# Eindexamen Fries HAVO 2016 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/fries/2016/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 1

### Vraag 20 – Opgave 1

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

### Vraag 24 – Opgave 1

### Vraag 25 – Opgave 1

### Vraag 26 – Opgave 1

### Vraag 27 – Opgave 1

### Vraag 28 – Opgave 1

### Vraag 29 – Opgave 1

### Vraag 30 – Opgave 1

### Vraag 31 – Opgave 1

### Vraag 32 – Opgave 1

### Vraag 33 – Opgave 1

### Vraag 34 – Opgave 1

### Vraag 35 – Opgave 1

### Vraag 36 – Opgave 1

### Vraag 37 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2016
tijdvak 1
vrijdag 27 mei
9.00 - 11.30 uur
Fries
Bij dit examen hoort een bijlage.
Dit examen bestaat uit 37 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 46 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd
Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één zin,
dan wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.
HA-1017-a-16-1-o

### Pagina 2

Tekst 1 Boeverhalen fan de strjitte

1p 1 Hokker funksje hat alinea 1?
A it fertellen fan in anekdoate
B it yntrodusearjen fan in saakkundige
C it jaan fan in gearfetting foarôf
D it stellen fan de sintrale fraach

1p 2 Hokker konklúzje lûkt de skriuwer út de earste situaasje dy't sy yn alinea 2 bestrwiwt (r. 13-21)?
A dat allinne al de gedachte oan in plysjehûn effekt hat
B dat hieltyd mear minsken bekend binne mei plysjehûnen
C dat in Mechelske harder der it meast driigjend útsjocht
D dat relskopper faak trochgean as der in plysjehûn by is

1p 3 Wat is it ferbân tusken "Mar soms, ... dat oars." (r. 22-23) en de rest fan de alinea?
It twadde part
A is in foarbyld by wat yn de foarôfgeande sin beweard wurdt.
B jout in oarsak foar wat yn de foarôfgeande sin konstatearre wurdt.
C lûkt in konklúzje út wat yn de foarôfgeande sin wurdt.
D sprekt tsjin wat yn de foarôfgeande sin steld wurdt.

1p 4 Wat is it ferbân tusken alinea 3 en alinea 4?
A It is in ferlykjend ferbân.
B It is in oarsaklik ferbân.
C It is in tsjinstellend ferbân.
D It is in útlizzend ferbân.

1p 5 Ut hokker hanneLing docht bliken dat de fertochte, dy't yn alinea 4 neamd wurdt, tige bang is foar plysjehûnen?

2p 6 Yn rigel 70 wurdt it wurd 'grien' brûkt.
Op wa/wat slacht dat en wat wurdt dermei bedoeld?
Helje dyn antwurd út alinea 5.

2p 7 De twadde hûn fan Hugo wie Barry (r. 74).
Wat makke Barry ynearsten net sa geskikt as plysjehûn?
Jou twa saken dy't yn de alinea's 5 en 6 neamd wurde.

1p 8 "Hy treau ... my mar." (r. 90-92)
Wat liet Barry neffens Hugo mei dat gedrach sjen?

HA-1017-a-16-1-c 2 lees verder

### Pagina 3

1p 9 Wat wie de rol fan de plysjehûn yn it ferhaal út alinea 7?
A De hûn behin­dere mei syn jachtyn­stinkt de rêdingsaksje.
B De hûn holp Hugo de man út it wetter te heljen.
C De hûn liet de man skrikke dat er út it wetter kaam.
D De hûn warskôge dat der in manspersoan yn it wetter lei.

1p 10 Yn alinea 8 leit Hugo út wêrom't er in blog skriuw­t.
Wêrom skriuw­t er ien?
Hugo skriuw­t oer syn ûnderfin­­ingen by de plysje.
A om­dat de minsken dan witte dat er boeven fangt.
B om­dat hy dra­matske saken dy't er meimakket fan him ôfskriu­we wol.
C om­dat minsken dêrtrôch de plysje en harren wurk better begripe.
D om­dat skriuw­en syn hobby is.

De fol­gen­de inl­eiding hoart by de fragen 11 tot en mei 13.
"Sokke ûnderfin­­ingen binne ‘tatoe­aazjes op dyn har­sen­panne’, seit er."
(r. 143-145)
1p 11 Hokker styl­mid­del wurdt hjir brûkt?
A fer­liking
B meta­foar
C metonymia
D para­doks

1p 12 Wêr doelt de skriuw­ster op mei ‘sokke ûnderfin­­ingen’?
1p 13 Lis út wêrom't de skriuw­ster dat sitaat krekt op dit plak yn de tekst oan­hel­let.

1p 14 Wat binne de wichtichste skriuw­doelen fan dizze tekst?
A fer­div­e­sear­je en oantrune
B yn­for­mear­je en fer­div­e­sear­je
C yn­for­mear­je en oantrune
D yn­for­mear­je en oertsjûg­je

Tekst 2 Absolút ûnthâld is earder in ferskrikking as in foardiel

1p 15 Wat is it fer­bân tusken “Sy kinne ... yn detail.” (r. 2-3) en de rest fan de alinea?
A It is in fer­lykjend fer­bân.
B It is in oarsak­lik fer­bân.
C It is in tsjin­stel­lend fer­bân.
D It is in út­liz­zend fer­bân.

