# Eindexamen Bedrijfseconomie HAVO 2024 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2

## Vraag 1 – Rechtsvorm en openbare emissie (1 punt)

Noem de rechtsvorm waarbij het mogelijk is om een openbare emissie van aandelen te doen.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over rechtsvormen en de mogelijkheid om aandelen openbaar uit te geven.

Wat moet je kennen: Je moet weten dat alleen een naamloze vennootschap (nv) een openbare emissie van aandelen mag doen. Je moet het verschil kennen tussen een besloten vennootschap (bv) en een naamloze vennootschap (nv) met betrekking tot de uitgifte van aandelen.

Wat moet je kunnen: Je kunt de juiste rechtsvorm benoemen die past bij een openbare emissie van aandelen. Je kunt informatie uit de context van de opgave gebruiken om de vraag te beantwoorden.

Waar op letten: Let goed op het verschil tussen een bv en een nv. Vergeet niet dat de vraag specifiek gaat over een 'openbare emissie van aandelen'.

Kernbegrippen: rechtsvorm, naamloze vennootschap (nv), besloten vennootschap (bv), openbare emissie

Veelgemaakte fouten:
- De rechtsvormen besloten vennootschap (bv) en naamloze vennootschap (nv) door elkaar halen.
- Niet weten dat alleen een nv een openbare emissie van aandelen mag doen.
- De context van de casus, waarin staat dat de rechtsvorm aangepast moet worden, negeren.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/1

## Vraag 2 – Uitleg succesvolle emissie ondanks hogere emissiekoers dan intrinsieke waarde (2 punten)

Leg uit waarom een emissie succesvol kan zijn, ondanks dat de emissiekoers hoger is dan de intrinsieke waarde per aandeel.

Wat kun je verwachten: Je legt uit waarom een aandelenemissie succesvol kan zijn, zelfs als de emissiekoers hoger is dan de intrinsieke waarde per aandeel.

Wat moet je kennen: Je moet weten dat de intrinsieke waarde gebaseerd is op historische balansgegevens. Je moet weten dat de emissiekoers gebaseerd is op de toekomstverwachtingen van een onderneming.

Wat moet je kunnen: Je kunt het verschil tussen intrinsieke waarde en emissiekoers uitleggen. Je kunt de redenen benoemen waarom beleggers bereid zijn meer te betalen dan de intrinsieke waarde.

Waar op letten: Let op dat je de intrinsieke waarde niet verwart met de nominale waarde. Zorg ervoor dat je duidelijk uitlegt dat de emissiekoers de toekomstverwachtingen weerspiegelt, terwijl de intrinsieke waarde naar het verleden kijkt.

Kernbegrippen: emissiekoers, intrinsieke waarde, toekomstverwachting, aandelenemissie

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van intrinsieke waarde (gebaseerd op historische/actuele balans) met de emissiekoers (gebaseerd op toekomstverwachtingen).
- Niet uitleggen dat beleggers bereid zijn meer te betalen vanwege de verwachting van toekomstige winst of waardestijging.
- De nominale waarde verwarren met de intrinsieke waarde.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/2

## Vraag 3 – Agio op aandelen berekenen na emissie (2 punten)

Bereken het totale agio op aandelen na de emissie op 2 januari 2023.

Wat kun je verwachten: Je berekent het totale agio op aandelen na een emissie. Dit doe je door eerst het aantal geëmitteerde aandelen te bepalen en vervolgens het agio per aandeel te berekenen en dit te vermenigvuldigen met het aantal aandelen.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat agio op aandelen is en hoe je dit berekent. Je moet weten dat agio het verschil is tussen de emissiekoers en de nominale waarde van een aandeel. Je moet ook weten hoe je het aantal te emitteren aandelen bepaalt als het benodigde bedrag en de emissiekoers gegeven zijn.

Wat moet je kunnen: Je kunt informatie uit een tekst en een balans interpreteren om de nominale waarde, de emissiekoers en het benodigde bedrag voor een emissie te achterhalen. Je kunt het aantal te emitteren aandelen berekenen. Je kunt het agio per aandeel berekenen. Je kunt het totale agio op aandelen na de emissie berekenen.

Waar op letten: Let op dat je de bestaande reserves niet optelt bij het nieuw gevormde agio. Verwar de nominale waarde van een aandeel niet met de emissiekoers bij het berekenen van het agio per aandeel. Zorg ervoor dat je het benodigde bedrag voor de investering correct gebruikt om het aantal aandelen te bepalen.

Kernbegrippen: agio op aandelen, aandelenemissie, nominale waarde, emissiekoers

Veelgemaakte fouten:
- De bestaande 'Reserves' van € 300.000 onterecht optellen bij het nieuw gevormde agio.
- Verwarring tussen de nominale waarde (€ 0,50) en de emissiekoers (€ 1,25) bij het berekenen van het agio per aandeel.
- Het benodigde bedrag (€ 200.000) verwarren met het aantal aandelen of het agio.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/3

## Vraag 4 – Resultaat na vennootschapsbelasting per aandeel berekenen (2 punten)

Lupo heeft bij de aandelenemissie aandelen gekocht. Een jaar na de emissie wil zij graag weten wat het resultaat na vennootschapsbelasting per aandeel Tijger over 2023 is. Tijger heeft in 2023 een resultaat na vennootschapsbelasting van € 272.000 behaald. Er is na 2 januari 2023 geen emissie van aandelen meer geweest.

4 Bereken het resultaat na vennootschapsbelasting per aandeel Tijger in 2023.

Wat kun je verwachten: Je berekent het resultaat na vennootschapsbelasting per aandeel van een onderneming voor een specifiek jaar.

Wat moet je kennen: Je moet weten dat het resultaat na vennootschapsbelasting per aandeel wordt berekend door het totale resultaat na vennootschapsbelasting te delen door het aantal uitstaande aandelen. Je moet ook weten dat een aandelenemissie het aantal uitstaande aandelen verandert.

Wat moet je kunnen: Je leest het aantal uitstaande aandelen af uit de balans. Je identificeert het resultaat na vennootschapsbelasting uit de vraagtekst. Je telt het aantal nieuw uitgegeven aandelen op bij het oorspronkelijke aantal aandelen. Je berekent het resultaat na vennootschapsbelasting per aandeel door de juiste getallen te delen.

Waar op letten: Let goed op dat je het juiste aantal uitstaande aandelen gebruikt, inclusief eventuele nieuwe emissies. Zorg ervoor dat je het resultaat ná vennootschapsbelasting gebruikt en niet het resultaat vóór belasting. Rond je antwoord correct af.

Kernbegrippen: Resultaat per aandeel, Aantal uitstaande aandelen, Aandelenemissie

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de nieuw uitgegeven aandelen mee te tellen in het totaal aantal aandelen.
- Het verkeerde resultaat gebruiken (bijvoorbeeld voor belasting in plaats van na belasting).
- Reken- of afrondingsfouten.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/4

## Vraag 5 – Resultaatreservering (2 punten)

Geef twee verschillende bedrijfseconomische redenen waarom Tijger een deel van het resultaat reserveert.

Wat kun je verwachten: Je moet twee verschillende bedrijfseconomische redenen geven waarom een bedrijf een deel van het resultaat reserveert.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat resultaatreservering is en welke bedrijfseconomische doelen hiermee gediend worden. Denk hierbij aan het financieren van investeringen, het verbeteren van de solvabiliteit, het vormen van een buffer voor verliezen, of het stabiliseren van dividenduitkeringen.

Wat moet je kunnen: Je moet bedrijfseconomische redenen kunnen benoemen voor het reserveren van resultaat. Je moet onderscheid kunnen maken tussen verschillende, niet-synonieme redenen.

Waar op letten: Let erop dat je twee *verschillende* bedrijfseconomische redenen geeft. Geef geen synonieme redenen of redenen die niet bedrijfseconomisch zijn. Verwar reserves niet met voorzieningen.

Kernbegrippen: Resultaatverdeling, Reserves, Interne financiering, Solvabiliteit, Dividendbeleid

Veelgemaakte fouten:
- Niet-bedrijfseconomische redenen geven.
- Twee synonieme redenen opgeven, bijvoorbeeld 'sparen voor later' en 'een buffer opbouwen'.
- Reserves verwarren met voorzieningen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/5

## Vraag 6 – Financiële zekerheden bij ontslag (1 punt)

Noem een financiële zekerheid die Anne opgeeft door zelf ontslag te nemen.

Wat kun je verwachten: Je moet een financiële zekerheid noemen die Anne verliest door zelf ontslag te nemen.

Wat moet je kennen: Je moet weten welke financiële zekerheden je hebt als je in loondienst werkt en welke daarvan vervallen als je zelf ontslag neemt. Denk hierbij aan een vast inkomen, werknemersverzekeringen zoals een WW-uitkering bij werkloosheid of een WIA-uitkering bij arbeidsongeschiktheid, en pensioenopbouw via de werkgever.

Wat moet je kunnen: Je kunt de situatie van Anne (werknemer in loondienst) analyseren en de specifieke financiële zekerheden die bij loondienst horen, identificeren. Je kunt onderscheid maken tussen financiële en niet-financiële zekerheden.

