# Eindexamen Turks HAVO 2017 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/turks-havo/2017/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 47 – Opgave 47

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2017
tijd vak 1
woensdag 24 mei
13.30 - 16.00 uur
Turks

Bij dit examen horen een bijlage en een antwoordblad.
Beantwoord alle vragen op het antwoordblad.

Dit examen bestaat uit 47 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 51 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden.

Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan
één zin, dan wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.

HA-1008-a-17-1-o

### Pagina 2

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven. Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op.

Tekst 1 Bir Yanımız Nazar, Bir Yanımız Boncuk

1p 1 Kies bij de open plek in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven mogelijkheden.
A ateş
B renklere
C suya
D ustaya

1p 2 Üçüncü paragrafta ‘Çin baskisina rağmen’ ifadesi parçada hangi anlamda kullanılmıştır?
A Çin desteğine rağmen
B Çin rekabetine rağmen
C Çin yaptırımına rağmen
D Çin yatırımıma rağmen

1p 3 Welke twee Turkse kunstenaars zijn door UNESCO aangemerkt als Levende Menselijke Schat?
Schrijf de namen op.

1p 4 Boncuklar fırından çıkarıldıktan sonra hava aldığında nasıl bir değişime uğrar?
A hacmi küçülür
B parçalara ayrılır
C rengi değişir
D şekli değişir

1p 5 Welk woord gebruiken de amulet-meesters voor ‘koelruimte’ in de tekst?

1p 6 Waar maakt Mehmet Erdal zich zorgen over?

Tekst 2 Güzellik Algısında Son Durum

1p 7 Door welke gebeurtenis kwam er een einde aan de periode ‘rijp en vol’ in de modellenwereld?
Je moet in het Turks antwoorden.

1p 8 İsrailli çocuk model Sofia Mechetner’i küçük yaşta keşfeden kimdir?
A Cindy Crawford
B Johnny Depp
C Kaia Gerber
D Raf Simons

HA-1008-a-17-1-o 2 / 8 lees verder ►►►

### Pagina 3

1p 9 Hoe selecteert de casting director Ashley Brokaw de modellen voor haar sector?
Je moet in het Turks antwoorden.

In de tekst beschrijven hedendaagse modeontwerpers de schoonheid van de modellen van nu.
1p 10 Schrijf de eerste twee en de laatste twee woorden van de zin op waarin die beschrijving staat.

Tekst 3 Hapşırma

1p 11 İkinci paragrafta en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
A Bilmemiz gereken ipuçları nedir?
B Hapşırığı hangi hastalıklar tetikler?
C Hapşırık nasıl meydana gelir?
D İnsanlar neden hapşırmak ister?

1p 12 Parçada üçüncü paragrafta geçen 'bunun için' sözleriyle kastedilen nedir?
A mukozaya yerleşmiş virüsleri atmak
B sinirler yoluyla beyni acilen uyarmak
C uyarının gitmesi için derin nefes almak
D yoğun kimyasal kokulardan korumak

1p 13 Parçaya göre, hapşırmayla ilgili bilinen yanlış nedir?
A hamilelikte hapşırmanın zarar vereceği
B hapşırığın durdurulabileceği
C hapşırırken gözlerin kapandığı
D hapşırma esnasında kalbin durduğu
E üç kere hapşırmanın uğur getirdiği

2p 14 Zijn de onderstaande beweringen juist of onjuist volgens de tekst? Noteer 'juist' of 'onjuist' achter elk nummer op het antwoordblad.
1 Er wordt geadviseerd om tijdens het niezen je neus dicht te doen.
2 Het verwijderen van je wenkbrauwen veroorzaakt vaker niezen.
3 Niezen ten gevolge van zonlicht of fel licht zou genetisch bepaald zijn.
4 Soms wordt er ook nog tijdens het slapen geniesd.

