# Eindexamen Spaans HAVO 2002 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/spaans/2002/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 1

### Vraag 20 – Opgave 1

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

### Vraag 24 – Opgave 1

### Vraag 25 – Opgave 1

### Vraag 26 – Opgave 1

### Vraag 27 – Opgave 1

### Vraag 28 – Opgave 1

### Vraag 29 – Opgave 1

### Vraag 30 – Opgave 1

### Vraag 31 – Opgave 1

### Vraag 32 – Opgave 1

### Vraag 33 – Opgave 1

### Vraag 34 – Opgave 1

### Vraag 35 – Opgave 1

### Vraag 36 – Opgave 1

### Vraag 37 – Opgave 1

### Vraag 38 – Opgave 1

### Vraag 39 – Opgave 1

### Vraag 40 – Opgave 1

### Vraag 41 – Opgave 1

### Vraag 42 – Opgave 1

### Vraag 43 – Opgave 1

### Vraag 44 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
Spaans 1,2 (nieuwe stijl) en Spaans (oude stijl)
Hoger
Algemeen
Voortgezet
Onderwijs
Vragenboekje
20 02
Tijdvak 1
Vrijdag 17 mei
13.30-16.00 uur
Voor dit examen zijn maximaal 49 punten te
behalen; het examen bestaat uit 44 vragen.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Geef niet meer antwoorden (zinnen,
redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt
gevraagd en je antwoordt met meer dan één
zin, dan wordt alleen de eerste zin in de
beoordeling meegedeeld.
200017 8
Begin

### Pagina 2

Let op: beantwoord een vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven. Als je in het Spaans antwoordt, levert dat 0 punten op.

Tekst 1 Entrevista a Jane Goodall

1p 1 □ Jane Goodall beschrijft in alinea 2 het volgen van chimpansees.
Wanneer is volgens haar het volgen van een chimpanseemoeder met kind het lastigst?

3p 2 □ Lees regel 21–55 (“Te levantas ... ruido.”).
Geef daarna van elk van de onderstaande beweringen aan of deze juist of onjuist is.
Doe dit zo:
1. ....
2. ....
enzovoort

1 Als de chimpansees eten zoeken zijn ze moeilijk te volgen.
2 Als de chimpansees schreeuwen zijn ze bang.
3 Chimpansees houden zich niet strikt aan de grenzen van hun gebied.
4 Chimpansees vallen alleen aan als ze zich bedreigd voelen.
5 Mannetjes chimpansees houden de grenzen van hun gebied in de gaten.

1p 3 ■ Het zinnetje “Dependiendo ... ruido.” (regel 52–55) duidt de manier aan waarop de
chimpansees
A een aanval afslaan.
B hun gebied trachten uit te breiden.
C jagen.
D met elkaar omgaan binnen hun groep.

1p 4 □ Leest alinea 4.
Waarop baseert Jane Goodall haar conclusie dat chimpansees allseters zijn?

1p 5 ■ ¿Qué describe Jane Goodall en las líneas 76–84 (“-He observado ... continuar.”) ?
Cómo descubrió que
A los chimpancés saben hacer instrumentos.
B los chimpancés también comen insectos.
C puede ganar dinero con sus fotografías.
D sus fotografías tenían una calidad extraordinaria.

1p 6 ■ ¿Cómo se puede completar la frase: “Así ... continuar.” (líneas 83–84)?
A defendiendo el medioambiente.
B explorando la vida selvática.
C fotografiando la fauna africana.
D observando a los chimpancés.

1p 7 ■ ¿Por qué Jane Goodall abandonó la selva y “...dedica mucho tiempo a viajar.”
(líneas 86–87)?
A Ahora observa a chimpancés en diferentes países.
B Organiza cursos internacionales sobre la vida de los chimpancés.
C Quiere llamar la atención del mundo sobre la desaparición de la selva.
D Viajar es su afición preferida.

200017 8 2 Lees verder


### Pagina 3

1p 8 ¿Qué se puede poner delante de “Mis famosos chimpancés ...” (líneas 110–111)?
A Afortunadamente
B Pero
C Por eso
D Quizás
E También

1p 9 Wat is voor de chimpansee de grootste bedreiging?
A Ze staan op het menu van exclusieve restaurants.
B Ze worden massaal gevangen en verkocht aan dierentuinen.
C Ze worden opgesloten door vluchtelingen.
D Ze worden verdreven uit hun woongebied.

