# Eindexamen Turks HAVO 2019 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/turks-havo/2019/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Opgave 1 ### Vraag 2 – Opgave 2 ### Vraag 3 – Opgave 3 ### Vraag 4 – Opgave 4 ### Vraag 5 – Opgave 5 ### Vraag 6 – Opgave 6 ### Vraag 7 – Opgave 7 ### Vraag 8 – Opgave 8 ### Vraag 9 – Opgave 9 ### Vraag 10 – Opgave 10 ### Vraag 11 – Opgave 11 ### Vraag 12 – Opgave 12 ### Vraag 13 – Opgave 13 ### Vraag 14 – Opgave 14 ### Vraag 15 – Opgave 15 ### Vraag 16 – Opgave 16 ### Vraag 17 – Opgave 17 ### Vraag 18 – Opgave 18 ### Vraag 19 – Opgave 19 ### Vraag 20 – Opgave 20 ### Vraag 21 – Opgave 21 ### Vraag 22 – Opgave 22 ### Vraag 23 – Opgave 23 ### Vraag 24 – Opgave 24 ### Vraag 25 – Opgave 25 ### Vraag 26 – Opgave 26 ### Vraag 27 – Opgave 27 ### Vraag 28 – Opgave 28 ### Vraag 29 – Opgave 29 ### Vraag 30 – Opgave 30 ### Vraag 31 – Opgave 31 ### Vraag 32 – Opgave 32 ### Vraag 33 – Opgave 33 ### Vraag 34 – Opgave 34 ### Vraag 35 – Opgave 35 ### Vraag 36 – Opgave 36 ### Vraag 37 – Opgave 37 ### Vraag 38 – Opgave 38 ### Vraag 39 – Opgave 39 ### Vraag 40 – Opgave 40 ### Vraag 41 – Opgave 41 ### Vraag 42 – Opgave 42 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen HAVO 2019 tijdvak 1 donderdag 23 mei 13.30 - 16.00 uur Turks Bij dit examen horen een bijlage en een antwoordblad. Beantwoord alle vragen op het antwoordblad. Dit examen bestaat uit 42 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 49 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één zin, dan wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld. HA-1008-a-19-1-0 ### Pagina 2 Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven. Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op. Tekst 1 Harika Çocuklar 1p 1 Yazar, meslektaşlarıyla ilgili yaptığı gözlemde nasıl bir duyguya kapılmıştır? A hayranlığa B kızgınlığa C şaşkınlığa D heyecana 1p 2 Yazarın, 'Harika çocuklar bölümünü' özetleyerek sunum yapmasının sebebi nedir? A araştırmalarının sonucunu göstermek istemesi B kendisine verilen sürenin kısa olması C konuyu başka yönlerden dile getirmek istemesi D meslektaşlarıyla aynı fikirleri paylaşması E müziğin beyin gelişimi üzerindeki muhteşem etkisi 1p 3 Parçada geçen ‘gölgede kalmak’ deyimi hangi anlamda kullanılmıştır? A arka planda yer almak B aşırı ilgi görmek C mükemmel yaşamak D ne yapacağını şaşırmak 1p 4 Aşağıdaki başlıklardan hangisi parçanın son paragrafıyla çelişmektedir? A Çocukları kendi haline bırakın. B Ebeveynler anlayışlı olmalı. C Kişisel gelişim yeteneklerden önemlidir. D Toplumsal baskılar çocuklara zararlıdır. 1p 5 Parçaya göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur? A 'Harika' kelimesiyle anormal bir durum olduğu vurgulanmaktadır. B Solomon, sadece satrançla ilgilenen çocukları gözlemlemiştir. C Yazar, Solomon'un beğenmediği görüşlerini sunumunda atlamıştır. D Yazar, Solomon'un yetenekli çocuklarla ilgili fikirlerini benimsemektedir. 1p 6 Harika Çocuklar metni nasıl bir yazı türüdür? A biyografi B eleştiri C fıkra D makale HA-1008-a-19-1-o 2/8 lees verder ► ► ► Beschikbaar gesteld door Stichting Studiobegeleiding Leiden (SSL). ### Pagina 3 Tekst 2 Yaban Güzelleri 1p 7 'Fotokapanlar’ın kullanılmasındaki en önemli amaç aşağıdakilerden hangisidir? A doğa turizmini geliştirmek B doğal yaşamı sergilemek C kaçak avın önüne geçmek D vahşi hayvanları korumak 2p 8 Welke twee ‘extra opbrengsten’ hebben de wildcamera’s volgens directeur Yilmaztürk? 1p 9 Drones worden ingezet om het gebied beter in beeld te brengen. Wat is het andere belangrijke doel van de inzet van drones volgens directeur Yilmaztürk? 1p 10 Yaban hayvanlarının davranış biçimlerini ve sosyolojisini bilmek neden önemlidir? A daha iyi bilimsel veriler elde edebilmek için B insanların davranışlarıyla karşılaştırabilmek için C yaban hayvanlarını daha iyi koruyabilmek için D yeni türleri daha kolay ayırt edebilmek için 2p 11 In de tekst zijn er maatregelen genoemd om de illegale jacht te stoppen. Schrijf vier van deze maatregelen op. Tekst 3 İyi Konuşmanın Sırrı Nedir? 