# Eindexamen Turks HAVO 2023 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/turks-havo/2023/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Opgave 1 ### Vraag 2 – Opgave 2 ### Vraag 3 – Opgave 3 ### Vraag 4 – Opgave 4 ### Vraag 5 – Opgave 5 ### Vraag 6 – Opgave 6 ### Vraag 7 – Opgave 7 ### Vraag 8 – Opgave 8 ### Vraag 9 – Opgave 9 ### Vraag 10 – Opgave 10 ### Vraag 11 – Opgave 11 ### Vraag 12 – Opgave 12 ### Vraag 13 – Opgave 13 ### Vraag 14 – Opgave 14 ### Vraag 15 – Opgave 15 ### Vraag 16 – Opgave 16 ### Vraag 17 – Opgave 17 ### Vraag 18 – Opgave 18 ### Vraag 19 – Opgave 19 ### Vraag 20 – Opgave 20 ### Vraag 21 – Opgave 21 ### Vraag 22 – Opgave 22 ### Vraag 23 – Opgave 23 ### Vraag 24 – Opgave 24 ### Vraag 25 – Opgave 25 ### Vraag 26 – Opgave 26 ### Vraag 27 – Opgave 27 ### Vraag 28 – Opgave 28 ### Vraag 29 – Opgave 29 ### Vraag 30 – Opgave 30 ### Vraag 31 – Opgave 31 ### Vraag 32 – Opgave 32 ### Vraag 33 – Opgave 33 ### Vraag 34 – Opgave 34 ### Vraag 35 – Opgave 35 ### Vraag 36 – Opgave 36 ### Vraag 37 – Opgave 37 ### Vraag 38 – Opgave 38 ### Vraag 39 – Opgave 39 ### Vraag 40 – Opgave 40 ### Vraag 41 – Opgave 41 ### Vraag 42 – Opgave 42 ### Vraag 43 – Opgave 43 ### Vraag 44 – Opgave 44 ### Vraag 45 – Opgave 45 ### Vraag 46 – Opgave 46 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen HAVO 2023 tijdvak 1 dinsdag 30 mei 13.30 - 16.00 uur Turks Bij dit examen horen een bijlage en een antwoordblad. Beantwoord alle vragen op het antwoordblad. Dit examen bestaat uit 46 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één zin, dan wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld. HA-1008-a-23-1-o ### Pagina 2 Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven. Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op. Tekst 1 Zeytin 1p 1 İkinci paragrafta geçen “değişik görüşlerin olmasıyla” ifadesiyle hangi konudan bahsedilmektedir? zeytinin A İçeriği mineraller B Kullanım yerleri C Yan etkileri D Yetiştirildiği yerler 1p 2 Aşağıdakilerden hangisi üçüncü paragrafın konusudur? A dayanıklılık süresi B Efsanelerin konusu C İşlenme yöntemi D Sayısız faydaları 2p 3 De zinsdelen a, b, c en d zijn weggelaten uit de alinea’s 1 tot en met 4. Geef aan welk zinsdeel bij welke alinea past. Noteer achter elk alinea nummer op het antwoordblad de letter van het zinsdeel dat is weggelaten. a Ispanya, İtalya, Yunanistan, Türkiye ve Tunus b kandilleriede aydınlatmada, tıpta ilaç yapımında c o günden bugüne, ümidin ve barışın simgesi olur d zeytinyağının çıkarılma işleminde paslanmaz 1p 4 Yazar, altıncı paragrafta zeytinin hangi alandaki önemini belirtiyor? A Coğrafya B Din C Tarih D Tıp 1p 5 Aşağıdakilerden hangisi yedinci paragraftaki boşluk için uygundur? A Çıkarılması gereken ders B Diğer bir püf noktası C Dikkatlerden kaçan yanı D En önemli sonuç 1p 6 Parçanın bütününü değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Eski çağlarda zeytin Anadolu’dan Avrupa’ya ipek yoluyla gönderilmiştir. B Gastronomi uzmanlarına göre asit oranı düşük zeytinyağı sağlıklıdır. C Türkiye’de zeytinyağı çoğunlukla geleneksel yöntemlerle üretilmektedir. D Yunan Mitolojisi’ne göre halk zeytin ağacının altında dua etmektedir. HA-1008-a-23-1-o 2 / 9 ### Pagina 3 Tekst 2 Muhammed Ali 7 1p Birinci ve ikinci paragrafta Muhammed Ali’yle ilgili aşağıdakilerden hangisi ele alınmaktadır? A disiplinli çalışma prensibi B inanç dünyası C kişisel özellikleri D spor dünyasına etkisi 8 1p Mohammed Ali’nin bisikletiyle verdiği poz neden önemlidir? A aslında boksör değil de bisikletçi olmak istediğinden B bisiklet sürmeyi polis memurundan öğrendiğinden C çalınan bisikletine sembolik olarak gönderme yaptığından D çocukken almak istediği bisikleti alamadığından 9 1p Aşağıdakilerden hangisi üçüncü paragraftaki boşluk için uygundur? A el üstünde tutulduğundan B saldırıları engellediğinden C tepki topladığından In alinea 4 staat de reden waarom Mohammed Ali de bokswedstrijd verloren heeft. 