# Eindexamen Natuur- en scheikunde 1 VMBO-BB 2021 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-bb/nask1/2021/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-BB
2021
tijd vak 1
donderdag 20 mei
13.30 - 15.00 uur
Natuur- en scheikunde 1 CSE BB
Naam kandidaat
Kandidaatnummer
Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.
Gebruik het BINAS informatieboek.
Dit examen bestaat uit 34 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 48 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord
kunnen worden.
BB-0173-a-21-1-0

### Pagina 2

Meerkeuzevragen
– Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
– Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.
[FIGUUR: Voorbeeld 1: een vraag met opties A, B, C, D. Optie B is omcirkeld. Voorbeeld 2: een vraag met opties A, B, C, D. Opties A en C zijn doorgekruist, optie D is omcirkeld. Voorbeeld 3: een vraag met opties A, B, C, D. Opties A, B en D zijn doorgekruist, optie C is omcirkeld.]
(1)
(2)
(3)

Open vragen
Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redeneren worden gevraagd, geef er dan twee en niet
méér. Alleen de eerste twee redeneren kunnen punten opleveren.
– Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als
een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren.
Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op.
– Vermeld bij een berekening altijd welke grootheid berekend wordt.
– Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.
BB-0173-a-o 2 / 22 lees verder ►►►

### Pagina 3

Glaskunst
De Amerikaanse kunstenaar Roni Horn maakt massieve kunstwerken van glas. In museum Voorlinden staan een aantal van deze kunstwerken.
[FIGUUR: Een cilindervormig glaskunstwerk, staand op een houten vloer.]

2p 1
Het volume van dit kunstwerk is 1730 dm³. 1 dm³ glas heeft een massa van 2,60 kg.
→ Bereken de massa van dit kunstwerk.

1p 2
De kunstenaar kan als materiaal ook plexiglas gebruiken. Over het gebruik van plexiglas staat een zin.
→ Omcirkel in de zin het juiste antwoord. Gebruik BINAS.

kleiner
dan
gelijk
aan
groter
dan
de massa

De massa van het kunstwerk van plexiglas is

van het kunstwerk van glas.

BB-0173-a-0
3 / 22
lees verder

### Pagina 4

Onkruidbrander
Marian heeft een elektrische onkruidbrander.
Met een elektrische onkruidbrander wordt onkruid
met hete lucht verhit.
[FIGUUR: Een vrouw gebruikt een onkruidbrander in een tuin.]
De branderkop is gemaakt van staal. De hete lucht heeft een temperatuur
van 670 °C.
1p 3
Welke stof is ook geschikt om te gebruiken als materiaal voor de
branderkop?
Maak gebruik van de tabel “Gegevens van enkele vaste stoffen” in BINAS.
A aluminium
B messing
C lood
D zink
Om te voorkomen dat Marian haar handen brandt is het handvat gemaakt
van kunststof.
[FIGUUR: Een close-up van een vrouw die een onkruidbrander vasthoudt.]
1p 4
Welke materiaaleigenschap van kunststof is gebruikt om te voorkomen
dat Marian haar handen brandt?
Kunststof
A is makkelijk vervormbaar.
B heeft een hoog smeltpunt.
C is een slechte warmtegeleider.
BB-0173-a-o
4 / 22
lees verder ► ► ►

### Pagina 5

1p 5 De fabrikant noemt de onkruidbrander milieuvriendelijk in vergelijking met
chemische bestrijdingsmiddelen.
Over het gebruik van de onkruidbrander staat een zin.
Omcirkel in de zin het juiste antwoord.
wel
geen
bodemverontreiniging.
Door de onkruidbrander is er

2p 6 De brander wordt aangesloten op netspanning 230 V.
De stroomsterkte tijdens het gebruik is 8,7 A.
Bereken de weerstand.

2p 7 Het geleverde vermogen van de brander is 2,0 kW.
De onkruidbrander wordt 2,75 uur gebruikt.
Bereken de elektrische energie die is omgezet.

1p 8 De onkruidbrander is dubbel geïsoleerd.
Welk symbool staat voor dubbel geïsoleerd?
Gebruik BINAS.

[FIGUUR: Symbool A: een cirkel met twee pijlen erin die een circulaire beweging aanduiden.
Symbool B: een vierkant met een kleiner vierkant erin.
Symbool C: een rechthoekige vorm met een boog aan de onderkant, waarin twee overlappende cirkels staan.]

