# Eindexamen Muziek HAVO 2015 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/muziek/2015/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Opgave 1 ### Vraag 2 – Opgave 2 ### Vraag 3 – Opgave 3 ### Vraag 4 – Opgave 4 ### Vraag 5 – Opgave 5 ### Vraag 6 – Opgave 6 ### Vraag 7 – Opgave 7 ### Vraag 8 – Opgave 8 ### Vraag 9 – Opgave 9 ### Vraag 10 – Opgave 10 ### Vraag 11 – Opgave 11 ### Vraag 12 – Opgave 12 ### Vraag 13 – Opgave 13 ### Vraag 14 – Opgave 14 ### Vraag 15 – Opgave 15 ### Vraag 16 – Opgave 16 ### Vraag 17 – Opgave 17 ### Vraag 18 – Opgave 18 ### Vraag 19 – Opgave 19 ### Vraag 20 – Opgave 20 ### Vraag 21 – Opgave 21 ### Vraag 22 – Opgave 22 ### Vraag 23 – Opgave 23 ### Vraag 24 – Opgave 24 ### Vraag 25 – Opgave 25 ### Vraag 26 – Opgave 26 ### Vraag 27 – Opgave 27 ### Vraag 28 – Opgave 28 ### Vraag 29 – Opgave 29 ### Vraag 30 – Opgave 30 ### Vraag 31 – Opgave 31 ### Vraag 32 – Opgave 32 ### Vraag 33 – Opgave 33 ### Vraag 34 – Opgave 34 ### Vraag 35 – Opgave 35 ### Vraag 36 – Opgave 36 ### Vraag 37 – Opgave 37 ### Vraag 38 – Opgave 38 ### Vraag 39 – Opgave 39 ### Vraag 40 – Opgave 40 ### Vraag 41 – Opgave 41 ### Vraag 42 – Opgave 42 ### Vraag 43 – Opgave 43 ### Vraag 44 – Opgave 44 ### Vraag 45 – Opgave 45 ### Vraag 46 – Opgave 46 ### Vraag 47 – Opgave 47 ### Vraag 48 – Opgave 48 ### Vraag 49 – Opgave 49 ### Vraag 50 – Opgave 50 ### Vraag 51 – Opgave 51 ### Vraag 52 – Opgave 52 ### Vraag 53 – Opgave 53 ### Vraag 54 – Opgave 54 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen HAVO 2015 tijdvak 1 vrijdag 22 mei 9.00 - 11.30 uur muziek Naam kandidaat _________________________________________ Kandidaatnummer _________________________________________ Aanwijzingen voor de kandidaat: 1 Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redener worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld. 2 De vragen moet je in dit opgavenboekje beantwoorden. 3 Antwoorden moeten met inkt zijn geschreven. 4 De fragmenten beluister je via de computer. Dit examen bestaat uit 54 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 78 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. HA-0260-a-15-1-o ### Pagina 2 Blok 1 The Solsonics - Jazz in the present tense Dit vragenblok gaat over het nummer Jazz in the present tense uit 1994 van The Solsonics. fragment 1 Het fragment is het begin van het nummer. De elektrische piano (keyboard) speelt een akkoordbegeleiding. 1p 1 Geef de technische term voor de begeleidingswijze van de elektrische piano (keyboard), of geef een omschrijving hiervan. fragment 2 en 3 In beide fragmenten is er tussen de coupletten een korte onderbreking. Zet een kruisje bij de partij die ontbreekt in fragment 2 en zet een kruisje bij de partij die ontbreekt in fragment 3 bij deze korte onderbreking. | | fragment 2 | fragment 3 | |---------|------------|------------| | akkoordpartij | | | | melodiepartij | | | | ritmepartij | | | fragment 4 In het fragment speelt onder meer de saxofoon de melodie. Het fragment bestaat uit vier delen die even lang zijn. 1p 3 Maak het vormschema compleet (accenten zijn niet nodig). a - - - - - - - fragment 4 In het fragment speelt de piano een aantal keren achter elkaar het afgedrukte ritme. [FIGUUR: Muzieknotatie met een 4/4 maatsoort, gevolgd door een achtste noot met punt, een zestiende noot, een achtste noot, een zestiende noot, een achtste noot, een zestiende noot, een achtste noot, een zestiende noot, een kwartnoot, een achtste noot, een zestiende noot, een achtste noot, een zestiende noot, een achtste noot, een zestiende noot, een achtste noot, een zestiende noot, en een maatstreep.] 