# Eindexamen Beeldende vakken VMBO-GL/TL 2006 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-gl-tl/beeldende-vakken-vmbo-gl-tl/2006/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

### Vraag 37 – Opgave 37

### Vraag 38 – Opgave 38

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-GL en TL
2006
tijdvak 2
dinsdag 20 juni
9.00 - 11.00 uur

BEELDENDE VAKKEN CSE GL EN TL

Bij dit examen hoort een afbeeldingenboekje.

Dit examen bestaat uit 38 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 70 punten te behalen.

Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten maximaal behaald kunnen worden.

600051-2-590o


### Pagina 2

O Open vragen
Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Wanneer er bijvoorbeeld twee
redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér.
Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren.
MARILYN MONROE
Op afbeelding 1 zie je een still van Marilyn Monroe, een beroemde Amerikaanse
filmster, van Gene Kornman uit 1953. Deze still vormde voor de Amerikaanse
kunstenaar Andy Warhol lange tijd uitgangspunt voor het maken van verschillende
kunstwerken. Eén daarvan, Marilyn, zie je op afbeelding 2. Het bestaat uit negen
zeefdrukken en is gemaakt in 1967; het formaat is ongeveer 100 cm x 100 cm.
1p O 1 Warhol nam wel vaker stills, maar ook krantenfoto’s, als uitgangspunt voor zijn werk.
Zijn keuze om stills en krantenfoto’s als uitgangspunt voor zijn kunstwerken te nemen
zorgde voor negatieve kritiek.
→ Leg uit waarom een dergelijke keuze kan leiden tot negatieve kritiek.
4p O 2 Vergelijk afbeelding 1 en 2.
Van de still nam Warhol de voorstelling over. Dat deed hij niet met de vormgeving; die is
namelijk geheel anders.
→ Noem vier aspecten van de vormgeving van de zeefdruk die anders zijn dan die van
de still.
3p O 3 Bekijk afbeelding 2.
Dit werk is gemaakt met behulp van sjablonen.
→ Noem drie kenmerken van deze zeefdruk waaraan je kunt zien dat hier met sjablonen
is gewerkt.
2p O 4 Door met sjablonen te werken, werd het voor Warhol mogelijk anderen in te schakelen bij
het produceren van ‘zijn’ werk.
→ Leg uit waarom zijn werk dan ook door anderen kan worden uitgevoerd.
→ Leg uit dat door het gebruik van sjablonen kunstwerken betaalbaar kunnen worden.
Op afbeelding 3 zie je de assemblage Dromen van Amerikaanse Dingen van de
Cubaanse kunstenaar Osvaldo Yero uit 1997. Afbeelding 4 toont een detail waarop je
Marilyn Monroe ziet. Het formaat van dit werk is ongeveer 2,5 x 2,5 meter.
3p O 6 Bekijk afbeelding 3 en 4.
Cuba is een eiland ten zuiden van de Verenigde Staten van Amerika. De meeste inwoners
zijn arm, kennen weinig vrijheden en velen zouden het liefst naar Noord-Amerika
verhuizen.
In dit werk doet Yero een aantal verwijzingen naar het rijkere Amerika.
→ Noem drie kenmerken waardoor Yero naar de Verenigde Staten van Amerika verwijst.
1p O 7 Bekijk afbeelding 3 en 4.
In dit werk zijn verschillende voorwerpen bij elkaar gevoegd.
Tussen die voorwerpen is weinig samenhang.
→ Leg uit waardoor de voorwerpen weinig samenhang vertonen.
600051-2-5900
2 ga naar de volgende pagina

### Pagina 3

2p O 8 Bekijk afbeelding 4.
Yero nam weliswaar de voorstelling van de zeefdruk Marilyn van Warhol als uitgangspunt,
maar maakte er een geheel eigen object van.
→ Noem twee manieren waarop hij er een geheel eigen werk van maakte.
1p O 9 Bekijk afbeelding 3 en 4.
In dit werk leverde Yero ook enig kritisch commentaar op Amerika.
→ Geef één voorbeeld waaraan je ziet dat hij kritisch commentaar op Amerika leverde.

EEN PLATTEGROND KOMT TOT LEVEN

Vroeger wilde elke middeleeuwse stad zijn eigen kathedraal. Op afbeelding 5 zie je de
voorgevel van de kathedraal van Reims (Frankrijk). De bouw van deze kathedraal
duurde erg lang; vanaf de dertiende tot ver in de vijftiende eeuw. De kathedraal is
beroemd om zijn lichte en hoge interieur. Op afbeelding 6 en 7 zie je dit interieur.

