# Eindexamen Duits HAVO 2016 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/duits/2016/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Opgave 1 ### Vraag 2 – Opgave 2 ### Vraag 3 – Opgave 3 ### Vraag 4 – Opgave 4 ### Vraag 5 – Opgave 5 ### Vraag 6 – Opgave 6 ### Vraag 7 – Opgave 7 ### Vraag 8 – Opgave 8 ### Vraag 9 – Opgave 9 ### Vraag 10 – Opgave 10 ### Vraag 11 – Opgave 11 ### Vraag 12 – Opgave 12 ### Vraag 13 – Opgave 13 ### Vraag 14 – Opgave 14 ### Vraag 15 – Opgave 15 ### Vraag 16 – Opgave 16 ### Vraag 17 – Opgave 17 ### Vraag 18 – Opgave 18 ### Vraag 19 – Opgave 19 ### Vraag 20 – Opgave 20 ### Vraag 21 – Opgave 21 ### Vraag 22 – Opgave 22 ### Vraag 23 – Opgave 23 ### Vraag 24 – Opgave 24 ### Vraag 25 – Opgave 25 ### Vraag 26 – Opgave 26 ### Vraag 27 – Opgave 27 ### Vraag 28 – Opgave 28 ### Vraag 29 – Opgave 29 ### Vraag 30 – Opgave 30 ### Vraag 31 – Opgave 31 ### Vraag 32 – Opgave 32 ### Vraag 33 – Opgave 33 ### Vraag 34 – Opgave 34 ### Vraag 35 – Opgave 35 ### Vraag 36 – Opgave 36 ### Vraag 37 – Opgave 37 ### Vraag 38 – Opgave 38 ### Vraag 39 – Opgave 39 ### Vraag 40 – Opgave 40 ### Vraag 41 – Opgave 41 ### Vraag 42 – Opgave 42 ### Vraag 43 – Opgave 43 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen HAVO 2016 tijdvak 1 vrijdag 20 mei 9.00 - 11.30 uur Duits Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 43 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één zin, dan wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld. HA-1004-a-16-1-o ### Pagina 2 Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven. Als je in het Duits antwoordt, levert dat 0 punten op. Tekst 1 Gegen die Wand 1p 1 „Jan Hoier sieht eine Route.“ (Zeile 3-4) ist in Bezug auf den vorangehenden Satz A ein Beispiel. B ein Gegensatz. C eine Relativering. D eine Schlussfolgerung. 2p 2 Geef van elke van de volgende beweringen aan of deze wel of niet overeenkomt met alinea 2 en 3. 1 Boulderen is een Olympische sport. 2 Bij boulderen is de kans om te vallen kleiner dan bij gewoon klimmen. 3 Het boulderen kost Jan Hoier weinig moeite. 4 Jan Hoier vertegenwoordigt Duitsland bij een worldcup-wedstrijd boulderen. Noteer het nummer van elke bewering gevolgd door ‘wel’ of ‘niet’. 1p 3 Waarom beoefent Jan Hoier het zogenaamde “Vorsstiegsklettern” (regel 27) niet meer? Citeer het woord uit alinea 4 waaruit de reden blijkt. 1p 4 “und kann es auch gegen Widerstände durchsetzen” (regel 37-38) Van wie of wat kwamen die “Widerstände”? Citeer het betreffende zelfstandig naamwoord. 1p 5 Welche Ergänzung passt in die Lücke in Zeile 50? A des Guten zu viel B ein vertretbares Risiko C keine Herausforderung 2p 6 Jan Hoier komt op twee verschillende manieren aan inkomsten. Noem de twee inkomstenbronnen. 1p 7 Welcher Begriff kennzeichnet Jan Hoier dem Text nach nicht? A Ausdauer B Bescheidenheit C Leichtsinn D Strebsamkeit HA-1004-a-16-1-o 2 / 10 lees verder ►►► ### Pagina 3 Lees bij de volgende opgave eerst vraag 8 voordat je de tekst raadpleegt. Tekst 2 Die Tüte muss pfiffig sein 3p 8 Welk tussenkopje past als titel bij welke alinea? a Am liebsten interessante Verpackungen b Deutscher an der Spitze c Exposition mit Witz d Geschichte der Chips e Kein Warum f Nicht nur der Vater freut sich g Umweltfreundlich versus schön h Ziel der Exposition Noteer het nummer van elke alinea, gevolgd door de letter van het tussenkopje. Let op: Je houdt twee tussenkopjes over! 1p 9 Welche Aussage über die Meinung des Verfassers dieses Zeitungsartikels trifft zu? A Er äußert seine Meinung über Bernd Sikoras Hobby nicht. B Er findet Bernd Sikoras Hobby lächerlich. C Er hält Bernd Sikoras Hobby für nachahmenswert. D Er hat gemischte Gefühle über Bernd Sikoras Hobby. Tekst 3 Big Brother für Vögel 1p 10 „Big Brother für Vögel“ (Titel) Worum handelt es sich in diesem Text? A Um ein Design-Kunstwerk, mit dem man seinen Garten verschönern kann. B Um eine