# Eindexamen Natuurkunde HAVO 2025 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/natuurkunde/2025/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 1

### Vraag 20 – Opgave 1

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

### Vraag 24 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2025
tijdvak 2
dinsdag 17 juni
13.30 - 16.30 uur
natuurkunde
Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Dit examen bestaat uit 24 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 75 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden.

Als bij een vraag een verklaring, uitleg, berekening of afleiding gevraagd wordt,
worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring,
uitleg, berekening of afleiding ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redener worden gevraagd en je geeft meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.

HA-1023-a-25-2-o

### Pagina 2

Muzikale schelp
Wetenschappers hebben een schelp gevonden van 18 duizend jaar oud
die vermoedelijk als blaasinstrument is gebruikt. Zie figuur 1.
figuur 1
[FIGUUR: Een man blaast in een grote schelp.]
Een ervaren muzikant slaagde erin om diverse tonen op de schelp te
spelen. Van een van die tonen is een oscillogram gemaakt. Zie figuur 2.
figuur 2
[FIGUUR: Een oscillogram van geluid met de x-as gemarkeerd met 0, 5, 10, 15, 20 en de label 'tijd (ms)' en de y-as met geen specifieke labels maar met een raster.]
3p 1 Bepaal met behulp van figuur 2 de laagste frequentie van deze toon.
Noteer je antwoord in drie significante cijfers.
HA-1023-a-25-2-0
2 / 20
lees verder

### Pagina 3

Tijdens het spelen ontstaan staande golven in de schelp. De schelp kan
voor de grondtoon worden opgevat als een (spiraalvormige) luchtkolom
met twee buiken B bij de open uiteinden en een knoop K in het midden.
Zie figuur 3.

figuur 3
[FIGUUR: Een schematische weergave van een schelp als luchtkolom. Aan de uiteinden zijn buiken (B) aangegeven en in het midden een knoop (K).]
B K B

De grondtoon van de schelp heeft een frequentie van $2,8 \cdot 10^2$ Hz.
De omgevingstemperatuur is $20$ °C.

3p 2 Bereken de lengte van de luchtkolom.

De muzikant maakt de opening aan het uiteinde van de schelp dicht en
hoort een andere grondtoon.

3p 3 Leg uit met behulp van een schets met knopen (K) en buiken (B) of deze
grondtoon hoger of lager is.

HA-1023-a-25-2-o 3 / 20 lees verder ► ► ►

### Pagina 4

Veilig ontsnappen

Als er brand uitbreekt in een windmolen tijdens het onderhoud, moeten
monteurs de windmolen zo snel mogelijk kunnen verlaten.

figuur 1
[FIGUUR: Een verbrande windmolen met gebroken rotorbladen en een ontwrichte machinekamer]

Daarom zijn er twee belangrijke ontwerpeisen:

I. De windmolen moet via de buitenkant verlaten kunnen worden.
II. Het landen op de grond moet met een veilige vertraging gebeuren.

HA-1023-a-25-2-o
4 / 20
lees verder ►►►

### Pagina 5

Basejumpen is een manier om te ontsnappen. Basejumpen is parachutespringen van lage hoogte, zoals van een gebouw. Na een korte vrije val opent de parachute. In figuur 2 zijn vier diagrammen weergegeven waarin de afgelegde afstand $s$ is uitgezet tegen de tijd $t$.

[FIGUUR: Vier grafieken met op de y-as 's' en op de x-as 't'. Grafiek I toont een versnellende beweging die overgaat in constante snelheid. Grafiek II toont een versnellende beweging. Grafiek III toont constante snelheid. Grafiek IV toont een constante snelheid, gevolgd door een zeer snelle versnelling naar beneden en eindigend op nul.]

