# Eindexamen Fries HAVO 2010 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/fries/2010/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2010
tijd vak 1
maandag 31 mei
9.00 - 12.00 uur
Fries
tevens oud programma Fries 1 en Fries 1,2
Bij dit examen hoort een bijlage.
Dit examen bestaat uit 28 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 40 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één zin, dan wordt
alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.
HA-1017-a-10-1-0

### Pagina 2

Tekst 1 Gevelfsjefrŷsk

1p 1 Wat is de funksje fan alinea 1?
A Alinea 1 jout de haadgedachte fan de tekst.
B Alinea 1 jout de konklúzje fan de tekst.
C Alinea 1 jout de oanlieding foar it skriuwen fan de tekst.
D Alinea 1 jout de probleemstelling fan de tekst.

1p 2 Wat is it ferbân tusken “In Frysk... wearde wêze.” (r. 35-36) en “Dit wie ... foar Europa.” (r. 36-38)?
A ferlykjend
B konkludearend
C opsomjend
D redenjouwend

1p 3 Jou yn eigen wurden oan wat it ferbân is tusken alinea 2 en alinea 8. Brûk net mear as 10 wurden.

2p 4 Hokker arguminten fan minister Bot yn alinea 2 wurde yn alinea 7 werhelle?

1p 5 Hokker argumint fan minister Bot yn alinea 2 wurdt yn alinea 8 werhelle?

1p 6 Hokker argumint fan minister Bot brûkt de skriuwer sels yn alinea 10?

1p 7 Hokker oar argumint brûkt de skriuwer noch?

1p 8 Neffens de skriuwer fan de tekst binne de arguminten fan de foarstanners fan in Fryske oersetting gefoelsarguminten. Sitsearje de sin dêr't dat út bliken docht.

2p 9 Wêrom kiest de skriuwer ‘Gevelfsjefrŷsk’ as titel? Brûk foar dyn antwurd net mear as 15 wurden.

1p 10 Mei hokker wurden kwalifisearje de foarstanners in Fryske oersetting fan teksten lykas it Europeesk ferdrach? Brûk net mear as 5 wurden.

Tekst 2 Jong ûndernimme is gjin spultsje

1p 11 Wat is it ferbân tusken “Dit is ... leuk mear.” (r. 14) en “Wy binne ... net út.” (r. 14-17)?
A opsomjend
B redenjouwend
C tsjinstellend
D útlizzend

HA-1017-a-10-1-o 2 lees verder ►►►

### Pagina 3

1p 12 Wêrnei ferwiist ‘dêromhinne’ (r. 30-31)?
A gaming
B in tv-programma
C in tv-programma oer gaming

2p 13 Watfoar oerienkomsten binne der tusken de dielniimners oan gamingprogramma's op 'e televyzje en sporters?

2p 14 Hokker mooglikheden hawwe de jonge ûndernimmers om oan jild te kommen? Helje it antwurd út alinea 4.

2p 15 Hokker fan ûndersteande sinnen kin it bêste tsjinje as gearfetting fan alinea 3?
A Alex Strooisma en Chamin Hardeman binne dwaande mei kompjûterspultsjes dy't mei in sport te krijen hawwe en dêr't in serieuze kultuer omhinne bestiet.
B Alex Strooisma en Chamin Hardeman wolle dat harren programma de Studio Sport fan de gamingwrâld wurdt, mar dan oanbean op in digitale stjoerder.
C Alex Strooisma en Chamin Hardeman wolle gaming en digitale televyzje graach kombinearje.
D Alex Strooisma en Chamin Hardeman wolle in tv-programma meitsje oer gaming en dan foaral de wrâld dêromhinne, oanbean op in digitale stjoerder.
E Alex Strooisma en Chamin Hardeman wurkje selssstannich oan medi-opdrachten.

1p 16 Wêrnei ferwiist ‘it’ yn r. 57?
A digitale televyzje
B in programma oer gaming
C it lêste trajekt
D it pilotprogramma

1p 17 “Wy hienen ... stjoering hân,” (r. 75-76)
By hokker eardere alinea slút dat sitaat oan?

2p 18 Mei hokker problemen wrakseije Alex Strooisma en Chamin Hardeman neffens alinea 4?
Brûk yn totaal net mear as 20 wurden.

1p 19 Hokker kopke past it bêst by alinea 6?
A Bentley
B Kick
C Killing
D Skills

2p 20 Lis oan de hân fan alinea 7 út dat in neidiel ek in foardiel wêze kin.
Brûk net mear as 20 wurden.

Let op: de laatsten fragen fan dit examen staan op de volgende pagina.

HA-1017-a-10-1-o 3 lees verder

### Pagina 4

2p 21 De titel fan de tekst is in foarbyld fan wurdboarterij. Meitsje dat dúdlik. Brûk net mear as 15 wurden.
1p 22 Ta watfoar tekstsoarte heart dizze tekst?
A riddenerring
B skôging
C ûtiensetting

Tekst 3 Tink yn kânskn, net yn bedrigings

1p 23 Hokker wurd yn alinea 1 soe as in tsjinstelling by de twa earste sinnen opfette wurde kinne?
1p 24 Friezen binne beskieden.
A Dat wurdt sjoen as in negative eigenskip.
B Dat wurdt sjoen as in negative eigenskip mei positive kanten.
C Dat wurdt sjoen as in positive eigenskip.
D Dat wurdt sjoen as in positive eigenskip mei negative kanten.
2p 25 Sitearje de kearnsin fan alinea 3.
2p 26 Wat binne de oarsaken fan de kwetsberens fan de Fryske ekonomy? Brûk net mear as 15 wurden.
Alinea 4 bestiet út twa parten.
2p 27 Mei hokker sin begjint it twadde part?
Motivearje dyn antwurd en brûk dêrby net mear as 10 wurden.
2p 28 Hokker krityk hat Boelsma op it ûnderwiis? Brûk net mear as 10 wurden.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
HA-1017-a-10-1-o* einde