Waar op letten: Let op dat je een financiële zekerheid noemt en geen niet-financiële zekerheid (zoals sociale contacten). Verwar de situatie van Anne (werknemer) niet met die van Tuan (zzp'er). Noem geen algemene verzekeringen die niet specifiek aan loondienst zijn gekoppeld.

Kernbegrippen: Vast inkomen, Sociale zekerheid, Werknemersverzekeringen, Pensioenopbouw

Veelgemaakte fouten:
- Een niet-financiële zekerheid noemen, zoals sociale contacten.
- De situatie van Anne (werknemer) verwarren met die van Tuan (zzp'er).
- Een algemene verzekering noemen die niet specifiek aan loondienst is gekoppeld (bijv. zorgverzekering).

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/6

## Vraag 7 – Financieel voordeel koopwoning (1 punt)

Noem een dergelijk financieel voordeel.

Wat kun je verwachten: Je moet een financieel voordeel van een koopwoning kunnen noemen, specifiek gericht op de inkomstenbelasting.

Wat moet je kennen: Je moet weten dat de betaalde hypotheekrente (gedeeltelijk) aftrekbaar is voor de inkomstenbelasting, oftewel hypotheekrenteaftrek.

Wat moet je kunnen: Je moet een financieel voordeel van een koopwoning kunnen identificeren en benoemen.

Waar op letten: Let op dat je een financieel voordeel noemt en geen niet-financieel voordeel. Vermogensopbouw is expliciet uitgesloten als antwoord. Verwar dit niet met andere belastingvoordelen.

Kernbegrippen: Hypotheekrenteaftrek, Inkomstenbelasting, Koopwoning

Veelgemaakte fouten:
- Vermogensopbouw noemen (is expliciet uitgesloten in de inleidende tekst)
- Een niet-financieel voordeel noemen, zoals meer vrijheid om te verbouwen
- Verwarren met andere belastingvoordelen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/7

## Vraag 8 – Overwaarde berekenen (2 punten)

Bereken de overwaarde van de woning per 1 november 2023.

Wat kun je verwachten: Je berekent de overwaarde van een woning op een specifieke datum.

Wat moet je kennen: Je moet weten dat overwaarde het verschil is tussen de verwachte verkoopwaarde van een woning en de resterende hypotheekschuld op een bepaald moment. Je moet weten dat de formule voor overwaarde is: Overwaarde = Verwachte verkoopwaarde - Resterende hypotheekschuld.

Wat moet je kunnen: Je leest de verwachte verkoopwaarde van de woning af uit de informatiebron. Je leest de resterende hypotheekschuld af uit de informatiebron. Je berekent de overwaarde door de resterende hypotheekschuld af te trekken van de verwachte verkoopwaarde.

Waar op letten: Let op dat je de verwachte verkoopwaarde gebruikt en niet de WOZ-waarde. Let op dat je de resterende hypotheekschuld gebruikt en niet de oorspronkelijke hypotheekschuld.

Kernbegrippen: overwaarde, hypotheekschuld, verkoopwaarde

Veelgemaakte fouten:
- De WOZ-waarde gebruiken in plaats van de verwachte verkoopwaarde.
- De oorspronkelijke hypotheekschuld gebruiken in plaats van de resterende schuld.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/8

## Vraag 9 – Berekening vrijkomend bedrag na boete (2 punten)

Bereken het vrijkomende bedrag na aftrek van de boete.

Wat kun je verwachten: Je berekent het bedrag dat vrijkomt van een spaarrekening na aftrek van een boete bij voortijdige beëindiging. Je gebruikt hierbij de opgebouwde waarde van de spaarrekening op een specifieke datum en de hoogte van de boete.

Wat moet je kennen: Je moet weten dat een boete bij voortijdige beëindiging van een spaarrekening van de opgebouwde waarde moet worden afgetrokken. Je moet de opgebouwde waarde van de spaarrekening op 1 november 2023 kennen (deze is berekend in de vorige vraag).

Wat moet je kunnen: Je kunt de opgebouwde waarde van de spaarrekening gebruiken als uitgangspunt. Je kunt de boete identificeren en deze correct aftrekken van de opgebouwde waarde om het vrijkomende bedrag te berekenen. Je kunt een eenvoudige aftreksom uitvoeren.

Waar op letten: Let op dat je de boete aftrekt en niet optelt. Zorg ervoor dat je de juiste opgebouwde waarde van de spaarrekening gebruikt, zoals berekend in de voorgaande vraag. Controleer je berekening op rekenfouten.

Kernbegrippen: eindwaarde, samengestelde interest, boeteclausule, voortijdige beëindiging

Veelgemaakte fouten:
- De boete vergeten af te trekken van de eindwaarde.
- Reken- of afrondingsfouten uit de vorige vraag (vraag 8) meenemen.
- De boete optellen in plaats van aftrekken.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/9

## Vraag 10 – Marketingmix: Plaats/Distributie via Booking.com (2 punten)

Voorwaarde 2:
voldoende cashflow uit de exploitatie van Chez AnTuan

Anne en Tuan hebben het Businessmodel Canvas ingevuld (zie informatiebron 3). Daaruit blijkt onder andere dat ze zich zullen aansluiten bij Booking.com. Via dat platform kunnen accommodatieverstrekkers zoals hotels en B&B’s hun diensten aanbieden aan platformgebruikers die een overnachting willen boeken. Mede dankzij de aansluiting bij Booking.com denken ze dat er een zodanig bezettingspercentage van de kamers kan worden behaald, dat hun B&B voldoende inkomen oplevert om “van te kunnen leven”.

2p 10 Leg uit tot welk instrument van de marketingmix aansluiting bij Booking.com wordt gerekend.

Wat kun je verwachten: Je moet uitleggen tot welk instrument van de marketingmix de aansluiting bij Booking.com behoort.

Wat moet je kennen: Je moet de vier P's van de marketingmix kennen: Product, Prijs, Plaats (Distributie) en Promotie. Je moet weten dat 'Plaats' of 'Distributie' gaat over hoe een product of dienst bij de klant terechtkomt of beschikbaar wordt gesteld.

Wat moet je kunnen: Je moet een concrete situatie (aansluiting bij Booking.com) kunnen koppelen aan het juiste instrument van de marketingmix. Je moet kunnen uitleggen waarom Booking.com onder het instrument Plaats/Distributie valt, door te benoemen dat het de dienst (overnachting) beschikbaar stelt aan de klant.

Waar op letten: Let op dat je 'Plaats' niet verwart met 'Promotie', ook al heeft Booking.com ook een promotionele functie. De kern is het beschikbaar stellen van de dienst. Zorg voor een volledige uitleg die specifiek benoemt dat het gaat om het beschikbaar stellen van de dienst aan de klant.

Kernbegrippen: marketingmix, plaats (distributie), Businessmodel Canvas, distributiekanalen

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van 'Plaats' met 'Promotie', omdat boekingsplatforms ook een promotionele functie hebben.
- Het niet kunnen koppelen van het 'Kanalen'-blok in het Businessmodel Canvas aan het 'Plaats'-instrument van de marketingmix.
- Een onvolledige uitleg geven die niet specificeert dat het gaat om het beschikbaar stellen van de dienst aan de klant.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/10

## Vraag 11 – Marketingmix en Businessmodel Canvas (1 punt)

Noem een ander instrument van de marketingmix en geef aan op welke wijze dit instrument volgens het ingevulde Businessmodel Canvas gebruikt wordt voor de marketing van Chez AnTuan.

Wat kun je verwachten: Je moet een ander instrument van de marketingmix noemen en uitleggen hoe dit instrument wordt gebruikt voor de marketing van Chez AnTuan, gebaseerd op het Businessmodel Canvas.

Wat moet je kennen: Je moet de instrumenten van de marketingmix (Product, Prijs, Plaats, Promotie, Personeel) kennen. Je moet weten wat het Businessmodel Canvas is en hoe je hieruit informatie over marketingstrategieën kunt afleiden.

Wat moet je kunnen: Je moet informatie uit het Businessmodel Canvas kunnen interpreteren. Je moet een passend marketinginstrument kunnen selecteren dat nog niet is behandeld. Je moet de relatie tussen een marketinginstrument en de strategie uit het Businessmodel Canvas kunnen uitleggen.

Waar op letten: Let erop dat je een marketinginstrument kiest dat nog niet is genoemd in de context van de vraag. Zorg ervoor dat je uitleg direct verwijst naar informatie uit het Businessmodel Canvas. Noem niet alleen het instrument, maar geef ook de koppeling met het Canvas.

Kernbegrippen: Marketingmix, Businessmodel Canvas, De 4 P's (Product, Prijs, Plaats, Promotie), Product, Prijs, Plaats, Promotie

Veelgemaakte fouten:
- Alleen een marketinginstrument noemen zonder de koppeling te maken met de informatie uit het Businessmodel Canvas.
- Een instrument noemen dat geen onderdeel is van de marketingmix.
- Een marketinginstrument noemen dat al impliciet of expliciet in de casus is behandeld als de vraag om een 'ander' instrument vraagt.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/11

## Vraag 12 – Berekening van de verwachte cashflow (6 punten)

Bereken met behulp van het geprognosticeerde resultaat de verwachte cashflow in 2024 van Chez AnTuan (zie informatiebron 4).
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.

