# Eindexamen Aardrijkskunde VMBO-BB 2005 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-bb/aardrijkskunde/2005/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-BB
2005
tijdvak 2
maandag 20 juni
14.00 - 15.30 uur
AARDRYKSKUNDE CSE BB
Naam kandidaat
Kandidaatnummer
Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.
Dit examen bestaat uit 31 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 40 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten maximaal behaald kunnen worden.
500040-2-6370

### Pagina 2

- Meerkeuzevragen
- Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
- Geef verbeteringen aan volgens de voorbeelden 2 of 3.
(1)
B
A
C
D
(2)
A
B
C
D
(3)
B
A
C
D
MIGRATIE EN DE MULTICULTURELE SAMENLEVING
foto 1
Verre vaders
[FIGUUR: Foto van vijf mannen in pak, staande en zittende achter een tafel met bloemen en een radio.]
Bij het programma 'Spoorloos' van de KRO worden bijvoorbeeld 'Verre vaders'
opgespoord (zie foto 1).
Kinderen van gastarbeiders zijn op zoek naar hun biologische vader.
Een aantal Spanjaarden en Italianen, die rond 1960 naar Nederland kwam, is in
Nederland vader geworden van een zoon of dochter.

1p 1 Waarom kwamen deze gastarbeiders rond 1960 naar Nederland?
A In Spanje en Italië was er in de jaren 60 niet voldoende werk.
B In Spanje en Italië waren er in de jaren 60 niet voldoende jonge meisjes en vrouwen
om mee te trouwen.
C In Nederland was er een gebrek aan hoogopgeleide mensen.

500040-2-637o 2

### Pagina 3

diagram 1
Partnuerkeuze van de eerste en de tweede generatie Turkse mannen in 2000

Generatie Turkse mannen
[FIGUUR: Een staafdiagram dat de partnerkeuze van Turkse mannen in de eerste en tweede generatie weergeeft. De y-as toont percentages van 0 tot 100. De x-as toont "1e generatie" en "2e generatie". Het diagram bevat een legenda voor drie categorieën: "gehuwd met een Turkse vrouw uit Turkije" (wit), "gehuwd met een Nederlandse vrouw" (lichtgrijs), en "gehuwd met een Turkse vrouw uit Nederland" (donkergrijs).]

1p 2 In diagram 1 staat de partnerkeuze van de Turkse mannen in Nederland aangegeven.
Er wordt hierbij een vergelijking gemaakt tussen Turkse mannen van de eerste generatie
en Turkse mannen van de tweede generatie.
Als we de Turkse mannen van de tweede generatie vergelijken met de Turkse mannen
van de eerste generatie, dan trouwen
A er meer met een Turkse vrouw die in Nederland is geboren.
B er meer met een Nederlandse vrouw.
C er meer met een vrouw uit Turkije.

500040-2-637o 3 ga naar de volgende pagina


### Pagina 4

tekst 1
Luxe-migratie

Er is een nieuwe variant op de gewone migratie: de luxe-migratie. Dit wordt gedaan
door autochtones Nederlandse migranten die met pensioen zijn gegaan.

1p 3 Naar welke landen verhuizen deze luxe-migranten uit Nederland (zie tekst 1) vooral?
A naar landen in Zuid-Europa, zoals Frankrijk en Spanje
B naar landen in Oost-Europa, zoals Polen en Hongarije
C naar landen in Noord-Europa, zoals Noorwegen en Zweden
D naar landen in Noord-Afrika, zoals Marokko en Tunesië

diagram 2
Toptien van herkomstlanden van immigranten in 2002

[FIGUUR: Staafdiagram met op de x-as landen: Turkije, Marokko, Suriname, China, Polen, Afghanistan, Indonesië, Thailand, Rusland, India. Op de y-as aantal aanvragen voor een voorlopig verblijf in duizenden, van 0 tot 10. De staven staan voor Turkije (ongeveer 8.500), Marokko (ongeveer 8.000), Suriname (ongeveer 7.500), China (ongeveer 6.000), Polen (ongeveer 5.000), Afghanistan (ongeveer 4.000), Indonesië (ongeveer 3.500), Thailand (ongeveer 2.500), Rusland (ongeveer 2.000), India (ongeveer 1.500).]