1p 4 Welk diagram komt het best overeen met het $(s,t)$-diagram van een basejump?
A diagram I
B diagram II
C diagram III
D diagram IV

HA-1023-a-25-2-o 5 / 20 lees verder ‣‣‣

### Pagina 6

Tijdens een test van een basejump is een $(v,t)$-grafiek gemaakt van
afsprong tot landing. Zie figuur 3. De test was van een hoogte van 36 m.
figuur 3
[FIGUUR: Een grafiek met op de y-as de snelheid $v$ in m s$^{-1}$ van 0 tot 16, en op de x-as de tijd $t$ in seconden van 0 tot 5,0. De grafiek toont een stijgende lijn van (0,0) naar ongeveer (1,15), daarna een dalende lijn naar ongeveer (2,7) en vervolgens een horizontale lijn vanaf (2,7) naar (5,7).]
$v$
(m s$^{-1}$)
16
14
12
10
8
6
4
2
0
0
0,5
1,0
1,5
2,0
2,5
3,0
3,5
4,0
4,5
5,0
$t$ (s)

Figuur 3 staat ook op de uitwerkbijlage. Een menselijk lichaam kan veilig
blootgesteld worden aan een versnelling van maximaal 60 m s$^{-2}$ direct na
het openen van de parachute.
3p 5 Toon met een bepaling aan of de maximale versnelling direct na het
openen van de parachute aan deze veiligheidseis voldoet. Laat in de
figuur zien hoe je aan je antwoord komt.
HA-1023-a-25-2-0
6 / 20
lees verder ► ► ►

### Pagina 7

Een basejump kan gevaarlijk zijn. Daarom is er ook een systeem ontwikkeld om met een constante snelheid af te dalen aan een staalkabel. Om deze snelheid constant te houden, wordt er continu geremd door een remsysteem met een remschijf. Dit remsysteem is boven in de windmolen bevestigd. Zie figuur 4.

[FIGUUR: Schematische weergave van een windmolen met een remsysteem waaraan twee personen hangen.]

Aan het remsysteem is een aantal aanvullende ontwerpeisen gesteld:

III. Er moet 280 kg (twee monteurs met uitrusting samen) aan één kabel kunnen afdalen.
IV Tidens gebruik mag de temperatuur van de remschijf door wrijvingswarmte maximaal 600 °C worden bij een omgevingstemperatuur van 50 °C.
V. Het systeem kan gebruikt worden tot 150 m hoogte.

Het systeem gebruikt een remschijf die tijdens de afdaling wrijving ondervindt en opwarmt. De remschijf mag tijdens gebruik niet oververhit raken, want dan verliest hij zijn werking. De remschijf is gemaakt van ijzer. Tijdens de afdaling wordt 85% van de wrijvingswarmte opgenomen door de remschijf.

6 Bepaal de minimale massa van de remschijf. Noteer je antwoord in het juiste aantal significante cijfers.

Bij een veilige landing mag de vertraging niet groter zijn dan $10$ m s$^{-2}$.

7 Een monteur met gereedschap heeft een massa van 140 kg. Tijdens de landing wordt deze massa over een afstand van 20 cm afgeremd doordat de monteur de knieën buigt.
Voer de volgende opdrachten uit:
- Bereken de maximale resulterende kracht tijdens een veilige landing.
- Bereken met de wet van arbeid en kinetische energie de maximale snelheid waarmee het systeem de monteur veilig kan laten landen.

HA-1023-a-25-2-o 7 / 20 lees verder ►►►


### Pagina 8

Uraniumkubus

In 2013 werd een kubus van uranium met een mysterieus briefje
afgeleverd bij de Universiteit van Maryland. Zie figuur 1 en 2. Op het
briefje stond 'Afkomstig uit een kernreactor die Hitler probeerde te
bouwen.'

figuur 1 figuur 2
[FIGUUR: Een zwart-witfoto van een kubus van uranium in een glazen cilinder.] [FIGUUR: Een handgeschreven briefje met tekst.]

De universiteit kreeg meer identieke blokjes. Om te achterhalen of de
stelling op het briefje waar was, zijn onderzoekers later verschillende
metingen gaan uitvoeren.
De onderzoekers wilden nagaan:
- of het blokje uit puur uranium (uraan) bestaat.
- of er in dit blokje kernsplijting heeft plaatsgevonden.
- of dit blokje uranium rond 1945 geproduceerd kan zijn.

De massa van de massieve kubus is 2,27 kg en de zijden hebben een
lengte van 5,08 cm.
3p 8 Ga met een berekening na of de kubus uit puur uranium (uraan) bestaat.

Als uranium in een kernreactor gebruikt wordt, vindt een proces genaamd
kernsplijting plaats. Bij deze kernsplijting ontstaat onder andere het
radioactieve Cs-137. De onderzoekers willen dus weten of er Cs-137 in de
kubus aanwezig is.