1p 4 Hoe vaak wordt het afgedrukte ritme achter elkaar gespeeld? A 5 keer B 7 keer C 9 keer D 11 keer HA-0260-a-15-1-o 2/2 lees verder ### Pagina 3 fragment 4 De bas speelt in het fragment een walking bass. Leg uit wat een walking bass is. 1p 5 ............................................................................ ............................................................................ fragment 5 In het fragment wordt gezongen. Geef de technische term voor de manier van zingen. 1p 6 ............................................................................ fragment 6 Welk instrument speelt in het fragment solo? 1p 7 ............................................................................ fragment 7 Van het fragment is de solo afgedrukt. [FIGUUR: Muzieknotatie met een G-sleutel en een 4/4 maatsoort. De notenreeks bevat de noten G, A, B♭, C, D, E, F#, G.] De melodie is gebaseerd op een bijna volledig dalende chromatische toonladder. De chromatische toonladder begint op bes en eindigt op c. Behalve de noot b ontbreekt nog één noot in deze chromatische toonladder. Welke noot is dit? 1p 8 ............................................................................ HA-0260-a-15-1-o 3 / 3 lees verder ►►► ### Pagina 4 fragment 8 Het fragment is het slot en is gebaseerd op onderstaand motief. [FIGUUR: Muziekfragment met een G-sleutel, twee voortekens (bes), een 4/4 maatsoort, gevolgd door vier noten: een fis met een punt, een es, een fis met een punt en een bes. Boven de derde noot staat het cijfer 3.] 1p 9 Noem twee manieren waarop het slot is vormgegeven, gelet op het gebruik van het motief. 1 ...................................... 2 ...................................... Blok 2 F.-J. Gossec - Grande Messe des Morts, Spera in Deo Dit vragenblok gaat over het deel Spera in Deo uit de Grande Messe des Morts van François-Joseph Gossec (1734 - 1829). fragment 9 Het fragment is het begin van het werk. De eerste vioolpartij is afgedrukt. [FIGUUR: Muziekfragment met een G-sleutel, twee voortekens (bes), een 4/4 maatsoort, gevolgd door vijf maten. De maten bevatten de volgende noten en figuren: Maat 1: een fis met een punt, een es, een fis met een punt, een bes. Boven de derde noot staat het cijfer 3. Maat 2: een fis met een punt, een es, een fis met een punt, een bes. Maat 3: een fis met een punt, een es, een fis met een punt, een bes. Boven de eerste noot staat een boogje met het cijfer 3. Maat 4: een fis met een punt, een es, een fis met een punt, een bes. Maat 5: een fis met een punt, een es, een fis met een punt, een bes. Boven maat 5 staat het cijfer 5.] 1p 10 Wat is de toonsoort? ........................................................................ fragment 9 De eerste vioolpartij is nogmaals afgedrukt. [FIGUUR: Muziekfragment met een G-sleutel, twee voortekens (bes), een 4/4 maatsoort, gevolgd door vijf maten. De maten bevatten de volgende noten en figuren: Maat 1: een fis met een punt, een es, een fis met een punt, een bes. Boven de derde noot staat het cijfer 3. Maat 2: een fis met een punt, een es, een fis met een punt, een bes. Maat 3: een fis met een punt, een es, een fis met een punt, een bes. Boven de eerste noot staat een boogje met het cijfer 3. Maat 4: een fis met een punt, es, fis met een punt, bes. Maat 5: een fis met een punt, es, fis met een punt, bes. Boven maat 5 staat het cijfer 5.] 