# Eindexamen Turks HAVO 2002 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/turks-havo/2002/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Opgave 1 ### Vraag 2 – Opgave 2 ### Vraag 3 – Opgave 3 ### Vraag 4 – Opgave 4 ### Vraag 5 – Opgave 5 ### Vraag 6 – Opgave 6 ### Vraag 7 – Opgave 7 ### Vraag 8 – Opgave 8 ### Vraag 9 – Opgave 9 ### Vraag 10 – Opgave 10 ### Vraag 11 – Opgave 11 ### Vraag 12 – Opgave 12 ### Vraag 13 – Opgave 13 ### Vraag 14 – Opgave 14 ### Vraag 15 – Opgave 15 ### Vraag 16 – Opgave 16 ### Vraag 17 – Opgave 17 ### Vraag 18 – Opgave 18 ### Vraag 19 – Opgave 19 ### Vraag 20 – Opgave 20 ### Vraag 21 – Opgave 21 ### Vraag 22 – Opgave 22 ### Vraag 23 – Opgave 23 ### Vraag 24 – Opgave 24 ### Vraag 25 – Opgave 25 ### Vraag 26 – Opgave 26 ### Vraag 27 – Opgave 27 ### Vraag 28 – Opgave 28 ### Vraag 29 – Opgave 29 ### Vraag 30 – Opgave 30 ### Vraag 31 – Opgave 31 ### Vraag 32 – Opgave 32 ### Vraag 33 – Opgave 33 ### Vraag 34 – Opgave 34 ### Vraag 35 – Opgave 35 ### Vraag 36 – Opgave 36 ### Vraag 37 – Opgave 37 ### Vraag 38 – Opgave 38 ### Vraag 39 – Opgave 39 ### Vraag 40 – Opgave 40 ### Vraag 41 – Opgave 41 ### Vraag 42 – Opgave 42 ### Vraag 43 – Opgave 43 ### Vraag 44 – Opgave 44 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Turks 1,2 (nieuwe stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vragenboekje 20 02 Tijdvak 1 Vrijdag 17 mei 9.00-11.30 uur Voor dit examen zijn maximaal 50 punten te behalen; het examen bestaat uit 44 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één zin, dan wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld. 200017 11 Begin ### Pagina 2 Let op: beantwoord een vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven. Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op. Tekst 1 Sol elin uğursuzluğu! 1p 1 Ağıdaki seçeneklerden hangisi bu parçanın içeriğini yansıtıyor? A Dahiler solaklar arasından daha çok çıktığına göre, solaklık hiç de kötü bir şey değil. B Solaklık aslında eskiden beri bir çok kültürde bir olumsuzluk olarak algılanmıştır. C Solaklık,larla ilgili bir şey olduğu için, yadırganmamak lazım. D Yazar, bu parçada sol elini kullananlara karşı daha hoşgörülü olunması gerektiği tezini savunuyor. Tekst 2 Sigaranın Dumanı 3p 2 Eeuwenlang heeft men geloofd in de heilzame werking van tabak. In welke van onderstaande gevallen was dat wel en in welke gevallen was dat niet zo? 1 bij cariës 2 bij slecht gezichtsvermogen 3 bij (hoest en) astma 4 bij honger en dorst 5 bij de pest Maak op je antwoordblad een kolom wel en een kolom niet en plaats hieronder het betreffende cijfer. Doe het als volgt (voorbeeld): Wel Niet ......... ......... 1p 3 Hangi tür tütün kullanımı Türkiye tarihinde pek rağbet görmedi? A çiğnemek B emmek C enfiye (çekmek/koklamak) D içmek 1p 4 Tütün yıllar boyunca yalnız değer görmemiş bazen de olumsuz şekilde yargılanmaya yol açmıştır. Bunun örneği hangi paragrafta görülmektedir? A 2. paragraf B 4. paragraf C 7. paragraf D 10. paragraf 1p 5 Hangi ulus tütünü geçmişte bir asalet (soyluluk) simgesi olarak kabul etmiştir? A Avusturyalılar B İngilizler C İtalyanlar D Macarlar 200017 11 2 Lees verder ### Pagina 3 Tekst 3 Küfür 6 Hangi paragraflarda yazar, ‘küfür’ konusundaki düşüncesini özetle dile getiriyor? A 1. ve 2. paragraflarda. B 3. ve 4. paragraflarda. C 5. ve 6. paragraflarda. 7 4. Paragraf ile 1. Paragraf arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir? A 4. Paragraf, 1. Paragrafta yazılanları daha da pekiştirmektedir. B 4. Paragraf, 1. Paragraftaki durumun tam tersini anlatmaktadır. C 4. Paragraf, 1. Paragraftaki sorunun nedenlerini anlatmaktadır. D 4. Paragrafta 1. Paragrafın başka bir şekilde tekrarı yapılmaktadır. 8 Wie of wat worden in alinea 5 door de schrijver bekritiseerd? Het antwoord mag naar keuze in het Turks of het Nederlands. 