Wat kun je verwachten: Je berekent de verwachte cashflow voor een bedrijf in een specifiek jaar, gebruikmakend van het geprognosticeerde resultaat en andere relevante financiële gegevens uit een informatiebron. Je vult de berekening in op een uitwerkbijlage.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat cashflow is en hoe je deze berekent. Je moet het verschil kennen tussen kosten en uitgaven, en tussen opbrengsten en ontvangsten. Je moet weten dat afschrijvingskosten geen uitgaven zijn en dat privéopnamen wel uitgaven zijn, maar geen kosten. Je moet de formule voor cashflow kennen: Cashflow = Resultaat + Afschrijvingen - Privéopnamen (of andere niet-kosten uitgaven).

Wat moet je kunnen: Je kunt informatie aflezen en interpreteren uit een informatiebron. Je kunt het geprognosticeerde resultaat identificeren. Je kunt afschrijvingskosten en privéopnamen identificeren en de juiste bedragen berekenen. Je kunt de cashflow berekenen door het geprognosticeerde resultaat te corrigeren voor afschrijvingen en privéopnamen. Je kunt je berekening correct invullen op een uitwerkbijlage.

Waar op letten: Let erop dat je afschrijvingen optelt bij het resultaat, omdat dit wel kosten zijn maar geen uitgaven. Let erop dat je privéopnamen aftrekt van het resultaat, omdat dit wel uitgaven zijn maar geen kosten. Zorg ervoor dat je het verschil tussen resultaat (winst) en cashflow (kasstroom) correct toepast in je berekening.

Kernbegrippen: cashflow, liquiditeitsprognose, resultatenrekening, afschrijvingen, privéopnamen

Veelgemaakte fouten:
- Afschrijvingen vergeten op te tellen bij het resultaat (afschrijvingen zijn kosten, geen uitgaven).
- Privéopnamen vergeten af te trekken (dit zijn uitgaven, maar geen kosten).
- Het verschil tussen resultaat (winst) en cashflow (kasstroom) niet correct toepassen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/12

## Vraag 13 – Voorwaarden B&B-plan controleren met REV en IDF (2 punten)

Bereken of aan de twee voorwaarden van Anne en Tuan voor het doorzetten van het B&B-plan wordt voldaan.

Wat kun je verwachten: Je berekent twee financiële kengetallen: de Rentabiliteit Eigen Vermogen (REV) en de Interestdekkingsfactor (IDF). Daarna vergelijk je deze berekende waarden met de gestelde voorwaarden en trekt een conclusie of aan beide voorwaarden wordt voldaan.

Wat moet je kennen: Je moet de formules voor de Rentabiliteit Eigen Vermogen (REV) en de Interestdekkingsfactor (IDF) kennen. Je moet weten dat voor de REV het gemiddeld eigen vermogen nodig is en voor de IDF de nettowinst voor belasting en de rentekosten. Je moet ook de betekenis van deze kengetallen begrijpen.

Wat moet je kunnen: Je kunt de benodigde gegevens voor de berekeningen aflezen uit een resultatenrekening en een balans. Je kunt het begin-eigen vermogen berekenen op basis van het eind-eigen vermogen en de nettowinst. Je kunt het gemiddeld eigen vermogen berekenen. Je kunt de REV en IDF correct berekenen en de uitkomsten vergelijken met de gestelde normen. Je kunt een duidelijke conclusie formuleren over het voldoen aan de voorwaarden.

Waar op letten: Let op dat je voor de REV het gemiddeld eigen vermogen gebruikt en niet alleen het eind-eigen vermogen. Zorg ervoor dat je voor de IDF de nettowinst vóór belasting gebruikt en niet de nettowinst ná belasting. Controleer je berekeningen zorgvuldig om rekenfouten te voorkomen.

Kernbegrippen: Rentabiliteit Eigen Vermogen (REV), Interestdekkingsfactor (IDF), Gemiddeld eigen vermogen, Financiële kengetallen

Veelgemaakte fouten:
- Het eind-eigen vermogen gebruiken in plaats van het gemiddeld eigen vermogen voor de REV-berekening.
- Een rekenfout maken bij het bepalen van het begin-eigen vermogen (EV eind - nettowinst).
- De formule voor de interestdekkingsfactor onjuist toepassen, bijvoorbeeld door de nettowinst na belasting te gebruiken in plaats van voor belasting.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/13

## Vraag 14 – Afschrijvingskosten opslagloods (2 punten)

Bereken voor januari 2024 en februari 2024 met welk bedrag per maand het resultaat is afgenomen door deze financiële tegenvaller.

Wat kun je verwachten: Je berekent de maandelijkse afschrijvingskosten van een opslagloods, die als financiële tegenvaller het resultaat beïnvloedt.

Wat moet je kennen: Je moet weten dat afschrijvingskosten de waardevermindering van vaste activa zijn. Je moet weten dat de aanschafwaarde bestaat uit de aanschafprijs plus bijkomende kosten. Je moet weten dat afschrijvingskosten het resultaat beïnvloeden. Je moet de formule voor lineaire afschrijving kennen: (aanschafwaarde - restwaarde) / levensduur.

Wat moet je kunnen: Je kunt relevante gegevens uit een tekst selecteren om de aanschafwaarde te bepalen. Je kunt de jaarlijkse afschrijvingskosten berekenen. Je kunt de jaarlijkse afschrijvingskosten omrekenen naar maandelijkse afschrijvingskosten. Je kunt het effect van afschrijvingskosten op het resultaat benoemen.

Waar op letten: Let op dat je alle kosten die bij de aanschafwaarde horen meeneemt. Verwar de betalingsvoorwaarden (uitgaven) niet met de afschrijvingskosten. Zorg ervoor dat je het maandelijkse bedrag berekent, niet het jaarlijkse.

Kernbegrippen: afschrijvingskosten, vaste activa, aanschafwaarde, resultatenrekening

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de installatiekosten mee te nemen in de aanschafwaarde.
- De betalingsvoorwaarden (uitgaven) verwarren met de kosten (afschrijving).
- Het jaarlijkse afschrijvingsbedrag geven in plaats van het gevraagde maandelijkse bedrag.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/14

## Vraag 15 – Push- of pull-strategie bij GOOS (1 punt)

Leg uit of GOOS een push- of een pull-strategie hanteert bij de verkoop van interieurproducten via de fysieke verkooppunten.

Wat kun je verwachten: Je moet uitleggen of GOOS een push- of een pull-strategie gebruikt voor de verkoop van interieurproducten via fysieke verkooppunten.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat een push-strategie is en wat een pull-strategie is. Je moet weten dat een push-strategie gericht is op het 'duwen' van producten via het verkoopkanaal (bijvoorbeeld door bonussen aan verkooppunten). Je moet weten dat een pull-strategie gericht is op het 'trekken' van klanten naar het product, vaak door vraag te creëren bij de consument (bijvoorbeeld via advies of reclame).

Wat moet je kunnen: Je moet de informatie uit de inleidende tekst over GOOS analyseren. Je moet de kenmerken van een push- en pull-strategie herkennen in de bedrijfsvoering van GOOS. Je moet je keuze voor een push- of pull-strategie duidelijk onderbouwen met argumenten uit de tekst.

Waar op letten: Let op dat je de strategie koppelt aan de manier waarop de vraag wordt gecreëerd, niet alleen aan het product zelf. Zorg voor een duidelijke onderbouwing van je keuze. Verwar de push- en pull-strategieën niet met elkaar.

Kernbegrippen: pull-strategie, push-strategie, distributiebeleid, marketingmix

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen push- en pull-strategie.
- Geen of onvoldoende onderbouwing geven bij een 'leg uit'-vraag.
- De strategie koppelen aan het product zelf in plaats van aan de manier waarop de vraag wordt gecreëerd (via advies).

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/15

## Vraag 16 – Berekening totale ontvangsten in een kwartaal (4 punten)

Bereken de totale ontvangsten in het eerste kwartaal van 2024.

Wat kun je verwachten: Je berekent de totale ontvangsten van een bedrijf in een specifiek kwartaal. Dit omvat ontvangsten uit productverkoop en uit dienstverlening (adviezen). Je moet rekening houden met betalingsvoorwaarden, krediettermijnen en btw.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat ontvangsten zijn (kasstroom) en het verschil kennen met opbrengsten (resultaat). Je moet weten hoe btw werkt bij verkoop van producten (exclusief btw wordt inclusief btw) en bij dienstverlening (inclusief btw). Je moet begrijpen wat een krediettermijn betekent voor het moment van ontvangst van geld.