1p 11 De contrabassen spelen pizzicato. In welke maat wisselen de contrabassen voor het eerst van toonhoogte? maat ...................................... HA-0260-a-15-1-o 4 / 4 lees verder ► ► ► ### Pagina 5 1p 12 fragment 9 Welke ritmische figuur spelen de tweede violen voortdurend in het fragment? fragment 10 1p 13 In het fragment spelen onder meer twee dwarsfluiten. Hoe bewegen de dwarsfluiten zich (voornamelijk) ten opzichte van elkaar? fragment 11 Het fragment is het einde van de inleiding. De partij van de eerste viool is afgedrukt. [FIGUUR: Muziekfragment met vioolsleutel, vierkwartsmaat, twee voortekens (bes en es), en een reeks noten waaronder groepen van drie genoteerd als triolen.] 1p 14 Omcirkel de drie noten die versierd worden. fragment 12 Van het fragment is de tenorpartij afgedrukt. [FIGUUR: Muziekfragment met vioolsleutel, vierkwartsmaat, twee voortekens (bes en es), en twee melodische lijnen genoteerd. De eerste lijn bevat voornamelijk achtste en zestiende noten, met enkele trillers en versieringen. De tweede lijn bevat eveneens zestiende noten, groeperingen van drie genoteerd als triolen, en enkele halve noten. Onder de noten staan syllaben als "Spe-", "-", "ra", "spe-ra", "in", "De - o,", "spe", "-", "ra", "in", "De - o".] De eerste violen spelen op drie plaatsen unisono met de zangmelodie. De 2p 15 eerste keer is met een haak aangegeven. Geef met nog twee haken aan waar de eerste violen unisono met de zangmelodie spelen. HA-0260-a-15-1-o 5 / 5 lees verder ▶▶▶ ### Pagina 6 fragment 13 Van het fragment is de melodie (zonder versieringen) onvolledig afgedrukt. [FIGUUR: Muziekfragment met noten en tekst. Boven de noten staan cijfers 1, 2, 3, 4, 5, 6 en onder de noten tekstfragmenten 'Sa - lu - ta', '-', '-', 're', 'vul - tus', 'me', '-', 'i', 'et', 'De', '-', 'us', 'me', '-', 'us'.] 1p 16 Noteer in maat 4 het juiste ritme (de toonhoogte is gegeven). fragment 14 In het fragment wordt naar een gezamenlijke rust toegewerkt. 2p 17 Noem twee manieren waarop dit gebeurt, gelet op de baspartij. 1 2 fragment 15 Van het fragment zijn de tekst en de vertaling afgedrukt. Spera in Deo - Hoop op God Dit werk is een deel uit een requiem (mis voor een overledene). Toch spreekt er veel optimisme uit dit fragment. 2p 18 Geef twee argumenten voor deze bewering. Laat de tekst en de klankkleur buiten beschouwing. 1 2 HA-0260-a-15-1-o 6/6 lees verder ### Pagina 7 Blok 3 G. Ligeti - Musica ricercata deel 3 / Zes bagatellen deel 1 Dit vragenblok gaat over een deel uit Musica ricercata, een compositie voor piano en een bewerking ervan voor blaskwintet. Beide werken zijn gecomponeerd door de Hongaarse componist György Ligeti (1923 - 2006). De vragen 19 t/m 23 gaan over de pianoversie. fragment 16 Het fragment is het begin. De partij van de rechterhand is onvolledig afgedrukt. [FIGUUR: Muziekfragment met maten 1-6.] 19 (1p) Geef de volledige naam van het akkoord waarop het gehele fragment is gebaseerd. fragment 16 Het fragment is het begin. De partij van de rechterhand is onvolledig afgedrukt. [FIGUUR: Muziekfragment met maten 1-6.] 20 (2p) Noteer de ontbrekende noten (toonhoogte en ritme) in maat 3 en 5. Let op de voortekens. HA-0260-a-15-1-o 7 / 7 lees verder ►►► ### Pagina 8 fragment 17 Het fragment is het begin met het vervolg en bestaat uit tien maten. 2p 21 Noem twee verschillen tussen maat 1 t/m 5 en maat 6 t/m 10. Ga bij je antwoord uit van maat 6 t/m 10. Laat de dynamiek en de articulatie buiten beschouwing. 1 ..................................................................................................... 2 ..................................................................................................... fragment 18 Het fragment is uit het middendeel van de compositie en heeft een a-b-a-vorm. In het korte b-gedeelte verandert de rolverdeling tussen de bovenstem en de onderstem. 