# Eindexamen Duits HAVO 2015 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/duits/2015/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

### Vraag 37 – Opgave 37

### Vraag 38 – Opgave 38

### Vraag 39 – Opgave 39

### Vraag 40 – Opgave 40

### Vraag 41 – Opgave 41

### Vraag 42 – Opgave 42

### Vraag 43 – Opgave 43

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2015
tijdvak 2
woensdag 17 juni
13.30 - 16.00 uur
Duits

Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 43 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 51 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.

Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan
één zin, dan wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.

HA-1004-a-15-2-o

### Pagina 2

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven. Als je in het Duits antwoordt, levert dat 0 punten op.

Tekst 1 Klage ums Streichen von Klassen

1p 1 „Klage ums Streichen von Klassen“ (Titel)
Was will Margit Bastgen mit dieser Klage konkret erreichen?
Sie will, dass
A die Klassen kleiner werden.
B kleine Schulen auf dem Land erhalten bleiben.
C Schulen rechtzeitig renoviert werden.
D weniger Unterrichtsstunden ausfallen.

Margot Bastgen wil een uitspraak van de rechtbank die voor alle scholen geldt.
1p 2 Met welk zelfstandig naamwoord uit de tekst wordt dat aangegeven?
Citeer het betreffende woord.

Tekst 2 Baum-bestimmung per iPhone

1p 3 „Das war ein Grund für die $DBU$“ (regel 6)
Wat was de reden?

1p 4 "Das wäre technisch unbefriedigend" (regel 17)
Wordt in het vervolg van de tekst uitgelegd waarom dat zo is?
Indien 'nee', antwoord met 'nee', indien 'ja', citeer de eerste twee woorden van de zin waarin deze uitleg wordt gegeven.

1p 5 Welche Ergänzung passt in die Lücke in Zeile 22?
A Dennoch
B Deshalb
C Stattdessen

1p 6 „Für mich ... deshalb fest.“ (regel 31-32)
Wat is er zo revolutionair?

Tekst 3 Wenn das Bett zum Schreibtisch wird

1p 7 Welke twee werkplekken worden in alinea 1 met elkaar vergeleken?
Citeer de betreffende begrippen.

HA-1004-a-15-2-o 2 / 8 lees verder ►►►

### Pagina 3

1p 8 Welche Ergänzung passt in die Lücke in Zeile 8?
A deswegen
B jedoch
C sogar

2p 9 "Jeder kann ... Rhythmus arbeiten" (regel 12)
In welche twee zinnen uit alinea 2 en 3 wordt deze flexibiliteit concreet beschreven?
Citeer van beide de eerste twee woorden.

2p 10 Welke twee concrete tips voor een goede thuiswerkplek geeft Gudrun Sonnenberg in alinea 3?

1p 11 Hoeveel tips geeft Gudrun Sonnenberg in totaal in alinea 4?
A 1
B 2
C 3
D 4
E 5
F 6

1p 12 Welche Aussage trifft auf Steffen Klemm (Zeile 30) zu?
A Er erkennt auch die Nachteile der Heimarbeit.
B Er findet es selbstverständlich, für seine Kunden immer erreichbar zu sein.
C Er ist mit seinem Arbeitsplatz zu Hause unzufrieden.
D Er schafft es immer besser, Familienleben und Arbeit zu kombinieren.

1p 13 Welche Ergänzung passt in die Lücke in Zeile 43?
A mal erreichbar sein
B mal was leisten
C sich mal entspannen
D sich mal zeigen

Tekst 4 Gesucht: Der Fahrer dieses Autos

1p 14 Was kann man mit Sicherheit aus dem Text schließen?
Der Fahrer des Elektro-Autos
A hat jemanden körperlich verletzt.
B hat sein Fahrzeug zurückgelassen.
C ist auch der Besitzer.
D ist noch ein Kind.
E ist von der Polizei beobachtet worden.

HA-1004-a-15-2-o 3 / 8 lees verder

### Pagina 4

1p 15 Wie ist der Ton dieses Berichtes?
A abwertend
B begeistert
C empört
D kritisch
E sachlich

Lees bij de volgende opgave eerst de vraag voordat je de bijbehorende tekst raadpleegt.