9 Stadyumlardaki küfür sorununun çözümü karşısında yazar, nasıl bir tutum içerisindedir? A coşkulu B kuşşkulu C önyargılı D şaşkın Tekst 4 Sarayburnu 10 Geef van ieder van de onderstaande beweringen met betrekking tot ‘Sarayburnu’ aan of deze juist of onjuist is. 1 Sarayburnu is in het moderne İstanbul altijd een uitgaansplek gebleven. 2 De openstelling van Sarayburnu voor het publiek vond ten tijde van Fatih Sultan Mehmet plaats. 3 Het belang van Sarayburnu komt ook tot uiting in een bekend spreekwoord. 4 Sarayburnu staat bekend om z’n uiterst lawaaierig en druk verkeer. 5 Sarayburnu biedt aangename afkoeling voor mensen die last hebben van de warmte. Maak op je antwoordblad een kolom juist en een kolom onjuist en plaats hieronder het betreffende cijfer. Doe het als volgt (voorbeeld): Juist Onjuist ..... ..... Tekst 5 Çay kafa yapmaz 11 Çay tüketimi Türkiye’den daha fazla olan ülkelerden birisi şunlardan hangisidir? A Çin B İngiltere C Japonya D Rusya 12 Konfüçyüs’le ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? Konfüçyüs, A çayın ilk piri olarak tanınmıştır. B çayın keyif maddesi olduğunu öne sürmüştür. C çayın kullanımını teşvik etmiştir. D ilk çay bitkisini Çin’e getirmiştir. 200017 11 3 Lees verder ### Pagina 4 1p 13 ■ Metne göre, şunlardan hangisi tarih boyunca çayın kullanım amaçları arasında olmamıştır? A baharat B besin C ilaç D keyif In de tekst worden twee geloofsgroeperingen genoemd die óf koffie óf thee als opwekkend middel hebben gebruikt. 1p 14 □ Noem deze. Geeft het antwoord in het Turks. Doe het zo op je antwoordblad: Geloofsgroepering Opwekkend middel 1 2 1p 15 ■ Çin'de çay kültürünün hasar görmesine sebep olan durum ... A çayın ayinlerde yasaklanmış olmasıdır. B çayın Japonya'ya geçmesidir. C Komünistlerin iktidara gelmesidir. D Moğol ve Mançu saldırılarıdır. 1p 16 ■ Metinde çayla ilgili bir olumlu, bir de olumsuz düşünce bir paragrafta yan yana verilmiştir. Bunun belirtildiği paragraf şunlardan hangisidir? A 3. Paragraf B 7. Paragraf C 13. Paragraf D 17. Paragraf Er worden in de tekst drie methoden genoemd om thee te zetten. 1p 17 □ Citeer de woorden waarmee deze methoden worden aangeduid. Een voorbeeld uit de tekst laat zien dat thee vroeger niet alleen belangrijk maar ook heel waardevol was voor de Chinezen zelf. 1p 18 □ Citeer de zin waarin dit voorbeeld voorkomt. 1p 19 ■ Türkler çay yapmayı kimden öğrenmiştir? A Araplardan B Çinlilerden C Japonlardan D Ruslardan 1p 20 ■ Metne göre aşağıdakilerden hangisi çayın kalitesini olumsuz etkilemektedir? A Çayı az kaynatıp içine kesme ( küp) şeker koymak. B Çayı çeşme suyuyla yapıp içine toz şeker koymak. C Çayı kaynak suyuyla yapıp içine kesme (küp) şeker koymak. D Çayı uzun süre kaynatıp içine kesme (küp) şeker koymak. Tekst 6 Batı Sinemasında Türk imgesi Kies bij iedere open plek in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven mogelijkheden. 1p 21 ■ düşüne A düşünce B ekonomi C imaj D sistem 200017 11 4 Lees verder ### Pagina 5 1p 22 A Italyan oyuncu B sinema tarihçisi C ünlü antropolog 1p 23 A Çünkü B Halbuki C Nedense D Tabii ki 1p 24 A gelişme gösteriyor B merak ediliyor C örnek alınıyor D övülüyor 1p 25 A biraz tuhaf geliyor B çalışma hırsı veriyor C çok zor görünüyor D oldukça mantıklı geliyor 1p 26 A Film B Kitap C Senaryo 1p 27 A araştırmalarla ispatlanmış B önceden belirlenmiş C sonradan uydurulmuş D yeni çıkarılmış 1p 28 A korumaya alıyor B öne çıkarıyor C ortadan kaldırıyor 1p 29 A Batı sinemasının B Türk sinemasının C yabancı yönetmenlerin 1p 30 A Bazı yönetmenler B Bir çok yayımcı C Böyle bir çalışma D Çekilmiş bir film 200017 11 5 Lees verder ### Pagina 6 3a (4p) Geef van ieder van de onderstaande beweringen met betrekking tot de tekst aan of deze juist of onjuist is. 1 De natuur speelt geen rol bij het bepalen van het dag- en nachtritme. 2 Het idee dat alle mensen zich in de toekomst door internet zullen laten opjagen is niet juist. Er zullen genoeg uitzonderingen zijn. 3 Internet kan de natuurlijke tijd niet verdringen. 