1p 22 Hoe is de rolverdeling in het b-gedeelte? bovenstem onderstem fragment 18 1p 23 Geef de technische term voor de articulatie van de onderstem in de a-gedeeltoes. De vragen 24 t/m 26 gaan over de bewerking van het pianowerk voor blaaskwintet. fragment 19 Het fragment is het begin van de bewerking voor blaaskwintet. Een blaaskwintet bestaat uit: dwarsfluit, hobo, klarinet, fagot en hoorn. 3p 24 Welk instrument speelt (naast de dwarsfluit) de melodie in maat 1 t/m 5 en welk instrument speelt de melodie in maat 6 t/m 10? Welk instrument speelt de onderstem in maat 6 t/m 10? [FIGUUR: Tabel met twee kolommen: "maat 1 t/m 5" en "maat 6 t/m 10". Rijen zijn "melodie" en "onderstem".] melodie dwarsfluit en onderstem HA-0260-a-15-1-o 8/8 lees verder ### Pagina 9 fragment 20 Van het fragment is het einde van de fagotpartij afgedrukt zoals de componist deze genoteerd heeft. [FIGUUR: Muziekfragment met een fagotsleutel, 4/4 maat, en noten op de notenbalk] 1p 25 Waarom noteert de componist de waardestrepen over de maatstrepen heen? fragment 21 en 22 3p 26 Fragment 21 is het slot van de pianoversie. Fragment 22 is het slot van de bewerking voor blaaskwintet. Noem drie verschillen tussen beide fragmenten. Laat de instrumentatie en de dynamiek buiten beschouwing. Ga bij je antwoorden uit van fragment 22. Let op: laat de player op het beeldscherm helemaal afspelen. 1 2 3 HA-0260-a-15-1-o 9/9 lees verder ►►► ### Pagina 10 Blok 4 Trijntje Oosterhuis - Better think twice Dit vragenblok gaat over de song Better think twice uit 2012 van Trijntje Oosterhuis. fragment 23 Het fragment is de intro. Vanaf maat 3 speelt de synthesizer, drie keer een motief van twee maten. 1p 27 Welk notenvoorbeeld geeft dat motief het best weer? [FIGUUR: Muziekfragmenten A, B, C en D, elk bestaande uit vier maten met muzieknotatie.] fragment 23 Het fragment is de intro. 1p 28 Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is. | | juist | onjuist | |---|---|---| | De intro bevat meer mineur- dan majeurakkoorden. | | | | De elektrische gitaar speelt alleen stijgende motieven. | | | HA-0260-a-15-1-o 10 / 10 lees verder ### Pagina 11 fragment 24 Het fragment is het eind van couplet 1. Welke twee onderdelen van het drumstel worden bespeeld? 1 2 fragment 25 Het fragment is het refrein. De tekst is afgedrukt. 1 Oh boy, you better think twice 2 Before I'll pack my bags and leave your sorry ass be- 3 hind. Now you better seek help 4 'Cause I won't be around to catch you when you fall 5 I don't know where I'll be going 6 Hey now, you better think twice, 7 Are you afraid to show it, (show it, show it) Regel 5 van het refrein wijkt af ten opzichte van de andere regels van het refrein. Noem twee verschillen tussen regel 5 en de andere regels gelet op de melodiebouw. Ga bij je antwoorden uit van regel 5. 1 2 HA-0260-a-15-1-o 11 / 11 lees verder ### Pagina 12 fragment 25 De tekst van het refrein is afgedrukt. a Oh boy, you better think twice .... Before I'll pack my bags and leave your sorry ass be- .... hind. Now you better seek help .... 'Cause I won't be around to catch you when you fall .... I don't know where I'll be going .... Hey now, you better think twice, .... Are you afraid to show it, (show it, show it) 2p 31 Maak met zes letters het vormschema compleet. Accenten zijn niet nodig. De eerste letter is gegeven. fragment 26 Het fragment is het eind van het refrein. De woorden show it worden op twee toonhoogtes gezongen. 1p 32 Welk interval vormen deze toonhoogtes? (De toevoeging groot, klein, rein is niet nodig.) fragment 27 In het fragment verandert de synthesizer met strijkersgeluid een aantal keer van toonhoogte. 1p 33 Geef de technische term voor het toonhoogteverloop. fragment 28 Het fragment is de climax van de song. 2p 34 Geef drie kenmerken van de zang waarmee de climax muzikaal is vormgegeven. 