# Eindexamen Turks HAVO 2022 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/turks-havo/2022/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 48 – Opgave 48

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2022
tijdvak 1
maandag 30 mei
13.30 - 16.00 uur
Turks
Bij dit examen horen een bijlage en een antwoordblad.
Beantwoord alle vragen op het antwoordblad.
Dit examen bestaat uit 48 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 54 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan
één zin, dan wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.
HA-1008-a-22-1-o

### Pagina 2

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven. Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op.

Tekst 1 Araba Doktoru

In de tekst staat dat er vier vaardigheden nodig zijn om een goede
automonteur te kunnen worden.
Noteer drie van deze vaardigheden.
Je mag in het Turks antwoorden.

3p 1

1p 2 Wat past er op de open plek bij _ 2 _ in alinea 2?
A alııngan
B ısrarcı
C pişman
D utangaç

1p 3 Parçaya göre Seda'nın Avrupa'ya gitmesinin kendisine getirileri nelerdir?
A Batı kültürünü yakından tanıması
B eğitime daha çok önem vermesi
C kendini daha iyi tanımaya başlaması
D planlarını ertelemekten vazgeçmesi

2p 4 Twee zinnen in de alinea's 4 en 5 beschrijven de moeilijkheden die Seda
heeft gehad in haar werkplaats.
Noteer de eerste twee woorden van beide zinnen.

1p 5 Dördüncü paragrafta 'bu fırsatı' ifadesiyle aşağıdakilerden hangisi
vurgulanmaktadır?
A ailesinin kendisini sahiplenmesi
B insanların kendisiyle alay etmesi
C iş yeri açmasına izin verilmesi
D kadınların erkeklerle eşit olması

1p 6 Wat past er op de open plek bij _ 6 _ in de laatste alinea?
A Halbuki
B Ne yazık ki
C Oysa ki
D Tam da

1p 7 Bu parçada yazarın vurguladığı ana düşünce nedir?
A erkeklerin birçok mesleği kaybetmesi
B iş dünyasında pozitif ayrımcılık yapılması
C kadınların erkeklerden üstün olması
D toplumun kadına karşı önyargısı

HA-1008-a-22-1-o 2 / 9 lees verder ►►►


### Pagina 3

Tekst 2 Arkadaşlık
2p 8 Zijn onderstaande beweringen over vriendschap juist of onjuist volgens de alinea’s 1 tot en met 4?
Noteer ‘juist’ of ‘onjuist’ achter elk nummer op het antwoordblad.
1 De belangrijkste factor bij het omgaan met conflicten met vrienden is je eigen wil.
2 Volgens biologen is vriendschap gebaseerd op wederzijdse belangen.
3 Volgens sociaalpsychologen houden vrienden niet bij hoeveel ze elkaar helpen.
4 We kiezen vrienden die op onze familieleden lijken.

1p 9 Beşinci paragrafta aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?
A benzer özellikler
B farklılıklar
C karşıtlıklar
D ortak çıkarlar

1p 10 Wat past er op de open plek bij \underline{10} in alinea 6?
A beklentisiyle
B heyecanıyla
C korkusuyla
D üzüntüsüyle

1p 11 Son paragrafta geçen ‘lafta kalıyor’ ifadesiyle aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?
A Hiçbir şey beklemeden arkadaşlarının yanında ol, kanıtla kendini!
B Kendi özel becerilerinle kimseye ihtiyaç duymadan tutun hayata!
C Ne yazık ki dostluklar karşılıklı kazançlar üzerine kuruludur, unutma!
D Yön verirken kendi hayatına, iyilik yap, bencillikten uzaklaş!

1p 12 Parçanın yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?
A anı
B günlük
C hikaye
D makale

HA-1008-a-22-1-o 3/9 lees verder ►►►

### Pagina 4

Tekst 3 Halkın Hava Tahmin Raporu

1p 13 Yazarın parçaya bir atasözüyle başlamasının sebebi nedir?
Çünkü yazar,
A günümüzde de insanların doğayla iç içe yaşadığını vurgulamak istiyor.
B hava tahminlerinin sözlü kültürümüzü bile etkilediğini göstermek
istiyor.
C mart ayının insanlar üzerindeki olumsuz etkisini vurgulamak istiyor.
D yazısında meteorolojinin önemini vurgulamak istiyor.

1p 14 Yazar üçüncü paragrafta hava tahminleriyle ilgili hangi gerçeği vurgular?
A hava tahminini yaparken halkın aslında teknolojiden nasıl faydalandığını
B hava tahminlerinin bazı yörelerde fiziki farklılık sebebiyle yanıltıcı
olduğunu
C hava tahminlerinin farklılık göstermesi sebebiyle insanların düzensiz
yaşadığını
D hava tahminlerinin yöreye ve coğrafi şartlara bağlı değişiklik
gösterdiğini

1p 15 Parçaya göre hava tahminlerinde aşağıdaki değerlerden hangisi
doğrudur?
A Aylık hava tahminlerinde ayın denize yansıma şekli belirleyici olur.
B Günlük hava tahminlerinde bulutların konumu göz önüne alınır.
C Haftalık hava tahminlerinde ayın parlaklığına ve rengine bakılır.
D Yıllık hava tahminlerinde bulutların rengi, tahmini belirler.

