# Eindexamen Economie VMBO-BB 2005 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-bb/economie/2005/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Opgave 1 ### Vraag 2 – Opgave 1 ### Vraag 3 – Opgave 1 ### Vraag 4 – Opgave 1 ### Vraag 5 – Opgave 1 ### Vraag 6 – Opgave 1 ### Vraag 7 – Opgave 1 ### Vraag 8 – Opgave 1 ### Vraag 9 – Opgave 1 ### Vraag 10 – Opgave 1 ### Vraag 11 – Opgave 1 ### Vraag 12 – Opgave 1 ### Vraag 13 – Opgave 1 ### Vraag 14 – Opgave 1 ### Vraag 15 – Opgave 1 ### Vraag 16 – Opgave 1 ### Vraag 17 – Opgave 1 ### Vraag 18 – Opgave 1 ### Vraag 19 – Opgave 1 ### Vraag 20 – Opgave 1 ### Vraag 21 – Opgave 1 ### Vraag 22 – Opgave 1 ### Vraag 23 – Opgave 1 ### Vraag 24 – Opgave 1 ### Vraag 25 – Opgave 1 ### Vraag 26 – Opgave 1 ### Vraag 27 – Opgave 1 ### Vraag 28 – Opgave 1 ### Vraag 29 – Opgave 1 ### Vraag 30 – Opgave 1 ### Vraag 31 – Opgave 1 ### Vraag 32 – Opgave 1 ### Vraag 33 – Opgave 1 ### Vraag 34 – Opgave 1 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen VMBO-BB 2005 tijdvak 1 donderdag 2 juni 9.00 – 10.30 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 41 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten maximaal behaald kunnen worden. 500010-1-640o ### Pagina 2 - Meerkeuzevragen - Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). - Geef verbeteringen aan volgens de voorbeelden 2 of 3. [FIGUUR: Afbeelding van vier cirkels met de letters A, B, C, D. Cirkel B is omcirkeld. Afbeelding van vier cirkels met de letters A, B, C, D. Cirkel C is omcirkeld en doorgestreept. Afbeelding van vier cirkels met de letters A, B, C, D. Cirkel B is omcirkeld en doorgestreept. Cirkel D is omcirkeld.] (1) (2) (3) B VAN HUIS NAAR DE SNOEPFABRIEK Jan en Petra zijn 20 jaar getrouwd en hebben samen twee kinderen. Jan is 24 jaar in dienst als metselaar bij een bouwonderneming. Petra heeft altijd voor het huishouden en de kinderen gezorgd. 1p 1 Welke van de onderstaande stellingen is juist? A Jan en Petra verrichten allebei betaalde arbeid. B Jan en Petra verrichten allebei onbetaalde arbeid. C Jan verricht betaalde arbeid en Petra verricht onbetaalde arbeid. 1p 2 De kinderen zijn nu 16 en 18 jaar. Petra wil nu buitenshuis gaan werken. Petra gaat een betaalde baan zoeken. Wat is hiervan het gevolg? A De vraag naar arbeid neemt af. B De vraag naar arbeid neemt toe. C Het aanbod van arbeid neemt af. D Het aanbod van arbeid neemt toe. Petra gaat solliciteren en vindt een baan als inpakster bij een snoepfabriek. Voor dit werk heeft Petra geen diploma nodig. Ze krijgt een contract van 1 september 2004 tot 1 maart 2005 met een proeftijd van één maand. 2p 3 Hieronder staan twee uitspraken. → Vul een kruisje in op de goede plaats. juist onjuist Petra gaat ongeschoolde arbeid verrichten. ☐ ☐ Petra heeft een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. ☐ ☐ 500010-1-640o 2 ga naar de volgende pagina → ### Pagina 3 Petra zal € 10,18 bruto per uur gaan verdienen. Ze werkt 4 dagen per week van 9.00 uur tot 15.30 uur. Van 12.30 uur tot 13.00 uur heeft ze pauze. De pauze wordt niet doorbetaald. 1p O 4 → Hoeveel bedraagt het brutoloon van Petra per week? Geef de berekening. Petra verdient bruto € 1.061,08 per maand. Na diverse verrekeningen blijft het zogenaamde tabelloon over. Dat bedraagt € 1.044,07. In onderstaande tabel kun je aflezen hoeveel Petra aan loonheffing moet betalen. Bij een tabelloon tussen twee bedragen in, moet je het laagste bedrag nemen. Tabelloon Loonheffing 1026,00 130,08 1030,50 131,00 1035,00 132,00 1039,50 132,91 1044,00 133,83 1048,50 134,83 1053,00 135,75 1057,50 136,75 1062,00 137,65 1066,50 138,66 → Hoeveel loonheffing wordt er bij Petra ingehouden? Lees dit af uit de tabel. Over het jaar 2004 zijn de volgende gegevens verzameld: [FIGUUR: Tabel met twee kolommen. Links staat "hoeveelheid verpakt snoep" en "hoeveelheid verpakt snoep per uur", en daaronder "aantal uren". Rechts staat bovenaan "Petra" en daaronder "1.231,20 kilogram", en daaronder "342 uren". Daaronder staat "Alle 36 werknemers samen" en daaronder "28.000 kilogram", en daaronder "144 kilogram" en "32.000 uren".] 