# Eindexamen Economie VMBO-BB 2015 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-bb/economie/2015/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 1

### Vraag 20 – Opgave 1

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

### Vraag 24 – Opgave 1

### Vraag 25 – Opgave 1

### Vraag 26 – Opgave 1

### Vraag 27 – Opgave 1

### Vraag 28 – Opgave 1

### Vraag 29 – Opgave 1

### Vraag 30 – Opgave 1

### Vraag 31 – Opgave 1

### Vraag 32 – Opgave 1

### Vraag 33 – Opgave 1

### Vraag 34 – Opgave 1

### Vraag 35 – Opgave 1

### Vraag 36 – Opgave 1

### Vraag 37 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-BB
2015
tijdvak 1
dinsdag 19 mei
09.00 - 10.30 uur
economie CSE BB
Naam kandidaat _________________________ Kandidaatnummer _________________________
Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.
Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.
Dit examen bestaat uit 37 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 45 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
BB-0233-a-15-1-o

### Pagina 2

Meerkeuzevragen
- Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
- Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.
[FIGUUR: A, B, C, D staan boven rondjes met letters. Bij (1) is B omcirkeld. Bij (2) is A doorstreept en C omcirkeld. Bij (3) is A doorstreept en D doorstreept.]
(1) (2) (3)
Jongeren vakanties
Timo, 17 jaar oud, leerling mbo Detailhandel heeft samen met zijn even oude vrienden Jimmy, Mike en Jordy geld gespaard voor een actieve buitenlandse zomervakantie. Timo ziet op een internetsite de volgende advertentie:

Hou jij ook van een actieve vakantie? Speciaal voor jongeren in de leeftijdscategorie 17 tot en met 35 jaar hebben wij een aantal uitdagende reizen. Je kunt je voor deze reizen alleen of met je beste vriend(en) en/of vriendin(nen) inschrijven. Dit is een vakantie om nooit te vergeten!

1p 1 Timo haalt zijn informatie van het internet. Zijn vriend Jimmy heeft op een andere manier informatie gevonden over actieve jongeren vakanties.
-> Noem twee andere manieren waarop Jimmy informatie over jongeren vakanties kan vinden.
1 .........................................................................................
2 .........................................................................................
1p 2 Timo moet zijn vrienden nog zien te overtuigen van zijn voorkeur, maar Timo vindt wel dat deze actieve jongeren vakantie in hun behoeften voorziet.
-> Geef bij elke behoeften aan tot welk soort behoefte deze hoort.

basisbehoeften overige behoeften
op vakantie gaan met vrienden
het gebruik van drinkwater op de camping

BB-0233-a-15-1-o 2 / 17 lees verder >>>

### Pagina 3

De advertentie op de internetsite vervolgt:

[FIGUUR: Box met informatie over een jongeren-actiefweek]
De jongeren-actiefweek: duiken, kanoën, surfen en nog veel meer, allemaal in één week!
Vanaf: € 199 per persoon exclusief tent(en)
Leeftijd: vanaf 16 jaar
Land: Frankrijk
Duur: 5 dagen
Voor de overnachtingen betaal je:
2 personen: € 375 per tweepersoons tent
3 personen: € 450 per driepersoons tent
4 personen: € 500 per vierpersoons tent

1p 3 De jongens hebben de bijkomende kosten bekeken van het overnachten in een tent. Timo voelt het meest voor het huren van een vierpersoons tent voor hen samen, maar Jimmy heeft een voorkeur voor de huur van tweemaal een tweepersoons tent, ondanks het prijsverschil.
→ Bereken in hele euro's het totale prijsverschil tussen de huur van twee 2-persoons tenten en van een 4-persoons tent. Noteer je berekening.

...............................................................................
...............................................................................
...............................................................................

1p 4 Volgens Mike en Jordy moet er eerst maar eens een prioriteitenlijstje worden opgesteld, want voor de reis moeten er ook nog andere kosten worden betaald.
Gegeven zijn de volgende stellingen:
1 Een prioriteitenlijst voor de jongens is een overzicht van alle te verwachten inkomsten, uitgaven, kosten en af te sluiten verzekeringen van de groep tijdens de vakantie.
2 Een prioriteitenlijst voor de jongens is een overzicht in volgorde van belangrijkheid van alle zaken die de groep wil kopen voor de vakantie.
Welke bewering is juist?
A Alleen 1 is juist.
B Alleen 2 is juist.
C Beide zijn juist.
D Geen van beide is juist.