2p O 10 Bekijk afbeelding 6 en 7.
De kathedraal is zó ontworpen dat de blik van de bezoeker omhoog wordt geleid.
→ Noem twee kenmerken waardoor de blik van de bezoeker naar boven wordt geleid.

2p O 11 Bekijk afbeelding 6 en 7.
De kathedraal wordt ook wel een bos van steen genoemd.
→ Licht deze benaming toe aan de hand van twee kenmerken.

Op figuur 1 zie je de plattegrond van de kathedraal van Reims. De lijntjes en de
kruisjes verwijzen naar de gewelven zoals je die op afbeelding 6 ziet.

figuur 1
[FIGUUR: Plattegrond van een kathedraal met een langwerpige hoofdbeuk, dwarstransept en een semicirkelvormige kooromgang met straalkapellen.]

3p O 12 Bekijk figuur 1.
De plattegrond geeft informatie over de ruimte van de kathedraal; zo zie je bijvoorbeeld
dat het gebouw een langgerekte vorm heeft.
→ Noem nog drie kenmerken van de ruimte van de kathedraal waarover de plattegrond
informatie geeft.

600051-2-590o 3 ga naar de volgende pagina


### Pagina 4

Op afbeelding 8 zie je Gotisch Groeiproject van Marinus Boezem.
Voor dit werk liet Boezem zich inspireren door de plattegrond van de kathedraal van
Reims.
Gotiscli Groeiproject werd tussen 1987 en 1996 aangelegd in de omgeving van
Almere. Het bestaat uit twee delen: De Groene Kathedraal, links onder op afbeelding 8
en De Negatieve Kathedraal, rechtsboven.
De Groene Kathedraal bestaat uit hoge bomen waarvan de plaatsing overeenkomt met
de plaats die de zuilen in de kathedraal van Reims hebben.
De bomen die voor De Groene Kathedraal zijn gebruikt werden speciaal door Boezem
uitgezocht: ze moeten smal opgroeien, ze mochten namelijk niet meer dan 30 jaar
oud worden, en niet hoger dan 30 meter. Op figuur 2 zie je De Groene Kathedraal kort
nadat deze was aangelegd.
De Negatieve Kathedraal bestaat uit een grasveld dat dezelfde omtrek heeft als de
kathedraal van Reims en De Groene Kathedraal.

figuur 2
[FIGUUR: Overzichtsfoto van een landschap met een pad, velden en bomen die in een geometrisch patroon zijn gerangschikt, met daartussen een raster- of netwerkstructuur.]

2p O 13 Bekijk afbeelding 8 en figuur 2.
De Groene Kathedraal is gevormd van natuurlijke materialen.
Toch maakt het niet zo'n natuurlijke indruk.
→ Noem twee aspecten waardoor het werk er niet zo natuurlijk uitziet.

2p O 14 Bekijk De Groene Kathedraal op afbeelding 8.
→ Licht de titel van dit werk toe aan de hand van het begrip groen en het begrip
kathedraal.

3p O 15 Bekijk afbeelding 8.
→ Leg uit dat Gotisch Groeiproject een toepasselijke titel voor dit werk is. Noem hierbij
drie aspecten.

Op afbeelding 9 zie je een opname die onlangs is gemaakt midden in De Groene
Kathedraal.

600051-2-5900
4
ga naar de volgende pagina


### Pagina 5

1p O 16 Vergelijk afbeelding 6 en 9. Het gewelf van de Kathedraal van Reims is 38 meter hoog, De Groene Kathedraal is nu ongeveer 30 meter hoog. Hoger worden de bomen niet. Toch kun je beweren dat De Groene Kathedraal oneindig veel hoger lijkt dan de kathedraal van Reims.
→ Geef voor deze bewering één argument.

1p O 17 In tegenstelling tot Reims is Almere een jonge stad: de eerste steen werd pas dertig jaar geleden gelegd. Gotisch Groeiproject maakt van Almere een stad met een eigen verleden.
→ Leg uit dat Almere met dit werk als het ware een eigen verleden krijgt.