2p O 4 In diagram 2 staan voor 2002 immigranten in Nederland per land van herkomst.
Hieronder staan twee uitspraken over diagram 2.
1 In 2002 kwamen per land van herkomst de meeste immigranten uit landen rondom de
Middellandse Zee.
2 Alle immigranten komen uit vroegere koloniën van Nederland.
→ Omcirkel hieronder achter de cijfers 1 en 2 juist of onjuist.
1 juist / onjuist
2 juist / onjuist

500040-2-637o 4 ga naar de volgende pagina


### Pagina 5

foto 2
Een Rotterdamse wijk
[FIGUUR: Foto van mensen, fietsen en auto's op straat in een stad.]
kaart 1
Plattegrond Rotterdamse deelgemeenten
[FIGUUR: Kaart van Rotterdam met vier cirkels genummerd 1, 2, 3 en 4. Verschillende deelgemeenten zijn ingekleurd in tinten grijs. Een legenda geeft percentages allochtonen weer voor de tinten grijs.]
Legenda:
allochtonen:
minder dan 11,2%
11,2-22,4%
22,4-33,6%
33,6-44,8%
meer dan 44,8%
0 2,5 5 km
1p • 5 Op kaart 1 zie je de deelgemeenten van Rotterdam.
Op de kaart staan vier cirkels.
Ben je niet bekend in de stad Rotterdam dan kun je met behulp van deze kaart toch weten
waar de wijk van foto 2 waarschijnlijk zal liggen.
In welke cirkel op kaart 1 bestaat de meeste kans dat foto 2 daar gemaakt is?
A cirkel 1
B cirkel 2
C cirkel 3
D cirkel 4
500040-2-637o 5 ga naar de volgende pagina

### Pagina 6

foto 3
Een koffiehuis
[FIGUUR: Groep mannen, voornamelijk ouderen, zitten aan tafels in een interieur, drinken koffie en praten.]

1p ● 6 Op foto 3 zie je een koffiehuis voor Turkse mannen ergens in Nederland.
Mohammed en Abdul bespreken tijdens de aardrijkskundeles het begrip integratie en
segregatie.
Mohammed zegt: "Een Turks koffiehuis is een goed voorbeeld van integratie, want Turkse
mannen en Nederlandse mannen drinken hier meestal samen koffie."
Abdul zegt: "Dit is juist een voorbeeld van segregatie, want in een Turks koffiehuis komen
bijna alleen maar Turkse mannen."
Wie heeft er gelijk?
A Mohammed
B Abdul

1p ● 7 Sommige wijken in de grote steden noemen we wel achterstandswijken.
Waar liggen deze wijken?
A verspreid door de gehele stad
B vooral aan de rand van de grote steden
C vooral in de buurt van grote moderne industriegebieden
D vooral rondom het oude centrum van de steden

1p ● 8 Een wijk met een multiculturele samenleving is een wijk
A waar alleen maar Turkse en Marokkaanse winkels zijn.
B waar alleen maar witte scholen zijn.
C waar alleen maar zwarte scholen zijn.
D waar allochtonen en autochtonen door elkaar wonen.

500040-2-637o 6 ga naar de volgende pagina

### Pagina 7

2p O 9 Hieronder staan twee uitspraken over zwarte en witte scholen.
1 Op zwarte scholen zitten alleen maar zwarte leerlingen.
2 Witte scholen vind je alleen maar op het platteland.
→ Omcirkel hieronder achter de cijfers 1 en 2 juist of onjuist.
1 juist / onjuist
2 juist / onjuist
foto 4
Chinezen in Rotterdam in 1925
[FIGUUR: Zwart-witfoto van een Chinese man die een kind draagt.]
1p • 10 Foto 4 is in 1925 gemaakt in Rotterdam.
Toen al kwamen er Chinezen naar Nederland.
Waarom kwamen deze Chinezen naar Nederland?
A om avontuurlijke redenen
B om economische redenen
C om geloofsredenen
D om politieke redenen
500040-2-637o 7 ga naar de volgende pagina

### Pagina 8

tabel 1
Enkele groepen allochtonen in Nederland in 2003
Turkije 341.000
Irak 42.000
China 39.000
Afghanistan 34.000
Pakistan 18.000
Ghana 18.000

2p O 11 In tabel 1 staan enkele groepen allochtonen in Nederland in 2003 aangegeven. Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van tabel 1.
1 De meeste mensen uit Afghanistan kwamen in de jaren 1980 - 2000 naar Nederland omdat er in dat land toen vaak oorlog werd gevoerd.
2 De meeste Turken, die in de jaren 1960 - 1980 naar Nederland zijn gekomen, werden vervolgd vanwege hun geloof in hun vaderland.
→ Omcirkel hieronder achter de cijfers 1 en 2 juist of onjuist.
1 juist / onjuist
2 juist / onjuist

1p ● 12 Een grote groep allochtonen ontbreekt in tabel 1. Welke groep is dit?
A Belgen
B Fransen
C Marokkanen
D Spanjaarden

500040-2-637o 8 ga naar de volgende pagina


### Pagina 9

foto 5
Peter en Eva gaan emigreren.