BB-0233-a-15-1-o 3 / 17 lees verder ► ► ►

### Pagina 4

Ook van de internetsite komt de volgende informatie:

Met je eigen tent kamperen op het gezellige groepsterrein behoort óók tot de mogelijkheden.
Dit is inclusief de overnachtingen en elektriciteit.
Prijs voor 4 personen + kampeerplaats: € 369

2p 5 Mike ontdekt nog een voordelig alternatief. De 4 jongens willen een eigen tent meenemen. De kosten voor overnachting met een eigen tent bedragen dan € 369. Daarnaast moeten zij € 199 per persoon betalen voor deelname aan de activiteitenweek. Bovendien komen de jongens dan in aanmerking voor een extra korting van 15% voor scholieren tot en met 17 jaar op de totale groepsprijs!
→ Bereken in twee decimalen hoeveel de kosten per persoon bedragen. Noteer je berekening.

Tot slot komt de vraag: hoe komen we op de bestemmeling? Ze worden het eens over de volgende alternatieven met de bijbehorende geschatte reisduur en kosten per persoon:

|         | reisduur | kosten per persoon |
|---------|----------|--------------------|
| trein   | 12 uur   | € 69               |
| vliegtuig | 4 uur    | € 99               |

1p 6 Mike zegt: “Ik wil het zo goedkoop mogelijk, dus moeten we met de trein.”
Timo reageert: “De hogere kosten van het vliegen kan ik terugverdienen door de kortere reistijd.”
Hoe kun je door een kortere reistijd de extra kosten terugverdienen?
A Doordat je sneller op je bestemming bent, heb je langer vakantie.
B Doordat je sneller op je bestemming bent, kun je daar meer uitgeven.
C Door de kortere reistijd, kun je meer werken.
D Door de kortere reistijd kun je meer uitgeven.

BB-0233-a-15-1-o 4 / 17 lees verder

### Pagina 5

T-Shop
Elliz en Nils hebben een web-shop. De web-shop heeft de naam: T-Shop.
Zij verkopen T-shirts met de mogelijkheid om deze te laten bedrukken.
Onderstaande gegevens zijn van het vorig jaar.

|            | €      |
|------------|--------|
| omzet      | 157.225 |
| huisvestingskosten | € 69.000 |
| personeelskosten | € 38.000 |
| verkoopkosten | € 12.575 |
| inkoopwaarde | € 70.575 |

1p 7 Er werden vorig jaar 12.578 T-shirts ingekocht.
-> Bereken in twee decimalen de gemiddelde inkoopprijs van één T-shirt.
Schrijf je berekening op.

1p 8 Elliz zegt: "Vorig jaar hebben we verlies gedraaid."
-> Laat aan de hand van een berekening van het nettoresultaat zien dat
Elliz gelijk heeft. Vul daarvoor de bedragen in onderstaande tabel in.

|              | €   |         |
|--------------|-----|---------|
| omzet        | €   | 157.225 |
| brutowinst   | €   | - ...... |
|              | €   | ......  |
|              | €   | ......  |
|              | €   | ......  |
| nettoresultaat | €   | - ...... |
|              | €   | ......  |

BB-0233-a-15-1-o 5 / 17 lees verder ► ► ►

### Pagina 6

Elliz en Nils hebben besloten om hun assortiment te gaan uitbreiden met
kekke sjaaltjes.
Gegevens sjaaltjes:
* Inkoopprijs € 3,45
* Brutowinstmarge 180% van de inkoopprijs
* BTW-percentage 21%

9 Bereken de consumentenprijs van één sjaaltje. Vul daarvoor
onderstaande tabel in.

[FIGUUR: Tabel met de volgende rijen: inkoopprijs, brutowinst, verkoopprijs, btw, consumentenprijs. Naast elke rij staat een euroteken en een lege ruimte.]