1p O 6 → Hoeveel kilogram snoep heeft Petra in 2004 gemiddeld per uur verpakt? Geef de berekening. Geef het antwoord in 1 decimaal. 500010-1-6400 3 ga naar de volgende pagina ### Pagina 4 7 (1p) De loonkosten van Petra waren in 2004 € 4.752,58. → Hoeveel bedroegen de loonkosten van Petra in 2004 per kilogram snoep? Geef de berekening. 8 (1p) De directie van de snoepfabriek overweegt om een aantal verpakkingsmachines te kopen. Een machine kan per uur 16 kilogram snoep verpakken. Elke machine wordt bediend door één werknemer. → Als Petra de machine bedient, hoeveel bedragen dan de loonkosten van Petra in 2004 per kilo snoep? Geef de berekening. 9 (2p) Een verpakkingsmachine kan 4.000 uur per jaar draaien. → Hoeveel verpakkingsmachines zal de directie moeten kopen als elk jaar 128.000 kilogram snoep verpakt moet worden? Geef de berekening. 10 (1p) → Waarom zal de directie van de snoepfabriek de verpakkingsmachines willen aanschaffen? 500010-1-640o 4 ga naar de volgende pagina ### Pagina 5 EEN EENMANSZAAK Kimberley is kapster en gaat een herenkapsalon beginnen. 2p O 11 De volgende uitspraken gaan over het hebben van een eenmanszaak. → Geef aan of de uitspraak juist of onjuist is. | | juist | onjuist | |---|---|---| | Je hebt de zekerheid van een vast inkomen. | ☐ | ☐ | | Je kunt je eigen werktijden kiezen. | ☐ | ☐ | | Je bent automatisch via het ziekenfonds verzekerd. | ☐ | ☐ | | Je hebt recht op vakantiedagen. | ☐ | ☐ | 1p ● 12 Kimberley is een topstyliste. Zij heeft het diploma ‘Allround kapper en Filiaalsbeheer' behaald. Kimberley kan zelfstandig gespecialiseerde werkzaamheden uitvoeren. Van welk niveau is het diploma van Kimberley? A MBO niveau 1 B MBO niveau 4 C VMBO Basisberoepsgerichte leerweg D VMBO Kaderberoepsgerichte leerweg 1p ● 13 Wat is bij een herenkapsalon de belangrijkste productiefactor? A arbeid B kapitaal C natuur 1p ● 14 De haarmode verandert steeds. Wat moet Kimberley daarom doen? A zich laten bijscholen B zich laten herscholen C zich laten omscholen Kimberley verdient geld met het knippen van mensen en de verkoop van haarverzorgingsproducten. Kimberley maakt ook zelf shampoo. Deze shampoo verkoopt goed. Geef een omschrijving van Kimberley's economische activiteiten. A Kimberley produceert alleen diensten. B Kimberley produceert alleen goederen. C Kimberley produceert goederen en diensten. 1p ● 15 In de zaak van Kimberley hangt het volgende bord. Knippen € 20 1p ● 16 De prijs inclusief BTW voor het knippen is € 20. Wat zijn andere omschrijvingen voor deze prijs? A consumentenprijs en kostprijs B consumentenprijs en winkelprijs C kostprijs en winkelprijs 500010-1-6400 5 ga naar de volgende pagina ### Pagina 6 Op een dag heeft Kimberley tien mensen geknipt. Ook heeft zij drie flessen shampoo verkocht voor € 8 per stuk. 17 $\rightarrow$ Hoeveel euro bedragen de ontvangsten van Kimberley op deze dag? Geef de berekening. SPECIAL BIKES SPECIAL BIKES is een rijwielhandel. De boekhouder van SPECIAL BIKES heeft de volgende gegevens over de jaren 2001, 2002 en 2003 verzameld (zie onderstaande grafiek). [FIGUUR: Staafdiagram met op de y-as de 'in euro's' oplopend van -20.000 tot 140.000. Op de x-as staan de labels 'omzet', 'bedrijfskosten', 'nettowinst' en 'inkoopwaarde'. Per categorie zijn er staven voor de jaren 2001 (lichtgrijs), 2002 (donkergrijs) en 2003 (lichtblauw). De legenda links van de grafiek geeft aan dat 2001 is weergegeven met een lichtgrijs vakje, 2002 met een donkergrijs vakje en 2003 met een lichtblauw vakje.] 