# Eindexamen Turks HAVO 2014 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/turks-havo/2014/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 47 – Opgave 47

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2014
tijdvak 1
dinsdag 27 mei
13.30 - 16.00 uur
Turks
Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 47 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 53 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden.

Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één zin, dan wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.

HA-1008-a-14-1-o

### Pagina 2

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het
anders is aangegeven. Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op.

Tekst 1 Bankalar

Volgens het nieuwe wetsvoorstel moeten banken in staat zijn om goud te
verkopen.
1p 1 Wat zal hiervan het gevolg zijn volgens Özcan Halaç?
Je moet in het Turks antwoorden.

1p 2 Bu parça hangi edebi türde yazılmıştır?
A deneme
B eleştiri
C makale
D sohbet

1p 3 Parçada geçen ‘yastık altı’ deyimiyle anlatılmak istenen nedir?
A altının değeri
B altının eskiliği
C kaybolan altın
D saklanan altın

Tekst 2 Bir Yastıkta 40 Yıl

1p 4 Parçaya göre erkeklerin kadınlarla olan kavglarının sebebi nedir?
A dikkatsizlik
B emretmek
C küçümsemek
D vurdumduymazlık

2p 5 Noem vier aspecten waarop een goed (lang) huwelijk is gebaseerd
volgens de schrijver.
Je moet in het Turks antwoorden.

1p 6 Rıdvan Oluç'a göre erkekler, genelde eşleriyle hangi şekilde iletişim
kurmayı tercih ederler?
A dikkat çekerek
B ilgi göstererek
C iltifat ederek
D rapor vererek

HA-1008-a-14-1-o 2 / 10 lees verder

### Pagina 3

1p 7 Parçaya göre kadınlar neden erkeklerden daha uzun konuşurlar?
A dostluk kurmak için
B ikna etmek için
C kabul görmek için
D zaman geçirmek için

1p 8 Parçaya göre kadın ile erkek arasında mutlu bir ilişkinin temeli nasıl atılmalıdır?
Eşlerin,
A birbirlerini iyi ve yeterli hissettirmesiyle
B birbirlerinin gelişimini desteklemesiyle
C kendi yeteneklerini iyi kanıtlamasıyla
D uyumlu bir çift olduklarını göstermesiyle

Tekst 3 Türkan Şoray

1p 9 Parçaya göre Türkan Şoray'ın tek pişmanlığı nedir?
A Altın Portakal Ödülü'nü kabul etmemesi
B Avrupa'dan gelen bir teklifi geri çevirmesi
C çok sevdiği bir aktörle oynayamaması
D sultan ünvanını reddetmesi

1p 10 Mustafa Akaydın parçada geçen 'Taşıma yok' deyimiyle neyi ima etmektedir?
A fazla dedikoduyu yapılmadığını
B kimsenin zorla getirilmediğini
C konuyla ilgisinin olmadığını
D ulaşım imkanlarının azlığını

1p 11 Türkan Şoray'a göre filmlerde ve dizilerde oynama arasındaki fark nedir?
A dizi filmlerin reyting sorunu olması
B filmlerin daha az süre izlenilmesi
C oyuncuların daha çok kazanması
D seyircilerin karakterleri belirlemesi

1p 12 Türkan Şoray'a göre bir oyuncunun eğitimli olması, kendisini aşağıdaki zorunlulukların hangisinden muaf tutar?
A çevre kazanma
B kendisini kanıtlama
C rekabete girme
D reklam yapma
E staj yapma

HA-1008-a-14-1-0 3 / 10 lees verder ►►►

### Pagina 4

Tekst 4 Kahve Falı Nasıl Bakılır?

1p 13 Fincan kapatıldıktan sonra üzerine metal bir nesnenin konmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A Falda olumlu şeylerin çıkmasını sağlamak.
B Falın çabucak gerçekleşmesini sağlamak.
C Fincanın içindeki telveyi eşit olarak yaymak.
D Fincanın ısısını belli bir sıcaklıkta tutmak.

In de tekst worden twee situaties genoemd waardoor de voorspellingen van het koffiedik kijken ongeldig worden.
1p 14 Noem deze twee situaties.
Je moet in het Turks antwoorden.