HA-1017-a-16-1-c 3 lees verder ►►►

### Pagina 4

1p 16 "Gjin momint giet ea foarby." (r. 10)
Wat is it ferbân tusken dizze sin en alinea 1?
A De sin jout in gefolch fan alinea 1.
B De sin jout in konklúzje by alinea 1.
C De sin jout in miening oer alinea 1.
D De sin jout in oarsaak by alinea 1.

1p 17 Wat is de funksje fan alinea 6 yn relaasje ta alinea 5?
A Alinea 6 jout in gefolch.
B Alinea 6 jout in nuansearrring.
C Alinea 6 jout in oanfolling.
D Alinea 6 jout in tsjinstelling.

2p 18 Helje út alinea 7 de twa skaaimerken fan de *quantified-self-trend*.

1p 19 Sitearje de sin út alinea 7 d'r't it doel fan de *quantified-self-trend* it bêste yn werjûn wurdt.

2p 20 Yn de alinea's 8 en 9 komme twa persoanen oan it wurd: de heit fan in fermoarde jonge en Jill Price dy't by de Oprah Winfrey Show te gast wie. Jou in oerienkomst en it belangrykste (spesifike) ferskil tusken beide persoanen.

1p 21 Wat is it ferbân tusken "Technysk besjoen ... fetber is." (r. 114-116) en "Mar ús ... yn ’e steek." (r. 116-118)?
A It is in ferlykjend ferbân.
B It is in oarsaklik ferbân.
C It is in tsjinstellend ferbân.
D It is in útlizzend ferbân.

1p 22 Ferjitte kinne wurdt neffens alinea 11 sjoen as
A in negative feardichheid.
B in negative feardichheid mei positive kanten.
C in positive feardichheid.
D in positive feardichheid mei negative kanten.

1p 23 Nei de ynlieding (de alinea's 1 en 2) giet de skriuwster yn op de foardielen fan absolút ûnthâld.
Sitearje de sin dy't der't de skriuwster mei begjint oan de beljochting fan de minpunten.

HA-1017-a-16-1-c 4 lees verder

### Pagina 5

In skriuwer kin gebrûk meitsje fan:
1 feiten
2 de eigen miening
3 de miening fan oaren
1p 24 Wêr makket de skriuwster fan dizze tekst benammen gebrûk fan?
A 1
B 2
C 3
D 1 en 2
E 2 en 3

Tekst 3 Studearje dogge jo net foar de aardichheid

1p 25 Wat is it ferbân tusken alinea 1 en alinea 2?
A It is in ferlykjend ferbân.
B It is in oarsaaklik ferbân.
C It is in tsjinstelling ferbân.
D It is in utilizend ferbân.

1p 26 Neam út alinea 2 twa wurden dy’t neffens histoarikus Jeroen van Baar de eardere Nederlânske studintetiid karakterisearje.

Neffens alinea 1 woe de steatssekretaris de twû-learlingen stimulearje troch harren de mooglikheid te jaan om in cum-laude-diploma te heljen.
2p 27 Is der yn it heger ûnderwiis al sprake fan in stimulearringsmaatregel foar topprestaasjes?
Motivearje dyn antwurd mei help fan alinea 3.

2p 28 Nimt de skriuwer it rapport fan de WRR (alinea 4) serieus?
Motivearje dyn antwurd.

1p 29 Sitearje út alinea 5 it wurd dat krekt as ‘veranderitis’ (r. 59) wiist op feroaring.

1p 30 “Nederlânske studinten binne faak net bot motivearre.” (r. 61-62)
Hokker soarte argumint brûkt de skriuwer om dy bewearing te ûnderbouwen?
A in argumint basearre op autoriteit
B in argumint basearre op emoasje
C in argumint basearre op in foarbyld
D in argumint basearre op in moreel oardiel

Let op: de lêste fragen fan dit eksamen stean op de folgjende pagina.

HA-1017-a-16-1-c 5 lees verder ►►►

### Pagina 6

De volgende inleiding hoort bij de vragen 31 en 32.
Yn alinea 7 wurdt praat oer bûtenlânske studinten oan Nederlânske
hegeskoallen en universiteiten.
1p 31 Wat hâldt de spegel foar de Nederlânske studinten yn (r. 70-72)?
Sy sjogge dat de bûtenlânske studinten
A flugger in diploma helje.
B hegere sifers helje.
C letter makliker wurk fine.
D mear motivearre binne.
2p 32 Neam twa foarbylden dêr't út bliken docht dat bûtenlânske studinten tige
goed prenearje.
2p 33 Hokker dilemma komt yn alinea 8 oan de oarder?
"Yn Nederlân wurdt ûnderwiis as in soarcharranzjemint oanbean."
(r. 103-104)
1p 34 Hokker wurd yn alinea 9 hat likernôch deselde gefoelswearde as
'soarcharranzjemint'?
2p 35 "De keizer hoecht net hieltyd wer nije klean te
krijen." (r. 128-130)
Wa of wat wurdt bedoeld mei de 'keizer' en mei 'nije klean'?
De tekst begjint mei in útspraak oer in miste kâns.
1p 36 It is in miste kâns neffens
A de skriuwer
B de steatssekretaris fan ûnderwiis
C de WRR
D Jeroen van Baar
1p 37 Ta watfoar tekstsoarte heart dizze tekst?
A It is in redenerring.
B It is in skôging.
C It is in útiensetting.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
HA-1017-a-16-1-c
einde