# Eindexamen Beeldende vakken VMBO-GL/TL 2007 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/beeldende-vakken-vmbo-gl-tl/2007/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-GL en TL
2007
tijdvak 1
woensdag 30 mei
9.00 - 11.00 uur

[FIGUUR: Een zwarte balk met tekst "beeldende vakken CSE GL en TL"]

Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 35 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 74 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden.

700013-1-619o

### Pagina 2

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer
dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling
meegedeeld.

Ik worstel en kom boven

Door harde storm en hoog water brak op 1 februari 1953 een aantal Zeeuwse en
Zuid-Hollandse dijken waardoor een deel van het land en van de eilanden onder
water liep en veel mensen verdronken.
Om een dergelijke ramp in de toekomst te voorkomen werd besloten dammen
aan te leggen. Deze dammen zijn onderdeel van de Deltawerken.
De Deltawerken kwamen in 1986 gereed. Op figuur 1 zie je links een kaart
waarop de overstroomde gebieden in donkergrijs zijn aangegeven, in het
midden zie je een kaart waarop de Deltawerken zijn aangegeven en rechts een
detailkaart van de Oosterscheldedam.

figuur 1
[FIGUUR: Twee kaarten van Nederland, met links de overstroomde gebieden in 1953 en rechts de Deltawerken voltooid in 1986, met een detailkaart van de Oosterscheldedam.]

= overstroomd gebied in 1953 Deltawerken voltooid in 1986 Oosterscheldedam

Ter gelegenheid van de voltooiing van de Deltawerken werd een serie
postzegels uitgegeven. Op afbeelding 1 en 2 zie je de twee zegels waaruit deze
serie bestaat. De ontwerpsters zijn Irene Klinkenberg en Nicole van
Schouwenburg. Op beide zegels wordt verwezen naar de Deltawerken.

3p 1 Bekijk afbeelding 1 en 2.
Samen vormen de twee zegels een serie: ze hebben dan ook een aantal
overeenkomsten.
→ Noem drie overeenkomsten tussen de twee zegels.

700013-1-6190
2
lees verder

### Pagina 3

3p 2 Bekijk afbeelding 1.
Links op de zegel is onrustig water verbeeld; rechts zie je kalm water.
→ Noem drie kenmerken van het water links waardoor het onrustig aandoet.
2p 3 Bekijk afbeelding 1.
→ Noem twee aspecten van de vormgeving van het water rechts waardoor het
kalm aandoet.

Alleen door samen te werken kon het doel – bescherming tegen hoog water –
worden bereikt. In de zegel op afbeelding 2 wordt verwezen naar samenwerking
en bescherming.

3p 4 Bekijk afbeelding 2.
→ Noem drie manieren waarop in deze zegel wordt verwezen naar
samenwerking en bescherming tegen hoog water.

Meestal staat de Oosterscheldedam open. Als deze dam altijd gesloten zou zijn,
zou de bestaande natuur in en rond de Oosterschelde op den duur anders
worden. Zo zou het zoutwatergebied veranderen in een zoetwatergebied
waardoor veel vogels en planten zouden verdwijnen.
Het streven bij de aanleg van de Deltawerken was de bestaande natuur te
behouden.

2p 5 Bekijk afbeelding 1.
De vormgeefsters vertelden in een interview dat ze in deze zegels aandacht
vragen voor het behoud van de natuur.
→ Noem twee manieren waarop zij in deze zegel aandacht vragen voor de
natuur.

Op de dag waarop nieuwe postzegels worden uitgegeven, verschijnt een
zogenaamde eersteldag-enveloppe. Dat is een bijzondere enveloppe met de
nieuwe zegels en een speciaal poststempel. Op afbeelding 3 zie je de
eersteldag-enveloppe voor deze twee zegels. Op afbeelding 4 zie je een detail
van deze enveloppe.

4p 6 Vergelijk afbeelding 1 en 4.
De voorstelling op afbeelding 4 is dramatisch; de voorstelling op afbeelding 1 is
dat niet.
→ Leg uit waarom de voorstelling op afbeelding 4 dramatisch is en waarom de
zegel op afbeelding 1 dat niet is.

700013-1-619o
3

### Pagina 4

Neeltje Jans

Voor de aanleg van de Oosterscheldedam was het noodzakelijk een ‘werkeiland’
aan te leggen. Het eiland kreeg de naam Neeltje Jans.
Toen de Deltawerken klaar waren, werd van dit eiland een ‘waterpark’ gemaakt.
Dit park heeft een recreatief en educatief karakter. Een van de gebouwen in dit
park zie je op afbeelding 5. Het gebouw bestaat uit twee delen: een zout- en een
zoetwaterpaviljoen. Het zoutwaterpaviljoen (afbeelding 6 en 7) is donker van
kleur en werd ontworpen door Kas Oosterhuis. Het zilverkleurige
zoetwaterpaviljoen (afbeelding 8, 9 en 10) is een ontwerp van Lars Spuybroek.

