# Eindexamen Engels HAVO 2023 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/engels/2023/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

### Vraag 37 – Opgave 37

### Vraag 38 – Opgave 38

### Vraag 39 – Opgave 39

### Vraag 40 – Opgave 40

### Vraag 41 – Opgave 41

### Vraag 42 – Opgave 42

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2023
tijdvak 1
dinsdag 16 mei
13.30 - 16.00 uur
Engels

Bij dit examen horen een bijlage en een antwoordblad.
Beantwoord alle vragen op het antwoordblad.
Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

Dit examen bestaat uit 42 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 47 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden.

Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één zin, dan wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.

HA-1002-a-23-1-o

### Pagina 2

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven. Als je in het Engels antwoordt, levert dat 0 punten op.

Tekst 1 Gunna: “Wunna”

2p 1 Geef voor elke uitspraak aan of Julyssa Lopez dit zegt over het album
‘Wunna’ van de rapper Gunna.
Noteer ‘wel’ of ‘niet’ achter elk nummer op het antwoordblad.
1 Er zitten in de songteksten verwijzingen naar zijn tweelingbroer.
2 De nummers klinken meestal net zo relaxed als op zijn andere albums.
3 Er heeft ten minste één gastmuzikant op meegespeeld.
4 Het bevat meer geïmproviseerd materiaal dan eerdere albums.

Tekst 2 A mountain of waste

2p 2 Drie van de onderstaande vijf zinnen (a, b, c, d en e) zijn weggelaten uit
de tekst (zie 2-1, 2-2 en 2-3).
Geef bij elke plaats aan welke zin daar hoort.
Noteer de letter van de zin achter het nummer op het antwoordblad.
Let op: er blijven twee zinnen over.
a Fortunately, most climbers carry toilet bags which can be disposed of
in special drums on the mountain.
b In which case the mountain would be a little less brown and a little
more green.
c The litter becomes visible when the snow melts, which makes cleaning
it up easier.
d The run-off of dumping sites is infiltrating the region’s water channels,
some of which feed into wells that supply drinking water.
e They have created a mountain of faeces, which is becoming an
environmental problem.

Tekst 3 Annihilation

1p 3 ‘The logic holes let this down.’ (regel 13)
In welke zin noemt de schrijver voor het eerst expliciet een voorbeeld
van een detail in de film dat hij duidelijk onlogisch vindt?
Citeer de eerste twee woorden van deze zin.

HA-1002-a-23-1-o 2 / 9 lees verder ► ► ►

### Pagina 3

2p 4 Geef van de volgende aspecten aan of deze door de recensent als een zwak punt van de film 'Annihilation' genoemd worden. Noteer 'wel' of 'niet' achter elk nummer op het antwoordblad.
1 de acteerprestaties
2 de technische kwaliteit
3 het gebruik van terugblikken
4 het trage tempo

Tekst 4 Can language of the Vikings survive English onslaught

‘Not so many years ago, such a billboard would simply have read: “Kaffi og kleina” (alinea 1)
1p 5 Welk jaar is volgens de schrijver aan te wijzen als het beginpunt voor een verandering in het taalgebruik?
Noteer dit jaartal.

1p 6 What do paragraphs 2 and 3 make clear about the Icelandic language?
A It failed to adapt to modern times when it came under threat.
B It has been replaced by English for the sake of the banking industry.
C It is only used by a select group of intellectuals and historians.
D It was secure for a long time but its future is now at stake.

1p 7 How does paragraph 4 relate to paragraph 3?
A It contains criticism on the point made in paragraph 3.
B It describes the effects of the point made in paragraph 3.
C It puts the point made in paragraph 3 in a global perspective.

1p 8 Which sentence fits the gap in paragraph 5?
A But all is not completely lost yet
B Changes are preceded by chaos
C There are other warning signs
D This can have major advantages

1p 9 Which of the following fits the gap in paragraph 6?
A confusing
B damaging
C futile
D inevitable
E unlikely

1p 10 What is the function of paragraph 7?
A to describe initiatives that are meant to stimulate the use of Icelandic
B to explain why it is necessary to stimulate the use of Icelandic
C to justify the use of public money to stimulate the use of Icelandic
D to stress that plans to stimulate the use of Icelandic are effective

HA-1002-a-23-1-o 3/9

### Pagina 4

1p 11 Which sentence fits the gap in paragraph 8?
A Clearly, it is not enough to turn the tide
B Fortunately nobody is able to sing along
C So, perhaps there is still hope
D Too bad rap has such a bad name

Tekst 5 Blue-sky thinking

1p 12 What becomes clear about Uganda Airlines in paragraph 1?
A It can be seen as a billboard for the nation.
B It needs to expand in order to become lucrative.
C It spares no costs in pampering its passengers.
D It will be of global importance in the near future.