Kamera, mit der man sein Gelände überwacht. C Um einen Nistkasten, der durch sein Äußeres Diebe abschreckt. D Um ein Vogelhaus, in dem man einem Vogel beim Brüten zuschauen kann. HA-1004-a-16-1-o 3 / 10 lees verder ►►► ### Pagina 4 Dit is een examenpagina met tekstuele opgaven, genummerd 11 tot en met 16, die betrekking hebben op een bijgeleverde tekst (niet zichtbaar op deze pagina, maar wel aangeduid als 'Tekst 4 Angst vor Freitag, dem 13.'). De vragen vereisen het lezen en interpreteren van de tekst, met specifieke verwijzingen naar alinea's en regels. Conceptueel is de pagina gericht op taalbegrip, met elementen van tekststructuur (vragen over het plaatsen van een alinea, wat een gat opvult, en de functie van een zin). Er worden ook vragen gesteld over vergelijkingen tussen tekstuele inhoud en historische gebeurtenissen ('Black Friday', 'Apollo-13-Mission 1970') en concepten als 'Schuld', 'Relativierung', 'Schlussfolgerung', 'Steigerung' en 'Wiederlegung'. De student moet antwoorden selecteren uit multiple-choice opties (A, B, C, D) of specifieke citaten uit de tekst halen. Er zijn geen grafieken, tabellen of figuren aanwezig. ### Pagina 5 1p 17 Woher stammt wahrscheinlich der Begriff ,,Freitag der 13."? A Er ist der Titel eines Buches. B Er ist der Titel eines Films. C Er stammt aus der Bibel. D Er stammt aus einem Volksmärchen. Tekst 5 Detektor für Knockout-Drogen 1p 18 ,,Forscher der ... aufspüren lassen." (1e zin) Wat was de mogelijke aanleiding voor dit onderzoek? Citeer de eerste twee woorden van de zin waarin deze mogelijke aanleiding genoemd wordt. 1p 19 Welche Ergänzung passt in die Lücke? A Deutlich B Geheim C Offen D Unvorstellbar Lees bij de volgende opgave eerst de vraag voordat je de tekst raadpleegt. Tekst 6 Meine freie deutsche Jugend 4p 20 Geef van elk van de onderstaande beweringen aan of deze wel of niet overeenkomt met de tekst. 1 De reisleidster brengt de jongeren naar een strand dat bij toeristen erg in trek is. 2 Het Middellandse Zeestrand lijkt op de stranden thuis aan de Oostzee. 3 De jongeren vinden het water van de Middellandse Zee aangenaam om in te zwemmen. 4 De jongeren verbazen zich erover dat de politie zich zo opwindt. 5 De tolk vertelt aan de politie waarom de jongeren geen zwemkleding aan hebben. 6 De tolk voorkomt dat de jongeren een boete krijgen. 7 De jongeren schamen zich dat ze in hun ondergoed moeten rondlopen. 8 Het uitstapje wordt erg teleurstellend. Noteer het nummer van elke bewering, gevolgd door 'wel' of 'niet'. HA-1004-a-16-1-0 5 / 10 lees verder ►►► ### Pagina 6 Dit is een examenpagina die uit twee teksten bestaat, 'Tekst 7 Greencard für Kotfresser' en 'Tekst 8 Weibliche Intuition'. Beide teksten zijn opgaven en vereisen dat studenten vragen beantwoorden op basis van de tekst, met verwijzingen naar specifieke regels. Tekst 7 gaat over het importeren van mestkevers naar Nieuw-Zeeland en de redenen daarvoor, evenals de betekenis van bepaalde termen in de tekst. Tekst 8 behandelt de uitdrukking "Ein ganz ... der Redaktion" en de relevantie van de tweede speeldag van een voetbalcompetitie. Verder wordt gevraagd naar de functie van bepaalde vragen die verband houden met de uitdrukking "Müllabfuhr? Vatikan? ... Sandalen? Netz-Unterhemden?" en de auteursintentie hierachter. Er zijn geen visuele elementen zoals grafieken of tabellen aanwezig. De vragen beoordelen leesbegrip en interpretatie van de teksten. ### Pagina 7 Tekst 9 „Abi 78 war anders als 2012" 1p 26 Welches Wortpaar kennzeichnet die Gefühle von Martin Bewerunge (3. Abschnitt) und Aissatou Diallo (4. Abschnitt) in Bezug auf die Schule? Martin Bewerunge Aissatou Diallo A Langeweile Gemeinsamkeit B Neid Selbstlosigkeit C Nostalgie Wehmut D Zweifel Begeisterung 1p 27 Welche Ergänzung passt in die Lücke im 5. Abschnitt? A ein entspanntes Verhältnis B eine starke Rivalität C klare Verhaltensregeln D scharfe Trennungslinien 1p 28 Welche Ergänzung passt in die Lücke im 6. Abschnitt? A das Gegenteil von B das Symbol für C die Vorbereitung auf "Die wollten das selbst." (tekstdeel 8) Bij Martin Bewerunge was dat niet echt het geval. Welke woordgroep in tekstdeel 9 geeft dat aan? Citeer de betreffende woordgroep. 