HA-1008-a-17-1-o 3 / 8 lees verder ▶▶▶

### Pagina 4

15 Parçada Sille'nin 'tenzil-i rütbeye uğradığı' belirtilirken anlatılmak istenen
nedir?
A Sille'nin eski statüsünü kaybettiği
B Sille'nin giderek değerinin arttığı
C Sille'nin tanıtımının etkin yapıldığı
D Sille'nin unutulmaya yüz tuttuğu
16 In de tekst worden twee redenen genoemd waarom Sille altijd een
belangrijke trekpleister is geweest.
Schrijf deze twee redenen op.
17 İkinci paragrafta geçen 'gözümüzü karartıp' deyimi hangi anlamda
kullanılmaktadır?
A derinden bir ah çekip
B heyecanımızı gizleyip
C korkumuzu bastırıp
D sessizce uzaklaşıp
18 Kies bij de open plek in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven
mogelijkheden.
A evleri
B heykelleri
C mabetleri
D mağaraları
19 Yazar mağaraları gezerken neden zorlandıklarını belirtmektedir?
A duvarlardaki çıkıntılardan
B havalandırmanın kötülüğünden
C mağara geçişlerinin darlığından
D mağara tavanlarının basıklığından
E yerlerdeki çukurların derinliğinden
20 Yazarı, Sille'deki yaşamı yakından gördüğünde şaşırtan nedir?
A Beşgöbek halılarının artık yapılmaması
B çömlek, güveç gibi hediyelik eşyaların fiyatı
C Sille'nin tarıhı dokusunun tahrip edilmesi
D taş işçiliğinin eski önemini kaybetmesi
HA-1008-a-17-1-o 4/8 lees verder ► ► ►

### Pagina 5

Tekst 5 Elveda Burgaz

1p 21 Dinlenme adası olarak bilinen Burgaz'ın bozulmasının asıl nedeni nedir?
A araba fabrikalarının üretim yapması
B çok sayıda lokanta olması
C hurda arabaların denize atılması
D motorlu taşıtların gittikçe çoğalması

1p 22 Sahildeki lokantaların oluşturduğu soruna nasıl bir çözüm getirilmesi önerildi?
A caddenin karşısına bir levha asılarak
B caddeye güvenlikçi görevlendirilerek
C lokanta sahiplerine resmi uyarı yapılarak
D lokantaların önüne bir demir parmaklık çekilerek

1p 23 Belediye başkanına göre zabıtanın kestiği cezalar neden etkili olmuyor?
A ada sakinlerinin esnafı çok ciddiye almalarından
B belediye çalışanlarının görevlerini yapmamalarından
C kesilen cezaların yeterince caydırıcı olmamasından
D yüksek miktardaki para cezalarının ödenmesinden

1p 24 Hoe is het snel groeiende goederenvervoer ontstaan op het eiland?
Je moet in het Turks antwoorden.

1p 25 Adanın özgün yapışına yakışmayan nedir?
A caddelerdeki çöplerin ayda bir toplanması
B devasa araçların sahil yolunu kapaması
C modern otellerin yapımının yaygınlaşması
D pazar yerinin giderek sahile yakınlaştırılması

1p 26 Schrijf de eerste twee en de laatste twee woorden van de zin op waarin de schrijver aangeeft waarom de beschikbare projecten op het eiland niet gerealiseerd zijn.

Tekst 6 Kokuların Sırrı

Kies bij iedere open plek in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven mogelijkheden.

1p 27
A ambalajı
B formülü
C gizemi
D kaynağı

HA-1008-a-17-1-o 5 / 8 lees verder ►►►

### Pagina 6

1p 28
A fabrikasının
B gizeminin
C kokusunun
D öyküsünün

1p 29
A başarıyı
B konforu
C şöhreti
D ünü

1p 30
A etiket
B numara
C kapak
D resim

1p 31
A eşyayı
B imajı
C sanatçıyı
D şişeyi

1p 32
A annesinin
B babasının
C modanın
D parfümerinin

1p 33
A ambalajlanıyor
B geliştiriliyor
C saklanıyor
D üretiliyor

1p 34
A çalınmadığını
B değişmediğini
C keşfedilmediğini
D kopyalandığını
E üretildiğini