A
B
C

BB-0173-a-o
lees verder ► ► ►

### Pagina 6

Koning van de Jungle

[FIGUUR: Close-up van een tijger met open bek.]

De Bengaalse tijger is een
bedreigde diersoort.

9 1p De Bengaalse tijger kan een topsnelheid bereiken van $65 \text{ km/h}$.
Wat is deze snelheid in m/s?
A 14
B 16
C 18
D 20

De zwaartekracht op de tijger is $2500 \text{ N}$.

10 1p De massa van de tijger is
A $25 \text{ kg}$.
B $250 \text{ kg}$.
C $2500 \text{ kg}$.

11 2p De poten van een tijger hebben samen een
contactoppervlak van $1250 \text{ cm}^2$.
$\rightarrow$ Bereken de druk van de poten op de grond.

BB-0173-a-0
6 / 22
lees verder

### Pagina 7

1p 12 Als de tijger sluipt, tilt hij één poot op.
Over de druk onder de overige poten op de grond staan tweeZinnen.
→ Omcirkel in de tweede zin het juiste antwoord.

De tijger tilt één poot op.

De druk onder de overige poten op de grond
wordt dan kleiner
blijft dan gelijk
wordt dan groter

BB-0173-a-o 7 / 22 lees verder ►►►

### Pagina 8

Carwash
Evert laat zijn auto wassen in de carwash.
[FIGUUR: Een auto wordt gewassen in een carwash-installatie.]
1p 13 In de carwash zitten allerlei sensoren. Een onderdeel van een sensor reageert op licht. Welk elektrisch onderdeel reageert op licht?
A LDR
B NTC
C relais
D reed-contact
BB-0173-a-o 8 / 22 lees verder ► ► ►

### Pagina 9

14 Tidens het wassen worden ook de velgen gereinigd.
Op de verpakking van de velgenreiniger staat het pictogram corrosief.
Welk pictogram is dat?
Gebruik BINAS.
[FIGUUR: Pictogram A met doodskop en gekruiste botten.
[FIGUUR: Pictogram B met uitroepteken.
[FIGUUR: Pictogram C met gasfles.
[FIGUUR: Pictogram D met druppels die op een hand en een oppervlak vallen.

15 Na het wassen wordt de auto droog geblazen met ventilatoren.
De ventilatoren werken op een spanning van 400 V.
Het totale vermogen is 14000 W.
Bereken de stroomsterkte tijdens het drogen.

BB-0173-a-0 9 / 22 lees verder ►►►

### Pagina 10

Alpine Coaster
De Alpine Coaster is een soort achtbaan waar je alleen of met twee
personen in een wagentje van een berghelling kan rijden.
[FIGUUR: Een afbeelding van een Alpine Coaster met twee personen in een karretje, rijdend op een spoor met bergen op de achtergrond.]
De lengte van de baan is 3,6 km. Het karretje komt na 0,10 uur beneden
aan.
2p 16 Bereken de gemiddelde snelheid in km/h.
Een vader en zijn zoon gaan samen van de Alpine Coaster af.
Voor een bocht remmen ze af.
1p 17 Hieronder zie je drie afstand,tijd-diagrammen.
Welk diagram geeft het afremmen juist weer?
[FIGUUR: Drie grafieken. Grafiek A toont een kromme lijn die steeds vlakker wordt. Grafiek B toont een rechte lijn met een constante helling. Grafiek C toont een kromme lijn die eerst steil is en steeds vlakker wordt, beginnend vanuit de oorsprong.]
A
B
C
BB-0173-a-0
10 / 22
lees verder

### Pagina 11

2p 18 De zwaartekracht op de vader, zoon en het wagentje is samen 1800 N.
→ Teken vanuit punt P de zwaartekracht.
De **krachtenschaal** is 1 cm $\triangleq$ 400 N

[FIGUUR: Een man en een kind zitten in een rodelbaanwagen die een bocht naar links maakt. De man stuurt de wagen, en het kind kijkt vooruit. De baan is gemaakt van metaal en ligt in een heuvelachtig, bebost gebied.]

1p 19 Het wagentje rijdt met een constante snelheid.
Welke afbeelding geeft de nettokracht $F_{\text{netto}}$ juist weer?

