# Eindexamen Spaans HAVO 2023 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/spaans/2023/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

### Vraag 37 – Opgave 37

### Vraag 38 – Opgave 38

### Vraag 39 – Opgave 39

### Vraag 40 – Opgave 40

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2023
tijdvak 2
tijdsduur: 2,5 uur
Spaans
Bij dit examen horen een bijlage en een antwoordblad.
Beantwoord alle vragen op het antwoordblad.
Dit examen bestaat uit 40 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 46 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden.
Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan
één zin, dan wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.
HA-1005-a-23-2-o

### Pagina 2

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven. Als je in het Spaans antwoordt, levert dat 0 punten op.

Tekst 1

Lee el texto.
1p 1 ¿Qué frase sobre Jerónimo Bautista Bucher es verdad?
A Acaba de vender su invención y su empresa a los Estados Unidos.
B Es el primer argentino que trabaja en el Massachussetts Institute of Technology.
C Ha contribuido a la recogida de plásticos en los mares de Argentina.
D Ha inventado un producto para disminuir la contaminación del medio ambiente.

Tekst 2

Lees de alinea's 1 en 2.
Alle brieven voor de Reyes Magos worden via het Spaanse postbedrijf Correos verstuurd.
2p 2 Op welke twee manieren kun je je brief naar de Reyes Magos sturen?
Noteer beide manieren op het antwoordblad.

1p 3 Lee el tercer párrafo.
¿Cuál de las siguientes acciones NO se menciona en el párrafo 3?
A comprar tus juegos favoritos
B escribir tu carta
C personalizar tu carta

Tekst 3

Lee la introducción.
1p 4 ¿De qué habla la introducción?
A de la falta de maestros en los pueblos pobres
B de la iniciativa de prestar libros a niños en zonas alejadas
C de las ventajas de vender libros de segunda mano

Lee el párrafo 1.
1p 5 ¿Qué describe el primer párrafo?
A cómo Luis encontró los burros Alfa y Beta
B cómo Luis hizo realidad la biblioteca móvil
C la necesidad de nuevas formas de transporte
D lo difícil que es para Luis caminar las largas distancias

HA-1005-a-23-2-0 2 / 8 lees verder ►►►

### Pagina 3

Lees alinea 2.
Er werd op de radio aandacht besteed aan Biblioburro.
Wat was het gevolg?

1p 6
1p 7
¿Qué palabra(s) falta(n) en el párrafo 3?
A aprovechándolos de
B contribuyendo a
C luchando contra
D protegiendo

Lee el párrafo 4.
1p 8
¿Qué se dice sobre Biblioburro?
A Biblioburro se enfrenta al analfabetismo en toda Latinoamérica.
B Luis hace una gira mundial para promocionar Biblioburro.
C Luis va a escribir un libro sobre Biblioburro.
D Otros países siguen el ejemplo de Biblioburro.

Tekst 4

1p 9
Lee el título y la introducción.
¿Qué información sobre Ismael NO se da?
A su deporte
B su nacionalidad
C su trabajo de
D sus estudios

1p 10
¿Qué se sabe sobre Ismael por el párrafo 1?
A que desde joven su vida estaba relacionada con el mar
B que desde joven quería ser nadador por motivos económicos
C que enseñaba a niños a ser también socorrista
D que sus hermanos lo animaron a aprender a nadar

2p 11
Lees alinea 2.
Geef van elk van de volgende beweringen aan of deze wel of niet
overeenkomt met alinea 2.
1 Vanwege gebrek aan werk heeft Ismael zijn moederland verlaten.
2 Ismael werkt alle dagen als badmeester op het strand van Tenerife.
3 Ismael vindt het fijn dat zijn familie dichtbij woont.
4 Ismael leert toeristen op Tenerife zwemmen.
Noteer 'wel' of 'niet' achter de nummers op het antwoordblad.

1p 12
¿Qué palabra(s) falta(n) en la línea 15?
A Al contrario
B Desaafortunadamente
C Sin duda

HA-1005-a-23-2-o
3 / 8
lees verder ‣‣‣

### Pagina 4

1p 13 ¿Por qué Ismael está “aún perplejo” (líneas 28-29)?
A por el hecho de que un sponsor estuviera interesado en él
B por haber ganado su primer premio como nadador profesional
C por la buena calidad del equipo de natación del que forma parte

Lees alínea 4.
In de regels 33-37 ("En ... estilo.") worden factoren genoemd die van invloed waren tijdens de debuutwedstrijd van Ismael.
2p 14 Welke factoren zijn dat?
Noteer twee factoren op het antwoordblad.