Wat moet je kunnen: Je kunt informatie uit een tekst en een tabel combineren. Je kunt de ontvangsten uit productverkoop berekenen, rekening houdend met contante betalingen en betalingen op rekening met een krediettermijn. Je kunt de btw correct toepassen op de ontvangsten uit productverkoop. Je kunt de ontvangsten uit dienstverlening berekenen. Je kunt de verschillende ontvangsten bij elkaar optellen om tot een totaal te komen.

Waar op letten: Let goed op het verschil tussen ontvangsten en opbrengsten. Zorg ervoor dat je de btw correct toepast: producten zijn exclusief btw, adviezen zijn inclusief btw. Interpreteer de krediettermijnen nauwkeurig om de ontvangsten aan de juiste maanden te koppelen. Vergeet geen van de ontvangsten mee te nemen in je berekening.

Kernbegrippen: Ontvangsten, Krediettermijn, BTW, Liquiditeitsbegroting

Veelgemaakte fouten:
- BTW vergeten of incorrect toepassen (producten ex-btw, advies in-btw)
- Krediettermijn verkeerd interpreteren (verkeerde maanden koppelen)
- Ontvangsten (kasstroom) en opbrengsten (resultaat) door elkaar halen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/16

## Vraag 17 – Berekening van totale uitgaven aan inkopen inclusief BTW (1 punt)

Bereken de totale uitgaven aan het inkopen van interieurproducten in het eerste kwartaal van 2024.

Wat kun je verwachten: Je berekent de totale uitgaven voor de inkoop van interieurproducten in een specifiek kwartaal, waarbij je rekening houdt met de omzetbelasting (BTW).

Wat moet je kennen: Je moet het verschil kennen tussen kosten (exclusief BTW) en uitgaven (inclusief BTW). Je moet weten dat de BTW op inkopen (voorraad) 21% is en dat deze bij de inkoopwaarde wordt opgeteld om de uitgaven te bepalen. Je moet weten dat 'geen krediet' betekent dat er direct betaald wordt.

Wat moet je kunnen: Je kunt informatie uit een tekstbron interpreteren. Je kunt de omzetbelasting (BTW) berekenen over een gegeven inkoopbedrag. Je kunt de totale uitgaven berekenen door de BTW bij de inkoopwaarde op te tellen.

Waar op letten: Let goed op het onderscheid tussen 'kosten' (exclusief BTW) en 'uitgaven' (inclusief BTW). Vergeet niet de 21% BTW toe te voegen aan de inkoopwaarde om de totale uitgaven te bepalen. Houd er rekening mee dat 'geen krediet' betekent dat de uitgaven direct plaatsvinden.

Kernbegrippen: Uitgaven vs Kosten, BTW (omzetbelasting), Liquiditeit

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de BTW (21%) op te tellen bij de inkoopwaarde om de uitgaven te berekenen.
- De termen 'kosten' (exclusief BTW) en 'uitgaven' (inclusief BTW) door elkaar halen.
- Geen rekening houden met de betalingstermijn; in dit geval wordt er direct betaald ('geen krediet').

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/17

## Vraag 18 – Btw-berekening over een kwartaal (3 punten)

Bereken de af te dragen btw over het eerste kwartaal van 2024.

Wat kun je verwachten: Je berekent de af te dragen btw over een specifiek kwartaal.

Wat moet je kennen: Je moet weten dat btw (omzetbelasting) een belasting is die je als ondernemer ontvangt bij verkopen en betaalt bij inkopen. Je moet weten dat de af te dragen btw het verschil is tussen de te betalen btw over verkopen en de te vorderen btw over inkopen. Je moet de btw-percentages kennen die van toepassing zijn op verkopen en inkopen (in dit geval 21%).

Wat moet je kunnen: Je kunt relevante bedragen voor verkopen en inkopen uit een winst- en verliesrekening halen. Je kunt de te betalen btw over de verkopen berekenen. Je kunt de te vorderen btw over de inkopen berekenen. Je kunt de af te dragen btw berekenen door de te vorderen btw af te trekken van de te betalen btw.

Waar op letten: Let op dat je de btw niet berekent over bedragen inclusief btw. Zorg ervoor dat je de te vorderen btw en de te betalen btw niet door elkaar haalt. Vergeet niet de te vorderen btw af te trekken van de te betalen btw om de af te dragen btw te vinden.

Kernbegrippen: btw, omzetbelasting, te vorderen btw, af te dragen btw

Veelgemaakte fouten:
- Btw berekenen over een bedrag inclusief btw (bijvoorbeeld de ontvangsten van debiteuren uit een liquiditeitsbegroting).
- Te vorderen btw en te betalen btw door elkaar halen.
- Vergeten de te vorderen btw af te trekken van de te betalen btw.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/18

## Vraag 19 – Analyse van voorwaarden voor tegemoetkoming energiekosten (2 punten)

Toon met berekeningen aan dat bakkerij Broodnodig naar verwachting ook voldoet aan voorwaarden c en d.

Wat kun je verwachten: Je moet met berekeningen aantonen dat bakkerij Broodnodig voldoet aan twee specifieke voorwaarden voor de Tegemoetkoming Energiekosten (TEK).

Wat moet je kennen: Je moet weten wat 'omzet' en 'energiekosten' zijn. Je moet weten dat 'winstgevend' betekent dat het resultaat voor belastingen positief is. Je moet de formule kennen voor het berekenen van een percentage: (deel / geheel) * 100%.

Wat moet je kunnen: Je leest de relevante cijfers af uit de geprognosticeerde winst-en-verliesrekening. Je berekent het percentage energiekosten van de omzet. Je vergelijkt de berekende waarden met de gestelde voorwaarden. Je concludeert of aan de voorwaarden wordt voldaan.

Waar op letten: Let op dat je de juiste cijfers gebruikt, zoals het resultaat vóór belastingen en niet het resultaat ná belastingen (indien aanwezig). Vergeet niet om je berekende percentage te vergelijken met de gestelde voorwaarde. Controleer je reken- en afrondingsfouten.

Kernbegrippen: Kostenstructuur, Resultaat voor belastingen, Omzet, Voorwaarden analyse

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde cijfers gebruiken (bijvoorbeeld resultaat na belasting in plaats van voor belasting)
- Vergeten de uitkomst van de berekening te vergelijken met de gestelde voorwaarde
- Reken- of afrondingsfouten bij het percentage

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/19

## Vraag 20 – Berekening Tegemoetkoming Energiekosten (TEK) (2 punten)

Bereken het bedrag aan Tegemoetkoming in de Energiekosten die Broodnodig op 1 april 2024 naar verwachting zal ontvangen.

Wat kun je verwachten: Je berekent de totale tegemoetkoming in de energiekosten voor een bedrijf. Dit doe je door de tegemoetkoming voor gas en elektriciteit apart te berekenen en deze vervolgens op te tellen.

Wat moet je kennen: Je moet weten dat de Tegemoetkoming Energiekosten (TEK) een subsidie is die bedrijven kunnen ontvangen voor hoge energiekosten. Je moet ook weten dat er een drempelprijs is en een vergoedingspercentage (50%) dat je moet toepassen op het verschil tussen de contractprijs en de drempelprijs, vermenigvuldigd met het verbruik.

Wat moet je kunnen: Je kunt de tegemoetkoming voor gaskosten berekenen door het verschil tussen de contractprijs en de drempelprijs te vermenigvuldigen met het gasverbruik en dit resultaat met 50% te vermenigvuldigen. Je kunt de tegemoetkoming voor elektriciteitskosten berekenen door het verschil tussen de contractprijs en de drempelprijs te vermenigvuldigen met het elektriciteitsverbruik en dit resultaat met 50% te vermenigvuldigen. Je kunt de berekende tegemoetkomingen voor gas en elektriciteit bij elkaar optellen om de totale tegemoetkoming te bepalen.

Waar op letten: Let op dat je het vergoedingspercentage van 50% toepast. Vergeet niet de drempelprijs af te trekken van de contractprijs. Tel de tegemoetkoming voor gas en elektriciteit bij elkaar op voor het totaalbedrag.

Kernbegrippen: Tegemoetkoming Energiekosten (TEK), Subsidieberekening, Energiekosten, Drempelprijs

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten het vergoedingspercentage (50%) toe te passen.
- De drempelprijs niet aftrekken van de contractprijs.
- Vergeten de tegemoetkoming voor gas en elektriciteit op te tellen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/20

## Vraag 21 – Uitleg liquiditeit en steunmaatregel (1 punt)

Leg uit dat de steunmaatregel niet direct bijdraagt aan de toename van de liquide middelen van Broodnodig in het eerste kwartaal van 2023.

Wat kun je verwachten: Je moet uitleggen waarom een specifieke steunmaatregel niet direct leidt tot een toename van de liquide middelen van een bedrijf in een bepaald kwartaal.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat liquide middelen zijn en hoe deze toenemen. Je moet het verschil kennen tussen opbrengsten (resultaat) en ontvangsten (liquiditeit). Je moet weten dat ontvangsten pas meetellen voor de liquiditeit op het moment dat het geld daadwerkelijk wordt ontvangen.

Wat moet je kunnen: Je moet de vraag nauwkeurig lezen en de relevante periode (eerste kwartaal 2023) correct identificeren. Je moet de informatie over de ontvangstdatum van de steunmaatregel correct interpreteren en toepassen.

