# Eindexamen Fries HAVO 2005 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/fries/2005/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
Hoger
Algemeen
Voortgezet
Onderwijs
Tijdvak 1
Donderdag 2 juni
9.00 - 12.00 uur
Vragenboekje
[FIGUUR: verticale as met horizontale streepjes]
Voor dit examen zijn maximaal 93 punten te
behalen; het examen bestaat uit 22 vragen en
een samenvattingsopdracht.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen,
voorbeelden d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd
en je antwoordt met meer dan één zin, dan
wordt alleen de eerste zin in de beoordeling
meegeteld.
500017-1-2o
Begin

### Pagina 2

Tekst 1 De regionale media, in lús yn ’e pels?

3p 1 □ “Dat byld” (r. 10)
Om hokker byld giet it hjir en wat is de gongbere betsjutting fan dat byld? Brûk net mear as
20 wurden.

3p 2 ■ Wat is it ferbân tusken r. 1-2 (“Wa’t ea ... betsjût, luzen.”) en r. 2-4 (“Unbidige jomte ...
dûs sette.”)?
A in ferlykjend ferbân
B in konkludearjend ferbân
C in opsomjend ferbân
D in útilizzend ferbân

3p 3 ■ Wat is it ferbân tusken r. 2 (“Unbidige jokte.”), r. 2-3 (“Folders mei ... de GGD.”),
r. 3 (“Kilo’s klean waskije.”) en r. 3-4 (“Unskuldige bern ... dûs sette.”)?
A in ferlykjend ferbân
B in konkludearjend ferbân
C in opsomjend ferbân
D in útilizzend ferbân

4p 4 □ “Wêrom soe ... op priis stelle?” (r. 4-5)
Neam twa rednenen wêrom’t in himsels respektearjend sjoernalist sa’n ferliking net op priis
stelle moatte soe. Helje dyn antwurd út alinea 2. Brûk net mear as 25 wurden.

4p 5 □ Yn r. 8-10 (“In lús ... ek net.”) brûkt de skriiuwer in moreel argumint en in feitlik argumint.
Meitsje dat dúdlik. Brûk net mear as 25 wurden.

3p 6 □ Rigel 13-14 (“Minsken fan ... briike setten.”) is in ûnderdiel fan in opsomming.
Sitearje de sin dêr’t dy opsomming mei begjint.

3p 7 □ Lis mei help fan it begryp engaazjemint út wat it ferskil is tusken ‘kritysk wêze’ yn alinea 3
en ‘kritysk wêze’ yn alinea 4. Brûk net mear as 20 wurden.

1 Neffens alinea 4 wol in provinsjaal sjoernalist beskôge wurde as in engazjeare
sjoernalist.
2 Neffens alinea 4 wol in provinsjaal sjoernalist beskôge wurde as in echte sjoernalist.

3p 8 ■ Hokker bewearing(en) is/binne wier?
A Allinne bewearing 1 is wier.
B Beide bewearings binne net wier.
C Beide bewearingen binne wier.
D Beide bewearingen binne wier.

3p 9 □ Helje út deselde alinea it tekstpart o an, dêr’t dy hâlding yn beskreaun wurdt.

“hy sjocht ... barren del.” (r. 22-23)

3p 10 □ Helje út alinea 4 it sinpart o an, dêr’t dat mei oerienkomt.

1 De skriiuwer fynt dat in sjoernalist kritysk wêze moat.
2 De skriiuwer fynt dat in sjoernalist him nearne drok oer meitsje moat.

3p 11 ■ Hokker bewearing(en) is/binne wier?
A Allinne bewearing 1 is wier.
B Allinne bewearing 2 is wier.
C Beide bewearingen binne net wier.
D Beide bewearingen binne wier.

4p 12 □ Hokker twa f

### Pagina 3

3p 13 ■ Hoe faak biede de Fryske media ‘soppige reportaazjes oan d\^e r\^t je skande fan sprekke kinne’ (r. 34-35)?
A altyd
B faak
C hast noait
D noait

3p 14 □ Hawwe de Ljouwerter Krante en Omrop Fryslân in eigen identiteit? Motivearje dyn antwurd. Brûk net mear as 10 wurden.

3p 15 □ “Ornaris, is ... echt lestich.” (r. 43)
Hat ‘lestich’ foar Verf hjir in positive of negative lading? Ljochtsje dyn antwurd ta en brûk dêrby net mear as 20 wurden.

3p 16 □ Kinne de sjoernalisten fan de Ljouwerter Krante en Omrop Fryslân altyd ünôfhinklik wêze? Motivearje dyn antwurd. Brûk net mear as 20 wurden.

4p 17 □ Oer hokker twa saken heart neffens Verf in goede sjoernalist te beskikken?

3p 18 ■ Wat is it antwurd op de fraach vn r. 56 (“En de ... net skerp”)?
A De konkurrinsje hâldt allinne Omrop Fryslân skerp: as it nijs al yn de Ljouwerter Krante stien hat, dan komt it net mear foar de radio.
B De konkurrinsje hâldt allinne Omrop Fryslân skerp: de Ljouwerter Krante komt faak mei in berjocht oer itselde feit of Omrop Fryslân warlet al eer berjochte.
C Ja, mar as it net slagget om as earste mei it nijs te kommen, litte Ljouwerter Krante en Omrop Fryslân it der fierder hielendal of hast hielendal by sitte.
D Nee, Ljouwerter Krante en Omrop Fryslân besykje beide net om as earste mei it nijs te kommen.

3p 19 ■ Wa wurde yn r. 65 bedoeld mei ‘men’?
A de lêzers en harkers
B de lêzers, harkers en sjoernalisten
C de sjoernalisten

1 Tekst 1 hat as skriuwdoel: yn omtinken jaan.
2 Tekst 1 hat as skriuwdoel: oantrune.
Hokker bewearing(en) is/binne wier?
A Allinne bewearing 1 is wier.
B Allinne bewearing 2 is wier.
C Beide bewearingen binne wier.
D Beide bewearingen binne net wier.

3p 21 □ Helje dat tekstpart oan, dêr\^t Verf yn beskriuwt wat neffens him yhâldlik de funksje wêze moat fan de sjoernalistyk.

3p 22 ■ Wat is de ‘ton’ fan tekst 1?
A myld
B neutraal
C sarkastysk
D skerp

23p23 □ Meitsje in gearfetting fan de tekst en behâlde dêryn it folgjende:
• de status fan de boer eartiids.
• de omslach en de oarsaken en gefolgen dêrfan.
Brûk net mear as 175 wurden.

Einde

500017-1-2o

3