# Eindexamen Geschiedenis HAVO 2008 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/geschiedenis/2008/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Opgave 1 ### Vraag 2 – Opgave 2 ### Vraag 3 – Opgave 3 ### Vraag 4 – Opgave 4 ### Vraag 5 – Opgave 5 ### Vraag 6 – Opgave 6 ### Vraag 7 – Opgave 7 ### Vraag 8 – Opgave 8 ### Vraag 9 – Opgave 9 ### Vraag 10 – Opgave 10 ### Vraag 11 – Opgave 11 ### Vraag 12 – Opgave 12 ### Vraag 13 – Opgave 13 ### Vraag 14 – Opgave 14 ### Vraag 15 – Opgave 15 ### Vraag 16 – Opgave 16 ### Vraag 17 – Opgave 17 ### Vraag 18 – Opgave 18 ### Vraag 19 – Opgave 19 ### Vraag 20 – Opgave 20 ### Vraag 21 – Opgave 21 ### Vraag 22 – Opgave 22 ### Vraag 23 – Opgave 23 ### Vraag 24 – Opgave 24 ### Vraag 25 – Opgave 25 ### Vraag 26 – Opgave 26 ### Vraag 27 – Opgave 27 ### Vraag 28 – Opgave 28 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen HAVO 2008 tijdvak 1 dinsdag 20 mei 9.00 - 12.00 uur geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord kunnen worden. Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld. 800023-1-048o ### Pagina 2 Dit is een opgavepagina, getiteld 'De koloniale relatie tussen Nederland(ers) en Nederlands-Indië'. De pagina bevat zes vragen, elk met een puntentoekenning (2p tot 3p). Vraag 1 vraagt om gebeurtenissen uit de Nederlandse koloniale geschiedenis in chronologische volgorde te plaatsen. Vragen 2 en 3 verwijzen naar respectievelijk bron 1 (tekst) en bron 2 (prent), en vereisen analyse en toelichting met voorbeelden uit de bronnen en de periode rond 1900. Vraag 4 verwijst naar bron 3 (tabel) en vraagt om de tijd (voor of na 1870) van de genoemde situatie toe te lichten. Vraag 5 vraagt om een bewering over de groei van de Koninklijk Nederlands Indische Leger (KNIL) rond 1840 te verklaren in relatie tot koloniaal beleid. Vraag 6 vraagt om de neergang van de Nederlandse industrie rond de negentiende eeuw, met focus op grondstoffen en afzetmarkten, toe te lichten met twee voorbeelden. Er zijn geen grafieken of figuren zichtbaar op deze pagina, enkel tekstuele bronnen en een referentie naar een tabel. De gevraagde vaardigheden omvatten historische analyse, interpretatie van bronnen (tekst, prent, tabel), en het structureren van argumenten met onderbouwing. ### Pagina 3 Deze examenpagina is een opgavepagina die vragen bevat die betrekking hebben op vier verschillende bronnen (bron 4, 5 en 6). Bron 4 is een beschrijving van een werkstuk over Nederlands-Indië en een foto. De student wordt gevraagd om deze foto te analyseren en te linken aan twee specifieke onderwerpen uit het werkstuk. Bron 5 is een bewering over Japanse propaganda in Indonesië. De student moet deze bewering ondersteunen aan de hand van de informatie die wordt gegeven in de bron en de kennis van drie Indonesische groepen. Bron 6 bevat een tekst die wordt onderverdeeld in twee delen. De student wordt gevraagd om twee aspecten van deze tekst uit te leggen: de gevolgen van de Ethische Politiek en de Europese superioriteitsgevoel. Er worden geen visuele elementen zoals grafieken of tabellen getoond op deze pagina. De vragen vereisen analyse, interpretatie en uitleg van historische context en concepten gerelateerd aan Nederlands-Indië, de Japanse bezetting, en Indonesische politieke groeperingen. ### Pagina 4 Dit is een examenpagina, waarschijnlijk een opgavenblad, dat zich richt op geschiedenis en politieke concepten. Er zijn geen visuele elementen zoals grafieken of tabellen. De vragen behandelen de Nederlandse geschiedenis met betrekking tot Indonesië, specifiek de soevereiniteitsoverdracht in 1949 en de Republiek der Zuid-Molukken (RMS). Verder wordt er ingegaan op de Franse Revolutie en het Continentaal Stelsel van Napoleon, met de vraag naar de gevolgen voor de Europese vorsten en Groot-Brittannië. Van de student wordt verwacht dat ze historische gebeurtenissen uitleggen, redenen analyseren en gevolgen benoemen, waarbij ze context bieden en specifieke voorbeelden aandragen. De vragen variëren in punten (2p, 3p, 4p), wat aangeeft dat de complexiteit en de diepgang van het antwoord wordt geëvalueerd. ### Pagina 5 Dit is een examenpagina met opgaven gebaseerd op historische bronnen. De vragen gaan over de Napoleontische oorlogen, de Krimoorlog en de Frans-Duitse oorlog. Visuele elementen zijn niet aanwezig op deze specifieke pagina, maar de tekst verwijst naar bronnen die wel afbeeldingen kunnen bevatten (bv. een schilderij bij vraag 20). De student wordt gevraagd om bronnen te analyseren, betrouwbaarheid en representativiteit te beoordelen, argumenten te geven voor en tegen bepaalde stellingen, en feiten en gevolgen van historische gebeurtenissen op te sommen. Specifieke historische concepten die aan bod komen zijn de betrouwbaarheid van bronnen, de representativiteit van bronnen, de Krimoorlog, de Slag bij Sedan, de Frans-Duitse oorlog, en pacifistische activiteiten in de negentiende eeuw. De vragen zijn genummerd 17 tot en met 22, met puntenaanduidingen 5p, 2p, 3p. ### Pagina 6 Dit is een examenpagina met opgaven gebaseerd op historische bronnen. De pagina bevat drie hoofdvragen (genummerd 23, 25, 26 en 27) die verwijzen naar verschillende bronnen (Genummerd 10, 11 en 13). Vraag 23 vraagt studenten om zes gebeurtenissen uit de Eerste Wereldoorlog in chronologische volgorde te zetten. Vraag 25 vereist dat studenten een bewering uit Bron 11 analyseren en deze met twee argumenten ondersteunen, gebaseerd op de inhoud van de bron. Vraag 26 betreft Bron 12, een pamflet dat als Franse propaganda wordt beschouwd, en vraagt de student uit te leggen op welke groepen deze propaganda gericht is, met vermelding van communisten en pacifisten. Vraag 27, die verwijst naar Bron 13, vraagt de student om twee beweringen over een affiche te verifiëren en toe te lichten, met betrekking tot de Russische regering en het beleid in 1918. De opgaven beogen het begrip van historische gebeurtenissen, bronnenanalyse en de interpretatie van propaganda tijdens de Eerste Wereldoorlog te toetsen. Er zijn geen visuele elementen zoals grafieken of tabellen. ### Pagina 7 Enkele afspraken die tijdens de Vrede van Versailles (1919) werden gemaakt, waren in strijd met het zelfbeschikkingsrecht. 2p 28 Leg dit uit door: te omschrijven wat zelfbeschikkingsrecht inhield en een voorbeeld te geven van een afspraak uit het vredesverdrag dat in strijd was met dit zelfbeschikkingsrecht. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd. 800023-1-0480* einde