# Eindexamen Economie HAVO 2006 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/economie/2006/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
economie 1
Hoger
Algemeen
Voortgezet
Onderwijs
20
06
Tijdvak 2
Woensdag 21 juni
13.30 – 16.00 uur
Voor dit examen zijn maximaal 58 punten te
behalen; het examen bestaat uit 30 vragen.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Voor de uitwerking van vraag 3 is een
uitwerkbijlage bijgevoegd.
Als bij een vraag een verklaring, uitleg of
berekening gevraagd wordt, worden aan het
antwoord geen punten toegekend als deze
verklaring, uitleg of berekening ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen,
voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden
gevraagd en je geeft er meer dan twee redenen,
dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.
600061-2-580
Begin

### Pagina 2

Opgaaf 1

uit een krant:
Kabeljauw wordt schaars
Om het uitsterven van
kabeljauw te voorkomen,
heeft de Europese Commissie
besloten de vangst te
beperken. De Nederlandse
kabeljauwvissers moeten
daartoe een aantal schepen
de vaart nemen.

Visser Schols in de problemen
Schols ving en verkocht vóór de vangstbeperking
100.000 kilogram (kg) kabeljauw per jaar. Zijn
constante kosten bedroegen € 300.000 per jaar en zijn
variabele kosten € 1,50 per kg kabeljauw.
Schols moet zijn vangst en verkoop gaan beperken tot
40.000 kg kabeljauw per jaar. Hij kan daarbij zijn
constante kosten terugbrengen tot € 250.000 per jaar
en zijn variabele kosten tot € 1,25 per kg.

figuur 1
Nederlandse kabeljauwmakt vóór en na de vangstbeperking

a anbo d na de
vangstbeperking
a nbo d vóór de
vangstbeperking

prijs kabeljauw
(€ per kg)

vraag

hoeveelheid kabeljauw (x 1 miljoen kg)

figuur 2
totale kosten Schols vóór de vangstbeperking

€
(x 1.000)

hoeveelheid kabeljauw (x 1.000 kg)

600061-2-580
2
Lees verder


### Pagina 3

Hieronder staan twee uitspraken:
uitspraak 1
Het uitsterven van kabeljauw is een voorbeeld van een negatief extern effect van de visserij.
uitspraak 2
Door schepen uit de vaart te nemen bezuinigen vissers op zowel totale constante als totale
variabele kosten.

2p 1 Geef voor elke uitspraak of onjuist is.

2p 2 Bereken de totale winst van Schols vóór de vangstbeperking.

2p 3 Teken in de grafiek op de uitwerkbijlage de totale kostenlijn van Schols na
de vangstbeperking.

De verwachting is dat de vangstbeperking van kabeljauw tot gevolg heeft dat er andere
vissoorten op de Nederlandse markt zullen worden aangeboden. Die andere vissoorten
zullen voor veel consumenten een substituut zijn voor kabeljauw.
Door het aanbod van de andere vissoorten zal de prijs van kabeljauw ...(1)..., waardoor de
break-even afzet van Schols zal ...(2)....
Wat moet in plaats van de cijfers worden ingevuld om een economisch correcte tekst te
krijgen?
bij (1) dalen / stijgen
bij (2) dalen / stijgen

600061-2-580 3 Lees verder