Als Cs-137 vervalt, komt daarbij ook gammastraling vrij.
3p 9 Geef de volledige vergelijking van de vervalreactie van Cs-137.

HA-1023-a-25-2-o 8 / 20 lees verder ►►►

### Pagina 9

De gammafotonen die vrijkomen bij verval van Cs-137 hebben een
golflengte van $1,875 \cdot 10^{-12}$ m.

Om te bepalen of er Cs-137 in de kubus aanwezig is, hebben de
onderzoekers gemeten hoeveel gammafotonen de kubus uitzendt bij
verschillende foton-energieën. Het resultaat hiervan staat in figuur 3.

[FIGUUR: Een grafiek met op de y-as "aantal fotonen" en op de x-as "fotonenenergie (keV)". Er zijn drie pieken zichtbaar in de grafiek, rond 570 keV, 660 keV en 710 keV.]

figuur 3
550 600 650 700 750
→ fotonenenergie (keV)

Hun conclusie na het bestuderen van figuur 3 was dat er geen Cs-137
aanwezig is in de kubus.

3p 10 Toon dat aan met een berekening en figuur 3.

De afwezigheid van Cs-137 in de kubus heeft twee mogelijke
verklaringen:
I Alle Cs-137-atomen zijn vervallen sinds de mogelijke productie in 1945.
II De kubus is niet gebruikt voor kernsplijting.

2p 11 Leg uit waarom verklaring I niet kan kloppen.

HA-1023-a-25-2-o 9 / 20 lees verder ►►►

### Pagina 10

Omdat er van nature een kleine hoeveelheid U-234 aanwezig is in
uranium, konden de onderzoekers dit gebruiken om de leeftijd van
de kubus te bepalen. Dat deden ze door het verloop van de hoeveelheid
U-234 en het vervalproduct Th-230 sinds de productie van het
uraniumblokje te modelleren. Het model gaat ervan uit dat Th-230 alleen
afkomstig is vanuit het verval van U-234. In figuur 4 is het resultaat te
zien. Op de verticale as staat de verhouding tussen het aantal kernen van
Th-230 en van U-234. Op de horizontale as staat de tijd sinds de
productie van het uraniumblokje.

figuur 4

[FIGUUR: Grafiek met op de y-as de verhouding N_Th-230 / N_U-234 en op de x-as de tijd in 10^3 jaar. De grafiek toont een oplopende curve die asymptotisch nadert naar 0,5.]

Voor het model zijn de onderzoekers uitgegaan van de volgende
aannames:
1 U-234 is instabiel.
2 Bij de productie van het blokje was de hoeveelheid Th-230
verwaarloosbaar.
3 De halveringstijd van Th-230 is kleiner dan die van U-234.

Op de uitwerkbijlage staat een tabel met enkele waarnemingen over de
grafiek in figuur 4.
Bij elke waarneming hoort een van de aannames (1, 2 of 3).
Vul in de tabel op de uitwerkbijlage bij iedere waarneming het nummer in
van de aanname die erbij past.
1p 12

HA-1023-a-25-2-o 10 / 20 lees verder ►►►

### Pagina 11

Om te bepalen of de uraniumkubus in 1945 is geproduceerd, werd ingezoomd op de eerste honderd jaar in het diagram. Zie figuur 5.

figuur 5
[FIGUUR: Grafiek met op de y-as het aantal N_Th-230 / N_U-234 (x 10^-5) met waarden van 20 tot 30, en op de x-as tijd in jaren met waarden van 0 tot 100. Een rechte lijn loopt vanaf het punt (0, 0) naar het punt (100, 30).]

Om de vraag te beantwoorden of het blokje uit 1945 dateert, hebben de onderzoekers in 2020 de hoeveelheid Th-230-atomen bepaald. Hierbij gingen ze uit van de volgende gegevens:

– 0,0055% van de massa van het blokje bestaat uit U-234-atomen.
– Het aantal U-234-atomen in het blokje blijft gedurende de eerste 100 jaar bij benadering gelijk.

Het blokje heeft een massa van 2,27 kg.

5p 13 Bepaal het aantal Th-230-atomen dat de onderzoekers volgens het model zouden meten als de kubus echt in 1945 is geproduceerd. Noteer je antwoord in twee significante cijfers.