1p 16 Dördüncü paragrafta gelmesi gereken en uygun alt başlık aşağıdakilerden
hangisidir?
A Güneşi bulunca ayın nerede olduğunu bulmak kolay
B İki haftada yılın tamamının tahmini saklı
C Ocak ayı sadece takvimi değil tahminleri de başlatır
D Yılın her gününü ayrı ayrı değerlendirmek gerek

1p 17 ‘Kuş dalın neresine konmuş’ hikayesi hava tahminleriyle ilgili hangi
gerçeğin önemini vurgular?
A Eskiden insanlar hava tahminleri sayesinde göçebe hayattan
kurtulmuştu.
B Eskiden tahminler yanıltıcı olduğundan insanlar bunlara kulak
vermezdi.
C İnsanlar hayatlarına sadece haberlerde çıkan hava tahminine göre yön
verirdi.
D Tahminler, eskiden insanların hayatlarını yönlendirmede belirleyici bir
etkendi.

HA-1008-a-22-1-o 4 / 9 lees verder ► ►►

### Pagina 5

2p 18 Geef van onderstaande beweringen over de weersvoorspellingen en gezegdes aan of de volgens de alinea’s 2, 4 en 6 juist of onjuist is. Noteer ‘juist’ of ‘onjuist’ achter elk nummer op het antwoordblad.
1 Als honden hun staart omhoog doen, betekent het dat het kouder wordt.
2 Gezegdes gaan niet allemaal over weersvoorspellingen, maar ook over buitengewone situaties.
3 De meeste jaarlijkse weersvoorspellingen worden gemaakt door nomaden.
4 Tegenwoordig geloven mensen de oude weersvoorspellingen niet meer.

Tekst 4 Uzun Süre Suda Kalan Eller Neden Buruşur?

1p 19 Met welke twee voorbeelden vergelijkt de schrijver gerimpelde handen? Je mag in het Turks antwoorden.
1p 20 Wat is volgens het experiment van Smulders de mogelijke functie geweest van gerimpelde handen? (alinea 4)
1p 21 Beşinci paragrafta yazarın vurgulamaya çalıştığı nedir?
A aslında henüz aranan yanıtlar için yetersiz kaldığı
B biyologların yapacağı araştırmalara ışık tuttuğu
C önceki araştırmaların sonucunu desteklediği
D önceki sonucun yanlış olduğunu ortaya çıkardığı

2p 22 Geef van onderstaande beweringen over het antwoord op de vraag in de titel aan of deze volgens de tekst juist of onjuist is. Noteer ‘juist’ of ‘onjuist’ achter elk nummer op het antwoordblad. Gerimpelde handen worden veroorzaakt door:
1 water dat onder de huid terechtkomt en de huid daardoor uitrekt.
2 de bloedvaten die volumeafname veroorzaken in de vingertoppen.
3 het vocht dat bloedvaten in de vingertoppen verwijden.
4 de talgkleren die volumeoename veroorzaken in haarwortels.

Tekst 5 Fazla mı Ön Yargılı?

1p 23 Ay-rın-tı rumuzlu okuyucu Gülenay Hanım’ı hangi konuda eleştiriyor? Gülenay Hanım’ın
A anlatımının tek düze olduğu konusunda
B karakterlerini yanlış seçmesi konusunda
C orijinalikten uzak olduğu konusunda
D ön yargılı olduğu konusunda

HA-1008-a-22-1-o 5 / 9 lees verder

### Pagina 6

Tekst 6 Kahvehane Kültüründen Kitap Kafelere
1p 24 Voor welk dilemma bieden de 'kitap kafeler' een oplossing volgens de schrijver?
1p 25 Voor welke twee traditionele locaties is 'kitap kafe' een vervanger volgens de tekst?
Noteer beide locaties.
1p 26 Ray Oldenburg'un parçadaki tanımına göre 'üçüncü yerler'den kastedilen nedir?
A esnafın işine ara verdiği mekânlar
B fikir alış verişinin yapıldığı ortamlar
C ticaretin kalbinin çarptığı yerler
D sanatın yaşatıldığı merkezler
1p 27 Minoa Bookstore Cafe is ook een groothandel voor boeken.
Noteer de eerste twee woorden van de zin waarin dat staat.
1p 28 Parçanın bütününü değerlendirildiğinde aşağıdaki ifadelerden hangisi parçayı özetlemektedir?
A dijital kitapların rağbet görmesi
B erkek egemen kültürün değişimi
C kitap değiş-tokuşunun artması
D müşteri ihtiyaçlarının değişimi
Tekst 7 Yaşadığımız Anı Iskalamayalım!
1p 29 Birinci ve ikinci paragrafi aşağıdakilerden hangisi özetlemektedir?
A fark edilme isteğinin dezavantajları
B farkındalığın hangi koşullarda oluştuğu
C deneyimlerimizi önyargıdan uzak yorumlama
D insanın her şeyi gönül gözüyle görebilmesi
1p 30 Wat past er op de open plek bij 30 in alinea 3?
A abartır
B bastırır
C değerlendirir
D dinler
HA-1008-a-22-1-o 6/9 lees verder ▶►►

