# Eindexamen Fries HAVO 2008 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/fries/2008/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2008
tijdvak 1
vrijdag 30 mei
9.00 - 12.00 uur
Fries 1 en Fries 1,2

Bij dit examen hoort een bijlage.

Voor dit examen zijn maximaal 48 punten te behalen.
Het examen bestaat uit 23 vragen en een samenvattingsopdracht.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.

Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één zin, dan wordt
alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.

800023-1-0400


### Pagina 2

Tekst 1 Gefaarlike folkloare
1p 1 Wat is de funksje fan alinea 1?
A gearfetting
B konklúzje
C oanlieding
D probleemstelling
2p 2 Oer hokker ûnderwerpen wurdt der troch de betinkers eamele? Set dy ûnderwerpen, elk apart, ûnder elkoar.
1p 3 Wat is it ferbân tusken “De tredde ... nije details.” (r.1-13) en “Dy minsken ... te sizzen." (r. 13-15)?
A ferlykjend ferbân
B konkluderend ferbân
C opsommend ferbân
D útlizzend ferbân
1p 4 Wêr ferwiist ‘Folkloare’ (r. 15) nei?
A de Betinking fan de Slach by Warna
B de Fryske saak
C de kleisangen fan de betinkers
D de Slach by Warna
1p 5 Oer hokker twa groepen minsken wurdt yn alinea 2 praat?
1p 6 Wat bedoelt de skriuwer mei “sa bliuwt de betinking fan de Slach by Warna in min besocht barrier” (r. 43-45)?
A Der komme mar hûnderttûzen minsken op ôf.
B Der komme net folle Friezen op ôf.
C Der komme net folle Fryske Bewegers' op ôf.
D Der komt hielendal gjin jongerein op ôf.
1p 7 Wat wol de skriuwer dúdlik meitsje yn alinea 1-3?
A De betinkers fan de Slach by Warna kinne har better allinne mar folkloare dwaande hâlde.
B De betinkers fan de Slach by Warna wolle mear as allinne mar folkloare.
C De betinking fan de Slach by Warna hat sa net folle sin en dy kin dêrom better ferdwine.
D De betinking fan de Slach by Warna soe folle mear bydrage kinne oan it bewarjen en fersterkjen fan de Fryske taal en kultuer en it soe dêrom oars moatte.
2p 8 Hokker ferskil yn opstelling is der tusken it bestjoer fan Stifting Slach by Warna en it bestjoer fan it Kristlik Frysk Selsskip? Brûk net mear as 25 wurden.
800023-1-040o 2 lees verder

### Pagina 3

1p 9 Wat wurdtbedoeld mei “it oarspronklike doel” yn r. 54-55?
A It bewarjen en fersterkjen fan de Fryske taal en kultuer.
B It omgoaien fan it roer.
C It organisearjen fan aktiviteiten foar de leden.
D It yn stân hâlden fan de feriening.

2p 10 Wol de skriuwer mei de tafoging ‘fyftich’ (r. 59) de oantsjutting ‘manmachtich’ fersterkje, ôfswakke of allinne mar neier ynfolje?
Motivearje dyn antwurd mei it sitearjen fan in sin of in sinpart út de tekst.

1p 11 Fan watfoar soarte arguminten is sprake yn r. 61-64?
A autorititeitsarguminten
B emosjonele arguminten
C empiryske arguminten
D morele arguminten

1p 12 Alinea 6 is in konklúzje by de alinea’s 3, 4 en 5. Wêr is dy konklúzje benammen op basearre?
A ferliking en oerienkomst
B foar- en neidielen
C neidielen en gefolgen
D oarsaak en gefolch

3p 13 De skriuwer konstatearret, wat de Fryske Beweging oanbelanget, in tsjinstriidichheid tusken teory en praktyk.
Meitsje dat dúdlik. Brûk net mear as 25 wurden.

1p 14 Ta hokker tekstsoarte heart de tekst?
A riddenerring
B skôging
C útiensetting

Tekst 2 Kânsen genôch foar toerisme yn Fryslân

2p 15 De tekst kin ferdield wurde yn twa parten.
Mei hokker sin begjint it twadde part fan de tekst? Motivearje dyn antwurd.
Brûk net mear as 25 wurden.

1p 16 Wat is it ferbân tusken “Soargen meitsje ... natoer genietsje.” (r. 19-24) en “Troch feroarings ... troch bouwurken.” (r. 25-30)?
A opsjend ferbân
B reidjouwend ferbân
C tsjinsteld ferbân
D útlizzend ferbân

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

800023-1-040o 3 lees verder ▶▶▶

### Pagina 4

1p 17 Wat is it ferbân tusken “Dy steane ... it lânskip.” (r. 30-32) en “De kassebou ... foarbyld fan.” (r. 32-33)?
A opsomjend ferbân
B redenjouwend ferbân
C tsjinstellend ferbân
D útlizzend ferbân
1p 18 “Dêr moat de provinsje foar oppasse.” (r. 34) Op hokker sin yn dy alinea slacht ‘dêr’ werom?
3p 19 Sitearje de sin dy’t de haadgedachte fan de tekst jout.

Tekst 3 Grut, grutter, grutst
1p 20 Wat wie de oanlieding ta it skriuwen fan dizze tekst? Brûk net mear as fiif wurden.
3p 21 Wat is it ferskil tusken it plan dat neamd wurdt yn alinea 1 en de plannen dy’t neamd wurde yn de alinea’s 4 en 5?
1p 22 Wat is it skriuwdoel fan de tekst?
A ynformearje
B oantrune
C oertsjûgje
1p 23 Soe Guido van Woerkom, de skriuwer fan tekst 2, mei de neamde plannen út tekst 3 út de fuotten kinne?
A Ja.
B Nee.
C Net mei it plan dat beskreaun wurdt yn alinea 1, wol mei de plannen dy’t beskreaun wurde yn alinea 4 en 5.
D Wol mei it plan dat beskreaun wurdt yn alinea 1, net mei de plannen dy’t beskreaun wurde yn alinea 4 en 5.

Tekst 4 De weromgong fan de greidefugelstân
15p 24 Meitsje in gearfetting fan de tekst “De weromgong fan de greidefugelstân” yn maksimaal 150 wurden en beheije dêryn:
– it probleem;
– de oorzaken neffens de ûnderskate partijen;
– de konklúzjes fan it ûndersyk;
– de reaksjes dêrop fan de ûnderskate partijen;
– it foarstel fan oanpak.

Bronfermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
800023-1-0400* einde ■