[FIGUUR: Foto van Peter, Eva en twee honden met koffers op een erf.]

kaart 2
De wereld

[FIGUUR: Wereldkaart met markeringen voor Canada en Nederland, en de evenaar aangegeven.]

evenaar

2p O 13 Peter en Eva (zie foto 5) gaan naar Canada emigreren.
Van een boerderijtje met 4 hectare grond naar een boerderij met 68 hectare grond.
Mogelijke redenen voor hun emigratie naar Canada zijn:
1 Er is in Canada meer ruimte.
2 Er is in Canada een tropisch klimaat.
3 Er is in Nederland bijna geen uitbreidingsmogelijkheid meer.
4 De uitkeringen zijn in Canada veel beter dan in Nederland.
→ Schrijf de nummers van de juiste twee redenen op.

500040-2-637o 9 ga naar de volgende pagina


### Pagina 10

tekst 2
'Nog meer eisen aan
integratie'

DEN HAAG - Het kabinet wil een
verplichte inburgeringscursus voor alle
nieuwkomers invoeren.
Sommige politieke partijen willen extra
eisen stellen aan deze cursus.

2p O 14 In tekst 2 wordt gesproken over een verplichte inburgeringscursus voor alle nieuwkomers.
Met de inburgeringscursus wil men de volgende, mogelijke doelen bereiken.
1 Zorgen dat deze mensen zo snel mogelijk de Nederlandse taal leren.
2 Zorgen dat deze mensen zo snel mogelijk een huis krijgen.
3 Zorgen dat deze mensen zo snel mogelijk trouwen met een allochtoon in Nederland.
4 Zorgen dat deze mensen zo snel mogelijk werk vinden in Nederland.
→ Twee doelen van de inburgeringscursus zijn juist.
Schrijf de nummers van de juiste doelen op.

.......................................................................................................................

.......................................................................................................................

500040-2-637o 10 ga naar de volgende pagina →


### Pagina 11

TRANSPORT EN INFRASTRUCTUUR
foto 6
Een drukke weg

[FIGUUR: Een zwart-witfoto van een file op een snelweg. Er staan veel auto's dicht op elkaar. Boven de weg hangen matrixborden met snelheidslimieten. Een bord toont 50, een ander 100.]

1p • 15 Op foto 6 zie je een weg met heel veel verkeer.
Waar komt zo'n weg met heel veel verkeer het meeste voor in Nederland?
A in Noord-Nederland
B in Oost-Nederland
C in West-Nederland

500040-2-637o 11 ga naar de volgende pagina —>

### Pagina 12

tabel 2
Aantal verkeersongelukken

[FIGUUR: Tabel met de volgende kolommen: Gebied of provincie, 2000, 2001. Rijen bevatten data voor Noord-Nederland, Oost-Nederland, IJsselmeergebied, Utrecht, Noord-Holland, Zuid-Holland, Zeeland, Noord-Brabant, Limburg, en Totaal in Nederland. De waarden voor 2000 en 2001 zijn numeriek.]

2p O 16 Tabel 2 laat een ontwikkeling zien van het aantal verkeersongelukken in verschillende
gebieden, provincies en voor Nederland als totaal.
Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van tabel 2.
1 Het aantal verkeersongelukken is in beide jaren het grootst in Zuid-Holland.
2 Het totaal aantal verkeersongelukken is in beide jaren gelijk gebleven.
→ Omcirkel hieronder achter de cijfers 1 en 2 juist of onjuist.
1 juist / onjuist
2 juist / onjuist

1p • 17 In welk gebied of welke provincie is het aantal verkeersongelukken van 2000 naar 2001
toegenomen?
A Noord-Nederland
B Limburg
C Zuid-Holland
D IJsselmeergebied

500040-2-637o 12 ga naar de volgende pagina


### Pagina 13

kaart 3
Vaarwegen in Nederland

[FIGUUR: Kaart van Nederland met vaarwegen en een legenda die het vervoerd gewicht per waterweg in miljoen ton weergeeft voor 2001. De legenda toont verschillende diktes van lijnen voor gewichtscategorieën: minder dan 10, 10-25, 25-50 en 50 of meer.]