Tekst 5 Klos putzen in Bonanza City
3p 16 In de tekst zijn zes van de tien tussenkopjes weggelaten. Welk van de onderstaande tussenkopjes past bij welke alinea?
a Anfangsprobleme bei den Dreharbeiten
b Da kommen einem die Tränen
c Produzent wiederlegt Kritik
d Negative Publizität ist auch Publizität
e Putzen führt zum Streit
f Sowohl aus Ärger wie auch als Test
g Wer ist verantwortlich für die Kinder?
h Wie in einer echten, kleinen Gesellschaft
Noteer de nummers 1, 3, 6, 7, 8 en 9 en daarachter de letter van het bijbehorende tussenkopje.
Je kunt elk tussenkopje maar één keer gebruiken en je houdt twee tussenkopjes over.

Tekst 6 Klassische Reisebüros trotzen der Konkurrenz aus dem Internet
1p 17 Welche Ergänzung passt in die Lücke in Zeile 8?
A Wann hat sich das geändert?
B Wer sucht noch selber?
C Wie kommt denn das?
D Wohin geht die Reise?

“Geschlagene neun ... sich entscheidet.” (regel 11-14)
Deze zin vormt een tegenstelling met een eerdere zin.
1p 18 Welke?
Citeer de eerste twee woorden van de betreffende zin.

HA-1004-a-15-2-o 4 / 8 lees verder ►►►

### Pagina 5

2p 19 In alinea 3 worden internet-reisbureaus en traditionele reisbureaus op
twee punten met elkaar vergeleken.
Citeer de beide zelfstandige naamwoorden die de kern van deze
vergelijkingen vormen.
1p 20 "solchen Anbietern" (regel 38)
Welke eigenschap missen deze aanbieders volgens de schrijver?
1p 21 Welche Ergänzung passt in die Lücke in Zeile 45?
A Historisch
B Langfristig
C Qualitativ
D Rechtlich
E Statistisch
F Weltweit
1p 22 „Im Reisebüro ... noch realisiert." (Zeile 59-63) ist eine Konkretisierung
des Satzes
A „Da ist ... sicheren Seite." (Zeile 24)
B „Vor allem ... Beratungsqualität zugelegt." (Zeile 49-50)
C „Viele haben ... Bereich aus." (Zeile 56-58)
1p 23 Welche Ergänzung passt in die Lücke in Zeile 63?
A dürfen
B können
C möchten
D müssen
1p 24 Wie urteilt der Autor über das klassische Reisebüro?
A positiv
B negativ
C neutral
D Das kann man dem Text nicht entnehmen.
Tekst 7 Shops tricksen Kunden aus
1p 25 "Shops tricksen Kunden aus" (titel)
Op welke manier doen zij dat concreet volgens alinea 1?
1p 26 Welche Ergänzung passt in die Lücke im 1. Absatz?
A Bekanntlich
B Dennoch
C Folgich
D Zudem
HA-1004-a-15-2-o 5/8 lees verder ►►►

### Pagina 6

1p 27 "Dies biete 'eine Freifahrkarte für Betrug und Schwindel'" (laatste zin)
Wat wordt met "Dies" bedoeld?

Tekst 8 Fremdschämen leicht gemacht

1p 28 „Was fasziniert uns an solchen Sendungen?" (Zeile 6-7)
Welke zin bevat het antwoord op deze vraag?
A „Es gibt ... den Casting-Shows.“ (Zeile 8-10)
B „Und wer ... zu entblößen.“ (Zeile 12-14)
C „Unsere Kultur ... dich aus!" (Zeile 14-15)
D „Hier geht ..., fremder Menschen.“ (Zeile 16-17)

1p 29 Welke Ergänzung passt in die Lücke in Zeile 12?
A Selbstaufopferung
B Selbstbemitleidung
C Selbstbereicherung
D Selbstdarstellung

1p 30 „Es soll ... Sozialhilfe-Empfängern versorgen.“ (Zeile 31-32) ist in Bezug auf das Vorangehende
A eine Relativierung.
B eine Steigerung.
C eine Widerlegung.
D eine Zusammenfassung.