1 ................................................ 2 ................................................ 3 ................................................ HA-0260-a-15-1-o 12 / 12 lees verder ### Pagina 13 fragment 29 De song gaat over twee geliefden die uit elkaar gaan en de pijn die dat met zich meebrengt. Aan het eind van de song is het verdriet nog niet voorbij. 1p 35 Op welke manier is in het slot het blijvende verdriet muzikaal uitgebeeld? Laat de zang buiten beschouwing. Blok 5 C. Saint-Saëns - Africa Dit vragenblok gaat over Africa, een werk voor piano en orkest van Camille Saint-Saëns (1835 - 1921). fragment 30 Het fragment is het begin van het werk. Thema 1 is afgedrukt en wordt twee keer achter elkaar gespeeld. [FIGUUR: Muziekfragment met een vioolsleutel, voortekens bes, es en as, en een maatsoort van 6/8. De noten zijn: G, G, E, F#, G, G, F#, E, D, C#, D, E.] 1p 36 De toonsoort van dit fragment is een variant van de toonsoort g mineur. Geef een argument voor deze bewering. fragment 30 Het fragment is het begin van het werk. Thema 1 is afgedrukt en wordt twee keer achter elkaar gespeeld. [FIGUUR: Muziekfragment met een vioolsleutel, voortekens bes, es en as, en een maatsoort van 6/8. De noten zijn: G, G, E, F#, G, G, F#, E, D, C#, D, E.] 1p 37 Aansluitend spelen de houtblazers nog een gedeelte van het thema. Geef met een haak boven de noten aan op welk gedeelte van thema 1 de partij van de houtblazers gebaseerd is. HA-0260-a-15-1-o 13 / 13 lees verder ### Pagina 14 fragment 31 In het fragment varieert de piano thema 1. 1p 38 Geef de technische term voor de motiefverwerking in de pianopartij. fragment 32 Het fragment is thema 2. Dit thema heeft een lieflijk karakter. 2p 39 Noem drie manieren waarop dit lieflijke karakter is verklankt. Laat tempo en dynamiek buiten beschouwing. 1 2 3 fragment 33 Het fragment is het begin van thema 2. De melodie is onvolledig afgedrukt. 2p 40 Noteer de ontbrekende noten. Neem het ritme dat is gegeven correct over. Let op: de melodie wordt enigszins vrij in de maat uitgevoerd. [FIGUUR: Muzieknotatie met een melodie] fragment 34 In het fragment klinkt twee keer thema 2. 1p 41 Welk instrument speelt de tweede keer het thema? fragment 35 In het fragment vindt spanningsopbouw plaats. 2p 42 Noem drie manieren waarop de spanningsopbouw in de muziek te horen is. Laat de instrumentatie buiten beschouwing. 1 2 3 HA-0260-a-15-1-o 14 / 14 lees verder ►►► ### Pagina 15 fragment 36 43 Is het fragment gebaseerd op materiaal uit thema 1 (fragment 30) en/of thema 2 (fragment 32)? Het fragment is gebaseerd op: A alleen materiaal uit thema 1. B alleen materiaal uit thema 2. C materiaal uit thema 1 en thema 2. fragment 37 44 Wat is het toonsoortverloop in het fragment? A majeur, blijft majeur B majeur, wordt mineur C mineur, blijft mineur D mineur, wordt majeur fragment 38 45 In het fragment spelen hoge strijkers, lage strijkers en piano. Deze spelen elk één van de volgende lagen: melodie, tegenmelodie, bas. Vul deze op de juiste plaats in onderstaand schema in. | | laag | |-------|------| | hoge strijkers | | | lage strijkers | | | piano | | fragment 39 46 Het fragment is het slot van het werk. Noem drie manieren waarop naar het eind wordt toegewerkt. Laat de dynamiek buiten beschouwing. 