HA-1023-a-25-2-o 11 / 20 lees verder ►►►

### Pagina 12

Verwarmde inlegzolen

Verwarmde inlegzolen zijn elektrisch verwarmde zolen die bij koud weer in wandelschoenen gebruikt worden tegen koude voeten. Zie figuur 1. In de figuur zijn vier plekken aangegeven met I, II, III en IV.

figuur 1

[FIGUUR: Schematische tekening van een schoen met een inlegzool. De inlegzool is voorzien van een verwarmingselement. Vier gebieden (I, II, III, IV) zijn aangegeven op de inlegzool en de schoenzool.]

inlegzool met verwarmingselement
schoenzool

In figuren 2 en 3 is het temperatuurverloop gegeven van de binnenkant van de voet tot buiten de schoenzool. In figuur 2 is het elektrisch verwarmingselement uitgeschakeld. Als de inlegzool ingeschakeld is, wordt na verloop van tijd een nieuw evenwicht bereikt. Zie figuur 3. Alle warmte die de inlegzool produceert, verdwijnt dan door geleiding via de zool naar buiten.

De plekken I, II, III en IV staan op de horizontale as aangegeven. Het materiaal van de inlegzool en schoenzool is in beide situaties hetzelfde.

figuur 2
uitgeschakeld

[FIGUUR: Grafiek met de temperatuur op de y-as (in °C) en de locatie (voet, inleg-zool, schoen-zool, buiten) op de x-as. De temperatuur daalt van ongeveer 30°C bij de voet naar 0°C buiten de schoen.]

figuur 3
ingeschakeld

[FIGUUR: Grafiek met de temperatuur op de y-as (in °C) en de locatie (voet, inleg-zool, schoen-zool, buiten) op de x-as. De temperatuur daalt van ongeveer 30°C bij de voet naar 0°C buiten de schoen.]

Op de uitwerkbijlage staan vier uitspraken waarin de situatie met uitgeschakelde inlegzool vergeleken wordt met de situatie met ingeschakelde inlegzool.

3p 14 Geef per uitspraak een kruisje aan of deze juist of onjuist is.

HA-1023-a-25-2-o 12 / 20


### Pagina 13

Maryam maakt zelf verwarmde inlegzolen. Ze wil dat de binnenkant van
de schoenzool minimaal $30 \, ^\circ \text{C}$ is als het onder de schoenzool $-5 \, ^\circ \text{C}$ is.
Een wandelschoenzool is gemaakt van rubber en heeft een dikte van
$1,8$ cm. Maryam heeft een schatting gemaakt van de oppervlakte van de
inlegzool. Ze heeft hiermee berekend dat het vermogen per inlegzool $5$ W
moet zijn.
5p 15 Voer de volgende opdrachten uit:
- Bereken de oppervlakte van de inlegzool die Maryam geschat heeft.
- Leg uit of van Maryam een realistische waarde geschat heeft.

Maryam gebruikt carbontape als elektrische weerstand. Deze tape zet
elektrische energie om in warmte. Het materiaal waar de tape van
gemaakt is, heeft een soortelijke weerstand van $1,65 \cdot 10^{-5} \, \Omega \text{m}$. Ze heeft
de keuze tussen tape van $15$ mm breed en tape van $32$ mm breed. De
tape is $0,6$ mm dik. Ze wil voor haar ontwerp dat een stuk tape van $30$ cm
een weerstand van $5,5 \, \Omega$ heeft.
3p 16 Toon met een berekening aan of Maryam voor de smalle of de brede tape
moet kiezen.

Maryam gebruikt twee dezelfde stukken tape om een schakeling te maken
voor een schoenzool. Ze kan deze twee stukken draad op twee
verschillende manieren aansluiten op de batterij. Zie figuur 4.

figuur 4
[FIGUUR: Twee ovale schakelingen met polariteitsaanduidingen.]
schakeling 1
schakeling 2
3p 17 Op de uitwerkbijlage staan zinnen over deze schakelingen.
Omcirkel in iedere zin het juiste antwoord.

Per zool gebruikt ze een batterij van $3,7$ V met een capaciteit van $3,4$ Ah.
Het vermogen van een inlegzool is $5,0$ W. Maryam wil dat de inlegzool
minstens $2,0$ uur te gebruiken is met deze batterij.
3p 18 Toon met een berekening aan of de batterij voldoende capaciteit heeft.