### Pagina 7

1p 31 Parçaya göre başımıza gelen olaylar karşısında sessiz kalmamız
aşağıdakilerden hangisine yol açmaktadır?
A bedensel sorunlarımızın başlamasına
B geçmişe sadık kalmamıza
C kafamızın rahat olmamasına
D kendi kendimizi yememize
1p 32 Yazar, yedinci paragrafa göre yazısını nasıl sonuçlandırıyor?
A eleştiri yaparak
B özet yaparak
C tavsiye vererek
D uyarıda bulunarak
Tekst 8 Çok Kültürlü Yaşam
1p 33 Her paragrafa bir alt başlık koymak gerekseydi ikinci ve dördüncü
paragrafta en uygun alt başlık aşağıdakilerden hangisi olurdu?
A Çok kültürlü toplumlar
B İletişimin gizli gücü
C Kültürün etkileri
D Kültürün tanımı
1p 34 Beşinci ve altıncı paragraflarda yazar, sırasıyla aşağıdakilerden hangisini
dolaylı olarak belirterek parçaya bir bütünlük katmaktadır?
A eleştiri – kızgınlık
B hayranlık – sitem
C küçümseme – hoşgörü
D yergi – övgü
1p 35 Wat past er op de open plek bij 35 in alinea 7?
A Buna rağmen
B Çünkü
C Fakat
D Nedense
1p 36 Aşağıdakilerden hangisi parçanın bütünüyle çelişmektedir?
A Edinilen kültürel özellikler başka yerlerde de yaşanabilir.
B Hayata dair ne varsa kültürün vazgeçilmez bir parçasıdır.
C Sahip olunan kültürel özelliklerin değişmezliği bir gerçektir.
D Toplumların kimliğini bireylerinin kabul ettiği değerler belirler.
HA-1008-a-22-1-o 7 / 9 lees verder ►►►

### Pagina 8

Tekst 9 Dinlenmeyen Tanıklar
1p 37 Birinci paragrafta aşağıdakilerden hangisi ‘yazarın geçmişe bakış açısını’ en iyi özetler?
A geçmişe özlem
B geçmişle hesaplaşma
C geçmişten ders alma
D geçmişten pişmanlık
1p 38 İkinci paragrafta yer alan ‘bağrına bastı’, ‘açtı kollarını’, ‘kucaklamaya devam ediyor’ deyimlerinde hangi söz sanatı kullanılmıştır?
A abartma
B benzetme
C kişileştirme
D konuşturma
1p 39 Üçüncü paragrafta göre Sirkeci Garı en iyi nasıl tanımlanabilir?
A dünyaya açılan kapı
B gurbetçilerin umut durağı
C modern mimarinin sembolü
D yolculuk anılarının mekanı
1p 40 Wat is er zo bijzonder aan het treinstation van Dalaman volgens de tekst?
1p 41 Beşinci paragrafın başlığı olan ‘Duyarlılığın Son Sefer’i’ni en iyi anlatan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
A çevreye verilen değer
B değerbilirliğin yaşatıldığı ortam
C eski trenlere verilen değer
D Japon mimarisinin son tanığı
1p 42 Parçanın başlığını en iyi anlatan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
A artan tahammülsüzlük
B kaybolan mimari estetik
C unutulan eski istasyonlar
D yok olan tarih bilinci
Tekst 10 Önemli Olan Yolda Olmak
1p 43 Tot welk inzicht komt de schrijver in alinea 2?
Je mag in het Turks antwoorden.
HA-1008-a-22-1-o
8 / 9
lees verder ► ► ►

### Pagina 9

1p 44 Yazar, üçüncü paragrafta seyahat etmeyi ne şekilde anlatmaktadır?
A benzeterek
B kişileştirerek
C konuştururarak
D överek

1p 45 Yazar, yolculukları sırasında aslında neyi yaşıyor?
A doğayı, insanları ve kendini
B eski trenlerin güzelliğini
C hayatın zor şartlarını
D paralel bir evreni

1p 46 Altıncı paragrafa göre bağımsız düşünmeyi öğrenme insana en çok ne kazandırıyor?
A Başkalarını mutlu etmeyi daha iyi beceriyor.
B Kent stresini daha kolay yenebiliyor.
C Yaşamında kendi kararlarını verebiliyor.
D Yerleşik değer yargılarını yıkıp geçebiliyor.

1p 47 Wat past er op de open plek bij 47 in alinea 7?
A ait olma
B hayranlık
C iyi niyet
D merhamet

Tekst 11 Dört Yazarla İstanbul'u Okumak

Je hebt een opdracht gekregen over de minder bekende bezienswaardigheden van Istanbul. Je gaat op zoek naar informatie hierover.
1p 48 Welk boek kan je hiermee helpen?
Noteer de titel van het boek.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
HA-1008-a-22-1-o einde