Waar op letten: Let goed op het verschil tussen het moment van toekenning van een opbrengst en het moment van ontvangst van geld. Verwar de periode van de vraag (Q1 2023) niet met de latere betalingsdatum van de steunmaatregel (1 april 2024).

Kernbegrippen: liquiditeit, kasstroom, ontvangsten en uitgaven

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen opbrengsten (resultaat) en ontvangsten (liquiditeit).
- De periode verkeerd lezen of interpreteren (Q1 2023 versus de betalingsdatum in 2024).
- De context van de voorgaande vraag (vraag 20) over de ontvangstdatum negeren.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/21

## Vraag 22 – Toelichting financiële prikkel bij TEK-regeling (1 punt)

Licht de stelling van Bert Brot toe.

Wat kun je verwachten: Je moet de stelling van Bert Brot toelichten. Dit betekent dat je uitlegt waarom er, ondanks de energiesteun, nog steeds een financiële prikkel is voor Broodnodig om te verduurzamen.

Wat moet je kennen: Je moet weten dat de TEK-regeling niet alle meerkosten dekt. Je moet weten dat een deel van de energiekosten (de drempelprijs en 50% van de kosten boven de drempelprijs) voor eigen rekening blijft. Je moet weten wat een financiële prikkel is in de context van kostenbesparing.

Wat moet je kunnen: Je moet de informatie over de TEK-regeling uit de bijlage kunnen interpreteren. Je moet de financiële gevolgen van de TEK-regeling voor Broodnodig kunnen analyseren. Je moet een verband kunnen leggen tussen de TEK-regeling en de financiële prikkel om te verduurzamen.

Waar op letten: Let erop dat je niet denkt dat de subsidie alle meerkosten dekt. Zorg ervoor dat je de stelling van Bert Brot onderbouwt en niet die van Frida Pain. Koppel je antwoord aan de financiële prikkel (kostenbesparing).

Kernbegrippen: Kostenbesparing, Subsidie, Financiële prikkel, Variabele kosten

Veelgemaakte fouten:
- Denken dat de subsidie alle meerkosten dekt, in plaats van 50% van de kosten boven de drempelprijs.
- De stelling van Frida Pain als waar aannemen in plaats van de stelling van Bert Brot te onderbouwen.
- Het antwoord niet koppelen aan de financiële prikkel (kostenbesparing).

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/22

## Vraag 23 – SWOT-analyse: Voordeel c classificeren (3 punten)

Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 en 6.

LUXEV is een fabrikant en leverancier van dakramen.

Eenmanszaak Daglicht

Zzp'er Joshua heeft een bouwbedrijf met de naam 'Daglicht'. Als rechtsvorm heeft hij gekozen voor de eenmanszaak. Daglicht plaatst voornamelijk dakramen van het merk LUXEV in woningen.

Joshua werkt alleen. Hij wil meer opdrachten aannemen en in omzet toenemen. Hij neemt kennis van het montagepartnerschap van LUXEV. Bouwbedrijven kunnen montagepartner van LUXEV worden als ze voldoen aan de voorwaarden.

Voorwaarden voor het worden van een LUXEV Montagepartner
(zie informatiebron 5).

Joshua onderzoekt of hij zich als montagepartner bij LUXEV wil aansluiten en stelt daarvoor een SWOT-analyse op.

3p 23 Leg uit onder welk onderdeel van de SWOT-analyse van Daglicht voordeel c uit informatiebron 5 geplaatst dient te worden.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een voordeel of nadeel gepresenteerd en moet dit correct plaatsen binnen een SWOT-analyse. Je moet uitleggen waarom je het bij een specifiek onderdeel plaatst, door te bepalen of het intern of extern is en of het positief of negatief is.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat een SWOT-analyse is en welke vier onderdelen deze heeft: Strengths (Sterktes), Weaknesses (Zwaktes), Opportunities (Kansen) en Threats (Bedreigingen). Je moet weten dat Sterktes en Zwaktes interne factoren zijn, en Kansen en Bedreigingen externe factoren. Je moet weten dat Sterktes en Kansen positieve factoren zijn, en Zwaktes en Bedreigingen negatieve factoren.

Wat moet je kunnen: Je kunt een gegeven factor analyseren en bepalen of deze intern of extern is voor het bedrijf. Je kunt bepalen of de factor positief of negatief is voor het bedrijf. Je kunt op basis hiervan de factor correct plaatsen in de SWOT-analyse (Sterkte, Zwakte, Kans of Bedreiging). Je kunt je keuze toelichten met een argument waarom de factor intern/extern en positief/negatief is.

Waar op letten: Let goed op het onderscheid tussen interne factoren (waar het bedrijf zelf invloed op heeft) en externe factoren (waar het bedrijf geen invloed op heeft). Verwar een positieve externe factor (kans) niet met een positieve interne factor (sterkte). Vergeet niet om je keuze voor intern/extern én positief/negatief toe te lichten.

Kernbegrippen: SWOT-analyse, Kansen (Opportunities), Externe analyse, Interne analyse, Positieve factor

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen interne (sterkte/zwakte) en externe (kans/bedreiging) factoren.
- Incorrecte classificatie van een factor als positief (kans/sterkte) of negatief (bedreiging/zwakte).
- De toelichting voor de keuze intern/extern of positief/negatief vergeten.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/23

## Vraag 24 – Uitleg inschrijving Kamer van Koophandel (1 punt)

Voorwaarde 1: ingeschreven staan bij Kamer van Koophandel

1p 24 Leg uit dat Daglicht voldoet aan voorwaarde 1.

Wat kun je verwachten: Je moet uitleggen waarom het bedrijf Daglicht voldoet aan de voorwaarde dat het ingeschreven staat bij de Kamer van Koophandel.

Wat moet je kennen: Je moet weten dat een bedrijf, zoals een eenmanszaak, verplicht is zich in te schrijven bij de Kamer van Koophandel.

Wat moet je kunnen: Je moet de rechtsvorm van een bedrijf (eenmanszaak) koppelen aan de bijbehorende oprichtingseisen, zoals inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Je moet deze kennis toepassen op de specifieke casus van Daglicht.

Waar op letten: Let erop dat je specifiek verwijst naar het feit dat Daglicht een bedrijf of een eenmanszaak is, en dat dit de reden is voor de inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Geef geen te algemeen antwoord.

Kernbegrippen: Rechtsvorm, Eenmanszaak, Kamer van Koophandel, Oprichtingseisen

Veelgemaakte fouten:
- Niet koppelen van de rechtsvorm 'eenmanszaak' aan de KvK-inschrijvingsplicht.
- Een te algemeen antwoord geven zonder de casus 'Daglicht' te noemen.
- Veronderstellen dat de informatie in een externe bron staat in plaats van in de casustekst zelf.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/24

## Vraag 25 – Financiële positie van partners en risico's voor LUXEV (1 punt)

Voorwaarde 2: in een gezonde financiële positie verkeren

1p 25 Leg uit waarom het voor LUXEV belangrijk is dat bedrijven die montagepartner willen worden in een gezonde financiële positie verkeren.

Wat kun je verwachten: Je legt uit waarom het voor LUXEV belangrijk is dat potentiële montagepartners financieel gezond zijn.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat een 'gezonde financiële positie' inhoudt in relatie tot continuïteit. Je moet de mogelijke gevolgen van een faillissement van een partner voor het hoofdbedrijf (LUXEV) kennen, zoals reputatieschade en financieel risico (debiteurenrisico).

Wat moet je kunnen: Je kunt de relatie leggen tussen de financiële gezondheid van een partner en de risico's voor het hoofdbedrijf. Je kunt de gevolgen van een faillissement van een partner voor LUXEV benoemen.

Waar op letten: Let erop dat je de gevolgen specifiek voor LUXEV beschrijft en niet voor de montagepartner zelf. Zorg dat je antwoord concreet is en niet te algemeen.

Kernbegrippen: financiële positie, faillissement, imago, debiteurenrisico

Veelgemaakte fouten:
- Een te algemeen antwoord geven zonder de specifieke gevolgen voor LUXEV te noemen.
- Het risico voor de montagepartner zelf beschrijven in plaats van het risico voor LUXEV.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/25

## Vraag 26 – Uitleg voorkeur quick ratio boven current ratio (2 punten)

In informatiebron 6 zijn de financiële gegevens van Daglicht te vinden. De solvabiliteitspositie wordt beoordeeld op basis van de verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen. LUXEV beoordeelt de liquiditeitspositie van bedrijven die montagepartner willen worden aan de hand van de quick ratio in plaats van de current ratio.

2p 26 Leg uit waarom LUXEV de voorkeur geeft aan het beoordelen van de liquiditeitspositie op basis van de quick ratio in plaats van de current ratio. Betrek daarbij het verschil tussen de quick ratio en current ratio in het antwoord.