1p 15 Yazıya göre fala bakılırken fincan hayali olarak dört parçaya bölünür. Hangi parça yakın zamanda gerçekleşecek durumları belirtir?
A diklemesine çizgini sağ tarafındaki semboller
B diklemesine çizgini sol tarafındaki semboller
C enlemesine çizgini üstündeki semboller
D fincanın dibine doğru olan semboller

2p 16 Welk symbool in het koffiedik heeft welke betekenis?
Noteer het cijfer van het symbool met de letter van de juiste betekenis

symbool | betekenis
---|---
1 (een) driehoek | a een cadeaujte
2 (een) krans | b een gelukkig huwelijk
3 kleine puntjes | c een zeecruise
4 (een) rondje | d geld
5 twee verticale lijntjes (golfjes) | e promoveren
6 (een) vierkant | f succes

HA-1008-a-14-1-o 4 / 10 lees verder ►►►

### Pagina 5

Tekst 5 Bütün Mikroplar Zararlı Mıdır?

2p 17 Hieronder staan een aantal eigenschappen van bacteriën en virussen.
Neem de tabel over en zet een kruisje onder de juiste kolom.

eigenschap | bacteriën | virussen
------- | -------- | --------
1 kunnen zichzelf vermeerderen |  | 
2 hebben een lichaam nodig om zich te vermenigvuldigen |  | 
3 kunnen de kou en hitte overleven |  | 
4 sommige hiervan zijn goed voor het lichaam |  | 
5 kunnen zich in de cellen nestelen en nemen de controle over |  | 

2p 18 Noem drie soorten bacteriën die een ziekte kunnen veroorzaken.
Je moet in het Turks antwoorden.

1p 19 ‘Mikroplar’ başliklı bölümde kullanılan anlatım sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A benzetme
B karşıtlık
C kişileştirme
D soyutlama

1p 20 Aşağıdaki seçeneklerden hangisi mantarlarla ilgili olarak doğrudur?
A Bazı mantarlar bulaşıcı hastalık ve yaralara sebep olurlar.
B Mantarlar çoğunlukla çok hücreli varlıklardan oluşur.
C Penisilin zararlı mantarlardan elde edilen bir ilaçtır.
D Zararlı mantarlar zararsız mantarlardan daha küçüktür.

Tekst 6 Çocuk Yetiştirmenin Formülü

2p 21 De schrijver noemt een aantal kenmerken van een kind met weinig zelfvertrouwen. Schrijf er vier op.
Je moet in het Turks antwoorden.

1p 22 Wat is van belang voor de ontwikkeling van zelfvertrouwen en onafhankelijkheid van het kind in de eerste levensfase volgens de schrijver?
Schrijf het antwoord kort op.

HA-1008-a-14-1-o
Beschikbaar gesteld door Stichting Studiegoedleiding Leiden (SSL).

### Pagina 6

1p 23 Parçaya göre endişeyle anneye geri dönen bir çocuğğa karşı annenin nasıl davranması tavsiye ediliyor?
A azarlama - yakınlaştırma
B güven verme - uzaklaştırma
C oyun oynama - yalnız bırakma
D şefkatle karşılama - görmezden gelme

Tekst 7 Belediye, Halkı Araba Almaya Mahkum Etti

1p 24 Waarom adviseert de algemeen directeur van de infrastructuur mensen om op vakantie te gaan?

1p 25 Prof. Dr. Ergun Gedizlioğlu’na göre trafik sorununun asıl nedeni nedir? ulaşımda
A özel araçların fazlalığı
B ticari araçların azlığı
C toplu taşıma araçlarının kalitesizliği
D ulaşım sisteminin yetersizliği

1p 26 Ergun Gedizlioğlu’na göre yol bakım çalışması yapılan bir bölgede yığılma nasıl önlenir?
A yolun önceden daraltılmasıyla
B yolun önceden genişletilmesiyle
C yolun tek yönlü yapılmasıyla
D yolun yayalara kapatılmasıyla

In de tekst staat dat Prof. Dr. Nurettin Sözen en Prof. Dr. Zerrin Bayraktar dezelfde mening hebben.
1p 27 Wat is hun mening?

Tekst 8 Balkanlar

1p 28 Parçaya göre Bulgaristan’daki İslami eserlerin ülkedeki Müslümanlara ait olduğu nasıl kesinlik kazanacak?
A diplomatik ilişkilerle
B ödeme yoluyla
C vakıflarla ilgili raporla
D yeni bir kanunla

HA-1008-a-14-1-o 6 / 10 lees verder

### Pagina 7

1p 29 Genel Müdür Halit Eren niçin 'çalışmalarının basılmadan gönderildiğini' belirtmektedir?
A belediye şart koştuğu için
B kontrolün kolaylaştırılması için
C rekabeti lehine çevirmek için
D zamanından önce başvuru için

Algemeen directeur Halit Eren van IRCICA vertelt dat er twee belangrijke monumenten zijn gerestaureerd.
1p 30 Schrijf de namen van deze monumenten op.
Je moet in het Turks antwoorden.