18 $\rightarrow$ Hoe groot was de omzet van Special Bikes in 2003? SPECIAL BIKES heeft verschillende soorten bedrijfskosten. Een aantal daarvan staat hieronder vermeld: • A huisvestingskosten • B loonkosten • C in- en verkoopkosten 19 $\rightarrow$ Schrijf hieronder op tot welke soort bedrijfskosten de hieronder vermelde kosten horen. Schrijf de letter op die voor de bedrijfskosten staat. Het verbruiken van elektriciteit is een voorbeeld van .................................................................. Het drukken van reclamefolders is een voorbeeld van .................................................................. Het salaris van de boekhouder is een voorbeeld van .................................................................. 500010-1-640o 6 ga naar de volgende pagina ### Pagina 7 In 2005 wil SPECIAL BIKES het bedrijf naar een ander gebouw verplaatsen. De nieuwe vestiging heeft een aantal voordelen ten opzichte van de oude vestiging. 2p O 20 Welke van onderstaande voordelen houden verband met technologische ontwikkelingen? [FIGUUR: Tabel met opties 'De parkeerplaats bij het gebouw is groter.', 'Het gebouw is aangesloten op een nieuw type telefoonKabel.', 'Het gebouw staat vlakbij een woonwijk waar veel gezinnen wonen.', 'Het bedrijf krijgt de beschikking over een eigen website.' en kolommen 'ja' en 'nee' met selectievakjes.] Bekijk onderstaande tabel van SPECIAL BIKES. | | 2004 | | 2005 | |-----------|-------------|--------|------------| | omzet | € 140.000 | omzet | € 147.000 | | inkoopwaarde | € 55.000 | inkoopwaarde | | | brutowinst | | brutowinst | | | bedrijfskosten | € 40.000 | bedrijfskosten | € 45.000 | | nettowinst | € 45.000 | nettowinst | | SPECIAL BIKES verwacht dat in 2005 de omzet met 3,2% zal toenemen ten opzichte van 2004. 1p O 21 Hoeveel is de verwachte omzet in 2005? Geef de berekening. ............................................................................................................................................................................................................ SPECIAL BIKES heeft de verwachtingen bijgesteld. Zie onderstaande tabel. De inkoopwaarde in 2005 zal naar verwachting gelijk zijn aan de inkoopwaarde in 2004. | | 2004 | | 2005 | |-----------|-------------|--------|------------| | omzet | € 140.000 | omzet | € 147.000 | | inkoopwaarde | € 55.000 | inkoopwaarde | | | brutowinst | | brutowinst | | | bedrijfskosten | € 40.000 | bedrijfskosten | € 45.000 | | nettowinst | € 45.000 | nettowinst | | 2p O 22 Hoeveel is de verwachte nettowinst voor 2005? Geef de berekening. ............................................................................................................................................................................................................ 500010-1-640o 7 ga naar de volgende pagina ### Pagina 8 WAT DOEN ONZE 'BUREN'? Bekijk onderstaand bericht. Verkoop naar Duitsland neemt toe De economie in Duitsland groeit weer. De afzet van Nederlandse producten naar Duitsland is daardoor het laatste kwartaal gestegen. 