1p 12 Yazar birinci paragrafın son cümlesiyle hangi düşünceyi belirtmektedir? Öğrencilerin A aralarındaki rekabet yetişkinler tarafından teşvik edilmelidir. B cezalandırılmaları yerine ödüllendirilmeleri tercih edilmelidir. C meslek seçiminde daha çok aldıkları notlar temel alınmalıdır. D motive yoluyla daha da başarılı olmaları desteklenmelidir. 1p 13 Welk woord in alinea 1 wordt door de advocaat en de lerares verschillend geïnterpreteerd? Je moet in het Turks antwoorden. 1p 14 Yazar iyi konuşma sanatını aşağıdakilerden hangisine benzetmektedir? A iş görüşmesine B moral dayanamaya C satış başarısına D seyahat etmeye HA-1008-a-19-1-o 3 / 8 lees verder ►►► ### Pagina 4 1p 15 Avery'ye göre konuşmadan önce deneme yapmanız en çok hangi sebepten dolay1 önemlidir? A aşırı heyecanınızı gidermek için B dinleyici odaklı konuşma yapabilmek için C haklı olup olmadığınızı ortaya çıkarmak için D olası irade dış1 hareketlerinizi ortaya çıkarmak için 1p 16 Met welke zin in de tekst wordt de titel beantwoord? Schrijf de eerste twee en de laatste twee woorden op van deze zin. Tekst 4 Dalgın Suların Güzelliği 1p 17 Birinci paragrafta yazar, okuyucularını etkilemek için hangi anlatım sanatını kullanmaktad1r? A abartma B betimleme C eleştirme D kişileştirme 1p 18 Yazara, içinde bulunduğu yerin gizemli bir dili olduğunu hissettiren nedir? A kaplumbağaların ayak izleri B kaya mezarlarının görünüşü C kükürtlü suların kokusu D leyleklerin heybetli yuvasi E mavi yengeçlerin görüntüsü 1p 19 Kanallarda özellikle piyade teknelerinin kullanılmasının sebebi nedir? A doğaya zarar vermemesi B daha çok yolcu taş1nabílmesí C kullanımının kolay olmas1 D kullanımının ucuz olmas1 E turistlerin talep etmesi 1p 20 In de tekst staat dat de schrijver de archeologen bewondert. Schrijf de eerste twee en de laatste twee woorden van de zin op waarin dat staat. 1p 21 Kies bij de open plek __21__ in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven mogelijkheden. A bedeni B estetiği C ihtişamı D ruhu HA-1008-a-19-1-o 4/8 lees verder ►►► ### Pagina 5 Tekst 5 Evde Ekonomi Zamanı 1p 22 Birinci ve ikinci paragrafta verilen bilgilerle aşagıdakilerden hangisi çelişmektedir? A evde yapılan ürünlerin taze ve katkısız olması B gıda sektörünün taklitçilerle dolu olması C organik ürünlerin çok ucuz olması D sağlıklı yaşamın giderek önem kazanması E sosyal medyanın ürün satışlarını hızlandırması 1p 23 Kies bij de open plek \underline{23} in de tekst het juist antwoord uit de gegeven mogelijkheden. A bölgesel B küresel C ülkesel D yöresel 2p 24 In alinea 4 worden twee voordelen genoemd met betrekking tot het kopen van biologische producten. Schrijf deze twee voordelen op. 1p 25 Altıncı paragrafta vurgulanan ana düşünce aşagıdakilerden hangisidir? A alışkanlıkların temelden değişmesi B doğal ürünlere ulaşımın kolaylaştırılması C israftan tamamen kaçınılması D koruyucu maddelerin azaltılması E satışların kısa süre içinde artması 1p 26 'Bilinçli tüketim ve internet kullanımı'nın mükemmel birleşimi aşagıdaki hangi iki paragrafta ele alınmaktadır? A ikinci ve üçüncü paragraflarda B dördüncü ve beşinci paragraflarda C beşinci ve yedinci paragraflarda D altıncı ve yedinci paragraflarda HA-1008-a-19-1-o 5/8 lees verder ►►► ### Pagina 6 Tekst 6 Karpuzun Gizli Tarihi 1p 27 Bahçecilik uzmanı Harry Paris'in bilime getirdiği en önemli kazanım aşağıdakilerden hangisidir? A ‘karpuz’ sözcüğünün ibranice karşılığını keşfetmek B karpuzun ıslahına katkıda bulunmak C karpuzun popülerliğini artırmak D karpuzun değişimini ortaya çıkarmak 1p 28 Parçaya göre karpuzun tarihinin hâlâ gizli kalmasına sebep olan en büyük etken aşağıdakilerden hangisidir? A bilim adamlarının kendi teorilerinde ısrarı B buluntuların yanlış yorumlanması C sınıflandırma hatalarının yapılması D tarihi kanıtların yetersiz olması 1p 29 Uit welk kenmerk van de watermeloen leiden wetenschappers af dat deze sinds vierduizend jaar gecultiveerd wordt? 