10 1p Noteer de eerste twee woorden van de zin waarin deze reden staat. 11 1p Aşağıdakilerden hangisi beşinci paragraftaki boşluk için uygundur? A Buna rağmen B Çünkü C Doğal olarak D İlk olarak 12 1p Son paragrafta göre Tyson’un, Mohammed Ali için önemi nedir? A dünya şampiyonluğunu paylaşması B kendisine sürekli destek olması C vermiş olduğu sözü tutması D yetiştirdiği en iyi boksör olması Tekst 3 Albert Einstein'dan Tavsiyeler 13 1p Aşağıdakilerden hangisi birinci paragraftaki boşluk için uygundur? A Adeta B Ancak C Bu yüzden D Dolayısıyla HA-1008-a-23-1-o 3/9 lees verder ### Pagina 4 De onderstaande vier uitspraken van Einstein zijn uit de alinea's 2, 3, 4, en 5 weggelaten. 2p 14 Noteer achter elk alinea-nummer, de letter van de zin die er is weggelaten op het antwoordblad. a “Posta pulları, gideceği yere varasıya kadar mektuba yapışıp kalmasından otürü çok değerlidir.” b “On yargıları yok etmek, atom çekirdeğini parçalamaktan daha zordur.” c “Güzel bir kızı öperken düzgün araba kullanan birisi, öpücüğe hak ettiği dikkati vermiyor demektir.” d “Benim özel bir yeteneğim yok, yalnızca tutkulu bir meraklıyım.” 1p 15 “Başarılı olmak istiyorsanız yaptığınız hataları üçe katlayın.” (6. paragraaf) Einstein'in bu sözlerle anlatmak istediğini aşağıdakilerden hangisi özetler? A Hatalarınız ders vermeli, doğrularınız ise ilerideki başarılarınıza imza atmalı. B Hiç hata yapmamışsanız kayda değer bir şey yapmamışsınız demektir. C Yaptığınız yanlışlar hatanız, doğrularınız başarınızın garantisidir. 1p 16 Sekizinci paragraftaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Başarılı kişinin başkaları tarafından değer görmesi kaçınılmazdır. B Değerinin farkında olan kişi başkalarından bunun onayını beklemez. C Duyguların ifadesinde hayal gücünden fazlasına ihtiyaç vardır. D Sahip olunan yeterli bilgi, hayal gücünü beraberinde getirir. 1p 17 Aşağıdakilerden hangisi dokuzuncu paragraftaki boşluk için uygundur? A oyundaki herkese kendi kurallarını kabul ettirmek B oyundaki herkesin zayıf noktalarını bilmek C oyundaki herkesle iş birliği yapmaya hazır olmak D oyunu herkes-ten iyi oynamayı istemek Tekst 4 Antakya Mozaïğinin Alengirli Hikayesi 1p 18 Yazar, parçanın birinci paragrafında aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır? A Antakya mozaïğinin diğer mozaiklere kıyasla önemini B Antakya mozaïğinin hangi açıdan Roma kültürünü yansıttığını C Antakya mozağiğiyle ilgili bilginin yanlış olma sebebini D Antakya mozaïğiyle ilgili halkın olumsuz tepkisini 2p 19 Zijn de onderstaande beweringen juist of onjuist volgens alinea 2 en 3? Noteer ‘juist’ of ‘onjuist’ achter elk nummer op het antwoordblad. 1 In de mozaïeken uit de Romeinse tijd moet een verhaallijn zitten. 2 Het nieuws over het skelet heeft het politieke nieuws overschaduwt. 3 Wat er op de inscriptie staat, is waarschijnlijk de naam van het skelet. 4 De inscriptie naast het skelet werd eerst anders geinterpreteerd. HA-1008-a-23-1-o 4 / 9 lees verder ►►► ### Pagina 5 1p 20 Romalıların iskelenin mozaigini yemek salonlarında kullanma sebebini aşağıdaki söylemlerden hangisi özetler? A Hayat kısa, sahip olduklarımızın tadını hakkını vererek çıkaralım! B Kendine sevgin az olursa hayat da senin için o kadar kısa olur! C Sadece zevk ve eğlenceye zaman ayırırsan hayatın süresi kısalır! D Yersiz beklentilerle hayatı kısaltmak ve zorlaştırmak bize bağlı! 