HA-1023-a-25-2-o 13 / 20 lees verder 

### Pagina 14

Vloeibare telescoop

Met een telescoop kan elektromagnetische straling uit het heelal worden
bestudeerd. Om geen last van absorptie van de atmosfeer te hebben, had
de NASA ooit het plan om een telescoop op de maan te bouwen.

De telescoop zou bestaan uit een grote bak vloeistof die ronddraait.
Hierdoor ontstaat een hol vloeistofoppervlak dat in een telescoop als
spiegel gebruikt kan worden. In figuur 1 staat een zijaanzicht van de bak
wanneer die stil staat. In figuur 2 staat een zijaanzicht van de bak
wanneer die draait.

[FIGUUR: Zijaanzicht van een bak met vloeistof, stilstaand en draaiend.]

figuur 1 figuur 2
bak ronddraaiend
spiegelende
vloeistof
stilstaand

De NASA heeft deze telescoop nooit gebouwd, maar studenten doen er
wel onderzoek naar.
De studenten experimenteren met een draaiende waterbak. Zie figuur 3
en het bovenaanzicht in figuur 4. Deze doorzichtige waterbak is heel smal
en laat zo een dwarsdoorsnede van de vloeistof zien. Op de waterbak zijn
twee punten I en II gemarkeerd. Punt II zit twee keer zo ver van de
draaias als punt I.

figuur 3 figuur 4

2p 19 Omcirkel op de uitwerkbijlage in iedere tabel het juiste antwoord.

HA-1023-a-25-2-o 14 / 20 lees verder ►►►

### Pagina 15

De studenten onderzoeken het verband tussen de baansnelheid $v$ (zie
figuur 4) en de hoek $\alpha$ die het water maakt met de horizontaal tijdens het
draaien. Ze kijken daarbij naar het wateroppervlak in punt I en ze variëren
de omlooptijd $T$ van de bak. Ze meten de waarde van hoek $\alpha$ bij
verschillende $T$. Zie figuur 5. Punt I staat hierin aangegeven.

figuur 5

[FIGUUR: Schematische weergave van een bak met water, waarbij een schuine
lijn de wateroppervlakte aangeeft. Een horizontale lijn representeert de
horizontaal, en de hoek tussen de horizontale lijn en de wateroppervlakte is
aangeduid met $\alpha$. Punt I is gemarkeerd op het wateroppervlak.]

In figuur 6 staan alle resultaten van de studenten.

figuur 6

[FIGUUR: Een grafiek met op de y-as 'hoek $\alpha$ (graden)' lopend van 0 tot
40, en op de x-as 'T (s)' lopend van 0 tot 7. Er zijn meerdere datapunten
weergegeven als zwarte cirkels, die een dalende trend vertonen naarmate T
toeneemt.]

4p 20 Punt I bevindt zich op 6,0 cm afstand van de draai-as. Figuren 5 en 6 staan
ook op de uitwerkbijlage.
Bepaal met behulp van de figuren op de uitwerkbijlage bij welke
baansnelheid $v$ figuur 5 is gemaakt. Noteer je antwoord in twee
significante cijfers.

HA-1023-a-25-2-o
15 / 20
lees verder ► ► ►

### Pagina 16

In het NASA-plan lezen de studenten over het volgende verband tussen
hoek $\alpha$ en de baansnelheid $v$:
$$ \tan \alpha = \frac{v^2}{rg} \quad (1) $$
Hierin is:
- $v$ de baansnelheid van de vloeistof in een deel van de spiegel
(in $ms^{-1}$);
- $r$ de baanstraal van het punt op de spiegel (in $m$);
- $g$ de valversnelling (in $ms^{-2}$).

Om op de maan dezelfde spiegel te maken als op de aarde is een andere
baansnelheid nodig voor punt I op de spiegel.
Bob denkt dat er op de maan een kleinere baansnelheid nodig is.
Roel denkt dat er op de maan juist een grotere baansnelheid nodig is.
2p 21 Leg uit met behulp van formule (1) wie er gelijk heeft.