1p 13 ‘It has also placed orders for two wide-body Airbus A330-800s’ (alinea 1)
In welke zin verderop in de tekst wordt duidelijk dat er in Afrika geen
praktische behoefte is aan nog meer vliegtuigen?
Citeer de eerste twee woorden van deze zin.

1p 14 What is the main aim of paragraph 2?
A to add context to the development of Uganda Airlines
B to explain the necessity for creating a new Uganda Airlines
C to outline the competition that Uganda Airlines faces
D to question the commercial potential of Uganda Airlines

1p 15 Which of the following summarises the point made about African national
airlines in paragraphs 3 and 4?
A Their goal is to boost the image of local politicians.
B Their popularity guarantees their financial success.
C They are intended to stimulate general economic growth.
D They serve to impress and attract wealthy foreign visitors.

1p 16 Which of the following is suggested in paragraph 5?
A In nearly all cases private airlines can offer cheaper flights than
national ones.
B National airlines tend to be run by corrupt civil servants with negative
effects.
C The more affluent part of the population finds having a national airline
very appealing.

2p 17 ‘The gleaming ranks of planes on the tarmac in Addis Ababa’ (alinea 7)
Welke twee verklaringen voor het succes van Ethiopian Airlines worden
genoemd in alinea 6?
Geef antwoord in het Nederlands.

HA-1002-a-23-1-o 4 / 9 lees verder

### Pagina 5

1p 18 Which of the following fits the gap in paragraph 8?
A eliminate
B ignore
C liberalise
D restore

Tekst 6 Are You Too Smart to Think Wisely?

1p 19 What conclusion can be drawn about Einstein and Conan Doyle from paragraphs 1 and 2?
A Despite their shameful behaviour at times, they remained popular with their followers.
B Their inability to see through obvious deceit made them objects of ridicule.
C Their promotion of outdated convictions was damaging for their public image.
D Though they were clearly gifted, they made some remarkable errors of judgement.

1p 20 What is the main point made about intelligence in paragraph 3?
A It branches out in different directions over time.
B It is a complex and many-sided concept.
C It takes a genius to understand the construct.

1p 21 Which of the following fits the gap in paragraph 4?
A ignorant of
B prejudiced against
C sensitive to
D shocked by

1p 22 Which of the following best captures the phenomenon described in paragraph 5?
A abstract thinking
B cultural misunderstanding
C motivated reasoning

1p 23 Which feature of intelligence is presented in paragraph 6?
A the ability to absorb vast amounts of complex information quickly
B the ability to focus intensely on just one subject of research
C the ability to make systematic use of the available data
D the ability to reach correct conclusions based on intuitive insights

HA-1002-a-23-1-o 5/9 lees verder ► ► ►

### Pagina 6

1p 24 Which sentence fits the gap in paragraph 7?
A Fortunately, a person's cognitive potential can be improved by training and some finetuning.
B Still, high intelligence is more a blessing than a curse and those who possess it have a head start in life.
C The cognitive pitfalls outlined above might constitute a dangerous intelligence trap for super smart people.
D This quest for genius itself can become a hopeless mission and have serious implications for society.
1p 25 Which type of intelligence is one of those the author herself lacks, according to paragraph 8?
A 'analytic intelligence' (paragraph 3)
B 'practical intelligence' (paragraph 3)
C 'creative intelligence' (paragraph 3)
'Open-mindedness, continuous self-questioning and a willingness to change one's mind' (alinea 9)
1p 26 In welke alinea wordt het ontbreken van deze eigenschappen voor het eerst expliciet genoemd als een zwakte van zeer intelligente mensen? Noteer het nummer van deze alinea.
Tekst 7 The white stuff
1p 27 Which of the following fits the gap in paragraph 1?
A Back off vegetarians
B Calm down cheapskates
C Move over cows
D Speak up hipsters
'both for the body and the planet' (alinea 2)
1p 28 In welke alinea wordt voor het eerst een effect van alt-milk op het milieu genoemd? Noteer het nummer van deze alinea.
1p 29 How is paragraph 5 linked to paragraph 4?
A It analyses the reason for the alt-milk controversy outlined in paragraph 4.
B It counterbalances negative aspects of alt-milk mentioned in paragraph 4.
C It evaluates a specific type of alt-milk that is elaborately discussed in paragraph 4.
D It explains why regular milk is better than the alt-milk described in paragraph 4.
HA-1002-a-23-1-o
6/9