Lees las líneas 37-42 ("Y es ... nadar.").
1p 15 ¿Qué frase describe las ambiciones de Ismael para el futuro?
A convertirse en campeón de natación en aguas abiertas
B ser instructor de natación para los menores en su lugar de origen
C tener suficiente dinero para mantener a todos los niños de su familia

Tekst 5

1p 16 ¿Qué se dice en el párrafo 1?
A El plan de Santos era aprender inglés con TikTok, pero al final terminó enseñando maya.
B El sueño de Santos siempre ha sido enseñar maya en redes sociales como TikTok.
C La inspiración de Santos para enseñar maya en TikTok vino de los vídeos que encontró en esta red social.

1p 17 ¿Qué palabras faltan en la línea 10?
A Aprender muchas lenguas
B Dar clase a niños
C Ser influenciador en TikTok

Lee el párrafo 2.
1p 18 ¿Cuál es el contenido de las “críticas” (línea 20) que recibió Santos? que el maya
A es demasiado difícil de aprender con TikTok
B es un idioma extinguido que ya no se habla en Yucatán
C no tiene importancia en comparación con otros idiomas

1p 19 ¿Qué destaca el párrafo 3 sobre los jóvenes que quieren comunicarse en maya?
A el sentirse incómodos al usarlo fuera de casa
B la dificultad de pronunciarlo bien
C la falta de maestros con quienes practicarlo
D la imposibilidad de hablarlo en casa

HA-1005-a-23-2-o 4/8 lees verder ►►►

### Pagina 5

Tekst 6
2p 20 Lees de alinea 1 en 2.
Geef van elk van de volgende beweringen over de krater in het oosten
van Colombia aan of deze wel of niet overeenkomt met de inhoud van
deze alinea’s.
1 De krater ligt in een gebied waar ook een inheemse stam woont.
2 In de krater kunnen planten en dieren niet overleven.
3 De onderzoekers verbaasden zich over de omvang van de krater.
Noteer ‘wel’ of ‘niet’ achter de nummers op het antwoordblad.

1p 21 Según el párrafo 2, ¿por qué el cráter es difícil de ver?
porque
A alrededor hay piedras muy grandes
B está en una zona muy lejana de la selva
C está tapado por materiales naturales

Lees alinea 3.
Het onderzoeksteam van Sergio Andrés Torrado Pérez heeft op
verschillende manieren informatie verzameld in het kratergebied.
1p 22 Vul de volgende zin aan:
De onderzoekers hebben informatie verzameld door het gebied te
verkennen en door ...

Tekst 7
1p 23 Lee la introducción.
¿De qué aspecto de Úrsula Corberó NO se habla?
A de su lugar de origen
B de su profesión
C de su vida amorosa

1p 24 Lee el primer párrafo.
¿Qué destaca Úrsula de su infancia?
A que creció en una familia grande
B que tenía demasiado tiempo libre
C que viajaba mucho con sus amigos
D que vivía en un entorno verde

HA-1005-a-23-2-o

### Pagina 6

Lees de alinea's 2 en 3.
25 2p Geef van elk van de volgende beweringen aan of deze wel of niet
overeenkomt met de inhoud van deze alinea's.
1 Úrsula gaf als kind allerlei soorten optredens thuis.
2 Haar moeder vond het maar niets dat Úrsula in reclames speelde.
3 In de eerste reclame waarin Úrsula speelde, was zij heel kort in beeld.
4 De eerste auditie van Úrsula voor een serie liep uit op een mislukking.
Noteer 'wel' of 'niet' achter de nummers op het antwoordblad.
26 1p ¿Qué palabra(s) falta(n) en la línea 33?
A cerrado
B interminable
C peligroso
D poco interesante
Lee el párrafo 5.
27 1p ¿Cuál es la opinión de Úrsula sobre Instagram?
A Le gusta porque estimula la positividad en la vida diaria.
B Le parece alarmante que haya muchos mensajes negativos.
C Le preocupa porque solo se muestran los momentos buenos.
Lee el párrafo 6.
28 1p ¿Qué caracteriza la vida diaria de Úrsula?
que
A está conectada a internet día y noche
B gana mucho dinero con las redes sociales
C hace mucho deporte
D varía sus actividades diarias
Tekst 8
Lee el párrafo 1.
29 1p ¿Sobre qué informa el primer párrafo?
sobre
A el contenido del documental que Andoni y Unai protagonizan
B la razón principal por la que querían colaborar Andoni y Unai
C las dificultades durante el viaje que emprendieron Andoni y Unai
D los animales que Andoni y Unai todavía no han logrado filmar
Lee el párrafo 2.
30 1p ¿Qué palabra falta en la línea 14?
A caótico
B espectacular
C interesante
D lento
HA-1005-a-23-2-o 6 / 8 lees verder