1p 29 1p 30 Welche Ergänzung passt in die Lücke im 11. Abschnitt? A Ja doch B Mehr oder weniger C Nicht wirklich „Wenn man in seinem Leben Kurs hält." (14. Abschnitt) Diese Worte stehen inhaltlich auf einer Linie mit 1p 31 A „Man konnte ... Mühe durchmogeln." (11. Abschnitt) B „irgendetwas würde ... schon klappen" (11. Abschnitt) C „ein klares ... zu erreichen" (12. Abschnitt) D „keinen genauen ... anfangen will" (12. Abschnitt) HA-1004-a-16-1-0 7 / 10 lees verder ►►► ### Pagina 8 Tekst 10 Die Wahrheit über Kaffee 1p 32 „Die Wahrheit über Kaffee“ (Titel) Was haben Psychiater in Bezug auf den Kaffee-Genuss festgestellt? Kaffee ist für den Körper nicht so harmlos wie gedacht, wenn man A empfindlich auf Koffein reagiert. B kurz vor dem Schlafengehen Kaffee trinkt. C verschiedene Kaffeesorten nacheinander trinkt. D von Natur aus schon ängstlich ist. E zu viel Koffein zu sich nimmt. 1p 33 „Wen das ... die Forscher.“ (letzter Satz) ist in Bezug auf den vorhergehenden Satz A eine Begründung. B eine Konkretisierung. C eine Relativierung. D eine Schlussfolgerung. Tekst 11 Teures Ersatzhotel 1p 34 Welche Beschwerde über das Hotel Adler hat Dr. Gerhard Schwerin im Leserforum geäußert? A Das Hotel streite ab, die Buchung schriftlich bestätigt zu haben. B Das Hotel weigere sich, den Mehrpreis des Ersatzhotels zurückzuzahlen. C Das Hotelmanagement sei ihm gegenüber grob gewesen. D Die Hotelangestellten hätten sich keine Mühe gegeben, ein Ersatzhotel zu finden. 1p 35 Welches Wort macht deutlich, dass das Hotel Adler wegen der Beschwerden von Gerhard Schwerin gereizt ist? A „ausquartieren“ (Zeile 20) B „ausnutzen“ (Zeile 21) C „verpflichtet“ (Zeile 21) D „einverstanden“ (Zeile 23) E „bedauern“ (Zeile 25) F „einsichtig“ (Zeile 26) HA-1004-a-16-1-o 8 / 10 lees verder ### Pagina 9 Tekst 12 Lachen, zwinkern, traurig sein 1p 36 Welche Ergänzung passt in die Lücke in Zeile 4? A Anteilnahme B Atmosphäre C Mimik D Umgebung 1p 37 "Ein kleiner ... Ärger verursachen." (regel 9-10) Welk concreet voorbeeld hiervan wordt in het vervolg van de tekst gegeven? Citeer de eerste twee woorden van de betreffende zin. 1p 38 „Dort“ (Zeile 14) Mit welchen Worten ist dasselbe gemeint? A „auf dem Campus“ (Zeile 15) B „in der Herrentoilette“ (Zeile 17) C „im Labor“ (Zeile 20) D „im Verteiler“ (Zeile 22) Den 4. Absatz kann man in drei Teile verteilen. 1. Teil: Diskussion 2. Teil: Der Einfall 3. Teil: Allgemeingut 1p 39 Mit welchen Worten fangen der zweite und der dritte Teil an? 2. Teil 3. Teil A „Ein Vorschlag“ (Zeile 29) A „Am 19.“ (Zeile 33) B „Dann hatte“ (Zeile 32) B „Die Idee“ (Zeile 38) C „Am 19.“ (Zeile 33) C „Das änderte“ (Zeile 40) 1p 40 Wie viel Beispiele von „animierte[n] Minigrafiken“ (Zeile 52) werden im 5. Absatz genannt? A vier B fünf C sechs D sieben E acht F neun 1p 41 Wie kann man den Ton des Textes charakterisieren? A als emotional B als ironisch C als kritisch D als sachlich Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina. HA-1004-a-16-1-o 9 / 10 lees verder ►►► ### Pagina 10 Lees bij de volgende opgaven eerst de vraag voordat je de tekst raadpleegt. Tekst 13 Fernseher 1p 42 Je bent op zoek naar een tv-toestel en je vindt de geluidskwaliteit heel belangrijk. Welke tv komt volgens dit artikel in ieder geval in aanmerking? Schrijf de vetgedrukte merknaam van het tv-toestel op. 1p 43 Je bent op zoek naar een tv-toestel dat je met je stem kunt bedienen. Welke twee modellen komen in aanmerking? Schrijf de vetgedrukte merknamen van de tv-toestellen op. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd. HA-1004-a-16-1-o 10 / 10 einde ■