Wat kun je verwachten: Je legt uit waarom een bedrijf de quick ratio verkiest boven de current ratio om de liquiditeit te beoordelen. Je moet hierbij het verschil tussen beide ratio's benoemen.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat liquiditeit is. Je moet de begrippen quick ratio en current ratio kennen en het verschil ertussen, namelijk dat voorraden wel meetellen bij de current ratio en niet bij de quick ratio. Je moet weten dat voorraden minder snel in geld om te zetten zijn dan andere vlottende activa.

Wat moet je kunnen: Je kunt het verschil tussen de quick ratio en current ratio benoemen. Je kunt uitleggen waarom voorraden minder liquide zijn dan andere vlottende activa. Je kunt een beredeneerde keuze maken voor een specifiek liquiditeitskengetal.

Waar op letten: Let op dat je het verschil tussen de quick ratio en current ratio duidelijk benoemt (de voorraden). Zorg ervoor dat je uitlegt waarom voorraden minder liquide zijn. Haal liquiditeit en solvabiliteit niet door elkaar.

Kernbegrippen: liquiditeit, quick ratio, current ratio, voorraden, vlottende activa

Veelgemaakte fouten:
- Het verschil tussen de quick ratio en current ratio (de voorraden) niet benoemen.
- Niet uitleggen waarom voorraden minder liquide zijn dan andere vlottende activa.
- De begrippen liquiditeit en solvabiliteit door elkaar halen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/26

## Vraag 27 – Financiële analyse van Daglicht: Quick ratio en Solvabiliteitsratio (2 punten)

In informatiebron 6 zijn de financiële gegevens van Daglicht te vinden. De solvabiliteitspositie wordt beoordeeld op basis van de verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen. LUXEV beoordeelt de liquiditeitspositie van bedrijven die montagepartner willen worden aan de hand van de quick ratio in plaats van de current ratio.

27 Toon met berekeningen aan dat Daglicht per 1 januari 2022 voldoet aan voorwaarde 2.

Wat kun je verwachten: Je moet de financiële positie van een bedrijf beoordelen aan de hand van de quick ratio en de solvabiliteitsratio. Je berekent deze ratio's en toetst ze aan gestelde voorwaarden.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat de quick ratio is en hoe je deze berekent. Je moet weten wat de solvabiliteitsratio is en hoe je deze berekent. Je moet weten dat de quick ratio de verhouding is tussen vlottende activa (exclusief voorraden) en kort vreemd vermogen. Je moet weten dat de solvabiliteitsratio de verhouding is tussen eigen vermogen en totaal vermogen (of vreemd vermogen). Je moet de begrippen 'liquiditeit' en 'solvabiliteit' kennen.

Wat moet je kunnen: Je kunt relevante financiële gegevens uit een informatiebron (balans) halen. Je kunt de quick ratio berekenen. Je kunt de solvabiliteitsratio berekenen. Je kunt de berekende ratio's vergelijken met gestelde normen en een conclusie trekken over het voldoen aan voorwaarden.

Waar op letten: Let op dat je de quick ratio gebruikt en niet de current ratio. Zorg ervoor dat je de juiste bedragen uit de balans haalt voor de berekeningen. Vergeet niet om na de berekening te controleren of de uitkomst voldoet aan de gestelde normen.

Kernbegrippen: quick ratio, solvabiliteitsratio, liquiditeit, solvabiliteit, financiële positie

Veelgemaakte fouten:
- Current ratio gebruiken in plaats van quick ratio
- Onjuiste getallen uit de balans overnemen voor de berekening
- Vergeten de uitkomst te toetsen aan de gestelde norm

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/27

## Vraag 28 – Afbouwgarantie en bedrijfscontinuïteit (2 punten)

Voorwaarde 3: klanten een onvoorwaardelijke afbouwgarantie bieden

LUXEV stelt als derde voorwaarde voor het verkrijgen van het partnerschap dat het bouwbedrijf zijn klanten een onvoorwaardelijke afbouwgarantie biedt. Dus als het Joshua in geval van ziekte of ongeval niet lukt om de overeengekomen werkzaamheden binnen de afgesproken periode uit te voeren, zal Daglicht toch de overeengekomen werkzaamheden moeten voltooien.

28 Noem twee verschillende mogelijkheden voor Joshua om toch te kunnen voldoen aan voorwaarde 3 als hij zelf niet in staat is om te werken.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een situatie voorgelegd waarin een bedrijf een afbouwgarantie moet bieden. Je moet twee verschillende manieren bedenken hoe het bedrijf aan deze garantie kan voldoen als de eigenaar zelf niet kan werken.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat een afbouwgarantie inhoudt: dat de overeengekomen werkzaamheden altijd worden voltooid, ook als de oorspronkelijke uitvoerder uitvalt. Je moet ook basiskennis hebben van manieren om bedrijfscontinuïteit te waarborgen bij uitval van personeel.

Wat moet je kunnen: Je kunt twee verschillende, concrete oplossingen bedenken voor een operationeel probleem (uitval van personeel) dat de bedrijfscontinuïteit bedreigt en daarmee het nakomen van een garantie.

Waar op letten: Let erop dat je twee *verschillende* mogelijkheden noemt. Zorg ervoor dat de oplossingen daadwerkelijk het probleem van Joshua's persoonlijke arbeidsongeschiktheid oplossen en niet alleen financiële aspecten betreffen. Denk aan operationele oplossingen.

Kernbegrippen: afbouwgarantie, continuïteit, uitbesteding, personeelsbeleid

Veelgemaakte fouten:
- Slechts één mogelijkheid noemen in plaats van twee.
- Een oplossing geven die niet het probleem van Joshua's persoonlijke arbeidsongeschiktheid oplost.
- Verwarren met financiële garanties in plaats van operationele continuïteit.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/28

## Vraag 29 – Personeelsvertegenwoordiging bij staking (1 punt)

Opgave 6

Wanneer werknemers ontevreden zijn over hun werkomstandigheden, dan kunnen ze gaan staken om hun eisen kracht bij te zetten. Als werknemers staken, dan wordt er niet gewerkt, maar worden ze ook niet betaald.

In Nederland werd er in de zomer van 2022 gestaakt in het openbaar vervoer. Zo reden treinen, bussen en trams niet of veel minder vaak. Dat leidde bij reizigers tot veel ongemak en klachten, maar door deze staking zijn werkgevers uiteindelijk ingegaan op de meeste eisen van de werknemers.

Uit een krant:

De ...a... roept haar leden op tot een staking bij het openbaar vervoer. Deze personeelsvertegenwoordiging wil met de staking aandacht vragen voor de arbeidsomstandigheden van medewerkers in het openbaar vervoer van wie de collectieve arbeidsovereenkomst in maart afloopt.

De wensen die op tafel liggen zijn contracten voor onbepaalde tijd in plaats van contracten voor bepaalde tijd en een goede regeling om eerder te stoppen met werken voor mensen die zwaar werk doen.

1p 29 Noem de personeelsvertegenwoordiging die moet worden ingevuld bij a.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een tekst over een staking en een personeelsvertegenwoordiging. Je moet de juiste term voor deze vertegenwoordiging invullen.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat een vakbond is en wat de rol van een vakbond is bij arbeidsconflicten en collectieve arbeidsovereenkomsten (cao's). Je moet het verschil kennen tussen een vakbond en andere vormen van personeelsvertegenwoordiging, zoals een ondernemingsraad (OR).

Wat moet je kunnen: Je leest de tekst zorgvuldig en identificeert de kenmerken van de genoemde personeelsvertegenwoordiging. Je koppelt deze kenmerken aan de juiste bedrijfseconomische term.

Waar op letten: Let goed op de specifieke taken en acties die in de tekst worden beschreven, zoals het oproepen tot een staking en onderhandelen over een cao. Verwar een vakbond niet met een ondernemingsraad (OR).

Kernbegrippen: vakbond, personeelsvertegenwoordiging, staking, collectieve arbeidsovereenkomst

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring met andere personeelsvertegenwoordigingen zoals de ondernemingsraad (OR).
- Het geven van een te algemeen antwoord zoals 'werknemers'.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/29

## Vraag 30 – Voordelen van een contract voor onbepaalde tijd (2 punten)

Opgave 6

Wanneer werknemers ontevreden zijn over hun werkomstandigheden, dan kunnen ze gaan staken om hun eisen kracht bij te zetten. Als werknemers staken, dan wordt er niet gewerkt, maar worden ze ook niet betaald.

In Nederland werd er in de zomer van 2022 gestaakt in het openbaar vervoer. Zo reden treinen, bussen en trams niet of veel minder vaak. Dat leidde bij reizigers tot veel ongemak en klachten, maar door deze staking zijn werkgevers uiteindelijk ingegaan op de meeste eisen van de werknemers.

Uit een krant:

De ...a... roept haar leden op tot een staking bij het openbaar vervoer. Deze personeelsvertegenwoordiging wil met de staking aandacht vragen voor de arbeidsomstandigheden van medewerkers in het openbaar vervoer van wie de collectieve arbeidsovereenkomst in maart afloopt.

De wensen die op tafel liggen zijn contracten voor onbepaalde tijd in plaats van contracten voor bepaalde tijd en een goede regeling om eerder te stoppen met werken voor mensen die zwaar werk doen.