2p 7 Het voormalige werkeiland Neeltje Jans is een passende locatie voor de aanleg
van een waterpark.
→ Geef twee redenen waarom het hier goed op zijn plaats is.

Van zout water (de zee) wordt gezegd dat het dreigend is; van zoet water wordt
gezegd dat het vriendelijk is.

3p 8 Bekijk afbeelding 5, 6 en 7.
Het exterieur van het zoutwaterpaviljoen verwijst naar de dreiging van de zee.
→ Noem drie kenmerken van het exterieur waardoor het dreigend overkomt.

3p 9 Bekijk afbeelding 5, 8, 9 en 10.
Het exterieur van het zoetwaterpaviljoen verwijst naar het vriendelijke karakter
van zoet water.
→ Noem drie kenmerken van het exterieur van het zoetwaterpaviljoen die het
een vriendelijk karakter geven.

Afbeelding 9 toont de toegang tot de beide paviljoens.

2p 10 Bekijk afbeelding 8 en 9.
De toegang is weinig uitnodigend.
→ Geef voor deze bewering twee argumenten.

700013-1-619o 4 lees verder ►►►

### Pagina 5

Op afbeelding 11 zie je het interieur. Een van de eisen die aan het interieur
werden gesteld was het zó te ontwerpen dat de bezoeker zich omgeven zou
voelen door water.

2p 11 Bekijk afbeelding 11.
$\rightarrow$ Noem twee kenmerken van het interieur die bijdragen aan het gevoel
omgeven te zijn door water.

Een andere eis was het interieur zó te ontwerpen dat de bezoeker zich moeilijk
in de ruimte zou kunnen oriënteren.

2p 12 Bekijk afbeelding 5, 8 en 11.
$\rightarrow$ Noem twee kenmerken waardoor een bezoeker zich hier moeilijk kan
oriënteren.

Op figuur 2 zie je het zoetwaterpaviljoen in aanbouw.
figuur 2
[FIGUUR: Foto van een gebouw in aanbouw met een opvallende, gebogen houten constructie]

2p 13 Bekijk figuur 2.
De bouw van dit paviljoen was kostbaar.
$\rightarrow$ Geef voor deze bewering twee argumenten.

700013-1-619o 5 lees verder ►►►

### Pagina 6

Spelen met water

Vlakbij het museum Centre Pompidou in Parijs bevindt zich het plein
Place Stravinsky. Igor Stravinsky was een beroemd componist die onder meer
balletmuziek componeerde. Tot begin jaren tachtig van de vorige eeuw was dit
plein erg kaal.
In 1982 kregen twee kunstenaars, Jean Tinguely en Niki de Saint Phalle, de
opdracht dit plein met fonteinen op te vrolijken. Op afbeelding 12 zie je een
ontwerp dat zij hiervoor maakten. Daarop zie je kleurrijke figuren, zwarte vormen
en diverse lijnen.

3p 14 Bekijk afbeelding 12.
Het ontwerp heeft een vrolijk en beweeglijk karakter; dat komt onder meer door
de vormgeving.
$\rightarrow$ Noem drie kenmerken die bijdragen aan het vrolijke en beweeglijke karakter.

1p 15 Bekijk afbeelding 12.
In het ontwerp zie je symbolen die naar de liefde verwijzen.
$\rightarrow$ Noem één symbool dat naar de liefde verwijst.

1p 16 Bekijk afbeelding 12.
Bij het ontwerpen lieten Jean Tinguely en Niki de Saint Phalle zich inspireren
door muziek.
$\rightarrow$ Noem één aspect van de voorstelling dat naar muziek verwijst.

[FIGUUR: Een weergave van de fontein met de beelden, waarschijnlijk een schets of foto.]
La Fontaine Stravinsky bestaat uit een groot waterbassin waarin de fonteinen
van Jean Tinguely en Niki de Saint Phalle staan opgesteld. Op afbeelding 13 zie
je het bovenaanzicht, op afbeelding 14 een zijaanzicht en op afbeelding 15 tot
en met 19 staan diverse onderdelen. Een aantal fonteinen is bont gekleurd.
Tussen de bonte fonteinen in staan zwarte exemplaren. De zwarte fonteinen
maken knarsende en piepende geluiden en alle fonteinen zijn voortdurend in
beweging.

3p 17 Bekijk afbeelding 13 tot en met 19.
De kunstenaars wilden dat de fonteinen aantrekkelijk zouden zijn voor het oog.
$\rightarrow$ Noem drie kenmerken waardoor de fonteinen aantrekkelijk zijn om naar te
kijken.

2p 18 Bekijk afbeelding 13 tot en met 19.
La Fontaine Stravinsky prikkelt niet alleen het oog, maar ook andere zintuigen.
$\rightarrow$ Leg uit hoe La Fontaine Stravinsky ook andere zintuigen prikkelt. Doe dit
aan de hand van twee zintuigen.

