# Eindexamen Turks HAVO 2012 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/turks-havo/2012/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 45 – Opgave 45

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2012
tijdvak 1
vrijdag 1 juni
13.30 - 16.00 uur
Turks
Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 45 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 52 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.

Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één zin, dan
wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.

HA-1008-a-12-1-o

### Pagina 2

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven. Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op.

Tekst 1 Altınımız yer altında mı kalsın?

1p 1 Artvin'deki altın madeninin çıkarılması neden önemli?
A Artvin'e ve Türkiye'ye fayda sağlayacağından
B bu durumun altın kaçakçılığını önleyeceğinden
C Türkiye'deki altınların hepsi orada olduğu için
D Türkiye'nin çoğu yerinde altın çıkarılmadığı için

1p 2 Waarvoor wordt 'siyanür' gebruikt?
Je moet in het Turks antwoorden.

1p 3 Türkiye'nin yer altı zenginlikleri ile ilgili esas sorun nedir?
A yeraltı madenleri çıkarılırken çevrenin zarar görmesi
B yeraltı maden rezervlerinin yeterince olmaması
C yeraltı madenlerinin yeterince kullanılamaması
D yeraltı madenlerinin oldukça zor çıkarılması

Volgens de tekst zijn de Duitsers tegen goudwinning in Turkije.
1p 4 Noteer de eerste twee en de laatste twee woorden van de zin waarin dat staat.
Je moet in het Turks antwoorden.

Tekst 2 "Hep şardayim; deşarj olmam lazım, olamıyorum"

1p 5 Metne göre eskiden insanlar evlerinde en çok hangi tür müzik dinlerlerdi?
A Klasik Batı Müziği
B Türk Hafif Müziği
C Türk Halk Müziği
D Türk Pop Müziği
E Türk Sanat Müziği

1p 6 Ajda Pekkan'a göre günümüz müziğinde yanlış olan nedir?
A hep aynı tarz müzik yapılıyor olması
B insanların yerel müziklerine az ilgi göstermeleri
C müziğin kalitesinin çok düşük olması
D yeni şarkıcıların popstar programlarından gelmeleri

1p 7 Ajda Pekkan'a göre günümüzde popüler kalabilmenin yolu nedir?
A albüm satışlarının yüksek olması
B düzenli olarak albüm yapabilmek
C sürekli dikkat çekmeye çalışmak
D şarkılarının internetten indirilmesi

HA-1008-a-12-1-o 2 lees verder 

### Pagina 3

1p 8 Ajda Pekkan yeni bir şarkısının başarılı olacağını nasıl anlamdık?
A eğer şarkısı Doğu ve Batı elementleri içeriyorsa
B eğer şarkısı üzerinde çok çalıştıysa
C eğer şarkısının konusu güncel ise
D eğer şarkısıyla tamamen bütünleşebiliyorsa

1p 9 De titel verwijst naar een antwoord op een vraag. Welke vraag is dat?
Je moet in het Turks antwoorden.

1p 10 Ajda Pekkan'a göre ne ya da kim onun stresli hayatından kurtulmasına yardımcı olabilir?
A bir ilişki
B bir psikolog
C iyi uyuyabilmek
D şarkı söylemek

2p 11 In welke alinea's legt Ajda Pekkan uit dat er verschil is tussen de ster Ajda Pekkan en de persoon Ajda?
Schrijf tenminste twee kopjes (vragen) van de desbetreffende alinea's op.
Je moet in het Turks antwoorden.

Tekst 3 12 günde kekemelikten kurtuldular

1p 12 Parçaya göre akademisyenler, konuşma merkezlerindeki terapiler hakkında ne düşünüyorlar?
A terapiler sayesinde birçok kişinin konuşmayı başardıklarını
B terapilerde bilimsel yöntemlerin kullanılması gerektiğini
C terapilerin daha çok tanıtılması gerektiğini
D terapilerin daha kısa süreli olmasını

1p 13 Bij welke instantie wordt stotteren in 12 dagen verholpen, volgens de tekst?