2p 30 Geef voor een werknemer twee verschillende voordelen van een contract voor onbepaalde tijd in vergelijking met een contract voor bepaalde tijd.

Wat kun je verwachten: Je moet twee verschillende voordelen noemen van een contract voor onbepaalde tijd voor een werknemer, vergeleken met een contract voor bepaalde tijd.

Wat moet je kennen: Je moet weten wat een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd en een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd inhouden. Je moet de verschillen tussen deze contractvormen kennen, specifiek vanuit het perspectief van de werknemer.

Wat moet je kunnen: Je kunt de kenmerken van verschillende arbeidsovereenkomsten benoemen. Je kunt de voordelen van een contract voor onbepaalde tijd voor een werknemer identificeren en formuleren.

Waar op letten: Let erop dat je twee *verschillende* voordelen noemt. Zorg ervoor dat de voordelen vanuit het perspectief van de *werknemer* zijn en niet vanuit de werkgever. Voorkom dat je twee voordelen noemt die in essentie hetzelfde betekenen, zoals 'meer zekerheid' en 'meer baanzekerheid'.

Kernbegrippen: arbeidsovereenkomst, onbepaalde tijd, bepaalde tijd, inkomenszekerheid

Veelgemaakte fouten:
- Voordelen voor de werkgever noemen in plaats van voor de werknemer.
- Slechts één voordeel noemen in plaats van de gevraagde twee.
- Twee voordelen noemen die op hetzelfde neerkomen, zoals 'meer zekerheid' en 'meer baanzekerheid'.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/30

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen HAVO
2024
tijdvak 2
dinsdag 18 juni
13.30 - 16.30 uur
bedrijfseconomie
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Dit examen bestaat uit 30 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 57 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord
kunnen worden.

Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan
het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of
berekening ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft er meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.

HA-0400-a-24-2-o

### Pagina 2

Opave 1

Tijger bv is een onderneming die safari's aanbiedt in Afrikaanse landen
waar grote wildparken zijn. Het bedrijf behaalt al jaren positieve resultaten
en wil uitbreiden naar andere continenten. Voor de uitbreiding is een
investering van € 200.000 nodig. Tijger wil dat bedrag ophalen door een
openbare emissie van aandelen, waarvoor de rechtsvorm eerst moet
worden aangepast.

1p 1 Noem de rechtsvorm waarbij het mogelijk is om een openbare emissie
van aandelen te doen.

[FIGUUR: Tabel met balanstotaal van Tijger op 1 januari 2023.]

creditzijde van de balans van Tijger op 1 januari 2023,
de dag voor de aandelenemissie
Maatschappelijk aandelenkapitaal | 1.000.000
Aandelen in portefeuille | 400.000
Geplaatst aandelenkapitaal | | 600.000
Reserves | | 300.000
Resultaat 2022 na belasting | | 180.000
Vreemd vermogen | | 700.000
| | 1.780.000

De nominale waarde van een aandeel is € 0,50.

De begeleidende bank stelt een emissiekoers voor van € 1,25 per
aandeel. Dit is hoger dan de intrinsieke waarde per aandeel. De bank
verwacht bij een emissiekoers van € 1,25 voldoende vraag naar het
aandeel om de benodigde € 200.000 op te halen.

2p 2 Leg uit waarom een emissie succesvol kan zijn, ondanks dat de
emissiekoers hoger is dan de intrinsieke waarde per aandeel.

Het bestuur gaat mee in het voorstel van de bank om de emissiekoers op
€ 1,25 te houden. Er worden op 2 januari 2023 precies genoeg aandelen
geëmitteerd om de investering te kunnen financieren. Als gevolg van de
emissie ontstaat er agio op aandelen.

2p 3 Bereken het totale agio op aandelen na de emissie op 2 januari 2023.

HA-0400-a-24-2-o 2 / 14 lees verder ►►►

### Pagina 3

Lupo heeft bij de aandelenemissie aandelen gekocht. Een jaar na de emissie wil zij graag weten wat het resultaat na vennootschapsbelasting per aandeel Tijger over 2023 is. Tijger heeft in 2023 een resultaat na vennootschapsbelasting van € 272.000 behaald. Er is na 2 januari 2023 geen emissie van aandelen meer geweest.
2p 4 Bereken het resultaat na vennootschapsbelasting per aandeel Tijger in 2023.
Tijger besluit de helft van het resultaat na vennootschapsbelasting te reserveren. Lupo vraagt zich af waarom Tijger niet het gehele resultaat aan de aandeelhouders uitkeert.
2p 5 Geef twee verschillende bedrijfseconomische redenen waarom Tijger een deel van het resultaat reserveert.
HA-0400-a-24-2-0 3 / 14 lees verder ►►►

### Pagina 4

Opave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4.

In deze opgave blijven belastingen buiten beschouwing.

Anne is lerares Frans en werkt in loondienst op een middelbare school. Tuan is zzp'er en werkzaam als timmerman in de bouwsector. Samen heeft dit echtpaar vele fietsvakanties in het buitenland gevierd en daarbij hebben zij vaak in een Bed & Breakfast (B&B) overnacht. Al enkele jaren dromen ze van een eigen B&B in de Bourgogne, een gebied in Frankrijk. In oktober 2023 lijkt het moment aangebroken waarop ze hun dromen kunnen realiseren. Er staat een B&B te koop in de Bourgogne. Na verbouwing willen ze daarin hun B&B "Chez AnTuan" met 8 kamers realiseren.
Anne en Tuan willen hun B&B bedrijfsmatig exploiteren en stoppen met hun werkzaamheden in Nederland. Het plan is om op 1 november 2023 het Franse pand te kopen en hun woning in Nederland te verkopen. Chez AnTuan zal op 1 januari 2024 worden geopend.

1p 6 Noem een financiële zekerheid die Anne opgeeft door zelf ontslag te nemen.

Twee voorwaarden

Anne en Tuan zetten hun plan van de B&B door als voldaan wordt aan twee voorwaarden:
- Ze beschikken op 1 november 2023 over voldoende budget voor de aankoop, de verbouwing en inrichting van Chez AnTuan.
- De cashflow van het jaar 2024 van Chez AnTuan is groot genoeg voor een maandelijkse privé-opname van € 2.000 per persoon.

Voorwaarde 1: voldoende budget op 1 november 2023

In oktober 2023 berekenen Anne en Tuan hoeveel budget ze op 1 november 2023 beschikbaar zullen hebben voor de aankoop van het pand en de verbouwing ervan.

Het budget bestaat uit:
- de verwachte overwaarde uit de verkoop van hun woning in Nederland op 1 november 2023.
- het gezamenlijke spaarsaldo op 1 november 2023.
- een schenking van € 98.173 die ze op 1 november 2023 van een familielid ontvangen.

HA-0400-a-24-2-0 4 / 14 lees verder ►►►

### Pagina 5

Mede dankzij de gestegen huizenprijzen in Nederland hebben Anne en Tuan een flinke overwaarde op hun woning (zie informatiebron 1).

Behalve vermogensopbouw heeft een koopwoning nog meer voordelen ten opzichte van het huren van een woning. Wanneer de uitgaven van kopen en huren met elkaar vergeleken worden, biedt een hypothecaire lening een aantal financiële voordelen ten opzichte van het huren van een woning.

1p 7 Noem een dergelijk financieel voordeel.

2p 8 Bereken de overwaarde van de woning per 1 november 2023.

De gezamenlijke spaarrekening is een niet vrij opneembare spaarrekening (zie informatiebron 2) met een maximale looptijd van 10 jaar en een einddatum van 1 november 2025. Op deze spaarrekening is twee keer geld ingelegd:
– op 1 november 2015: € 15.000 tegen een samengestelde interest van 1,8% per jaar.
– op 1 november 2018: € 10.000 tegen een samengestelde interest van 1,6% per jaar.

Anne en Tuan beëindigen op 1 november 2023 de spaarrekening voortijdig en nemen het vrijkomende bedrag na aftrek van de boete op in hun budget.

2p 9 Bereken het vrijkomende bedrag na aftrek van de boete.

Voorwaarde 2:
voldoende cashflow uit de exploitatie van Chez AnTuan

Anne en Tuan hebben het Businessmodel Canvas ingevuld (zie informatiebron 3). Daaruit blijkt onder andere dat ze zich zullen aansluiten bij Booking.com. Via dat platform kunnen accommodatieverstrekkers zoals hotels en B&B's hun diensten aanbieden aan platformgebruikers die een reservering willen maken. Mede dankzij de aansluiting bij Booking.com denken ze dat er een zodanig bezettingspercentage van de kamers kan worden behaald, dat hun B&B voldoende inkomen oplevert om "van te kunnen leven".

2p 10 Leg uit tot welk instrument van de marketingmix aansluiting bij Booking.com wordt gerekend.

HA-0400-a-24-2-o 5 / 14 lees verder ► ► ►

### Pagina 6

Uit het ingevulde Businessmodel Canvas blijkt dat Anne en Tuan ook
andere instrumenten van de marketingmix inzetten voor hun
B&B Chez AnTuan.