3p O 18 Bekijk afbeelding 8 en 9. Het Gotisch Groeiproject bevindt zich in een recreatiegebied.
→ Noem drie kenmerken waardoor Gotisch Groeiproject een goede plek is om te recreëren.

1p O 19 Bekijk afbeelding 8 en 9. Er zijn diverse bruidsparen geweest die aan de gemeente Almere toestemming hebben gevraagd om in De Groene Kathedraal te trouwen.
→ Leg uit waarom er bruidsparen zijn die graag in De Groene Kathedraal trouwen.

1p O 20 Bekijk afbeelding 8. De bomen van De Groene Kathedraal zullen over tien jaar afsterven: dan resteren alleen nog de sporen. De bomen rondom De Negatieve Kathedraal zijn hoger en worden ouder dan de bomen waarmee De Groene Kathedraal werd vormgegeven.
→ Leg uit hoe De Negatieve Kathedraal dan naar De Groene Kathedraal verwijst.

DESIGN EN REDESIGN

De Italiaanse vormgever Alessandro Mendini zegt over het ontwerpen van meubels dat 'de stoel het meesterstuk van iedere ontwerper is'. De stoel op afbeelding 10 en 10a, de Zigzagstoel van Gerrit Rietveld uit 1938, werd vanwege zijn eenvoud door Mendini als zo’n meesterstuk gezien. Deze Zigzagstoel is gemaakt van massief hout.

3p O 21 Bekijk afbeelding 10 en 10a.
→ Noem drie aspecten van de vormgeving waardoor deze stoel als eenvoudig kan worden omschreven.

Volgens Mendini is het tegenwoordig niet meer mogelijk iets nieuws te ontwerpen: alles is namelijk al eens bedacht of gemaakt. Het enige dat er voor een ontwerper overblijft is redesign: het maken van variaties op reeds bestaande objecten. Op afbeelding 11 zie je daar een voorbeeld van; het is een variatie op de Zigzagstoel van afbeelding 10.

1p O 22 Vergelijk afbeelding 10, 10a en 11.
→ Leg uit wat het redesign van de Zigzagstoel van Mendini inhoudt.

600051-2-590o 5 ga naar de volgende pagina —

### Pagina 6

1p O 23 Bekijk afbeelding 11. Mendini heeft de Zigzagstoel zodanig veranderd dat de stoel een symbolische functie krijgt. → Leg deze symbolische functie uit.
Op afbeelding 12 zie je een stoel die ruim 150 jaar geleden door de firma Thonet voor cafés werd ontworpen. De houten stoel, industrieel vervaardigd en daardoor redelijk goedkoop, is praktisch: hij is licht van gewicht, is snel te reinigen, heeft een zitting van gevlochten materiaal en kapotte onderdelen kunnen gemakkelijk worden vervangen.

2p O 24 Vergelijk afbeelding 10, 10a en 12. In vergelijking met de Thonetstoel op afbeelding 12 is de Zigzagstoel op afbeelding 10 en 10a niet zo praktisch. → Leg aan de hand van twee kenmerken uit dat deze niet erg praktisch is.
Ook van de Thonetstoel maakte Mendini een redesign; deze redesign zie je op afbeelding 13.

2p O 25 Vergelijk afbeelding 12 en 13. Mendini voegde aan de Thonetstoel elementen toe die deze een vrolijk, decoratief en humoristisch karakter geven. → Noem twee kenmerken waardoor de stoel op afbeelding 13 een vrolijk en decoratief karakter heeft.
Op afbeelding 14 zie je een van de Prouststoelen die Mendini in de jaren zeventig van de vorige eeuw ontwierp. Proust, een negentiende-eeuws schrijver voor wie Mendini bewondering had, hield van schilderkunst, met name van het werk van de impressionistische schilder Paul Signac. Voor de beschildering van de stoel - met de hand aangebracht - liet Mendini zich inspireren door een schilderij van Signac dat je op afbeelding 15 ziet.

2p O 26 Vergelijk afbeelding 14 en 15. Het schilderij vertoont gelijkenis met de beschildering van de Prouststoel. → Noem twee overeenkomsten tussen het schilderij en de beschildering van de stoel.

2p O 27 Bekijk afbeelding 14. Mendini wilde met deze stoel een eerbetoon aan Proust. → Leg aan de hand van twee kenmerken uit dat de stoel als een eerbetoon aan Proust gezien kan worden.