1 2 3 HA-0260-a-15-1-o 15 / 15 lees verder ►►► ### Pagina 16 Blok 6 Owl City - Fireflies Dit vragenblok gaat over de song Fireflies van Owl City uit 2009. fragment 40 Het fragment is het begin van de intro. Noem twee manieren waarop de titel Fireflies (vuurvliegjes) in de muziek wordt uitgebeeld gelet op toonhoogte en ritme. toonhoogte ................................................................................................ ritme ........................................................................................................ fragment 41 Het fragment is de hele intro. In de tweede helft van de intro wordt een melodie gespeeld door een synthesizer met een 'bell'-achtig geluid. De motieven waaruit deze melodie bestaat, zijn in willekeurige volgorde hieronder afgedrukt. [FIGUUR: Notenbalk met vier fragmenten van muzieknotatie, elk met een G-sleutel en drie voortekens (bes). Fragment 1 bevat drie achtste noten gevolgd door een puntige kwartnoot. Fragment 2 bevat een kwartnoot met punt, een achtste noot, een halve noot met punt en een kwartnoot. Fragment 3 bevat een kwartnoot met punt, een achtste noot en een halve noot. Fragment 4 bevat een halve noot met punt en een kwartnoot.] 2p 48 Wat is de juiste volgorde van deze motieven? ............................................................................................................................ HA-0260-a-15-1-o 16 / 16 lees verder ►►► ### Pagina 17 fragment 42 Het fragment is een couplet. De tekst is afgedrukt. You would not believe your eyes .................... if ten million fireflies .................... lit up the world, as I fell asleep .................... 'Cause they'd fill the open air .................... and leave teardrops ev'rywhere .................... You'd think me rude, but I would just stand and stare .................... Er wordt weinig op de tel gezongen. De onderstreepte woorden / lettergrepen vallen wel op een tel. 2p 49 Noteer achter elke zin op welke tel van de maat de onderstreepte woorden / lettergrepen worden gezongen. Let op: er klinkt één maat voor de inzet van de zang. De maatsoort is 4/4. fragment 42 1p 50 Noem één manier waardoor het laatste woord (stare) opvalt. ................................................................................ fragment 43 Het fragment is het refrein. 3p 51 Noteer het ritme van de akkoorden van de pianobegeleiding. Maat 1 en 2 zijn gegeven. [FIGUUR: Muzieknotatie met maatstrepen en noten, met de getallen 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 erboven of ernaast. Maat 1 bevat een vierkwartsmaatnotatie en een achtste noot. Maat 2 bevat een rust en een achtste noot.] Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina. HA-0260-a-15-1-o 17 / 17 lees verder ►►► ### Pagina 18 fragment 44 Het fragment is couplet 3. De zin please take me away from here wordt drie keer gezongen. 1p 52 Op welke manier valt deze zin nog meer op gelet op de klankkleur? fragment 44 De zin please take me away from here wordt drie keer gezongen. 1p 53 Welke van die keren lijken het meest op elkaar gelet op de melodie? A de eerste en tweede keer B de eerste en derde keer C de tweede en derde keer fragment 45 Het fragment is het slot van de song. 3p 54 Noem drie manieren waarop het slot na de zang wordt vormgegeven. 1 2 3 VERGEET NIET DIT OPGAVENBOEKJE IN TE LEVEREN Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd. HA-0260-a-15-1-0 18/18 einde ### Pagina 19 erratumblad muziek havo Centraal examen havo Tijd vak 1 Opgaven Aan de secretarissen van het eindexamen van de scholen voor havo, Bij het centraal examen muziek havo op vrijdag 22 mei, aanvang 09.00 uur, moeten de kandidaten de volgende mededeling ontvangen. Deze mededeling moet bij het begin van de zitting worden voorgelezen en/of aan de kandidaten worden uitgereikt. Op de CD-rom, op het openingsscherm, moet de examentijd 9.00 - 11.00 uur vervangen worden door: 9.00 - 11.30 uur Het College voor Examens Namens deze, de voorzitter, drs. P.J.J. Hendrikse HA-0260-a-15-1-o-E*