10 Nils: "De uitbreiding van het assortiment leidt tot extra kosten. Je moet die
sjaaltjes inkopen, maar daarnaast zullen de bedrijfskosten ook gaan
stijgen."
→ Geef twee voorbeelden van bedrijfskosten die kunnen stijgen door de
uitbreiding van het assortiment.
1
2

11 Elliz en Nils zijn het er in ieder geval over eens dat T-Shop meer onder de
aandacht moet worden gebracht bij de consument. Ze gaan dit doen door
een nieuwsbrief te versturen met onder andere de actie: T-shirts met 25%
korting.
Welke marketinginstrumenten worden gebruikt door het versturen van een
nieuwsbrief en het geven van korting?
A plaats- en promotiebeleid
B promotie- en productbeleid
C product- en prijsbeleid
D promotie- en prijsbeleid

BB-0233-a-15-1-o 6 / 17 lees verder ►►►

### Pagina 7

12 (1p) Elliz: "Door het geven van 25% korting zal de winst in eerste instantie niet
hoger worden of het verlies niet kleiner."
Nils: "Dit is meer een actie voor de toekomst van T-shop."
-> Hoe kan het geven van een korting een voordeel
opleveren voor T-shop?
Gebruik in je antwoord het begrip concurrenten.
BB-0233-a-15-1-o 7 / 17 lees verder ►►►

### Pagina 8

Kroatië: EU lidstaat nummer 28

Uit de krant:
Kroatië toegetreden tot
Europese Unie.
Kroatië is sinds 1 juli 2013 de
28ste lidstaat van de Europese
Unie (EU). De Kroaten krijgen
12 zetels in het Europees
Parlement. Alle Kroaten zijn nu
EU-burgers. Kroatië moet
tenminste twee jaar lid zijn van
de EU voordat het ook lid kan
worden van de eurozone.
De 15 jarige tweelingbroer en -zus Mirko en Tatjana gaan met hun ouders
op vakantie naar Kroatië en bereiden zich voor op hun reis.

[FIGUUR: Een kaart van Europa met Kroatië gemarkeerd en een detailkaart van de wereld met Europa erop ingekaderd.]

1p 13 Mirko zucht: "Wij moeten volgend jaar examen doen en ik weet niet eens
meer precies welke de andere 27 lidstaten zijn..." Tatjana heeft daar
minder moeite mee en noemt enkele EU-lidstaten.
In welk van de antwoorden zijn alle genoemde landen lid van de EU?
A Albanië, Bulgarije, Malta en Finland.
B België, Denemarken, Duitsland en Griekenland.
C Cyprus, lerland, Turkije, Zwitserland.

1p 14 Kroatië heeft er ongeveer tien jaar over gedaan, om een EU-lidstaat te
worden. "Je zou denken dat het EU-lidmaatschap wel veel voordelen moet
bieden," veronderstelt Tatjana.
Gegeven zijn twee stellingen over de EU.
→ Geef bij elke stelling aan of deze juist is of onjuist.
juist onjuist
Vrij verkeer van kapitaal: banken kunnen zich in elke
lidstaat vestigen.
(Export)subsidies van de EU maken producten uit de
EU goedkoper op de wereldmarkt.

BB-0233-a-15-1-o 8 / 17 lees verder

### Pagina 9

1p 15 "Als een land lid is van de EU dan moet het toch ook betalen voor het
lidmaatschap? Ik lees hier in een artikel dat elk EU-land 0,73% van het
nationaal inkomen moet bijdragen aan het EU-budget. Kan Kroatië dat wel
betalen?", vraagt Tatjana zich hardop af. Mirko gaat even rekenen.
Het nationaal inkomen van Kroatië bedroeg € 62 miljard in 2013.
→ Laat met een berekening zien hoeveel Kroatië zal moeten bijdragen
aan het EU-budget. Noteer je berekening in hele euro's.

