# Eindexamen Economie VMBO-BB 2004 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-bb/economie/2004/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Opgave 1 ### Vraag 2 – Opgave 2 ### Vraag 3 – Opgave 3 ### Vraag 4 – Opgave 4 ### Vraag 5 – Opgave 5 ### Vraag 6 – Opgave 6 ### Vraag 7 – Opgave 7 ### Vraag 8 – Opgave 1 ### Vraag 9 – Opgave 1 ### Vraag 10 – Opgave 10 ### Vraag 11 – Opgave 11 ### Vraag 12 – Opgave 1 ### Vraag 13 – Opgave 1 ### Vraag 14 – Opgave 1 ### Vraag 15 – Opgave 15 ### Vraag 16 – Opgave 16 ### Vraag 17 – Opgave 1 ### Vraag 18 – Opgave 1 ### Vraag 19 – Opgave 1 ### Vraag 20 – Opgave 20 ### Vraag 21 – Opgave 1 ### Vraag 22 – Opgave 22 ### Vraag 23 – Opgave 23 ### Vraag 24 – Opgave 1 ### Vraag 25 – Opgave 1 ### Vraag 26 – Opgave 1 ### Vraag 27 – Opgave 27 ### Vraag 28 – Opgave 1 ### Vraag 29 – Opgave 1 ### Vraag 30 – Opgave 30 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 1 vrijdag 28 mei 9.00 - 10.30 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 38 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten maximaal behaald kunnen worden. 400009-1-6400 ### Pagina 2 - Meerkeuzevragen - Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). - Geef verbeteringen aan volgens de voorbeelden 2 of 3. (1) A B C D (2) A B C D (3) A B C D MONICA KOOPT EEN AUTO Monica heeft sinds kort een nieuwe baan in een andere stad. Ze denkt erover een auto te kopen om mee naar haar werk te rijden. Autorijden is meestal duurder dan reizen met het openbaar vervoer. Voor haar vorige baan reisde Monica met het openbaar vervoer. Dat beviel haar goed. 1p O 1 → Noem een reden waarom Monica toch liever een eigen auto zou willen gebruiken om mee naar haar werk te rijden. 1p ● 2 Voordat Monica een auto koopt, wil ze weten wat een auto haar zal kosten. Ze ziet de volgende advertentie: [FIGUUR: Foto van een donkere Volkswagen Golf VR6, Nederlandse auto, met de tekst "Volkswagen Golf VR6, Nederlandse auto 100.000 km, € 12.500,-" eronder.] Monica verwacht dat de auto na 4 jaar nog € 4.900 zal opbrengen. Hoeveel moet Monica per jaar opzij leggen om over 4 jaar weer een auto van € 12.500 te kunnen kopen? A € 1.225 B € 1.900 C € 3.125 D € 7.600 400009-1-640o 2 ga naar de volgende pagina ### Pagina 3 2p O 3 Monica vindt autorijden best duur. Van haar vriend hoort ze dat rijden met een dieselauto veel goedkoper is. Van de ANWB krijgt Monica de volgende gegevens: Kosten | Benzineauto | Dieselauto ------- | -------- | -------- Motorrijtuigenbelasting per jaar | € 420 | € 960 Brandstofkosten per kilometer | € 0,10 | € 0,05 Monica denkt 20.000 kilometer per jaar te gaan rijden. Ze heeft berekend dat een benzineauto haar dan € 2.420 per jaar kost. Ze houdt geen rekening met andere kosten. → Hoeveel is Monica met een dieselauto per jaar goedkoper uit? Geef de berekening. 1p O 4 → Noem naast de ANWB nog een consumentenorganisatie die informatie geeft over auto’s. 2p O 5 Monica wil graag een navigatiesysteem in de auto. Ze ziet het volgende model. [FIGUUR: Advertentie voor een navigatiesysteem van Halfords Superstore. Het betreft het model PIONEER NAVIGATIESYSTEEM 'ANH-P9R' met navigatie en audiosysteem in één, inclusief route-CD-rom van geheel Europa. Het systeem is nu te koop voor € 1499, -.] Hieronder staan twee beweringen. Zet een kruisje in de juiste kolom. | | juist | onjuist | |---|---|---| | Het navigatie- en audiosysteem is een verbruiksgoed. | | | | Het navigatie- en audiosysteem is een eerste levensbehoefte. | | | 400009-1-640o 3 ga naar de volgende pagina ### Pagina 4 2p O 6 Voor het navigatie- audiosysteem is gespreide betaling mogelijk. In dat geval moet Monica 50 maanden lang € 35 per maand betalen. → Hoeveel moet Monica extra betalen als ze gebruik maakt van deze betalingsregeling? Geef de berekening. ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ 1p O 7 → Geef één voordeel van deze betalingsregeling voor de consument. ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ 400009-1-6400 4 ga naar de volgende pagina → ### Pagina 5 CACAOBONEN Cacaobonen zijn de grondstof voor chocola. In 2001 werd op de hele wereld 2.940 duizend ton cacaobonen geproduceerd. Bekijk onderstaande tabel. De belangrijkste cacaoproducerende landen [FIGUUR: Tabel met landen en productie van cacaobonen in duizend ton in 2001. Landen: Ivoorkust (1.300), Ghana (445), Indonesië (420), Nigeria (165), Brazilië (130), Kameroen (120), Ecuador (95), Maleisië (80), Dominicaanse Republiek (47), Colombia (40), Papoea-Nieuw-Guinea (37), Mexico (35). Bron: Fair Trade Jaarboek 2001.] Ontleend aan: Fair Trade Jaarboek 2001 1p 8 Hoeveel % van de totale hoeveelheid geproduceerde cacaobonen komt uit Ghana? A 15,1% B 15,3% C 84,7% D 84,9% 1p 9 De prijs van de cacaobonen op de wereldmarkt is in de loop van de tijd zeer sterk gedaald. Was de prijs in 1978 nog 10.000 dollar per ton, in 2000 was dat nog maar 1.000 dollar per ton. → Met hoeveel procent is de prijs van cacaobonen per ton tussen 1978 en 2000 gedaald? Geef de berekening. 400009-1-640o 5 ga naar de volgende pagina ### Pagina 6 1p 10 Vooral voor landen met een monocultuur is de dalende prijs van cacaobonen een probleem. → Geef hiervoor een verklaring. 1p 11 Chocola wordt gemaakt van cacaopoeder en cacaoboter. Cacaopoeder en cacaoboter worden gemaakt door cacaobonen te persen. Dit heet pletten. De meeste cacaobonen worden niet in arme landen zoals Ghana geplet, maar in Westerse landen. Bekijk onderstaande tabel. [FIGUUR: Staafdiagram met de titel "geplette cacaobonen in tonnen (2001)". De staven tonen de volgende waarden: Verenigde Staten (lege staaf), Nederland (420.000 ton), Duitsland (220.000 ton), Brazilië (190.000 ton), Groot-Brittannië (180.000 ton). De staaf voor de Verenigde Staten reikt tot boven de andere staven, de waarde is 813.000.] → Hoeveel ton cacaobonen werd in 2001 binnen de vermelde landen van de Europese Unie geplet? Geef de berekening. 400009-1-640o 6 ga naar de volgende pagina ### Pagina 7 1p 12 Ghana is een arm land in Afrika. In Nederland wordt van de cacaobonen uit Ghana chocola gemaakt. Onderstaand cirkeldiagram laat zien hoe de opbrengst van de verkoop van chocola tussen Ghana en Nederland wordt verdeeld. verdeling van de opbrengst van 1 kilo chocolade [FIGUUR: Cirkeldiagram met twee sectoren. Eén sector is wit en labeled "Nederland" in de legenda. De andere sector is grijs en labeled "Ghana" in de legenda. De grijze sector is aanzienlijk kleiner dan de witte sector.] Legenda: Nederland Ghana Geef aan de hand van het cirkeldiagram een schatting in procenten van de opbrengst voor Ghana per kilo chocolade. A 10% B 30% C 70% D 90% 1p O 13 Ghana wil de cacaobonen liever in Ghana zelf pletten. Daardoor zou Ghana meer kunnen verdienen dan nu het geval is. Ghana verkoopt dan cacaopoeder en cacaoboter in plaats van cacaobonen. → Leg uit dat meer productie van cacaopoeder en cacaoboter in Ghana kan leiden tot minder werkgelegenheid in de rijke landen. 1p O 14 → Zal de prijs van chocola stijgen als de prijs van cacaopoeder en cacaoboter stijgt? Omcirkel het juist antwoord en leg uit. De prijs van chocola zal wel / niet stijgen, want ### Pagina 8 2p O 15 → Noem behalve het beroep van 'boer' nog twee beroepen waarmee mensen hun geld verdienen met cacaobonen en wat daarvan gemaakt kan worden. Beroep 1: ................................................. ................................................. ................................................. ................................................. Beroep 2: ................................................. ................................................. ................................................. ................................................. BELL'ITALIA Dennis en Ingrid willen komende zomer met hun twee kinderen op vakantie. Zij gaan op zoek naar een vakantiehuisje aan een meer in Italië. Voor het vakantiebudget gaat Dennis de komende acht maanden € 100 per maand sparen. Ook gebruikt Dennis zijn vakantiegeld van € 1.500 voor het vakantiebudget. 1p O 16 → Hoe groot is het totale vakantiebudget van Dennis en Ingrid? Geef de berekening. ................................................. ................................................. ................................................. ................................................. ................................................. ................................................. 