1p 21 Aşağıdakilerden hangisi beşinci paragraftaki boşluk için uygundur? A ana düşünceleri B gizli tutmak istediği temalar C reddettiği konular D yüzeysel ilgilendiği konuları 1p 22 Beşinci paragrafı en uygun alt başlık aşağıdakilerden hangisidir? A İskeletin adı doğru mu? B Neşeli mi romantik mi? C Salon ortasında iskelet D Şener'in varlık sebebi Tekst 5 Güçlü İletişimin Kuralları “... belli ki bunu destekleyen en önemli unsur olmadan gerçekleşmesi mümkün değil.” (2. paragraf) 1p 23 Bu cümlede yazarın söz ettiği en önemli unsur aşağıdakilerden hangisidir? A farklı imalarla belirtmek B net şekilde aktarmak C tarafsız olarak anlatmak D vücut diliyle desteklemek 1p 24 Üçüncü ve dördüncü paragraflarda vurgulanan konuları aşağıdakilerden hangisi özetler? Üçüncü paragraf A araştırma sonuçlarını, dördüncü paragraf ise değerlendirme tekniklerini vurgular. B doğru hedefleri, dördüncü paragraf ise yersiz öngörüleri vurgular. C farklı ifade şekillerini, dördüncü paragraf ise başarısız deneyimleri vurgular. D kendine güveni, dördüncü paragraf ise karşılıklı saygıyı vurgular. 1p 25 Aşağıdakilerden hangisi beşinci paragraftaki boşluk için uygundur? A betimsel yaklaşım B doğru manipulasyon C kasıtlı acemilik D mesleki deformasyon HA-1008-a-23-1-0 ### Pagina 6 2p 26 De kopjes bij de alinea’s 6 tot en met 9 zijn weggelaten. Noteer achter elk alineaummer op het antwoordblad de letter van het juiste kopje. a Anlam yüklemeyi kaldırmak b Empati kurmak c Eşit görmek d Savunmaya geçmeden dinlemek Tekst 6 Gırgır Efsanesi “Bu karikatüristler, karikatürü hem çeşitlendirmiş hem de değişik nesillerin buna bakışını sergilemişlerdir.” (alinea 1) 1p 27 In welke alinea verdrop in de tekst legt de schrijver uit hoe deze cartoonisten een bijdrage geleverd hebben aan cartoons? 1p 28 İkinci ve üçüncü paragraflar arasındaki ilişkiyi aşağıdakilerden hangisi özetler? A Her iki paragrafta mizah yapmanın zorlukları anlatılmaktadır. B Her iki paragrafta mizahın yaşamı ifade aracı olduğu vurgulanmaktadır. C İkinci paragraf mizah yapmanın, üçüncü ise onu anlamanın yollarını anlatır. D İkinci paragraf mizahın dünyadaki, üçüncü ise Türkiye’deki önemini anlatır. 1p 29 Uit welke zin in alinea 5 kun je opmaken dat de makers van het tijdschrift Gırgır de mening van de lezers belangrijk vinden? Noteer de eerste twee woorden van deze zin op het antwoordblad. 1p 30 Altıncı paragrafın dergilerle ilgili vurgulamak istediği düşünce aşağıdakilerden hangisidir? Dergiler A geçmişi günümüzün diline çevirir. B insanların gelecek kaygısını en aza indirir. C televizyon ve radyo ya kan kaybettirir. D toplumun o dönemdeki durumunu gösterir. 2p 31 Zijn de onderstaande beweringen over de fases van Gırgır juist of onjuist? Noteer ‘juist’ of ‘onjuist’ achter elk nummer op het antwoordblad 1 Demirkol is geinspireerd door Lefebvre. 2 Twee broers hebben samen met andere mensen het tijdschrift opgericht. 3 Gırgır heeft zijn naamsbekendheid gekregen door politieke cartoons. 