Tekst 9 Müll, der auf der Seele lastet

1p 31 „Sie horteten ... Model T.“ (Zeile 3-4)
Dieser Satz ist in Bezug auf den vorhergehenden Satz
A eine Bestätigung.
B eine Begründung.
C eine Konkretisierung.
D eine Relativierung.

2p 32 Geef van elk van de onderstaande beweringen over het "Messie-Syndroom" aan of deze wel of niet overeenkomt met de alinea's 2 en 3.
1 Het komt bij mensen van alle leeftijden even vaak voor.
2 Marianne Benigk-Schulz weet uit eigen ervaring hoe het is om eraan te lijden.
3 Mensen die eraan lijden, ontkennen dat ze therapie nodig hebben.
4 Sandra Felton heeft het bij een groot publiek onder de aandacht gebracht.
Noteer het nummer van elke bewering, gevolgd door 'wel' of 'niet'.

HA-1004-a-15-2-0 6/8 lees verder ►►►

### Pagina 7

2p 33 Waardoor lijken minder mannen dan vrouwen aan het "Messie-Syndrom" te lijden?
Noem de twee redenen uit alinea 3

1p 34 Welche Ergänzung passt in die Lücke in Zeile 34?
A anspruchsvolle Berufe
B nutzlose Sachen
C sportliche Anstrengungen
D zeitraubende Hobbys

In alinea 5 worden allerlei psychische oorzaken voor het "Messie-
Syndrom" genoemd.
1p 35 Welke andere oorzaak wordt in deze alinea genoemd?
Let op: geef geen letterlijke vertaling!

"Das Messie-Syndrom passt aber in keine Schublade" (regel 55-56)
1p 36 Welk zelfstandig naamwoord in alinea 6 geeft in de kern een mogelijke
reden hiervoor weer?

Tekst 10 Auf die leichte Schulter

1p 37
Jugendliche haben ihre Schulsachen immer auf verschiedene Art und
Weise transportiert.
Welche Art und Weise fand der Verfasser früher die lässigste und welche
heute?
früher heute
A Plastiktüte Rucksack
B Plastiktüte unterm Arm
C Stofftasche Rucksack
D Stofftasche unterm Arm

Tekst 11 Liebesschlösser anbringen

1p 38
„Bekenntnis" (Zeile 4)
Mit welchem Wort im Text ist dasselbe gemeint?
A „Brauch" (Zeile 5)
B „Romantisches" (Zeile 10)
C „Beziehung" (Zeile 21)
D „Liebeserklärung" (Zeile 22)

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

HA-1004-a-15-2-o 7 / 8 lees verder ►►►

### Pagina 8

1p 39 Welche Ergänzung passt in die Lücke in Zeile 11?
A gestatten
B tun
C unterlassen
D verbieten

De schrijver adviseert om bij een nieuwe relatie opnieuw een
"Liebesschluss" aan te brengen.
1p 40 Welke reden geeft hij daarvoor?

Tekst 12 „Erst Zigaretten, dann Tabletten“
2p 41 Geef van elk van de volgende beweringen aan of deze wel of niet overeenkomt met het eerste antwoord van de heer Matthias.
1 De douane weet steeds beter op nieuwe ontwikkelingen in te spelen.
2 De georganiseerde misdaad richt zich steeds weer op nieuwe handelswaar.
3 De illegale handel met wapens wordt steeds gewelddadiger.
4 De winsten bij de verkoop van smokkelwaren worden steeds hoger.
Noteer het nummer van elke bewering, gevolgd door 'wel' of 'niet'.

1p 42 „Aber dieses ... Griff bekommen.“ (2. Absatz)
Was spricht aus diesen Worten?
A Angst
B Begeisterung
C Tatkraft
D Staunen
E Zweifel

Tekst 13 Das gepflegte Geheimnis der Hundezunge
1p 43 Was kann man aus dem Text in Bezug auf die Trinktechnik von Hunden und Katzen schließen?
A Bei Hunden ist sie weniger deutlich sichtbar als bei Katzen.
B Bei Hunden und Katzen ist sie gleich raffiniert.
C Bei Katzen hat sie sich eher entwickelt als bei Hunden.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
HA-1004-a-15-2-o
einde