tabel 3
Ontwikkeling van het aantal kilometers vaarwegen en spoorwegen

| | 1993 | 1995 | 1997 | 1999 |
| :-- | :-- | :-- | :-- | :-- |
| Vaarwegen (rivieren, kanalen, vaargeulen in meren) | 5.046 | 5.046 | 5.046 | 5.046 |
| Spoorwegen (enkelspoor en dubbel/meersporig) | 2.811 | 2.813 | 2.805 | 2.808 |

2p O 18 In tabel 3 staat de ontwikkeling van het aantal kilometers vaarwegen en spoorwegen.
Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van tabel 3 en kaart 3.
1 Het aantal kilometers spoorwegen is van 1993 tot en met 1999 precies gelijk
gebleven.
2 De drukst bevaren vaarwegen in ons land lopen van Noord-Nederland naar ZuidNederland.
-> Omcirkel hieronder achter de cijfers 1 en 2 juist of onjuist.
1 juist / onjuist
2 juist / onjuist

500040-2-637o
13 ga naar de volgende pagina

### Pagina 14

kaart 4
Schiphol: passagiers en vracht naar landen van de Europese Unie (EU) in 1999

[FIGUUR: Kaart van Europa met pijlen die luchthavenverkeer van Schiphol naar diverse landen weergeven. De pijlen zijn verdeeld in twee secties: passagiers (lichtgrijs) en vracht (donkergrijs). Naast de pijlen staan percentages en legenda's met absolute waarden voor passagiers en vracht.]

Legenda:
Luchtvervoer vanaf Schiphol
naar EU-landen, in %, 1999
passagiers
(naar EU-landen totaal:
20 mln personen)
vracht
(naar EU-landen totaal:
120.000 ton)

1p ● 19 Op kaart 4 is het luchtvervoer vanaf Schiphol in 1999 te zien.
Het betreft het vervoer van passagiers en vracht naar landen van de Europese Unie (EU)
in 1999.
Naar welk EU-land in Zuid-Europa vervoerde Schiphol de meeste vracht?
A Frankrijk
B Griekenland
C Italië
D Spanje

1p ● 20 Wat is een belangrijke reden voor de grote hoeveelheid luchtvervoer van zowel personen
als vracht naar het Verenigd Koninkrijk?
A Er is geen andere verbinding met dit land.
B Het vliegtuig is het snelste vervoermiddel naar dit land.
C Het vliegtuig kan veel meer vervoeren dan al die andere vervoermiddelen.

500040-2-637o 14 ga naar de volgende pagina


### Pagina 15

kaart 5
Vliegvakanties vanaf Schiphol in 1999

[FIGUUR: Een kaart van Europa met pijlen die vliegroutes vanaf Schiphol naar verschillende vakantiebestemmingen aangeven. De pijlen zijn gelabeld met de namen van landen en regio's zoals Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Portugal, Spanje (vasteland), Italië en Griekenland. Er is ook een pijl naar "overig Europa" met meerdere vliegtuigsymbolen. Een legenda legt uit dat elk vliegtuigsymbool 100.000 vakantiegangers vertegenwoordigt.]

Legenda:
vliegvakanties vanaf
Schiphol in 1999
@ 100.000 vakantie-
gangers

21 Kaart 5 geeft een aantal vliegvakanties vanaf Schiphol in 1999 aan.
Het gaat over vliegvakanties naar een aantal Europese landen.
Naar welk land binnen Europa vertrokken vanaf Schiphol de meeste vakantiegangers?
A Griekenland
B Spanje
C Portugal
D Verenigd Koninkrijk

22 Nederland is een distributieland.
Welke goederen worden doorgevoerd?
A alleen stukgoederen
B alleen massagoederen
C zowel stukgoederen als massagoederen

500040-2-637o 15 ga naar de volgende pagina


### Pagina 16

kaart 6
Omvang van de invoer en de uitvoer van goederen

[FIGUUR: Kaart van West-Europa met pijlen en cijfers die de invoer en uitvoer van goederen weergeven.]