1p 14 Parçaya göre Buse Bulmuş, üniversite sınavını kazanmasına rağmen neden çok üzülmüştür?
A arkadaşlarından ayrılacağı için
B başka bir şehirde üniversiteye gideceği için
C güzel ve akıcı konuşması gerektiği için
D istediği bölümü kazanamadığı için
E yabancı bir dilde eğitim göreceği için

1p 15 Haşim'in babasının diğer ailelere tavsiyesi nedir?
A Geç kalmayınız.
B Hastaneye olunuz.
C Herkese inanmayınız.
D Şikayetçi olunuz.

HA-1008-a-12-1-o 3 lees verder

### Pagina 4

1p 16 Parçada Mustafa, Haşim ve Buse'nin şiir gibi konuştuklarını belirtiliyor. 'Şiir gibi konuşmak' ile kastedilen nedir?
A çok hızlı konuşmak
B çok yavaş konuşmak
C konuşurken kekelemek
D rahat ve akıcı konuşmak

Tekst 4 Türkiye'nin rüzgârgülleri: yel değirmenleri

1p 17 Bodrum'un simgesi olarak satılan yeldeğirmenleriyle ilgili 'ironik' olan şey nedir?
A beklenilenden daha abartılı olmaları
B otantik şekilleriyle korunmaları
C şehrin simgesiyle gerçekten harabe olmaları
D taş yerine ağaçtan yapılmış olmaları

3p 18 Waarvoor worden de vervallen windmolens tegenwoordig gebruikt?
Geef aan welke van onderstaande bestemmungen juist en welke onjuist zijn.
1 café
2 hooizolder
3 hotel
4 museum
5 opslagruimte
6 stal
7 winkel

1p 19 Datça değirmenlerinin restore edilmesinin amacı nedir?
A ev olarak kullanmak
B restoran olarak kullanmak
C tahıl öğütmek için kullanmak
D turistik amaçla kullanmak

1p 20 Şamlı'daki değirmenlerin diğerlerinden en önemli farkı aşağıdakilerden hangisidir?
A ahşaptan yapılmış olmaları
B diğerlerinden büyük olmaları
C hâlâ kullanılıyor olmaları
D kulübe biçiminde olmaları

1p 21 Yazılı kayıtlara göre ilk yeldeğirmeni hangi yılda kullanılmaya başlanmıştır?
A M.Ö. 2800
B M.S. 644
C M.S. 1890
D M.S. 1900

HA-1008-a-12-1-o 4 lees verder ► ► ►

### Pagina 5

1p 22 Metne göre yeldeğirmenlerinin yok olmasına hangi olay sahne hazırlamıştır?
A buhar gücünün kullanılmaya başlaması
B petrolün kullanılmaya başlaması
C rüzgar türbinlerinin yapılması

Tekst 5 Ankara Kale İçi

Kies bij iedere open plek in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven
mogelijkheden.

1p 23
A dışlamayı
B eleştiriyi
C hayranlığı
D kararsızlığı

1p 24
A alet
B emanet
C lanse
D mahkum

1p 25
A büyük
B stratejik
C uzak
D yüksek

1p 26
A bakıyor
B benziyor
C danışıyor
D karışıyor

1p 27
A artırdığını
B gördüğünü
C gösterdiğini
D yarattığını

1p 28
A dolu
B karışımı
C olmayan
D ülkesel

HA-1008-a-12-1-o 5 lees verder ► ► ►

### Pagina 6

1p 29
A ayakta
B genç
C gölgede
D yalnız

1p 30
A bağlı
B doğru
C ilişkiin
D yakışır

Tekst 6 Siyah Türkler fark edilmek istiyor

1p 31 Metne göre aşağıdakilerden hangisi Mustafa Olpak için doğrudur?
Mustafa Olpak
A Kenya kökenli bir Türktür.
B Kenya'da doğmuş bir Türktür.
C köle olarak yaşamıştır.
D köle ticareti yapmıştır.