4 De naam Gırgır is door de leden gegeven. HA-1008-a-23-1-0 6 / 9 lees verder ►►► ### Pagina 7 Tekst 7 İki Lafın Belini Kırsak 1p 32 "Her yere akarken asıl akmamız gereken yere akamıyoruz." (alinea 1) In welke alinea verderop in de tekst legt de schrijver uit waar deze plek moet zijn? 1p 33 Aşağıdakilerden hangisinde yazar vurgulamak istediği fikri eleştirel bir biçimde ifade etmektedir? A " ..., sohbetin önemini büyülü hale getiren." (1. paragraf) B "... kalabalıklaşan küçücük dünyalar." (2. paragraf) C " ..., hızlıca, paldır küldür olsun." (3. paragraf) D "... kıymet bilen bir yürek." (4. paragraf) 1p 34 Yazar üçüncü paragrafta vurgulamak istediği fikri aşağıdaki hangi zıtlıkları kullanarak ifade etmektedir? A acemilik ve ustalık B cesaret ve korkaklık C esaret ve özgürlük D maddiyat ve maneviyat 1p 35 "Benliğimizi pohpohlayan kim varsa ona sempati duyar olduk." (alinea 4) Welke zin in alinea 2 betekent hetzelfde? Noteer de eerste twee woorden van de zin waarin dat staat. 1p 36 Beşinci paragrafta gelmesi gereken en uygun alt başlık aşağıdakilerden hangisidir? A Eğer... B Keşke... C Meğer... Tekst 8 İlginç Şekilde Elektrik Üretimi 1p 37 Aşağıdaki cümlelerden hangisi yapılmış bir gözlem sonrası varılan sonucu ifade eder? A "Alman araştırmacılar ... çalışmalar yapıyor." (1. paragraf) B "Yürürken topuk ... cihaz emiyor." (2. paragraf) C "Kablosuz bir ... sağlamaya çalıştık." (3. paragraf) 2p 38 Zijn de onderstaande beweringen over de schoenen juist of onjuist volgens de informatie uit de tekst? Noteer 'juist' of 'onjuist' achter elk nummer op het antwoordblad. 1 In de schoenen zijn twee oplaadbare batterijen gemonteerd. 2 De schoenen kunnen gebruikt worden om verdwalen te traceren. 3 Deze schoenen zijn eigenlijk ontworpen voor olympische atleten. 4 Kleine sensoren in de schoenen hebben minder stroom nodig. HA-1008-a-23-1-o 7/9 lees verder ### Pagina 8 1p 39 Dördüncü paragrafta araştırmacı Klevis Ylli'nin parçada geçen ayakkabıyla ilgili tavrı nasıldır? A kararsız B memnun C şüpheli D tatminsiz Tekst 9 En Ünlü Sanat Eserleri 1p 40 İkinci paragrafa göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Da Vinci'nin eserinde kimi resmettiği meçhul kalmıştır. B Da Vinci'nin eserini annesine hediye ettiği söylenmektedir. C Da Vinci'nin eserlerini yaparken Paris'ten ilham aldığı sanılmaktadır. D Da Vinci'nin tablosundaki bakışlar her noktadan izlenebilmektedir. 1p 41 Dördüncü paragrafta aşağıdakilerden hangisi anlatılmaktadır? A dönemin ekonomik ve sosyal buhranlarının resmedilmesi B eserlerde alışılagelmişin dışında materyal kullanılması C farklı sanat akımlarının başlangıç tarihlerinin belirlenmesi D mitolojik unsurlara ilk defa tablolarda yer verilmesi 1p 42 Aşağıdakilerden hangisi beşinci paragraftaki boşluk için uygundur? A araştırmalar B gerçekler C iltifatlar D spekülasyonlar 1p 43 Aşağıdaki tablolardan hangisinde gerçeklerle birlikte hayal gücünün harmmanlandığı açıkça görülmektedir? A İnciküpelikız B Mona Lisa C Venüs'ün Doğuşu D Yıldızlı Gece HA-1008-a-23-1-o 8/9 lees verder ### Pagina 9 Tekst 10 Alarmı Erteleyenlerden misiniz? Lees eerst de opgave(n) voordat je naar de tekst gaat. 1p 44 İkinci paragrafta aşağıdakilerden hangisi üzerinde durulur? A deliksiz uykunun sırları B düzensiz uykunun zararları C uyku evreleri D uyku sorunları Als je voor het slapen berichten checkt op je mobieltje kun je vaak niet slapen. 2p 45 Welke twee adviezen geeft de tekst om toch in slaap te kunnen vallen? Noteer deze twee adviezen op het antwoordblad. Tekst 11 Denize Nazır Kaleler Lees eerst de opgave(n) voordat je naar de tekst gaat. Je onderzoekt kastelen die voor verschillende doeleinden in Turkije gebouwd zijn. 2p 46 Welke twee kastelen zijn gebouwd om de veiligheid van handelsschepen te bewaken volgens de informatie uit de tekst? Noteer de namen van deze twee kastelen op het antwoordblad. Je mag in het Turks antwoorden. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift. HA-1008-a-23-1-0 9/9 einde