# Eindexamen Geschiedenis HAVO 2013 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/geschiedenis/2013/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

### Vraag 24 – Opgave 1

### Vraag 25 – Opgave 1

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 1

### Vraag 29 – Opgave 1

### Vraag 30 – Opgave 1

### Vraag 31 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Dit document is de voorpagina van een examen Geschiedenis voor HAVO, afgenomen in 2013 tijdens tijdvak 1 (dinsdag 21 mei, 9.00-12.00 uur). Er zijn 31 vragen, met een maximum van 75 punten te behalen. De vragenlijst geeft per vraag aan hoeveel punten er te verdienen zijn. Er wordt benadrukt dat voor vragen waar een verklaring of uitleg gevraagd wordt, punten alleen worden toegekend als deze expliciet worden gegeven. Er is ook een instructie dat er niet meer dan twee antwoorden (redeneringen of voorbeelden) moeten worden gegeven; indien meer worden gegeven, tellen alleen de eerste twee mee voor de beoordeling. Dit examen hoort bij een bijlage. Geen visuele elementen zoals grafieken, tabellen of figuren zijn zichtbaar op deze pagina. De focus ligt op tekstuele informatie over de examenstructuur en instructies.

### Pagina 2

Dit is een opgavepagina voor een examen over de geschiedenis van de Republiek der Verenigde Nederlanden, met de titel 'De Republiek in een tijd van vorsten'. De pagina bevat drie opdrachten die de student moet uitvoeren. Opdracht 1 (2 punten) vraagt om uitleg over de redenen waarom Vlaanderen en Brabant de belangrijkste gewesten waren onder Karel V. Opdracht 2 (2 punten) vraagt om de oorzaken van de economische bloei van de Noordelijke Nederlanden te geven, specifiek de moedernegotie en de commerciële landbouw, en deze te relateren aan elkaar. Opdracht 3 (3 punten) vereist het gebruik van bron 1 (niet meegeleverd) om te beargumenteren welke redenering de Plakkaat van Verlatinghe volgt. Deze opdracht is onderverdeeld in een subopdracht 3a die verwijst naar 'Groot Privilegie'. Verder wordt gevraagd om gebeurtenissen uit Den Bosch (1566-1629) te combineren met een lijst van gebeurtenissen (a-e), wat suggereert dat er een bron bijlage is die deze informatie bevat. Geen grafieken, tabellen of figuren zijn direct zichtbaar op deze pagina.

### Pagina 3

Dit is een opgavenpagina van een examen, waarschijnlijk gericht op geschiedenis, gezien de inhoud. De pagina bevat geen visuele elementen zoals grafieken of tabellen. De vragen refereren aan 'bron 2 en 3', 'bron 4' en historische gebeurtenissen zoals de Opstand, de slag bij Nieuwpoort, de Vrede van Münster en de relatie met Frankrijk. De student wordt gevraagd om strategieën van Filips II te analyseren, de betrouwbaarheid van bronnen te beoordelen, argumenten te geven voor het geboortejaar van het Wilhelmus en de Nederlandse politiek ten opzichte van Frankrijk voor en na de Vrede van Münster toe te lichten. De vragen variëren in puntentoekenning (3p, 2p, 4p), wat duidt op verschillende complexiteitsniveaus.

### Pagina 4

Dit document is een examenpagina met opgaven, gericht op geschiedenis en politieke wetenschappen, specifiek over de Verenigde Staten en hun federale overheid tussen 1865 en 1965. De pagina bevat geen visuele elementen zoals grafieken of tabellen, maar verwijst wel naar bronnen, waaronder een prent en een uitspraak. De opgaven vereisen dat studenten bronnen analyseren en interpreteren, historische gebeurtenissen uitleggen en verbanden leggen. Specifieke historische concepten die aan bod komen zijn de Stadhouderloze periode, de Glorious Revolution, de West-Indische Compagnie, Mare Liberum, de binnenlandse politiek van de Republiek, het industrialisatieproces in de Verenigde Staten, de discussie rond het Freedmen's Bureau en Amerikaanse buitenlandse politiek. Studenten moeten meningen formuleren, betrouwbaarheid van bronnen beoordelen en oorzaken van historische ontwikkelingen benoemen. De opgaven zijn voorzien van punten en worden geïllustreerd met bronverwijzingen (bron 5, 6, 7).

### Pagina 5

Dit is een examenpagina met opgaven die gebaseerd zijn op historische bronnen. De pagina bevat geen grafieken, tabellen of figuren. De opgaven behandelen historische gebeurtenissen en concepten gerelateerd aan de Verenigde Staten, waaronder de Spaans-Amerikaanse Oorlog en de Filippijnse interventie (Bron 8), de Progressive Movement en de rol van Jacob Riis (Bron 9), economische ontwikkelingen tussen de twee wereldoorlogen en politieke standpunten (Bron 10), en de perceptie van de NAACP en sociale onrust na de Eerste Wereldoorlog (Bron 11). Van de student wordt gevraagd om bronnen te interpreteren, beweringen te onderbouwen, politieke boodschappen te analyseren en historische context te bieden voor de betrouwbaarheid van bronnen. De vragen variëren in moeilijkheidsgraad en puntenverdeling (2p, 2p, 3p).

### Pagina 6

Dit is een examenpagina met opgaven die verwijzen naar een bijlage (bron 12). De opgaven gaan over de Amerikaanse geschiedenis, specifiek over presidentiële uitspraken en buitenlands beleid in de periode 1917-1962. Vraag 25 vraagt studenten om bij de genoemde jaartallen de bijbehorende uitspraak te noteren. Vraag 26 behandelt de Lend-Lease Act en vraagt om een toelichting op de kern, de continuïteit of breuk met het buitenlands beleid. Vraag 27 gaat over de Nederlandse economie na de Tweede Wereldoorlog, specifiek over de demobilisatie van Amerikaanse soldaten en de gevolgen daarvan voor de werkloosheid. Vraag 28 legt een verband tussen de Amerikaanse containment-politiek en de Marshallhulp. Vraag 29 vraagt om een chronologische ordening van zes gebeurtenissen gerelateerd aan burgerrechten, waaronder de NAACP, W.E.B. Du Bois, Lyndon B. Johnson's Civil Rights Act, Jim Crow-wetten en Martin Luther King's Mars op Washington. Er worden geen grafieken of tabellen getoond, wel wordt verwezen naar een bijlage met bronnen.

### Pagina 7

Gebruik bron 13.
Een bewering:
Dit lied past zowel door de inhoud als door de vorm van het protest bij
de Burgerrechtenbeweging van Martin Luther King.
2p 30 Toon dit voor beide onderdelen van de bewering aan.

De uitvoering van The Great Society, het binnenlandse sociale beleid van
president Johnson, werd belemmerd door het verloop van de oorlog in
Vietnam.
2p 31 Leg dit uit.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
HA-1021-a-13-1-o
7/7
einde