelding 3 en 4.
In vergelijking met de voorstelling op afbeelding 4 is de voorstelling op
afbeelding 3 statisch.
-> Noem één kenmerk dat bijdraagt aan het statische karakter van
afbeelding 3.

945-0600-a-GT-2-o 4 lees verder ► ► ►


### Pagina 5

Leonardo schilderde niet zo maar een moment van de maaltijd; maar juist het
moment waarop Jezus zijn volgelingen voorspelde dat hij door één van hen zou
worden verraden.
Die voorspelling bracht zijn tafelgenoten in verwarring. Leonardo heeft die
verwarring in hun gezichtsuitdrukking en lichaamshouding verbeeld.

3p 17 Bekijk afbeelding 4.
→ Noem drie kenmerken van de lichaamshoudingen waardoor Leonardo bij
de volgelingen verwarring heeft verbeeld.

Restjes

In veel oude Romeinse paleizen bevinden zich mozaïekvloeren zoals je er een
ziet op afbeelding 5. Deze afbeelding toont een deel van een vloer waarop
resten van etenswaren zijn afgebeeld. Dergelijke vloeren zijn geïnspireerd op
Romeinse eetgewoonten.
Romeinen hadden de gewoonte restjes op vloeren te laten vallen.

2p 18 Bekijk afbeelding 5.
Je ziet resten van een maaltijd. Zo zie je bijvoorbeeld een aantal takjes.
Deels zijn deze resten eetbaar, deels zijn ze dat niet.
→ Geef, naast de takjes, twee voorbeelden van niet-eetbare etensresten die je
ziet op afbeelding 5.

2p 19 Bekijk afbeelding 5.
De vloer is opgebouwd uit stëntjes. Toch is de voorstelling natuurgetrouw.
→ Leg uit waarom het moeilijk is natuurgetrouwe voorstellingen te maken als je
met steentjes werkt.

3p 20 Bekijk afbeelding 5.
Het maken van een vloermozaïek is tijdrovend. Dat komt onder meer door het
materiaal dat voor mozaïeken wordt gebruikt.
→ Leg uit dat het maken van een vloermozaïek tijdrovend is. Noem hierbij drie
aspecten.

1p 21 De praktische functie van een mozaïekvloer in een ruimte waarin gegeten wordt,
is groot.
→ Licht deze bewerking toe.

945-0600-a-GT-2-o 5 lees verder

### Pagina 6

Van de Zwitserse kunstenaar Daniël Spoerri zie je op afbeelding 6 een werk.

4p 22 Bekijk afbeelding 6.
Het uitgangspunt voor dit werk was een tafel waaraan gegeten en gedronken
was.
→ Noem vier kenmerken waaraan je dat kunt zien.

1p 23 Spoerri was niet een kunstenaar die fraaie objecten wilde maken.
→ Leg uit wat Spoerri wél wilde bereiken (met werken zoals dat op afbeelding
6).

1p 24 Bekijk afbeelding 6.
Het werk is een
A assemblage.
B collage.
C installatie.

3p 25 Bekijk afbeelding 6.
Dit – en ander – werk van Spoerri werd aanvankelijk niet erg gewaardeerd.
→ Leg aan de hand van drie kenmerken uit waarom dit werk aanvankelijk
weinig waardering kreeg.

Een frietje met

Claes Oldenburg is een Amerikaanse kunstenaar die in de tweede helft van de
twintigste eeuw grote, ruimtelijke beelden maakte. Hij liet zich daarbij vaak
inspireren door alledaagse voorwerpen. Op afbeelding 7 zie je Frie ten die uit
een patatzak vallen. Het is gemaakt van textiel dat met lijm is verstevigd. Het
object is 270 cm hoog.

2p 26 Bekijk afbeelding 7.
In vergelijking met een echte zak met frieten heeft deze zak met frieten een
aantal vreemde kenmerken.
→ Noem twee kenmerken die vreemd zijn.

3p 27 Bekijk afbeelding 7.
→ Noem drie handelingen die Oldenburg heeft verricht om de frieten te maken.

945-0600-a-GT-2-o 6 lees verder ►►►


### Pagina 7

Advertenties voor friet vormden Oldenburgs inspiratiebron voor dit werk.

1p 28 Bekijk afbeelding 7.
→ Ben je van mening dat ook dit werk reclame maakt voor friet?
Beargumenteer je antwoord.

Martin Parr is een Britse fotograaf die foto's maakt van mensen in alledaagse
situaties. Op afbeelding 8 zie je een foto die hij in 1986 maakte.

2p 29 Bekijk afbeelding 8.
De foto maakt een treurige indruk.
→ Noem twee kenmerken die bijdragen aan de treurige indruk.

1p 30 Bekijk afbeelding 8.
In deze foto wordt een schaduwkant van de consumptiemaatschappij in beeld
gebracht.
→ Licht deze bewering toe.

Morgan Spurlock maakte in 2004 de documentaire *Super Size Me*, een film die
de schadelijke effecten van 'junkfood' in beeld brengt.
Op afbeelding 9 zie je een aankondiging voor deze documentaire.

1p 31 Bekijk afbeelding 9.
In de aankondiging wordt onder meer verwezen naar McDonald's.
→ Noem een kenmerk van de aankondiging dat verwijst naar McDonald's.

2p 32 Bekijk afbeelding 9.
De aankondiging verwijst onder meer naar de schadelijke effecten van junkfood.
→ Noem twee kenmerken die verwijzen naar deze schadelijke effecten.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.

945-0600-a-GT-2-o* 7 einde ■