1p 23 Wat is het gevolg van de gestegen afzet van Nederlandse producten? A De productie in Nederland blijft gelijk. B De productie in Nederland neemt af. C De productie in Nederland neemt toe. 1p 24 Wat is het gevolg van de gestegen afzet naar Duitsland voor de werkloosheid in Nederland? A De werkloosheid in Nederland blijft gelijk. B De werkloosheid in Nederland neemt af. C De werkloosheid in Nederland neemt toe. Bekijk onderstaande grafiek. [FIGUUR: Staafdiagram met de titel 'Waarde van de verkopen naar Duitsland in miljarden euro's'. De x-as toont de jaren 2000, 2001, 2002, 2003, 2004. De y-as is gelabeld 'x1 miljard' en heeft schaalverdeling van 0 tot 60. De staven tonen de volgende waarden: 2000 (40), 2001 (44), 2002 (50), 2003 (40), 2004 (60).] 1p 25 Hoeveel procent is de waarde van de verkopen naar Duitsland in 2004 hoger dan in 2002? A 10% B 16,7% C 20% D 50% 1p 26 De waarde van de verkopen naar Duitsland is in 2003 vergeleken met 2002 gedaald. Wat zal daar de oorzaak van zijn geweest? A Duitsers consumeren meer producten uit Nederland. B Duitsers consumeren minder producten uit Nederland. C Nederlanders consumeren meer producten uit Nederland. D Nederlanders consumeren minder producten uit Nederland. 500010-1-6400 8 ga naar de volgende pagina ### Pagina 9 Bekijk onderstaande grafiek. Waarde van de uitgevoerde tomaten van Nederland naar Duitsland in miljoenen euro's [FIGUUR: Staafdiagram met op de x-as de jaren 2001 en 2002. Op de y-as de waarde in miljoenen euro, van 0 tot 240. De staaf voor 2001 toont een waarde van 190. De staaf voor 2002 toont een waarde van 210.] Tomaten zijn een belangrijk exportproduct van Nederland. De waarde van de geëxporteerde tomaten naar Duitsland is in 2002 in vergelijking met 2001 gestegen. De hogere prijs van de tomaten heeft geleid tot een waardestijging van € 30 miljoen. 1p 27 Wat betekent dat voor de afzet van de geëxporteerde tomaten naar Duitsland? A gedaald. B gelijk gebleven. C gestegen. "Een tomatenkweker zegt: Als de aardgasprijs stijgt, komen we in problemen." Een collega van hem zegt: "Ja, dan zullen de Duitsers minder Nederlandse tomaten kopen." Deze collega gebruikt daarbij de volgende drie tussenstappen: 1 De verkooprijs van tomaten zal stijgen. 2 De Nederlandse tomatenkwekers kunnen minder goed concurreren. 3 De tomatenkwekers hebben meer kosten. Zet deze tussenstappen in de juiste volgorde, zodat deze de gedachtegang van de collega goed weergeven. 1p 28 A De aardgasprijs stijgt. >1>2>3> De Duitsers zullen minder Nederlandse tomaten kopen. B De aardgasprijs stijgt. >2>3>1> De Duitsers zullen minder Nederlandse tomaten kopen. C De aardgasprijs stijgt. >3>2>1> De Duitsers zullen minder Nederlandse tomaten kopen. D De aardgasprijs stijgt. >3>1>2> De Duitsers zullen minder Nederlandse tomaten kopen. 500010-1-640o 9 ga naar de volgende pagina ### Pagina 10 1p 29 → Wat kan daar de oorzaak van zijn? MALI Mali is een ontwikkelingsland in Afrika. Hieronder staat een aantal kenmerken van ontwikkelingslanden en van westerse landen. 2p 30 → Welke twee kenmerken horen bij ontwikkelingslanden? Zet een kruisje in het juiste vakje. | | wel kenmerk | geen kenmerk | |----------------------|-------------|--------------| | grote bevolkingsgroei | $\Box$ | $\Box$ | | ondervoeding | $\Box$ | $\Box$ | | lage kindersterfte | $\Box$ | $\Box$ | | goede gezondheidszorg | $\Box$ | $\Box$ | Bekijk onderstaande tabel. Kerngegevens van Mali 2002 [FIGUUR: Tabel met kerngegevens van Mali in 2002. Kolommen: Kenmerk, Waarde. Rijen: Inwoneraantal (11 miljoen), Totaal inkomen (€ 3 miljard), Buitenlandse schuld (€ 2,5 miljard), Belangrijkste exportproduct (Katoen), Analfabetisme (67 procent).] 1p 31 → Hoeveel mensen in Mali konden in 2002 niet lezen of schrijven? Geef de berekening. Geef je antwoord in miljoenen inwoners en rond af op 2 decimalen. 500010-1-640o 10 ga naar de volgende pagina ### Pagina 11 1p ◯ 32 → Hoeveel bedroeg het inkomen per inwoner in Mali in 2002? Geef de berekening. ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................