[FIGUUR: Drie afbeeldingen van de rodelbaanwagen die de bocht maakt. Bij afbeelding A is een vector naar links getekend met het label $F_{\text{netto}}$. Bij afbeelding B is een vector naar links getekend met het label $F_{\text{netto}} = 0$. Bij afbeelding C is een vector naar rechts getekend met het label $F_{\text{netto}}$.]

BB-0173-a-o 11 / 22 lees verder ► ► ►

### Pagina 12

Spotter

Samir is vliegtuigspotter. Hij staat regelmatig naast het vliegveld om vliegtuigen te zien opstijgen en landen.

[FIGUUR: Een zwart-witfoto van een KLM Boeing 747 op de startbaan, met op de voorgrond mensen die ernaar kijken vanaf de zijkant van een auto.]

Wanneer het vliegtuig rijdt (taxiet), maakt het vliegtuig veel geluid.

1p 20 Met welk apparaat kun je de geluidssterkte meten?
A decibelmeter
B luidspreker
C microfoon
D toongenerator

Samir staat op een afstand van 70 m naar het startende vliegtuig te kijken.

1p 21 Over de geluidssterkte op deze afstand staat een zin.
→ Maak de zin compleet. Maak gebruik van de tabel ‘Gehoorgevoeligheid’ in BINAS.

De geluidssterkte op deze afstand is ________ dB.

BB-0173-a-0 12 / 22 lees verder ▶▶▶

### Pagina 13

2p 22 Samir staat op 70 m afstand van de startbaan.
De geluidssnelheid is 343 m/s.
→ Bereken de tijd in seconden die het geluid erover doet om Samir te
bereiken.

Tijdens het opstijgen van het vliegtuig hoort Samir een geluid met een
hogere toon dan tijdens het taxiën.
1p 23 Over de frequentie van het geluid van het vliegtuig staat een zin.
→ Omcirkel in de zin het juiste antwoord.
Bij het opstijgen is de frequentie van het motorgeluid
dan de frequentie bij het rijden (taxiën).
kleiner
groter
BB-0173-a-o
13 / 22
lees verder

### Pagina 14

Fiets aan je plafond
Tom wil zijn fiets niet buiten stallen omdat hij bang is dat zijn fiets wordt gestolen. Hij heeft een manier gevonden om zijn fiets in zijn kamer aan het plafond te hangen.

[FIGUUR: Twee foto's van een fiets die aan het plafond hangt, bevestigd met haken en een touwmechanisme.]

De fiets zit met beide wielen in haken en wordt met behulp van twee vaste katrollen en een touw omhoog getrokken.

1p 24 Wat is de naam van de kracht in het touw?
A opwaartse kracht
B spankracht
C duwkracht
D zwaartekracht
BB-0173-a-0 14 / 22 lees verder ►►►

### Pagina 15

1p 25 De zwaartekracht op de fiets is 89 N.
[FIGUUR: Een foto van een fiets die aan een katrolsysteem hangt en een schematische tekening van hetzelfde systeem met de onderdelen benoemd: Plafond, katrol, haak voor fietsband, muur, touw, haak voor fiets, vloer, schematische weergave zonder fiets.]
De haken, het touw en de katrollen vormen samen een hefboom.
De kracht die Tom moet uitoefenen op het touw om de fiets tegen het
plafond te trekken is
A kleiner dan 89 N.
B gelijk aan 89 N.
C groter dan 89 N.
BB-0173-a-0 15 / 22 lees verder ► ► ►

### Pagina 16

Teardrop trailer

Joan heeft zelf een eenvoudige caravan gebouwd. De caravan wordt van stroom voorzien door een 12 V accu.

[FIGUUR: Een zwart-witfoto van een teardrop trailer met de klep open. Op de achtergrond zitten mensen aan tafeltjes.]

In de afbeelding zie je een deel van het stroomschema weergegeven met twee leeslampjes en een stereo.

[FIGUUR: Een stroomschema. Links is een accu (12 V) getekend met een plus- en minpool. Verder is er een zekeringhouder met drie zekeringen getekend. De accu is verbonden met de zekeringhouder. Na de zekeringhouder is de stroom gesplitst. Eén stroomkring bevat twee lampjes parallel geschakeld, aangeduid met een cirkel met een kruis erin. Hiernaast staat het woord 'stereo' in een rechthoek. De andere stroomkring is niet verder uitgewerkt.]