Tekst 9 Genetiğe Uygun Tedavi Geliyor

Kies bij iedere open plek in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven mogelijkheden.

1p 31
A bilime özgü düşüncelerin
B bireye özgü yaklaşımın
C kişilerin sağlığının gözetlenmesinin
D teknik araştırmaların sıklaştırılmasının

1p 32
A biyolojik
B fizyolojik
C genetik
D psikolojik

1p 33
A ameliyatta
B araştırmada
C hastada
D tedavide

1p 34
A aynı
B bilinmez
C farklı
D görülmez

HA-1008-a-14-1-o
7 / 10
lees verder ►►►

### Pagina 8

1p 35
A aniden
B kısmen
C önceden
D resmen

1p 36
A aile ekonomisinden
B araştırma eksikliğinden
C bilimsel hatadan
D halk sağlığından

1p 37
A çevrelerini
B paralarını
C umutlarını
D yaşamlarını

Tekst 10 Böcek Deyip Geçmeyin

1p 38 Parçaya göre böceklerin hangi özelliği yazarda bir hayranlık duygusu oluşturmaktadır?
A estetik görünümleri
B haberleşme içgüdüleri
C ilginç sesleri
D kıvrak zekaları

1p 39 İkinci paragrafta geçen 'ıslak bir kağıt' ile 'ayak yastıkları' arasındaki ilişki, hangi sanatsal anlatımla belirtilmektedir?
A benzetme
B kişiselleştirme
C mecaz
D tanık gösterme

2p 40 Welke van de onderstaande beweringen over insecten zijn juist en welke zijn onjuist volgens de tekst? Noteer het nummer van elke bewering, gevolgd door 'juist' of 'onjuist'.
1 Insecten gebruiken hun voelsprieten om met andere insecten te communiceren.
2 Voelsprieten hebben soms de functie van antennes.
3 Voelsprieten kunnen door de chemische stoffen in de lucht worden vernietigd.
4 Voelsprieten worden gebruikt om het andere geslacht te verleiden.
5 Voelsprieten worden gebruikt om het voedsel te ruiken.

HA-1008-a-14-1-o 8 / 10 lees verder ►►►

### Pagina 9

1p 41 Wat is het verschil tussen mannelijke en vrouwelijke muggen volgens de tekst?
Je moet in het Turks antwoorden.

Tekst 11 Mangala Oyunu Nasıl Oynanır?

1p 42 Waaruit bestaat de speelruimte van de spelers?
Je moet in het Turks antwoorden.

1p 43 Parçaya göre oyuna kimin baş- liyacagı nasıl belirleniyor?
A bir sayı tutarak
B kura çekerek
C yazı tura atarak
D zar atarak

1p 44 Parçaya göre oyunda bir set ne zaman sona erer?
A karşı tarafın tüm kuyuları dolduğunda
B karşı tarafta çok fazla taş kaldığında
C kendi kuyusundaki taşlar bittiğinde
D kendi tarafında fazla taş kaldığında

1p 45 Parçaya göre oyunun kaderini ne belirler?
A çift sayı
B hamle sırası
C ilk taş
D son taş

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

HA-1008-a-14-1-o 9 / 10 lees verder ►►►

### Pagina 10

Lees bij de volgende opgaven steeds eerst de vraag voordat je de
bijbehorende tekst raadpleegt.

Tekst 12 E-Konsolosluk Pasaportlar

Je oom uit Turkije wil graag een paspoort aanvragen om naar Nederland
te komen. Hij werkt bij de overheid als inspecteur en mag het
'Hususi' paspoort aanvragen.
Zijn 23-jarige ongetrouwde dochter wil graag meekomen en hetzelfde
paspoort aanvragen.
1p 46 Mag zij volgens de tekst ook het 'Hususi' paspoort aanvragen?
Citeer de eerste twee en de laatste twee woorden van het zinsdeel dat
jouw antwoord ondersteunt.

Tekst 13 Türk Ev Tekstili Ürünleri

Je oom in Turkije is een ondernemer in textielproducten en graag in China
producten verkopen.
1p 47 Heeft het volgens de tekst nu om deel te nemen aan de beurs in
Shanghai?
Citeer de eerste twee en de laatste twee woorden van de zin waarin dat
staat.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.

HA-1008-a-14-1-0
10 / 10
einde