1p 10 Welke eigenschap maakt, volgens "Louis Leakey" (regel 140), vrouwen het meest geschikt
voor het bestuderen van apen?
A Ambitie.
B Geduld.
C Stressbestendigheid.
D Verantwoordelijkheidsbesef.
E Zorgzaamheid.

2p 11 Lees regel 177–205 (“–Primero ... libertad.”). Welke drie overeenkomsten tussen de chimpansee en de mens worden genoemd?

[FIGUUR: Een zwart vlak] Tekst 2 Eva, polideportista

Kies bij iedere open plek in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven mogelijkheden.

1p 12
A años
B coches
C países
D sitios

1p 13
A el frío
B el silencio
C la oscuridad
D la soledad

1p 14
A asustar a
B ayudar a
C convencer a
D divertir a

1p 15
A aburrida
B dura
C maravillosa
D peligrosa

1p 16
A comer algo
B continuar bajando
C descansar un poco
D salir rápidamente

200017 8 Leef verder


### Pagina 4

1p 17
A más dura
B más rápida
C menos aburrida
D menos complicada

1p 18
A además,
B así que
C o sea,
D pero

1p 19
A era bastante aburrido
B era muy peligroso
C hacíamos de todo
D nos quedaba mucho tiempo libre

1p 20
A aventurera
B campesina
C cotidiana
D viajera

1p 21
A Disfruta de
B Prefiere
C Teme

Tekst 3 Disimulada entre el ...

1p 22 ¿Qué se sabe de la música colombiana por las líneas 1–18 (“Disimulada ... nacionales.”) ?
A Es más antigua que la música caribeña.
B Es menos conocida que la música brasileña.
C Goza de gran popularidad en Latinoamérica.

2p 23 Geef daarna van elk van de onderstaande beweringen aan of deze juist of onjuist is.
Doe dit zo:
1 .....
2 .....
enzovoort

1 De cumbia vindt zijn oorsprong bij het zwarte deel van de bevolking.
2 De fluit is het belangrijkste muziekinstrument van de vallenato.
3 De salsa is in Colombia minder populair dan de traditionele Colombiaanse muzieksoorten.

1p 24 Wat is het meest bijzondere aan de Colombiaanse salsa, volgens regel 43–47 (“Copiando ... calypso.”) ?

1p 25 ¿Qué título se puede poner a este texto?
A Colombia: cuna de la música latinoamericana
B La influencia de la música colombiana
C La popularidad de la salsa en Colombia
D La riqueza musical colombiana

200017 8 4 Lees verder
Voor alle eindexamens, zie ook www.alleexames.nl. Voor de perfecte voorbereiding op je eindexamen, zie ook www.ssl-leiden.nl. Pagina: 1313

### Pagina 5

Tekst 4 Goomer
Lees deze strip.
1p 26 Leg uit waarom de vrouw op het eerste plaatje huilt.

Tekst 5 A falta de olas
1p 27 Welke naam past bij de sport die in deze tekst wordt beschreven?
A Aquajogging.
B Diepzeejagen.
C Onderwatersurfen.
D Reddingsduiken.

Tekst 6 Después de 40 años...
1p 28 Tot wie is deze tekst gericht?
A Automobilisten.
B Rij-instructeurs.
C Vliegtuigpassagiers.

Tekst 7 Lejos de casa
1p 29 Wat houdt de brief van Olga Lamua in de eerste plaats in?
A Een compliment voor Nederland.
B Een lofzang op een Spaanse krant.
C Een uiting van haar eenzaamheid.
D Onvrede over de inhoud van een Spaanse krant.

Tekst 8 De ti depende
1p 30 ¿Qué conclusión saca el autor de este texto en el primer párrafo?
A Las multinacionales son las verdaderas culpables de la destrucción del planeta.
B Las multinacionales tienen que marcharse de los países del Tercer Mundo.
C Los consumidores carecen de suficiente poder para salvar la Tierra.
D Los consumidores pueden frenar la explotación de los países del Tercer Mundo.