HA-1008-a-17-1-0
6 / 8
lees verder ►►►

### Pagina 7

Tekst 7 Erguvan Mevsimi
1p 35 Birinci paragraftaki ‘aydınlık günlerin müjdesi’ sözcük öbeği aynı paragraftaki hangi sözcük öbeğine gönderme yapmaktadır?
A Bu, İstanbullu için dönüm noktasıdır.
B Erguvan ağaçları çiçeklenmeye başlamıştır.
C İstanbul'da ağaçlar yapraklarını dökmüştür.
D Kış mevsiminin uzun günleri sona ermiştir.
1p 36 Abdülhak Şinasi Hisar'a göre ruhumuza mutluluk veren şey nedir?
A bahar mevsimi
B çiçek kokulu hava
C erguvanın tonları
D renk cümbüşü
2p 37 Welke vijf kleuren heeft de judasboom (erguvan ağacı) volgens de tekst? Je moet in het Turks antwoorden.
1p 38 Welke drie andere bloemen hebben invloed op de geur van de judasboom? Je moet in het Turks antwoorden.
1p 39 Yazar, erguvan ağaçlarını nasıl bir ruh haliyle anlatıyor?
A hayran
B hüzünlü
C kızgın
D şaşkın
Tekst 8 Kahvenin Öyküsü
1p 40 Welke gevolgen hadden de belemmeringen voor de koffiehandel in het Ottomaanse Rijk? Citeer het zinsdeel waarin dit wordt uitgelegd.
1p 41 Beşinci paragraftaki ‘Levanten’ ifadesiyle kastedilenler kimlerdir?
A Afrikalılar
B Araplar
C Avrupalılar
D Türkler
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
HA-1008-a-17-1-0
7 / 8
lees verder

### Pagina 8

1p 42 Parçaya göre Avrupalıların kahveyle tanışmalarına en çok katkıda
bulunan meslek grubu aşağıdakilerden hangisidir?
A askerler
B gezginler
C kahveciler
D tüccarlar

1p 43 Wat zou volgens de tekst de verklaring kunnen zijn dat de Engelsen pas
zo laat kennisgemaakt hebben met koffie?

1p 44 19. yüzyılda Brezilya'nın uluslararası kahve ticaretinde önemli bir yere
sahip olmasının nedeni nedir?
A 1962 yılında yapılan Uluslararası Kahve Anlaşması
B Brezilya'da kahvenin geniş kitlelerce tüketilmesi
C Brezilya kahvesinin özel bir aromaya sahip olması
D diğer ülkelerde baş gösteren yaprak hastalığı

2p 45 Zijn de onderstaande beweringen juist of onjuist volgens de tekst?
Noteer 'juist' of 'onjuist' achter elk nummer op het antwoordblad.
1 De Brazilianen zijn koffiehandelaren.
2 De Levantijnen zijn koffieproducenten.
3 De Nederlanders zijn koffiehandelaren.
4 De Ottomanen zijn koffieproducenten.

Lees bij de volgende opgaven steeds eerst de vraag voordat je de
bijbehorende tekst raadpleegt.

Tekst 9 Küre Dağları

1p 46 Je doet onderzoek naar nationale parken in Turkije. Je kwam erachter dat
de Küre-bergen een bijzonder landschap hebben.
Hoe hebben de Küre-bergen hun biodiversiteit heel lang kunnen
behouden?
Geef twee verklaringen.

Tekst 10 Bisikletin Tekerleği

1p 47 Je zit in de commissie die het ingediende project voor een boek over de
relaties tussen Nederland en Turkije gaat beoordelen. Je collega vraagt
jou wat de kern van het boek is.
Wat zou daarop jouw antwoord zijn?

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
HA-1008-a-17-1-o 8/8
einde