1p 32 Mustafa Olpak metinde bahsedilen kitabı neden yazmıştır?
A babası vasıyet ettiği için
B geçmişini araştırmak için
C haklarını aramak için
D ona bu görev verildiği için

2p 33 Welke van onderstaande beweringen over de Osmaanse slavenhandel zijn
volgens de tekst juist en welke zijn onjuist?
1 De slavenhandel werd in 1908 afschaft.
2 Op slaven werd net zo gejaagd als jaagdieren.
3 Slaven werden na een bepaalde tijd vrijgelaten.
4 Slaven waren praktisch leden van het gezin.
Noteer het nummer van elke bewering, gevolgd door 'juist' of 'onjuist'.

1p 34 Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Olpak'ın kurduğu derneğin asıl amacıdır?
A diğer azınlıklara eşit haklara sahip olmak
B ırkçılığa ve ayrımcılığa karşı çıkmak
C Türkiye'de yaşayan siyah Türkleri bir araya getirmek
D Türkiye'deki bütün azınlıkların seslerini duyurmak

1p 35 Waarom krijgt Mustafa Olpak in eerste instantie geen toestemming om een
vereniging op te richten?

1p 36 Kunnen volgens de tekst ook anderen lid worden van de nieuwe vereniging?
Citeer de eerste twee en de laatste twee woorden van de zin die hier antwoord
op geeft.

HA-1008-a-12-1-o 6 lees verder ►►►

### Pagina 7

1p 37 Mustafa Olpak dördüncü nesil siyah Türkleri nasıl bir geleceğin beklediğini düşünüyor?
A Geçmişlerinden utanacaklarını düşünüyor.
B Geçmişlerini unutacaklarını düşünüyor.
C Herhangi bir değişiklik olmayacağını düşünüyor.
D Toplumla daha iyi ilişkiler kuracaklarını düşünüyor.

Tekst 7 Takvim-i Vekayi

3p 38 Welke van onderstaande beweringen zijn juist en welke zijn onjuist?
De Takvim-i Vekayi
1 bevatte zowel officiële mededelingen als nieuwsberichten.
2 is de allereerste Turkse krant ooit gepubliceerd.
3 is slechts een keer in zijn bestaan gesloten/verboden geweest.
4 verscheen aanvankelijk in İzmir.
5 verscheen dagelijks.
6 verscheen in meerdere talen.
7 was bedoeld als spreekbuis van de overheid.
8 werd opgericht in opdracht van Mahmut de Tweede.
Noteer het nummer van elke bewering, gevolgd door 'juist' of 'onjuist'.

Tekst 8 Girit fâtihinin acı sonu

1p 39 Wat is de naam van het fort dat door sultan İbrahim terugoverd is op de
Russen?
Je moet in het Turks antwoorden.

1p 40 Parçada geçen ‘vak’a-yı vakvakiye’ ifadesi aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?
A atasözü
B benzetme
C deyim
D fıkra

1p 41 Sultan İbrahim'in tahttan indirilme kararı nasıl alındı?
A halkın onayıyla
B sahte bir fetvayla
C sipahilerin onayıyla
D yeniçerilerin onayıyla

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

HA-1008-a-12-1-o 7 lees verder

### Pagina 8

1p 42 Şehzade Mehmet’in tahta çıkışında dikkat çeken durum neydi?
A ağır hasta olması
B çocuk yaşta olması
C çok yaşlı olması
D deli olması

2p 43 Schrijf de vier belangrijkste eigenschappen van sultan Ibrahim op.
Je moet in het Turks antwoorden.

Lees bij de volgende opgaven steeds eerst de vraag voordat je de bijbehorende
tekst raadpleegt.

Tekst 9 Telefon faturası

1p 44 Je hebt de indruk dat de laatste telefoonrekening niet klopt en je hebt daar
schriftelijk over geklaagd. Mag je met het betalen van deze rekening wachten
totdat je antwoord hebt gekregen?
Citeer de eerste twee en de laatste twee woorden van de zin die daar uitsluitsel
over geeft.

Tekst 10 Türkiye'deki yüksek hızlı tren setleri

1p 45 Je wilt graag intrenetten in de hogesnelheidstrein.
Maakt het uit of je in een VIP class of in een eersteklas wagon reist?
Zo ja, waarom?

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
HA-1008-a-12-1-0 8 einde ■