1p 31 ¿Qué expresión se puede poner en lugar de “es moneda corriente” (las líneas 6–7)?
A es cosa habitual
B es difícil de aceptar
C es lamentable
D resulta caro

200017 8 5 Lees verder

### Pagina 6

1p 32 ¿Qué función tiene el párrafo 2?
----------- lo dicho en el primer párrafo.
A Contradecir
B Criticar
C Ilustrar

1p 33 ¿Qué se dice sobre los consumidores en las líneas 22–40 (“Cuando ... ONG”)?
Los consumidores
A no pueden cambiar el comportamiento de las multinacionales.
B no se dan cuenta que pueden influir en las multinacionales.
C se preocupan mucho por el medioambiente.
D son muy críticos a la hora de hacer compras.

1p 34 Leg in je eigen woorden uit wat in regel 42 wordt bedoeld met “comercio justo”.

1p 35 ¿Por qué se menciona la campaña de Greenpeace en el párrafo 3?
A Greenpeace es una organización que se preocupa sobre todo de la vida marina.
B Greenpeace formó con su acción contra Shell un ejemplo del poder de los consumidores.
C Greenpeace llamó la atención del público sobre una posible contaminación a escala mundial.
D Greenpeace tiene a menudo acciones con resultados positivos.

1p 36 ¿Qué se puede poner delante de “Shell tuvo que capitular” (línea 82)?
A Además,
B En cambio,
C Finalmente,
D Nuevamente,

1p 37 ¿A qué se refieren “estas prácticas” (línea 106)?
A A la campaña “Ropa limpia”.
B A las campañas de Greenpeace.
C Al comportamiento de las multinacionales.
D Al consumismo del público en los países ricos.

Volgens de organisatie “Setem” (regel 113) gaat het niet alleen om de boycot van bepaalde merken of de boycot, consumenten.
1p 38 Wordt er verder in de tekst vermeld wat er wèl van de consument wordt verwacht?
Zo ja, wat wordt er verwacht van de consument?
Zo nee, schrijf op nee.

Lees regel 139–146 (“Una fabricación”).
1p 39 Wat wordt bedoeld met het opschrift “con defecto de fabricación” (regel 146)?
Schoenen die ... (vul de zin aan)

In de tekst zijn de tussenkopjes (titels) vervangen door stippellijntjes en letters.
2p 40 Plaats bij elke letter het cijfer van het passende tussenkopje (zie onder). Schrijf daarna de
combinaties op je antwoordblad.
Tussenkopjes (titels):
1 Defecto de fabricación
2 El poder del consumidor
3 Campañas de concienciación
4 La campaña “Ropa limpia”

200017 8 6 Lees verder

### Pagina 7

Lees bij de volgende vragen steeds eerst de opgave voordat je de bijbehorende tekst raadpleegt.

Tekst 9 A los toros

1p 41 Het is bekend dat stiergevechten in Spanje altijd precies op tijd beginnen.
Staat in deze tekst vermeld hoe laat de stiergevechten beginnen?
Zo ja, hoe laat beginnen ze?
Zo nee, schrijf op nee.

Tekst 10 Cacique aventura

1p 42 Wordt er in deze tekst, behalve een avontuurlijke aard, een bijzondere persoonlijke
eigenschap genoemd die nodig is voor de expeditie Cacique Orinoco?
Zo ja, welke?
Zo nee, schrijf op nee.

Tekst 11 Primer concurso de relato corto

Andrea Montero heeft een paar verhalen geschreven en zij wil graag meedoen met de
verhalenwedstrijd van het tijdschrift Clara.
1p 43 Mag zij volgens deze tekst méér dan één verhaal inzenden?
Ja, onder voorwaarde dat... (vul de zin aan)

Tekst 12 Menos humos

Juan García Aranda is zwaar verslaafd aan roken. Hij is op zoek naar producten die hem
van zijn verslaving af kunnen helpen.
1p 44 Staat er een merk in deze tekst dat je hem zou kunnen aanraden?
Zo ja, schrijf het merk op.
Zo nee, schrijf op nee.

Einde

200017 8
7