HA-1023-a-25-2-o 16 / 20 lees verder

### Pagina 17

Ga verder op de volgende pagina.
HA-1023-a-25-2-0 17 / 20 lees verder ► ► ►

### Pagina 18

Beugel

Met een beugel kan de stand van tanden aangepast worden. Langs de tanden wordt een draad gespannen die via een slotje tegen de tanden drukt. Zie figuur 1.

figuur 1
[FIGUUR: Een close-up foto van tanden met een beugel. Er zijn slotjes bevestigd op de tanden en een draad gaat door de slotjes. Er zijn pijlen die naar de slotjes en de draad wijzen.]
slotje draadje

Op de uitwerkbijlage is een kaak met een beugel schematisch weergegeven.

De spankracht $F_{\text{span}}$ in de draad zorgt voor een kracht $F_{\text{tand}}$ op tand P. Hierdoor beweegt tand P langzaam in de richting van $F_{\text{tand}}$. Hoek $\alpha$ wordt dan kleiner. Tijdens het verplaatsen van tand P wordt $F_{\text{span}}$ in de draad gelijk gehouden door de draad steeds iets verder in te korten.

5p 22 Op het moment dat de beugel geplaatst wordt is $F_{\text{tand}} = 13$ N.
Voer de volgende opdrachten uit:
- Bepaal de grootte van de spankracht $F_{\text{span}}$ met behulp van een constructie op de uitwerkbijlage. Noteer je antwoord in twee significante cijfers.
- Geef aan of kracht $F_{\text{tand}}$ op de tand groter wordt, kleiner of gelijk blijft als de tand naar binnen beweegt.

HA-1023-a-25-2-o 18 / 20 lees verder ►►►

### Pagina 19

Een beugel wordt ook gebruikt om de stand van de kaak aan te passen.
Om ervoor te zorgen dat de boven- en onderkaak goed op elkaar
aansluiten, worden de boven- en onderkaak door elastiekjes met elkaar
verbonden. Zie figuur 2.

figuur 2
[FIGUUR: Een schematische tekening van een deel van de boven- en onderkaak met een elastiekje ertussen.]

Door een elastiekje wordt een kracht $F_{\text{elastiek}}$ uitgeoefend op de onderkaak.
Op de uitwerkbijlage is deze kracht getekend. Het elastiekje zorgt voor
een moment zodat de kaak na verloop van tijd een stukje om draaipunt D
gaat draaien.

Na het aanbrengen van het elastiekje oefent het een moment uit. De kaak
oefent een tegengesteld moment uit van $37 \cdot 10^{-3} \text{ Nm}$. Er is
momentenevenwicht. Er kan uit verschillende elastiekjes worden gekozen.
In de tabel in figuur 3 is voor vier elastiekjes de spankracht gegeven die
ze op de kaak kunnen uitoefenen.

figuur 3
| elastiekje | $F$ (N) |
|---|---|
| 1 | 0,8 |
| 2 | 1,2 |
| 3 | 1,4 |
| 4 | 1,8 |

3p 23 Figuur 2 staat op ware grootte op de uitwerkbijlage.
Voer de volgende opdrachten uit:
- Teken in de figuur op de uitwerkbijlage de arm van kracht $F_{\text{elastiek}}$.
- Bepaal met behulp van de figuur 3 welk elastiekje gebruikt moet
worden.

Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.

HA-1023-a-25-2-o
19 / 20
lees verder ►►►

### Pagina 20

Bij een bepaalde beugel worden op twee plekken elastiekjes geplaatst: één
bij de voortanden en één bij de kiezen. Er kan gekozen worden uit
verschillende elastiekjes. In figuur 4 staat het $(F,u)$-diagram van drie
verschillende elastiekjes.

figuur 4
[FIGUUR: Kracht-verplaatsingdiagram met drie curven: elastiekje I (dikke lijn), elastiekje II (stippellijn) en elastiekje III (stippellijn). De y-as is F (N) en loopt van 0 tot 20, de x-as is u (mm) en loopt van 0 tot 60.]

Elastiekje II wordt bij de voortanden gebruikt. Een ander elastiekje komt
bij de kiezen achter in de mond. Zie figuur 5.

figuur 5
[FIGUUR: Schematische tekening van de binnenkant van een mond met tanden en kiezen, waarbij elastiekjes zichtbaar zijn rondom de tanden en kiezen.]

Beide elastiekjes moeten dezelfde kracht uitoefenen als de mond wordt
geopend.
3p 24 Omcirkel op de uitwerkbijlage in iedere zin het juiste antwoord.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.

HA-1023-a-25-2-0 20 / 20 einde ■