### Pagina 7

1p 30 Which of the following fits the gap in paragraph 7?
A As a result
B Indeed
C On the whole
D Similarly

1p 31 Which of the following fits the gap in paragraph 8?
A an abundance of farms in the area
B cows' milk as a fallback option
C fewer homegrown crops if possible
D several non-dairy options to choose from

1p 32 Which of the following aspects of alt-milk is not mentioned in this article?
A dietary properties
B marketing
C pricing
D production methods
E sustainability

Tekst 8 Tennessee
1p 33 ‘when those acres are converted down into square feet’ (regel 5)
Wat gaat er gebeuren met de grond als dit aan de hand is?
Geef antwoord in het Nederlands.

2p 34 Geef van de volgende beweringen aan of deze overeenkomen met de inhoud van de regels 6 tot en met 27.
Noteer ‘wel’ of ‘niet’ achter elk nummer op het antwoordblad.
1 De bewoners van de oude wijken hebben zich fel tegen stadsvernieuwing verzet.
2 Er zijn oude panden gesloopt om plaats te maken voor appartementencomplexen.
3 Kleine specialzaken kunnen alleen overleven als ze zich vestigen buiten het stadscentrum.
4 Een deel van de bomen in de stad wordt aangetast door een schimmel.

1p 35 Welk woord uit de regels 28 tot en met 36 maakt duidelijk hoe zeer de schrijfster en haar familie zich buitenstaanders voelden?
Citeer dit woord.

1p 36 What is the narrator’s overall opinion on how Nashville has changed over the years?
A The advantages of municipal growth have been mostly financial.
B The positive developments ultimately outweigh the negative ones.
C The small-town mentality of its original inhabitants still dominates.
D The transformation of the area has taken longer than necessary.

HA-1002-a-23-1-o 7 / 9 lees verder ►►►

### Pagina 8

Tekst 9 Look up to the skies

1p 37 What is the main point made by Jan Miller?
Governing forces need to
A acknowledge that settling on Mars is impossible.
B prevent space exploration from damaging Mars.
C recruit volunteers who want to travel to Mars.
D stop trying to be the first to put a man on Mars.
E work together to make Mars inhabitable for humans.

'And this time we will not be subjugating an indigenous population'
(alinea 2)
1p 38 In welke zin wordt de gebeurtenis genoemd waar deze
opmerking naar verwijst?
Citeer de eerste twee woorden van deze zin.

1p 39 How can the tone of this letter be characterised best?
A as anxious
B as confused
C as incredulous
D as ironic
E as passionate

Tekst 10 Chinese gift stirs up drama

1p 40 'Chinese gift stirs up drama' (title)
What does this title refer to?
A Stratford locals dislike the plans for the construction of a
pavilion connected to a Chinese play.
B The inhabitants fear that Stratford will be flooded with Chinese fans of
Shakespeare.
C The Stratford population feels offended by the comparison of a
Chinese play to Romeo and Juliet.
D The towns of Stratford and Fuzhou disagree about the construction of
a pavilion.

'''a tangible symbol of the international status of Stratford''' (paragraph 3)
1p 41 How can this remark be characterised best?
A as contrasting with the opinions presented in the article
B as justifying the opinions presented in the article
C as mocking the opinions presented in the article
D as summarising the opinions presented in the article

HA-1002-a-23-1-o 8 / 9 lees verder

### Pagina 9

Tekst 11 To the Editor: Abolish the Police
Lees eerst de opgave voordat je naar de tekst gaat.
“Yes, We Mean Literally Abolish the Police” (titel van het artikel dat de aanleiding vormt voor deze brieven)
1p 42 Welke briefschrijver is het helemaal eens met dit standpunt?
Noteer de naam van deze briefschrijver.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift.
HA-1002-a-23-1-o
9 / 9
einde