400009-1-640o 8 ga naar de volgende pagina → ### Pagina 9 1p O 17 Op internet vinden Dennis en Ingrid het volgende vakantiehuisje: Bungalow Valeria Aan de rand van het plaatsje Tenna ligt deze bungalow met alle voorzieningen op loopafstand. Het meer en strand vindt u op 500 meter afstand. Voor de bungalow bevindt zich een terras en aan de achterzijde een balkon dat een prachtig uitzicht biedt over het meer en de bergen. Er is een woonkamer met keuken. Er zijn twee slaapkamers met in totaal vijf bedden en er is een badkamer. Periode Huurprijs per week 1 januari t/m juni € 319 2 juli t/m augustus € 500 → Noem een oorzaak waarom de huurprijs in periode 2 hoger is dan in periode 1. De huurprijs in periode 2 is hoger dan in periode 1, omdat 2p O 18 Dennis en Ingrid willen deze bungalow voor twee weken boeken in de maand juli. → Hoeveel moeten Dennis en Ingrid voor hun vakantie in periode 2 meer betalen voor de bungalow dan in periode 1? Geef de berekening. 400009-1-6400 9 ga naar de volgende pagina ### Pagina 10 19 (4p) Bij het boeken van de bungalow sluiten Dennis en Ingrid ook een annuleringsverzekering af. Deze annuleringsverzekering kost 5% van de totale huurprijs. → Wat moeten Dennis en Ingrid in totaal betalen aan huur en annuleringsverzekering? Geef de berekening. 20 (4p) Dennis en Ingrid willen met de auto naar Tenna. De afstand van Nederland naar Tenna (enkele reis) is 1.400 km. Dennis denkt in Italië nog eens 700 km extra te rijden. De auto van Dennis verbruikt 1 liter benzine per 14 kilometer. Dennis rekent voor de benzine gemiddeld op € 1,10 per liter. Hoeveel bedragen de totale benzinekosten voor deze vakantie? A (1.400:14) x € 1,10 = € 110 B (2.100:14) x € 1,10 = € 165 C (2.800:14) x € 1,10 = € 220 D (3.500:14) x € 1,10 = € 275 E (4.200:14) x € 1,10 = € 330 21 (2p) Dennis en Ingrid rijden via Duitsland en Oostenrijk naar Italië. → Hebben Dennis en Ingrid voor hun vakantie vreemd geld nodig? Omcirkel het goede woord en leg je antwoord uit. Dennis en Ingrid hebben voor de vakantie wel / geen vreemd geld nodig, omdat 400009-1-6400 10 ga naar de volgende pagina ### Pagina 11 1p 22 Voor maaltijden en drankjes rekenen Dennis en Ingrid voor het gezin op € 50 per dag. Voor uitstapjes rekenen ze in totaal op € 150. → Hoeveel bedragen de totale kosten tijdens hun verblijf voor maaltijden, drankjes en uitstapjes? Geef de berekening. .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 2p 23 → Bereken of Dennis en Ingrid geld overhouden of tekort komen op hun begroting. Vul in de begroting de antwoorden op de vragen 16, 19, 20 en 22 in. [FIGUUR: Tabel met kolommen "Onderdeel", "Bedrag", "Onderdeel", "Bedrag". In de eerste kolom staan de rijen "Vakantiebudget, vraag 16", "Benzinekosten, vraag 20", "Maaltijden, drankjes en uitstapjes, vraag 22", "Onvoorzien", "Tekort", "Totaal". In de tweede kolom onder "Bedrag" staat "€ 150" bij "Maaltijden, drankjes en uitstapjes, vraag 22".] 400009-1-6400 11 ga naar de volgende pagina → ### Pagina 12 T-SHIRT KOPEN IN NEDERLAND HEMA MATEN/TAILLES/GRÖSSEN 86/92-146/152 110/116 . 67.930.00 30.70.0338 1p O 24 → Geef een verklaring waarom de prijs van een T-shirt in Nederland lager is dan in België en Duitsland. 1p O 25 Een consument wil in Duitsland drie T-shirts kopen. → Hoeveel geld bespaart hij in totaal als hij de T-shirts in Nederland zou kopen? Geef de berekening. 1p O 26 Sommige inwoners van Duitsland doen vaak boodschappen in Nederland. → Welke inwoners van Duitsland zullen dat zijn? 400009-1-640o 12 ga naar de volgende pagina ### Pagina 13 1p O 27 Het Nederlandse warenhuis Hema heeft ook vestigingen in Duitsland en België. → Leg uit dat dit gunstig is voor de werkgelegenheid in Nederland. Dit is gunstig voor de werkgelegenheid in Nederland, omdat 1p O 28 Duitsland is de belangrijkste handelspartner van Nederland. Nederland voert veel uit naar Duitsland. → Geef hiervoor een verklaring. 1p ● 29 Nederland, Duitsland en België zijn alle drie lid van de Europese Monetaire Unie (EMU). Dit betekent dat: A Nederland, Duitsland en België dezelfde belastingen heffen. B Nederland, Duitsland en België dezelfde munteenheid hebben. C Nederland, Duitsland en België hetzelfde BTW-tarief hebben. D Nederland, Duitsland en België eenzelfde economische politiek hebben. 2p O 30 Het deelnemen aan de Europese Monetaire Unie heeft verschillende gevolgen. Hieronder staan twee beweringen daarover. → Zet een kruisje in de juiste kolom. | | juist | onjuist | |---|---|---| | De handel tussen de deelnemende landen wordt bevorderd. | | | | Tussen de deelnemende landen is er geen risico meer van wisselkoersveranderingen. | | | 400009-1-6400* 13 einde ■