# Eindexamen Geschiedenis HAVO 2013 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/geschiedenis/2013/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2013
tijdvak 2
woensdag 19 juni
13.30 - 16.30 uur
geschiedenis
Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 25 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord
kunnen worden.
Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord
geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.
HA-1021-a-13-2-o

### Pagina 2

Dit is een opgavepagina van een geschiedenisexamen getiteld 'De Republiek in een tijd van vorsten'. De pagina behandelt de politiek en economie van de Nederlandse Republiek in de zestiende en zeventiende eeuw. Er worden zes belangrijke gebeurtenissen uit de sociaaleconomische geschiedenis van de Nederlanden opgesomd, variërend van de Acte van Navigatie tot de oprichting van de WIC. De student wordt gevraagd deze gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde te plaatsen en deze vervolgens te gebruiken om de politieke geschiedenis te verklaren en de impact van specifieke gebeurtenissen te analyseren aan de hand van bronnen. Bron 1 is een fragment over Willem van Oranje en de Bloedbruiloft, en Bron 2 bevat details over de politieke en economische intenties van Filips II in 1566. Er worden geen grafieken of tabellen getoond; de focus ligt op tekstuele analyse en historische kennis.

### Pagina 3

Dit is een opgavenpagina van een examen, waarschijnlijk geschiedenis of een gerelateerd sociaalwetenschappelijk vak. De pagina presenteert historische informatie via genummerde bronnen (gebaseerd op de titels 'Twee gegevens', 'Gebruik bron 3', 'Gebruik bron 4', 'Gebruik bron 5'). De inhoud van de bronnen varieert van feitelijke beschrijvingen van gebeurtenissen en politieke beslissingen in de 16e en 17e eeuw (o.a. handelsverboden, zeiltochten, oorlogen) tot de vermelding van historische figuren zoals Leicester, Maurits, Simon Stevin, en Hugo de Groot. Er zijn geen visuele elementen zoals grafieken of tabellen, maar wel verwijzingen naar 'prenten' die de studenten moeten analyseren. De student wordt gevraagd om specifieke informatie uit de bronnen te halen, verbanden te leggen, redenen te noemen en conclusies te onderbouwen, met puntentoekenning (bv. '3p', '4p', '2p') per vraag. De vragen behandelen historische gebeurtenissen, politieke context, en de interpretatie van bronnen, mogelijk met een focus op de Nederlandse Republiek, Engeland en Spanje.

### Pagina 4

Dit document is een examenpagina met opgaven en bijlagen, gericht op geschiedenis en maatschappijleer. De pagina bevat twee hoofdonderdelen: de geschiedenis van de Verenigde Staten en hun federale overheid, 1865-1965, en een analyse van historische bronnen. De eerste opgave (4p) vraagt om uitleg over de rol van Suriname in de driehoekshandel in 1682, met een onderscheid tussen het gebruik van de bron en de bronloze uitleg. Het tweede deel (2p) vraagt om een voorbeeld van politiek en economisch beleid in de zuidelijke staten. Een derde opgave (5p) betreft de betrouwbaarheid van een bron (toespraak van Booker T. Washington) voor onderzoek, waarbij de student de bruikbaarheid van de informatie moet bepalen. Ten slotte is er een opgave (3p) die vraagt om een foto van Lewis Hine te analyseren en toe te lichten hoe deze bijdraagt aan de campagne van de Progressive Movement. De laatste opgave (2p) vraagt om uit te leggen hoe het Panamakanaal tot stand kwam onder president Theodore Roosevelt. Er zijn geen grafieken of tabellen, wel wordt verwezen naar een foto als bron.

### Pagina 5

Dit is een opgavendeel van een examen. De pagina bevat drie hoofdopgaven (genummerd 17, 19 en 20) die gebruik maken van bronnen 8, 9 en 10. Bron 8 is een prent uit 1918 over president Wilsons plan voor de Volkenbond. Bron 9 is een bewering over de houding ten opzichte van de Eerste Wereldoorlog, waarschijnlijk uit een brief. Bron 10 bevat vijf fragmenten uit toespraken van president F.D. Roosevelt tussen 1933 en 1945. Opdracht 17 vraagt om de mening van de tekenaar in bron 8 toe te lichten en te onderbouwen. Opdracht 19 vraagt om de bewering in bron 9 toe te lichten, met nadruk op de houding ten opzichte van de Eerste Wereldoorlog. Opdracht 20 vraagt om de vijf toespraakfragmenten uit bron 10 te koppelen aan specifieke historische gebeurtenissen en documenten, zoals de New Deal, Pearl Harbor, de Conferentie van Jalta en de Lend Lease Act. De student moet de juiste letter aan het juiste nummer toekennen. Opdracht 21 en 22 zijn verkorte opdrachten die verder gaan op de vorige vraag, respectievelijk het in volgorde zetten van de toespraken en het uitleggen van de oprichting van de NAVO in relatie tot containmentpolitiek.

### Pagina 6

Dit is een opgavepagina voor een examen, waarschijnlijk geschiedenis of maatschappijleer. De pagina bevat een chronologisch overzicht van vijf gebeurtenissen uit het leven van Pete Seeger, een Amerikaanse volkszanger. Deze gebeurtenissen worden gepresenteerd als voorbeelden om bredere historische ontwikkelingen in de Verenigde Staten te illustreren, zoals de Koude Oorlog en de Burgerrechtenbeweging. De student wordt gevraagd om bij elk van de vijf gebeurtenissen een ontwikkeling uit de Amerikaanse geschiedenis te kiezen die hiermee geïllustreerd kan worden, en deze vervolgens uit te leggen. Verder is er een specifieke uitspraak over het beleid van president Johnson die de student moet onderbouwen met voorbeelden uit binnenlandse en buitenlandse politiek. Een laatste vraag betreft de wettelijke ongelijke behandeling van de zwarte bevolking in de jaren zestig en vraagt naar concrete wetten en de weerstand daartegen. Er zijn geen grafieken of tabellen, enkel tekstuele informatie.