# Eindexamen Nederlands HAVO 2010 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/nederlands/2010/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2010
tijd vak 2
dinsdag 22 juni
13.30 - 16.30 uur
tevens oud programma
Nederlands
Nederlands
Bij dit examen hoort een bijlage.
Dit examen bestaat uit 21 vragen en een samenvattingsopdracht.
Voor dit examen zijn maximaal 44 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één zin, dan
wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.
HA-1001-a-10-2-0

### Pagina 2

Dit is een opgavepagina voor een examen, met de titel 'Tekst 1 Hij is jong en hij leest (niet)'. De pagina bevat drie vragen, gebaseerd op twee tekstfragmenten. Vraag 1 is een meerkeuzevraag met vier opties, die verwijst naar specifieke regels in een tekst. Vraag 2 is een open vraag die vraagt om een uitleg binnen een maximale woordlimiet. Vraag 3 is een meerkeuzevraag over het type redenering in een specifiek alinea van een tekst. Tekstfragment 1 is een citaat over jongeren en lezen, gevolgd door een artikelfragment dat de aard van informatieconsumptie door jongeren onderzoekt, met bronvermelding. Er zijn geen grafieken of tabellen; alle visuele elementen zijn tekstueel. De student wordt gevraagd tekstuele informatie te interpreteren, te analyseren en specifieke antwoorden te formuleren, waaronder het identificeren van redeneringstypen en het uitleggen van oorzaken.

### Pagina 3

Dit document is een examenpagina met opgaven, waarschijnlijk gerelateerd aan taal- of leesvaardigheid. Er worden geen visuele elementen zoals grafieken of tabellen gebruikt. De vragen concentreren zich op tekstinterpretatie, het citeren van specifieke zinnen uit tekstfragmenten, het beantwoorden van vragen gebaseerd op de tekst, en het identificeren van argumentatietypes. De concepten die aan bod komen zijn het analyseren van de houding van jongeren ten opzichte van nieuws, de betrouwbaarheid van media, en het herkennen van drogredenen of logische fouten in redeneringen. Studenten worden gevraagd om zinnen te citeren, argumenten te formuleren, en de basis van argumentatie te identificeren (feiten, gezag, wetenschap). De opgaven bevatten ook multiple-choicevragen waarbij de student een correct antwoord uit de gegeven opties moet kiezen, gebaseerd op de informatie in de tekstfragmenten. Er wordt expliciet gevraagd naar de formulering van een antwoord binnen een bepaald woordlimiet en naar het ondersteunen van beweringen met bewijs uit de tekst.

### Pagina 4

11 (1p) "Zorg ervoor dat je iets maakt wat niet aanvoelt als huiswerk, maar iets wat de
Jonge Lezer helpt." (regels 235-237)
Wat zouden de kranten moeten doen om de Jonge Lezer te helpen gelet op
alinea 11?
A Kranten zouden beter moeten beseffen dat jongeren steeds slimmer worden
in het doorzien van journalistieke trucs.
B Kranten zouden de gunst van de jongeren moeten herwinnen door de
concurrentie met andere media aan te gaan.
C Kranten zouden meer moeten werken aan hun identiteit, die voor jongeren
belangrijker is dan ideologie.
D Kranten zouden voor jongeren een hulpmiddel moeten zijn om de grote
hoeveelheid informatie te kunnen hanteren.

12 (1p) Welke opvattingen krijgen de meeste bijval in de tekst?
A de opvattingen van Wijnberg en Costera Meijer
B de opvattingen van Nijenhuis en Wijnberg
C de opvattingen van Costera Meijer en Nijenhuis

13 (1p) "In plaats van dat kranten dat kader zijn, ziet de Jonge Lezer de geschreven
media nog eens als een extra prikkel." (regels 226-229)
Welke van de onderstaande beweringen komt inhoudelijk het meest overeen
met dit citaat?
A De gemiddelde Jonge Lezer van nu leest minder de krant, maar haalt elders
zijn informatie vandaan.
B De Jonge Lezer van nu haalt zijn informatie uit vele bronnen, en dag- en
opiniebladen horen daar ook toe.
C De Jonge Lezer van nu leest veel meer vanuit zijn eigen identiteit allerlei
kranten en heeft een brede visie.
D De Jonge Lezer van vroeger las behoorlijk veel, terwijl de Jonge Lezer van
nu minder maar wel selectiever leest.

HA-1001-a-10-2-o 4 lees verder ► ► ►

### Pagina 5

Deze examenpagina is een opgavepagina die bestaat uit een tekstfragment en bijbehorende vragen. Het tekstfragment, getiteld 'tekstfragment 2', bespreekt de rol van media en de rol van jongeren in het omgaan met informatie. Wetenschappelijke concepten die aan bod komen, betreffen mediawijsheid, journalistiek, betrouwbare informatie, en de invloed van commercie, politiek en religie op de media. Er worden geen grafieken of tabellen getoond. De student wordt gevraagd om de tekst te analyseren en specifieke vragen te beantwoorden. Vraag 14 vraagt om een verschil te geven in maximaal 40 woorden, waarbij de tekstfragmenten betrokken moeten worden. Vraag 15 vraagt om de visie van Rob Winnberg te relateren aan het thema van het fragment, en het tekstfragment 'Hij is jong en hij leest (niet)' te analyseren. De student moet dit laatste fragment in 4 delen verdelen en deze delen benoemen. De opgave bevat ook vragen over welke alinea's specifieke informatie bevatten. De student wordt geacht kritisch na te denken over informatiebronnen en de rol van media in de samenleving.

### Pagina 6

Dit is een examenpagina met tekstuele multiple-choice vragen, genummerd 18, 19 en 20. Vraag 18 vraagt naar de hoofdgedachte van een tekst getiteld 'Hij is jong en hij leest (niet)?', met vier antwoordopties die verschillende redenen aandragen voor een veranderend leesgedrag bij jongeren. Vraag 19 richt zich op het identificeren van soorten argumenten die in een tekst gebruikt kunnen worden, waaronder controleerbare feiten, onderzoeksbevindingen, vermoedens en persoonlijke waardeoordelen, en vraagt de student om te bepalen welke hiervan in de tekst voorkomen. Vraag 20 vraagt naar de functie van de tekst met betrekking tot alinea 11, waarbij de antwoordopties de mogelijke doelen van de auteur beschrijven, zoals het aankaarten van maatschappelijke problemen, het verschaffen van inzichten, het aanzetten tot nadenken of het overtuigen van de lezer. Er zijn geen visuele elementen zoals grafieken of tabellen aanwezig.

### Pagina 7

Dit is een opgavepagina van een examen, getiteld 'Tekst 2 Regels voor de praatzieke burger'. De student wordt gevraagd om een bondige samenvatting te maken van de oorspronkelijke tekst, die maximaal 200 woorden mag bevatten. Deze samenvatting moet zo worden geformuleerd dat iemand die de oorspronkelijke tekst niet heeft gelezen, toch de inhoud kan begrijpen. Specifiek moet de samenvatting ingaan op de volgende punten: de redenen voor vrijuit spreken als onderwerp van debat, de visie van Domela Nieuwenhuis en de uitgangspunten daarvan, de ontwikkeling van gezagsverhoudingen, de drie consequenties van veranderde gezagsverhoudingen voor het vrije spreken, het ontstaansprobleem van dit alles, en de aanbevelingen om dit probleem op te lossen. Er zijn geen visuele elementen zoals grafieken of tabellen aanwezig. De focus ligt op tekstbegrip en samenvattingsvaardigheden.