Legenda:
waarde van de goederen
(x miljard euro), die in 2001
uit Nederland werden
uitgevoerd of
21 invoer
25 uitvoer
4 verschil tussen invoer
en uitvoer

1p 23 Bij welk land is het verschil tussen de invoer en de uitvoer het grootst (zie kaart 6)?
A België en Luxemburg
B Duitsland
C Verenigd Koninkrijk
D Frankrijk
foto 7
Een containerschip

500040-2-637o
16
ga naar de volgende pagina


### Pagina 17

1p O 24 Veel containers die in de Rotterdamse haven per schip aankomen (zie foto 7), worden
weer doorgevoerd.
Dit gebeurt met onder andere kleinere boten.
Een voorbeeld daarvan is een binnenvaartschip.
-> Noem nog een manier om containers door te voeren.

kaart 7
Het Rijnmondgebied
[FIGUUR: Kaart van het Rijnmondgebied met de Noordzee, verschillende havengebieden, wegen, spoorlijnen en woon- en industriegebieden. Verschillende locaties zijn gemarkeerd met de letters P, Q, R en S. Een legenda geeft de betekenis van de symbolen aan.]
Legenda:
woonbebouwing
haven- en industrieterrein
geschikt voor schepen met
20 m diepgang
20 m diepgang

1p ● 25 Bij welke letter op kaart 7 vind je de Maasvlakte?
A bij P
B bij Q
C bij R
D bij S

1p ● 26 Op kaart 7 staat een gedeelte aangegeven dat geschikt is voor schepen met een
diepgang van 20 meter.
Voor welke schepen is deze diepgang vooral noodzakelijk?
A binnenvaartschepen
B mammoettankers
C veerboten

500040-2-637o 17 ga naar de volgende pagina

### Pagina 18

grafiek 1
Dagelijks aantal autoritten per uur
[FIGUUR: Grafiek met op de y-as 'aantal ritten (x miljoen)' van 0,1 tot 1,7 en op de x-as 'vertrektijdstip' van 0 tot 24 uur. Er zijn drie lijnen: een gestippelde lijn, een stippellijn en een doorgetrokken lijn. De legenda geeft aan: gestippelde lijn = woon-werkverkeer, stippellijn = overig, doorgetrokken lijn = totaal.]
2p O 27 Grafiek 1 geeft het totale aantal dagelijkse autoritten per uur aan. Dit is weer uitgesplitst
naar ritten die te maken hebben met woon-werkverkeer en overige ritten.
Hieronder staan twee uitspraken naar aanleiding van grafiek 1.
1 De ochtendspits wordt vooral veroorzaakt door het woon-werkverkeer.
2 Tijdens de ochtendspits zijn er meer auto's op de weg dan tijdens de avondspits.
→ Omcirkel hieronder achter de cijfers 1 en 2 juist of onjuist.
1 juist / onjuist
2 juist / onjuist
2p O 28 Heel snel zijn onze exportproducten tegenwoordig aan de andere kant van de oceaan.
Hieronder staan twee uitspraken over het vervoer van goederen.
1 De goederen die vanaf Schiphol door de lucht worden vervoerd, zijn vooral
massagoederen.
2 Het vervoer van goederen per schip is veel goedkoper dan per vliegtuig.
→ Omcirkel hieronder achter de cijfers 1 en 2 juist of onjuist.
1 juist / onjuist
2 juist / onjuist
500040-2-637o 18 ga naar de volgende pagina
Voor alle eindexamens, zie ook www.sslexamen.nl. Pagina: 498

### Pagina 19

foto 8
Een file
[FIGUUR: Een zwart-witfoto van een snelweg met veel auto's in een file. Op de achtergrond zijn verkeersborden te zien, waaronder borden met de tekst '50' en 'P 1200 m'. Er is ook een reclamebord te zien met de tekst 'G.SNEL n.v.']

1p 29 Elke dag staat het verkeer op de A1 tussen Apeldoorn en Deventer stil.
's Ochtends en 's avonds zijn er dan kilometerslange files (zie foto 8).
Waardoor worden deze files vooral veroorzaakt?
A door kijkfiles
B door ongelukken
C door wegwerkzaamheden
D door woon-werkverkeer

1p O 30 Er zijn maatregelen genomen om de doorstroming van het verkeer op de A1 te
bevorderen.
→ Noem een maatregel met behulp van foto 8.
..........................................................................................................................................................................

1p ● 31 In de aardrijkskundeles zijn Joep en Mike het er niet over eens wanneer foto 8 is
genomen.
Joep zegt: "Ik denk dat foto 8 is genomen op zaterdag."
Mike zegt: "Ik denk dat foto 8 op een doordeweekse dag is genomen."
Wie van deze leerlingen heeft er gelijk?
A Joep
B Mike

500040-2-637o* 19 einde ■