2p 30 Wat zijn de vier belangrijkste algemene gebruiksmogelijkheden van de watermeloen volgens de tekst? 1p 31 In de alinea’s 1 en 8 zijn twee kenmerken van de watermeloen genoemd. Schrijf deze twee kenmerken op. Tekst 7 Evli Çiftler Nasıl Para Biriktirebilir? 3p 32 Welk alinea nummer hoort bij welk kernwoord? Schrijf bij elk alineaummer de letter van het juiste kernwoord op. [FIGUUR: Tabel met twee kolommen: Alineanummer en Kernwoord(en). Alineanummer bevat de getallen 2, 3, 4, 5, 6. Kernwoord(en) bevat de letters a t/m e met de woorden: a. ihtiyaç listesi, b. ekstra vergiler, c. tasarruf etmek, d. planlama, e. borçlanma.] 1p 33 Beşinci paragrafta geçen ‘Damlamaya damlaya göl olur’ atasözü, eşler üzerinde nasıl bir duygu oluşturmaktadır? A cesaret B emniyet C heyecan D mutluluk HA-1008-a-19-1-o 6/8 lees verder ► ► ► ### Pagina 7 1p 34 Altıncı paragrafta geçen ‘Ayağını yorganına göre uzat!’ atasözüyle anlatılmak istenen nedir? A bulunun yerini değerini bilme B elindekini herkesle paylaşma C imkanlarına göre harcama yapma D kendini güvende hissetme E rastgele alım satımda bulunma Tekst 8 Bu İşin İçinde Milyarlar Var 1p 35 Birinci paragrafta geçen ‘son durağı’ ifadesiyle kastedilen nedir? A Çin ve Türkiye arasındaki ilişkilerin zirve yapması B Çin’in Batı’ya açılmadan önceki son yatırım merkezi C İstanbul’un kardeş şehir olarak ilan edilmesi D Türkiye’nin Doğu’ya yaptığı açılımın son halkası 1p 36 Parçaya göre Çin sermayeli şirketler İstanbul’daki limana hangi konuda katkı sağlamışlardır? A daha etkin savunma sistemlerinin kurulmasında B liman sayılarının arttırılmasıyla yolcu sayısında C modern teknik araçların kullanımıyla hizmet kalitesinde D sağlıklı bir rekabet ortamıyla fiyatların düşürülmesinde E yenilebilir enerji kullanımıyla çevre kirliliğini önlemede 1p 37 Çin ve Türkiye arasında yapılan üst düzey ziyaretlerin yanısıra hangi alanda bir sonuç vermiştir? A Asya’daki sorunlarda diplomasinin kullanımında B beklenmeyen politik sorunların kolayca çözümünde C farklı platformlarda yürütülen kültürel işbirliğinde D küresel sağlık sorunlarını bir merkezden ele almada E ortak askeri tatbikatların başarıyla yapılmasında 1p 38 Parçada geçen ‘ivme kazandırma’ ifadesiyle aşağıdakilerden hangisi ima edilmektedir? A elde edilen kazancın giderek artması B hali hazırda var olan ortak projelerin hızlandırılması C karşılıklı görüşmelerin sekteye uğraması D masrafların birden bire yükselmesi 1p 39 Parçaya göre aşağıdaki cümlelerden hangisi doğrudur? A Bölgesel çatışmalar Çin ekonomisini derinden etkiledi. B Çin’de milyarlarca insanı mutlu eden yeni iş kapıları açıldı. C Dünyanın ilk kuantum uydusu Fast, uzaya fırlatıldı. D İstanbul’daki kongre dünya borsaları tarafından takip edildi. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina. HA-1008-a-19-1-o 7/8 lees verder ### Pagina 8 Lees bij de volgende opgaven steeds eerst de vraag voordat je de bijbehorende tekst raadpleegt. Tekst 9 Usta Yönetmenlerin Meslek Sırları Je studeert aan de filmacademie. Voor een werkstuk ben je op zoek naar meer informatie over een positieve kijk op de relatie tussen de regisseur aan de ene kant en de acteurs en het technisch team aan de andere kant. Over wie van de deskundige regisseurs in dit artikel kun je het best meer informatie verzamelen? Schrijf de naam van de regisseur op. 1p 40 Tekst 10 Istanbul'un Yedi Meşhur Yokuşu Je bent gids en je wilt een groep toeristen het oude Istanbul laten herbeleven. Naar welke straat uit de bovenstaande tekst kun je de toeristen het best naar toe brengen? Schrijf de naam van deze straat op. Schrijf ook de eerste twee en de laatste twee woorden van de zin op die jouw antwoord ondersteunt. 2p 41 1p 40 Parçada geçen yokuşlardan hangisinin adının nereden geldiği anlaşılmıyor? A Faik Baba Yokuşu B İnadıye Yokuşu C Kazancı Yokuşu D Mahmutpaşa Yokuşu E Portakal Yokuşu Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd. HA-1008-a-19-1-0 8/8 einde