### Pagina 7

2p 31 In de regels 14-19 (“De ... caimán.”) staat dat de ontmoeting met een jaguar op vader Andoni de meeste indruk heeft gemaakt.
Wat zag hij de jaguar doen?
Noteer twee dingen op het antwoordblad.

1p 32 Lee el párrafo 3. El viaje resultó en un documental sobre la naturaleza excepcional y la relación entre padre e hijo.
¿Qué otro aspecto del viaje se menciona?
A el desarrollo personal de Unai
B el tema de su próxima película
C las aventuras en sitios aislados
D los obstáculos durante el viaje

Tekst 9

1p 33 Lee el párrafo 1. ¿Por qué la taquería publicó una foto de Lola en Facebook? porque la taquería quería
A encontrar otro hogar para Lola, ya que ella molesta a los clientes
B evitar que sus clientes lleven a Lola a un refugio de animales
C explicar que Lola forma parte del restaurante
D medir la popularidad de Lola como mascota

1p 34 ¿Qué frase resume mejor el párrafo 2?
A El restaurante pierde clientes por la presencia de los perros callejeros.
B La taquería intenta solucionar la molestia causada por los perros.
C Los clientes pueden cuidar de los perros dándoles comida.
D Los empleados aceptan a los perros como miembros del equipo.

1p 35 ¿Qué palabras faltan en el párrafo 3?
A abandonen a
B discutan sobre
C lleven a casa a
D tengan compasión con

1p 36 Geef van elk van de volgende beweringen aan of deze wel of niet
overeenkomt met de inhoud van alinea 3.
1 In Mexico wordt het aantal zwerfhonden nauwkeurig geregistreerd.
2 Dankzij de actie op Facebook hebben meerdere zwerfhonden een
thuis gevonden.
Noteer ‘wel’ of ‘niet’ achter de nummers op het antwoordblad.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

HA-1005-a-23-2-o 7 / 8 lees verder ► ► ►

### Pagina 8

Tekst 10
Lee el texto.
37 (1p) ¿Cuál es la diferencia entre el pasado y el presente, según la actriz
protagonista de Club 57?
A el amor entre los amigos
B el tipo de contacto entre la gente
C la expresión del humor
D la forma de desplazarse

Tekst 11
38 (1p) ¿Qué se puede concluir después de leer este texto?
A Después de su matrimonio Gabriela juega en el equipo de tiro con
arco neerlandés.
B En México se cancelaron las competiciones mixtas de tiro con arco.
C Gabriela ganó una medalla para México en los Juegos Olímpicos de
2016.
D La Federación de tiro con arco mexicana lamenta mucho haber
expulsado a Gabriela.

Tekst 12
Lees eerst de opgave(n) voordat je naar de tekst gaat.
39 (1p) Als je vlees in de magnetron ontdooid hebt, kan soms de buitenkant al
gaar zijn, terwijl de binnenkant nog bevroren is.
Staat er in deze tekst een tip om dit te voorkomen?
Zo ja, schrijf de eerste twee woorden van de zin op waarin dit staat.
Zo nee, schrijf op ‘nee’.

40 (1p) Wordt er in de tekst een voorbeeld van een voedingsmiddel genoemd dat
niet eerst ontdooid hoeft te worden bij het bereiden?
Zo ja, noteer dat voedingsmiddel in het Nederlands op het antwoordblad.
Zo nee, noteer ‘nee’ op het antwoordblad.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.
HA-1005-a-23-2-o 8/8 einde