2p 16 Kroatië wil in 2015 de euro invoeren.
Welke invloed heeft het voeren van de euro als gemeenschappelijke munt
binnen de Europese Monetaire Unie (EMU) op de toeristen?
→ Kies in de zinnen de juiste woorden.
Doe het zo: schrijf achter de nummers 1, 2 en 3 het woord dat je kiest.
De toeristen kunnen de prijzen (1)... goed/niet goed ... met elkaar
vergelijken.
De concurrentie in de eurolanden wordt daardoor gestimuleerd. Dat is
uiteindelijk financieel (2) ... voordelig/nadelig ... voor de toeristen.
De toeristen uit deze landen hebben (3) ... veel/geen ... last van
wisselkoersverliezen.
(1)
(2)
(3)
1p 17 Mirko en Tatjana en hun vader nemen plaats op een zonnig terrasje.
"Reken er maar vast op dat jij voor een Nederlands biertje en een krant uit
Nederland hier in Kroatië wel wat meer zult moeten betalen dan in
Nederland", zegt Tatjana tegen haar vader.
Waardoor worden importgoederen duurder?
A De exporteur ontvangt van de overheid subsidie en verrekent dit met
de prijs.
B De exporteur heeft een voordeel met de wisselkoers en berekent dit
door in de prijs.
C De importeur berekent de extra gemaakte kosten door in de eindprijs.
D De importeur ontvangt van de overheid subsidie en verrekent dit met
de prijs.
BB-0233-a-15-1-o
9/17
lees verder ►►►

### Pagina 10

1p 18 De vader van Mirko bekijkt het prijsverschil tussen een biertje in Nederland en een biertje in Kroatië.
Gegeven zijn de volgende prijzen en btw-percentages.
[FIGUUR: Tabel met kolommen "land", "btw", "consumentenprijs", "btw bedrag". Rijen voor Nederland en Kroatië.]
Nederland 21% € 3,00 € 0,52
Kroatië 25% € 1,80 €
→ Bereken in twee decimalen hoeveel de btw bedraagt op een biertje in Kroatië. Noteer je berekening.

1p 19 Vader zegt: "Nu Kroatië EU-lid is geworden, worden er geen invoerrechten meer op producten uit de EU geheven. Dit zal ook gevolgen hebben voor de Nederlandse export.
Wat is waarschijnlijk het gevolg voor de export uit Nederland wanneer de invoerrechten tussen Nederland en Kroatië worden afgeschaft?
A De Nederlandse export naar Kroatië zal waarschijnlijk afnemen.
B De Nederlandse export naar Kroatië zal waarschijnlijk gelijk blijven.
C De Nederlandse export naar Kroatië zal waarschijnlijk toenemen.
BB-0233-a-15-1-0 10 / 17 lees verder ►►►

### Pagina 11

Helaas Pindakaas
"Uit de regiokrant...'"
[FIGUUR: Een cartoon van twee potten pindakaas, één met de tekst "I love peanut butter" en de andere met "And I love jam!".]
De vader van Klaas is eigenaar van De Notenshop.
Klaas is een sportieve 14 jarige vmbo-er, die graag een broodje pindakaas lust. Met pindakaas bouw je spiermassa op, dus dat zit wel goed. Terwijl Klaas in De Notenshop meehelpt met opruimen, ziet hij de consumentengids liggen op de koffietafel.
1p 20 Klaas heeft op school al eerder wat geleerd over de taken en werkzaamheden van consumentenorganisaties, zoals het doen van vergelijkende warenonderzoeken.
-> Geef aan waarom een consumentenorganisatie dé aangewezen instantie is voor het doen van een vergelijkend warenonderzoek.
1p 21 Klaas bekijkt de consumentengids. Zijn aandacht wordt getrokken door een vergelijkend warenonderzoek over pindakaas. Gegeven zijn twee beweringen:
1 Een vergelijkend warenonderzoek is een onderzoek waarbij soortgelijke producten van verschillende merken met elkaar worden vergeleken.
2 Een vergelijkend warenonderzoek is een onderzoek waarbij verschillende soorten producten en merken met elkaar worden vergeleken.
Welk antwoord met betrekking tot de beweringen is juist?
A Alleen 1 is juist.
B Alleen 2 is juist.
C Beide zijn juist.
D Geen van beide is juist.
BB-0233-a-15-1-0
11/17
lees verder