700013-1-619o


### Pagina 7

2p 19 Bekijk afbeelding 13 en 14.
De plek van het bassin op het plein en de vormgeving van het bassin zelf
nodigen voorbijgangers uit het spektakel rustig te bekijken.
→ Geef een argument voor de bewering dat de plek van het bassin op het
plein voorbijgangers uitnodigt het spektakel rustig te bekijken en geef een
argument voor de bewering dat ook de vormgeving van het bassin
voorbijgangers daartoe uitnodigt.
3p 20 Bekijk afbeelding 13.
De fonteinen zijn verschillend. Samen vormen ze echter een geheel.
→ Geef voor deze laatste bewering drie argumenten.
Forever young

Op afbeelding 20 zie je de Verjongingsbron, een groot schilderij van Lucas
Cranach uit 1546. In dit schilderij heeft de schilder de wens van oude mensen
verbeeld om weer jong te worden. Die wens lijkt hier door het water in vervulling
te gaan. Links zie je oude vrouwen te water gaan die, nadat ze zich hebben
ondergedompeld in het water, als jonge vrouwen rechts het bad weer verlaten.

2p 21 Bekijk afbeelding 20.
De oude vrouwen links worden op verschillende manieren naar het bad
gebracht.
→ Beschrijf twee manieren waarop zij naar het bad worden gebracht.

2p 22 Bekijk afbeelding 20.
Alle naakte vrouwen die zich links van de fontein bevinden, zijn oud.
→ Noem twee kenmerken waaraan je kunt zien dat deze vrouwen oud zijn.

2p 23 Bekijk afbeelding 20.
De naakte vrouwen rechts van de fontein zijn ‘verjongd’.
→ Noem twee kenmerken waaraan je kunt zien dat deze vrouwen jong zijn.

2p 24 Bekijk afbeelding 20.
Rechts naast en achter het bassin zie je mensen die aan het feesten zijn.
→ Noem twee kenmerken waaraan je kunt zien dat er feest wordt gevierd.

700013-1-619o 7 lees verder ► ► ►

### Pagina 8

2p 25 Bekijk afbeelding 20.
De achtergrond van dit schilderij wordt links gevormd door een landschap dat
nogal ruig en onaangenaam is, terwijl het landschap rechts vriendelijk genoemd
kan worden.
→ Noem twee kenmerken van het landschap links waardoor het ruig en
onaangenaam is.
→ Noem twee kenmerken van het landschap rechts waardoor het een
vriendelijker karakter heeft dan het landschap links.
2p 27 Bekijk afbeelding 20.
Het schilderij lijkt op het eerste gezicht nogal natuurgetrouw geschilderd.
→ Noem twee aspecten van de vormgeving die bijdragen aan het
natuurgetrouwe karakter.
1p 28 Bekijk afbeelding 20.
Het water in het bassin is niet zo natuurgetrouw geschilderd.
→ Noem één kenmerk waardoor het water weinig natuurgetrouw is.
1p 29 Bekijk afbeelding 20.
Het bassin lijkt niet zo goed in het landschap te passen.
→ Noem één kenmerk waardoor het bassin niet goed in het landschap lijkt te
passen.

De fontein in het bassin speelt in dit schilderij een belangrijke rol. Het water, dat
de kracht heeft deze vrouwen te verjongen, komt namelijk uit deze fontein.
2p 30 Bekijk afbeelding 20.
Cranach heeft het belang van de fontein benadrukt.
→ Noem twee manieren waarop hij het belang van de fontein heeft benadrukt.
2p 31 Bekijk afbeelding 20.
Het schilderij laat zich als een ‘beeldverhaal’ lezen.
→ Leg dit uit aan de hand van twee kenmerken.
700013-1-619o 8 lees verder ►►►
Voor alle eindexamens, zie ook www.ssleiden.nl. Pagina: 985

### Pagina 9

Op figuur 3 zie je een werk waarin links een oude vrouw zichtbaar is en rechts
een beeldscherm waarop een detail van het schilderij van afbeelding 20 staat.
figuur 3
[FIGUUR: Een zwart-witfoto van een deel van het menselijk lichaam (rug en arm) naast een computerscherm dat een deel van een schilderij toont.]

2p 32 Bekijk figuur 3.
Het werk op figuur 3 is digitaal tot stand gekomen.
→ Noem twee bewerkingen die met behulp van de computer zijn verricht.

1p 33 Bekijk figuur 3.
De oude vrouw maakt een vermoeide indruk.
→ Noem één kenmerk dat bijdraagt aan deze indruk.

2p 34 Bekijk figuur 3.
De belichting verleent dit werk dramatìek.
→ Leg dit uit aan de hand van twee kenmerken.

De wens om jong te blijven is van alle tijden. Het schilderij op afbeelding 20 en
het werk op figuur 3 verbeelden beide dit verlangen.

1p 35 Vergelijk afbeelding 20 en figuur 3.
In het werk op figuur 3 wordt vooral verbeeld dat dit verlangen onmogelijk kan
worden vervuld.
→ Geef voor deze bewering één argument.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
700013-1-6190* einde ■