4 Internet zal de mensen geen keuze laten bij de indeling van hun tijd. 5 Politieke en religieuze overwegingen hebben een rol gespeeld bij de keuze van het soort kalender. Maak op je antwoordblad een kolom juist en een kolom onjuist en plaats hieronder het betreffende cijfer. Doe het als volgt (voorbeeld): Juist Onjuist ........ ........ Tekst 8 Kıyılar ve yollar 1p 32 ■ İkinci ve üçüncü paragraf arasındaki ilişki nedir? A 2. paragrafta ortaya konan tez 3. paragrafta çürütülüyor. B 2. paragrafta yapılan planı ayrıntıları 3. paragrafta veriliyor. C 2. paragraftaki sorunun çözümü 3. paragrafta veriliyor. D 2. paragrafta yapılan tespit 3. paragrafta örnekleniyor. 1p 33 ■ Beşinci paragrafın özeti hangisidir? A Doğal değerler çıkar çevre tarafından vicdansızca ziyan ediliyor. B Doğal değerler korunmasına mümkün değildir. C Ülke düzeyindeki bütün inşaatlar aslında doğaya zararlıdır. D Ülkede gelişmenin olması doğal değerlerin korunmasına engel değildir. De autoriteiten voeren een milieuvriendelijk argument aan bij het bouwen van een weg aan de kust. 1p 34 ■ Schrijf het citaat op dat dit argument bevat. 1p 35 ■ Welk financieel argument wordt aangevoerd voor het alternatief van kustwegen over zee? 1p 36 ■ "Üstelik bu bedelin içinde, öyle 'şak' diye nakit parayla ödenemeyecek bir de ... değer olduğunu.” (beknz. 10. par.) Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki sözcüklerden hangisi uygundur? A evrensel B hukuki C mesleki D moral 1p 37 ■ Yazara göre Sarıkuım Gölü için 'Çevre Etki Değerlendirmesi’nin yapılma nedeni nedir? A Bakanlığın eski tecrübelerine dayanarak, ÇED'in değerine artık inanmamaları. B Bu alanların zaten fok balığı için ayrılmış olması. C Bu işi yapabilmek için yeterince uzman personelin olmaması. D Daha önceden de bu konuda bir rapor hazırlanmış olması. Er zijn drie alinea's waarin de schrijver heel duidelijk de spot drijft met iets of iemand. 1p 38 ■ Schrijf de nummers van twee van deze alinea's op. 200017 11 6 Lees verder ### Pagina 7 De schrijver richt zich in dit artikel op één plaats direct tot de lezer om hem van iets te overtuigen. 1p 39 Schrijf het nummer op van de betreffende alinea. 1p 40 Bu makale ile ilgili, aşağıdaki tezlerden hangisi doğrudur? A 3. paragrafta yazarın sorduğu soru, 8. paragrafta yine yazar tarafından yanıtlanıyor. B 5. paragraftaki sorun, 6. ve 7. paragraflarda işleniyor. C 9. paragrafta sunulan veriler 10. paragrafta yazar tarafından destekleniyor. D Yazarın 1. paragrafta yaptığı saptama, son paragrafta tekrarlanıyor. 1p 41 Aşağıdaki alıntılardan hangisi bu makalenin ana düşüncesini yansıtıyor? A "İtiraz, gelişme adına ülkenin doğal değerlerinin ortadan kaldırılmasına..." (4. par.) B "Hele bir gelişelim, doğayı sonra elbirliği ile koruruz." (4. par.) C "Göller, akarsular, bozkırlar, kıyılar, toprak, su, kum, çakıl... Hepsi bedava." (10. par.) D "Yenilikte hayır vardır!" (13. par.) Lees bij de volgende vragen steeds eerst de opgave voordat je de bijbehorende tekst raadpleegt. Tekst 9 1 Büyük Türkçe İngilizce Sözlük 2 Büyük Türkçe Fransızca Sözlük Je wilt een hedendaags Turks gedicht in het Engels en het Frans vertalen. Het probleem is dat in het gedicht diverse Arabische en Perzische leenwoorden staan. Daarom zoek je een speciaal woordenboek. De bijgaande teksten beschrijven ieder één woordenboek. Slechts één woordenboek is geschikt voor dit vertaalwerk. 1p 42 Schrijf het nummer op van dit woordenboek. Noteer op je antwoordblad ook de eerste drie woorden en de laatste drie woorden van het citaat dat de geschiktheid van het woordenboek aangeeft. Tekst 10 Sony Je hebt een nieuwe videorecorder gekocht en je bent bezig met het programmeren van het apparaat. Je wilt het Turks instellen als taal voor zowel het uitleesvenster (de display) van de video als voor de kanalen van de TV. 1p 43 Is dat mogelijk? Zo ja, citeer de zin die jouw antwoord bevestigt. Zo nee, antwoord “nee”. Tekst 11 Vitaminler Je wilt met behulp van een vitaminekuur op natuurlijke wijze je weerstand opbouwen. 1p 44 Welke van de in de tekst genoemde vitaminen kunnen daarbij goed van pas komen? Noem er drie. Einde 200017 11 7