### Pagina 12

Test pindakaas
[FIGUUR: Tabel met merk en type pindakaas, prijs per 100 gram, inhoud (gram), smeerbaarheid, smaak en testoordeel.]
Merk en type Prijs per 100 gram Inhoud (gram) Hoeveelheid pinda's in % Smeerbaarheid Smaak Testoordeel
1 Olé € 0,50 350 85 □ ++ 8,1
2 Olé Creamy € 0,63 350 74 ++ ++ 8,0
3 Dolce Vita € 0,30 500 84 + ++ 7,8 ●
4 Jolly € 0,30 350 85 + + 7,8
5 Arizona € 0,43 350 76 + ++ 7,8
6 Olé Light € 0,56 350 77 a + 7,6
7 Jolly Euro € 0,22 500 81 + + 7,4
8 Uni Pinda € 0,30 500 83 □ + 7,2
++ zeer goed + goed □ redelijk - matig
▲ beste uit de test ● beste koop
1p 22 Klaas bekijkt de pindakaas-test. Het valt meteen op dat nummer 1(Olé)
als beste uit de test komt, maar dat pindakaas nummer 3 (Dolce Vita) toch
als beste koop wordt aanbevolen. Klaas begrijpt er niets van.
→ Leg uit waarom de 'beste uit de test' niet de 'beste koop' is.
.........................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................
1p 23 Klaas raakt in discussie met zijn vader over het testresultaat. Klaas is het
niet eens met de aanbeveling. Klaas ziet namelijk dat pindakaas nummer
8 (Uni Pinda) even veel kost als "beste koop" pindakaas nummer 3 (Dolce
Vita). De Uni Pinda wordt echter niet aanbevolen.
→ Noem twee resultaten uit de test, waardoor de pindakaas van Uni
Pinda vergeleken met de Dolce Vita mogelijk niet als "beste koop"
wordt aanbevolen.
1 .........................................................................................................................................................
2 .........................................................................................................................................................
BB-0233-a-15-1-o 12 / 17 lees verder ►►►

### Pagina 13

1p 24 De moeder van Klaas koopt ook wel eens pindakaas bij de supermarkt.
→ Bereken in twee decimalen wat het duurste potje pindakaas uit deze
test kost. (Noteer het merk en de berekening)

2p 25 De supermarkt besluit om op basis van de pindakaas-test een
verkoopactie te starten, waarbij onderdelen uit de marketingmix worden
gebruikt.
→ Geef van elk van de volgende stellingen aan of deze juist is of onjuist.

De supermarkt laat 2.000 folders huis-aan-huis
bezorgen. Dit is een vorm van plaatsbeleid.
juist
onjuist
Voor de deur van de supermarkt kan het publiek
pindasoep proeven. Dit is een vorm van promotiebeleid.
De supermarkt neemt voor het eerst de 'beste koop' op
in haar assortiment. Dit is een vorm van productbeleid.

BB-0233-a-15-1-o
13 / 17
lees verder ►►►

### Pagina 14

Arbeidsmarkt

Uit de krant:
Uitkeringsinstantie UWV verwacht dat de arbeidsmarkt verslechtert. Het
aantal banen zal in 2013 afnemen met 85.000. Door de daling van de
werkgelegenheid zal het aantal vacatures een dieptepunt bereiken.

1p 26 Waaruit bestaat de arbeidsmarkt?
A het aantal beschikbare banen
B het aantal openstaande vacatures
C het geheel van vraag naar en aanbod van arbeid

1p 27 Doordat er steeds minder vraag is naar producten neemt het aantal banen
af.
Hoe noem je de werkloosheid die veroorzaakt wordt door een afnemende
vraag naar producten?
A conjuncturele werkloosheid
B regionale werkloosheid
C seizoenswerkloosheid
D structurele werkloosheid

1p 28 De totale afname in 2013 van 85.000 fulltime banen was gelijk aan 1,25%
van de totale werkgelegenheid op 1 januari 2013.
Bereken hoeveel de totale werkgelegenheid op 1 januari 2013
bedroeg. Noteer je berekening.

.....................................................................................................

.....................................................................................................

.....................................................................................................