1p O 28 Bekijk afbeelding 14. Van de Prouststoel maakte Mendini er een aantal. Deze zien er onderling verschillend uit. → Leg aan de hand van de ontstaanswijze uit dat Prouststoelen onderling kunnen verschillen.

1p O 29 Mendini verwerkt in zijn oeuvre vaak beeldend werk van anderen. Toch kun je beweren dat zijn werk origineel van aard is. → Leg uit dat het werk van Mendini origineel genoemd kan worden.

600051-2-590o 6 ga naar de volgende pagina ------------------->

### Pagina 7

SCHOONHEID, VAN BUITEN EN VAN BINNEN

Op afbeelding 16 zie je een oud Grieks beeld: het stelt Venus voor, de godin van de
liefde. Het marmeren beeld, meer dan twee meter hoog, werd in de negentiende eeuw
bij Milo in Griekenland ontdekt. Aan de vindplaats ontleent dit beeld zijn naam: de
Venus van Milo. Het beeld was beschadigd: de armen ontbraken. Op afbeelding 16a
zie je de achterkant van dit beeld. Dit beeld geldt in de geschiedenis van de klassieke
beeldhouwkunst als het meest volmaakte vrouwelijke 'naakt'.

2p O 30 Bekijk afbeelding 16 en 16a.
→ Leg uit dat dit beeld als een voorbeeld van 'volmaakte schoonheid' kan worden
   gezien.

2p O 31 Bekijk afbeelding 16 en 16a.
→ Leg aan de hand van het gebruikte materiaal en de hanteringswijze uit hoe de
   'volmaakte schoonheid' hier wordt benadrukt. Noem hierbij twee aspecten.

De Venus van Milo werd alom gerespecteerd. Talloze beeldhouwers werden erdoor
geïnspireerd waarbij ze probeerden de kwaliteit van dit beeld te evenaren.
Op afbeelding 17 zie je de Venus met Laden die Salvador Dali in 1936 maakte. Dali
heeft de Venus van Milo nooit kunnen waarderen. Het formaat is ongeveer de helft van
de Venus op afbeelding 16. Voor dit bronzen beeld gebruikte Dali een bestaande kopie
waarop hij een laagje gips aanbracht.

2p O 32 Bekijk afbeelding 17.
Uit het beeld op afbeelding 17 spreekt weinig respect voor de Venus van Milo.
→ Leg aan de hand van twee aspecten van de vormgeving uit dat Dali weinig respect
   toonde voor de Venus van Milo.

2p O 33 Bekijk afbeelding 17.
Dali was een bewonderaar van de Duitse psycholoog Sigmund Freud.
Freud was niet zo geïnteresseerd in de buitenkant van de mens maar wel in het innerlijk
van de mens.
In het beeld op afbeelding 17 verbeeldt Dali dat de mens méér is dan de buitenkant.
→ Leg uit hoe Dali hier verbeeldt dat de mens méér is dan zijn buitenkant.

Op afbeelding 18 zie je een fotografisch zelfportret van de fotografe Alison Lapper uit
1999. Het is een foto uit een serie van drie.

2p O 34 Vergelijk afbeelding 16, 16a, 17 en 18.
Alison Lapper werd zonder armen geboren en haar benen bleken bij de geboorte ernstig
misvormd. Door de wijze waarop Lapper zichzelf heeft geportretteerd maakt zij een
verwijzing naar sculptuur.
→ Noem twee manieren waarop zij dat sculpturale karakter in de foto heeft bereikt.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

600051-2-5900
7
ga naar de volgende pagina


### Pagina 8

2p O 35 Bekijk afbeelding 16, 16a en 18. Lapper legt een relatie tussen haar lichaam en de Venus van Milo. Licht deze relatie toe aan de hand van twee voorbeelden.
1p O 36 Bekijk afbeelding 16a, 16b en 18. Alison Lapper lijkt met de schoonheid van de Venus van Milo te willen concurreren. Licht deze indruk toe.
1p O 37 Bekijk afbeelding 18. Dat Lapper zichzelf op deze wijze portretteerde en de foto's tentoonstelde, riep negatieve reacties op. Leg dit uit.
2p O 38 Bekijk afbeelding 18. Dit werk van Lapper oogstte echter ook bewondering: het werd grensverleggend genoemd. Leg uit dat dit werk ook als grensverleggend kan worden gezien.
600051-2-5900* 8 einde ■