2p 26 Over de leeslampjes staan twee zinnen.
$\rightarrow$ Omcirkel in de eerste en de tweede zin het juiste antwoord.

De leeslampjes zijn
in serie met
parallel aan

de stereo geschakeld.

De leeslampjes werken op een spanning van
6 V
12 V

BB-0173-a-0 16 / 22 lees verder ► ► ►

### Pagina 17

1p 27 In de zekeringhouder zitten drie zekeringen van 10 A en twee zekeringen van 5 A.
De waarde van de hoofdzekering is minimaal
A 5 A.
B 10 A.
C 15 A.
D 40 A.
BB-0173-a-0 17 / 22 lees verder ►►►

### Pagina 18

Rij-examen

Tijdens het leren voor zijn rij-examen ziet Deniz een tabel over de
reactieafstand en remweg bij verschillende snelheden.

[FIGUUR: Auto met tekst "Bij 30 km per uur", met daaronder een lijn verdeeld in "reactie 8,3 m" en "remmen 5,0 m".]

[FIGUUR: Auto met tekst "Bij 35 km per uur", met daaronder een lijn verdeeld in "reactie 9,7 m" en "remmen 6,8 m".]

[FIGUUR: Auto met tekst "Bij 40 km per uur", met daaronder een lijn verdeeld in "reactie 11,1 m" en "remmen 8,8 m".]

1p 28 Hoe groot is de stopafstand bij 40 km/h?
A 8,8 m
B 12,1 m
C 14,7 m
D 19,9 m

BB-0173-a-o 18 / 22 lees verder ►►►

### Pagina 19

Je ziet een tabel met de reactieafstand bij verschillende snelheden.
| Snelheid in km/h      | 10   | 20  | 30  | 40  | 50   |
|-----------------------|------|-----|-----|-----|------|
| Reactieafstand in m   | 2,4  | 4,8 | 7,2 | 9,6 | 12,0 |

3p 29 Zet alle meetpunten uit en teken de grafiek van de reactieafstand tegen de snelheid. Teken de lijn door de oorsprong.
[FIGUUR: Grafiek met op de y-as "reactieafstand (m)" met schaal 0, 2, 4, 6, 8, 10, 12 en op de x-as "snelheid (km/h)" met schaal 0, 10, 20, 30, 40, 50, 60. Het assenstelsel is ingedeeld in een raster.]

1p 30 Noteer de reactieafstand bij 25 km/h.
BB-0173-a-0 19 / 22 lees verder ► ► ►

### Pagina 20

Harp
Elmira speelt op haar harp. Het geluid van de harp klinkt zuiver en helder.
Je ziet in de afbeelding drie snaren aangegeven.

[FIGUUR: Een vrouw speelt op een harp, met de snaren 1, 2 en 3 gemarkeerd.]

Elmira slaat de drie snaren even hard aan.

2p 31 Over de verschillende snaren staat een zin.
Omcirkel in deze zin de juiste antwoorden.

Het geluid met de hoogste frequentie grootste geluidssterkte

1
2
wordt gemaakt door snaar .
3

BB-0173-a-o 20 / 22 lees verder ►►►

### Pagina 21

1p 32 Over het stemmen van een snaar staat een zin.
Omcirkel in de zin het juiste antwoord.

Elmira spant de snaar strakker, de toon
wordt dan lager
blijft dan gelijk
wordt dan hoger

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

BB-0173-a-0 21 / 22 lees verder ►►►

### Pagina 22

Wereldreiziger
Peter heeft voor zijn vakantie een powerbank gekocht.
[FIGUUR: Een persoon in een bos bekijkt twee smartphones, waarvan er één is aangesloten op een powerbank.]

2p 33 Het ontladen van de volledig opgeladen powerbank duurt 11 uur. De capaciteit van de powerbank is 15,6 Ah, dit betekent dat de powerbank in bijvoorbeeld 1 uur een stroomsterkte van 15,6 A kan leveren.
→ Bereken de stroomsterkte gedurende 11 uur tijdens het ontladen.

2p 34 Over de powerbank staat een tabel met een aantal eigenschappen van de powerbank.
→ Noteer de ontbrekende eenheden op de juiste plek in de tabel.

| Capaciteit | 15,6 | Ah |
|---|---|---|
| Oplaadtijd | 11 | h |
| Spanning | 5 | ........ |
| Vermogen | 5 | ........ |

BB-0173-a-0
22 / 22
einde ■