BB-0233-a-15-1-o 14 / 17 lees verder ►►►

### Pagina 15

1p 29 De overheid heeft plannen om de bijstandsuitkeringen te verlagen. De
overheid heeft twee argumenten om deze uitkeringen te verlagen.
Bezuinigen is het eerste argument. Het tweede argument wordt in de
volgende zinnen verwoord.
→ Kies in de zinnen de juiste woorden.
De verlaging van de bijstandsuitkering leidt tot een (1)..... groter/kleiner...
verschil met het minimumloon. Hierdoor zullen mensen met een
bijstandsuitkering (2)...wel/niet... sneller op zoek gaan naar een baan.
(1)
(2)
2p 30 Als je werklos bent, kun je je inschrijven bij het UWV.
→ Geef twee redenen waarom je je inschrijft als werkzoekende bij het
UWV.
1
2
2p 31 Als je werkloos bent of wordt, heeft dit zowel economische als sociale
gevolgen.
→ Geef van beide gevolgen een voorbeeld.
1 Economisch gevolg:
2 Sociaal gevolg:
BB-0233-a-15-1-o 15 / 17 lees verder ►►►

### Pagina 16

Stichting Lalibela

Van de website van de Stichting Lalibela
Al meer dan tien jaar bestrijdt Stichting Lalibela de armoede in het
Ethiopische stadje Lalibela door middel van diverse projecten. De
activiteiten van de stichting werpen hun vruchten af. Alle kinderen kunnen
naar school, ook de gehandicapten. Tal van kinderen hebben zo een
beroep geleerd en hebben daarna werk gevonden. Daarnaast hebben
veel families met onze hulp eigen middelen van bestaan opgebouwd.

1p 32 Hoe noemen we de genoemde vorm van hulp?
A Noodhulp
B Noodzakelijke hulp
C Structurele hulp

2p 33 Leon verricht sinds kort vrijwilligerswerk voor de Stichting Lalibela. Hij
heeft op school geleerd welke kenmerken een ontwikkelingsland als
Ethiopië heeft.
-> Geef van elk van de volgende kenmerken aan of dit wel of niet hoort
bij een ontwikkelingsland.

[FIGUUR: Tabel met kolommen 'wel' en 'niet' en rijen 'goede infrastructuur', 'ondervoeding', 'laag nationaal inkomen per persoon']

1p 34 Batheba, een jonge man uit Lalibela, wil graag gaan verbouwen. Leon
mag namens Stichting Lalibela aan Batheba een microkrediet
verstrekken. Een microkrediet is een kleine lening aan ondernemende
mensen met een laag inkomen. De grootte van een microkrediet ligt
meestal tussen de €20 en €1.000. De lening wordt gebruikt om kleine
bedrijfjes op te starten of een zetje in de goede richting te geven.
Gegeven zijn twee stellingen.
-> Geef bij elke stelling aan of deze juist is of onjuist.

[FIGUUR: Tabel met kolommen 'juist' en 'onjuist' en rijen 'Als Batheba zijn benodigde materialen in Nederland moet inkopen is er sprake van gebonden hulp.', 'Als Batheba een microkrediet ontvangt moet hij dat ook terugbetalen.']

BB-0233-a-15-1-o 16 / 17 lees verder ► ► ►

### Pagina 17

Het nadeel van een microkrediet is dat het rentepercentage hoog is, soms
wel 20%. Stichting Lalibela rekent maar 3,6% rente per jaar in plaats van
20%.

1p 35 Batheba leent (omgerekend in euro's) € 750 van Stichting Lalibela.
→ Bereken hoeveel rente Batheba in euro's per jaar bespaart door het
krediet van Lalibela te nemen en niet tegen 20% te lenen. Schrijf je
berekening op.

1p 36 Het graan dat Batheba verkoopt, vindt men lekker. Batheba maakt wel
€ 200 winst per jaar. Dit is 17,6% boven het gemiddeld inkomen per hoofd
per jaar.
→ Bereken in twee decimalen het gemiddeld inkomen per hoofd per jaar
van de bevolking. Noteer je berekening.

1p 37 De winst die Batheba gemaakt heeft, gebruikt hij om personeel aan te
nemen. Hij helpt hiermee ook de economie van Ethiopië op gang. Als
meer bedrijven meer personeel aannemen, heeft dit effect op de
werkgelegenheid. Dit gaat in verschillende stappen, die hieronder
genoemd zijn.
1 Er wordt meer personeel aangenomen.
2 De bestedingen nemen toe.
3 De productie moet toenemen.
4 Er zijn meer mensen met een inkomen.
5 Er ontstaat meer werkgelegenheid.
→ Zet de stappen in de juiste volgorde. De stappen 1 en 5 zijn al
ingevuld.
1 → ... → ... → 5

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
BB-0233-a-15-1-0
17 / 17
einde