11p 11 Noem een ander instrument van de marketingmix en geef aan op welke
wijze dit instrument volgens het ingevulde Businessmodel Canvas
gebruikt wordt voor de marketing van Chez AnTuan.

6p 12 Bereken met behulp van het geprognosticeerde resultaat de verwachte
cashflow in 2024 van Chez AnTuan (zie informatiebron 4).
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.

2p 13 Bereken of aan de twee voorwaarden van Anne en Tuan voor het
doorzetten van het B&B-plan wordt voldaan.

Het is 1 maart 2024. Chez AnTuan is inmiddels al 2 maanden geopend. In
december 2023 werd op de valreep nog een opslagloods voor de e-bikes
gekocht en geplaatst. Dat was een geheel financiële tegenvaller, waar
geen inkomsten tegenover stonden.

Gegevens van de opslagloods en betalingsvoorwaarden:
- aanschafprijs opslagloods: € 8.000
- installatiekosten opslagloods: € 400
- levensduur opslagloods: 14 jaar
- restwaarde opslagloods: nihil
- betalingsvoorwaarden: de helft contant bij plaatsing op
31 december 2023 en het restant in 2 termijnen in januari 2024 en
februari 2024.

De financiële tegenvaller heeft gevolgen gehad voor het resultaat in de
maanden januari en februari van 2024.

2p 14 Bereken voor januari 2024 en februari 2024 met welk bedrag per maand
het resultaat is afgenomen door deze financiële tegenvaller.

HA-0400-a-24-2-o 6 / 14 lees verder ➢➢➢

### Pagina 7

Ga verder op de volgende pagina.
HA-0400-a-24-2-0 7 / 14 lees verder ► ► ►

### Pagina 8

Opgave 3

De btw in deze opgave bedraagt 21%.

GOOS is een interieur.bureau dat advies geeft over het interieur van
woningen en daarnaast interieurproducten in- en verkoopt. De verkoop
van producten verloopt via de eigen webwinkel en via diverse
onafhankelijke fysieke verkooppunten. De fysieke verkooppunten
ontvangen een bonus als ze meer dan € 10.000 aan interieurproducten
van GOOS verkopen in een kwartaal.

1p 15 Leg uit of GOOS een push- of een pull-strategie hanteert bij de verkoop
van interieurproducten via de fysieke verkooppunten.

GOOS biedt interieuradvies aan tegen een vaste prijs van € 1.500
inclusief btw per advies.

In het onderstaande overzicht zijn de inkopen en verkopen van
interieurproducten opgenomen en ook het aantal verkochte adviezen:

[FIGUUR: Tabel met de volgende kolommen: Maand en Jaar (bijv. november 2023), inkopen exclusief btw (getallen x € 1), verkopen exclusief btw (getallen x € 1), aantal verkochte adviezen.]

| november 2023 | 5.500 | 18.000 | 4 |
|---|---|---|---|
| december 2023 | 12.000 | 26.000 | 5 |
| januari 2024 | 8.000 | 25.000 | 6 |
| februari 2024 | 7.000 | 20.000 | 7 |
| maart 2024 | 6.000 | 17.000 | 8 |
| april 2024 | 5.000 | 23.000 | 9 |

Overige gegevens:
- 30% van de verkopen van producten is contant. De rest van de
verkopen van producten is op rekening met een krediettermijn van
twee maanden.
- Alle inkopen van interieurproducten zijn op rekening met een
krediettermijn van één maand.
- Van de krediettermijnen wordt volledig gebruikgemaakt.
- De interieuradviezen worden direct via pin betaald.
- De af te dragen btw van een kwartaal wordt op de tweede dag van het
daaropvolgende kwartaal betaald.

4p 16 Bereken de totale ontvangsten in het eerste kwartaal van 2024.

HA-0400-a-24-2-o 8/14 lees verder ►►►

### Pagina 9

1p 17 Bereken de totale uitgaven aan het inkopen van interieurproducten in het
eerste kwartaal van 2024.
Op de tweede dag van het tweede kwartaal worden de te vorderen btw en
de te betalen btw over de in- en verkopen van het eerste kwartaal met
elkaar verrekend. Goos zal btw moeten afdragen.
3p 18 Bereken de af te dragen btw over het eerste kwartaal van 2024.
HA-0400-a-24-2-0
9 / 14
lees verder

### Pagina 10

Opgawe 4

De btw blijft in deze opgave buiten beschouwing.

De Nederlandse overheid biedt in 2023 steun aan bedrijven voor de
gestegen energiekosten. Voor energie-intensieve bedrijven geldt de
TEK-regeling (Tegemoetkoming Energiekosten). Aan deze overheidssteun
zijn voorwaarden verbonden.

De regeling

De overheid betaalt een deel van de gasrekening en een deel
van de elektriciteitsrekening.
Als de gasprijs hoger is dan € 1,19 per m³, betaalt de overheid
50% van de prijs boven de € 1,19.
Als de elektriciteitsprijs hoger is dan € 0,35 per kWh¹), betaalt
de overheid 50% van de prijs boven de € 0,35.
De regeling gaat per 1 januari 2023 in en loopt tot
31 december 2023. De uitbetaling van de TEK over het jaar
2023 zal plaatsvinden op 1 april 2024.
De overheid betaalt per bedrijf maximaal € 160.000 aan TEK op
jaarbasis.

De voorwaarden waaraan een onderneming moet voldoen om
in aanmerking te komen voor de TEK-regeling

a Ondernemers verbruiken jaarlijks meer dan 5.000 m³ gas of
50.000 kWh elektriciteit.
b Er zijn minder dan 250 werknemers.
c De jaaromzet in 2023 is maximaal € 50.000.000.
d De energiekosten, exclusief de TEK, zijn minimaal 7% van de
jaaromzet.

noot 1 1 kWh = 1 kilowattuur (eenheid van elektriciteit) en 1 m³ = 1 kubieke meter (eenheid
van gasverbruik)

Voor bakkerij en broodjeszaak Broodnodig bv zijn de energiekosten sterk
gestegen. Na het aflopen van het vaste energiecontract in het najaar van
2022 veelvoudigde de energierekening. Het verwachte verbruik in
2023 van Broodnodig bedraagt 80.000 m³ gas en 60.000 kWh elektriciteit.

Broodnodig heeft 20 werknemers met een totaal jaarloon van € 800.000,
dat 40% van de verwachte jaaromzet van 2023 is.

HA-0400-a-24-2-o
10 / 14
lees verder

### Pagina 11

De directie van Broodnodig gaat in haar financiële planning voor 2023 uit
van een gaspijs van € 2,71 per m³ en een elektriciteitspijs van € 0,78 per
kWh. De directie vraagt zich af of de bakkerij in aanmerking komt voor
energiesteun en zo ja, welk bedrag aan steun zal worden ontvangen.

Bakkerij en broodjeszaak Broodnodig voldoet naar verwachting aan
voorwaarden a en b.

2p 19 Toon met berekeningen aan dat bakkerij Broodnodig naar verwachting
ook voldoet aan voorwaarden c en d.

2p 20 Bereken het bedrag aan tegemoetkoming in de energiekosten die
Broodnodig op 1 april 2024 naar verwachting zal ontvangen.

1p 21 Leg uit dat de steunmaatregel niet direct bijdraagt aan de toename van de
liquide middelen van Broodnodig in het eerste kwartaal van 2023.

Het voortbestaan van Broodnodig op langere termijn is erbij gebaat dat de
bakkerij verduurzaamt en minder energie verbruikt. Daarvoor zijn op korte
termijn investeringen nodig.

Directeur Frida Pain van Broodnodig stelt: "Nu de overheid energiesteun
geeft, is er geen noodzaak meer om te verduurzamen." Mededirecteur
Bert Brot is het daarmee niet eens. Hij stelt: "Ondanks de
energiesteunmaatregelen blijft er nog steeds een financiële prikkel om te
verduurzamen."

1p 22 Licht de stelling van Bert Brot toe.

HA-0400-a-24-2-o 11 / 14 lees verder ►►►

### Pagina 12

Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 en 6.

LUXEV is een fabrikant en leverancier van dakramen.

Eenmanszaak Daglicht

Zzp'er Joshua heeft een bouwbedrijf met de naam 'Daglicht'. Als rechtsvorm heeft hij gekozen voor de eenmanszaak. Daglicht plaatst voornamelijk dakramen van het merk LUXEV in woningen.

Joshua werkt alleen. Hij wil meer opdrachten aannemen en in omzet toenemen. Hij neemt kennis van het montagepartnerschap van LUXEV. Bouwbedrijven kunnen montagepartner van LUXEV worden als ze voldoen aan de voorwaarden.

Voorwaarden voor het worden van een LUXEV Montagepartner
(zie informatiebron 5).

Joshua onderzoekt of hij zich als montagepartner bij LUXEV wil aansluiten en stelt daarvoor een SWOT-analyse op.

3p 23 Leg uit onder welk onderdeel van de SWOT-analyse van Daglicht voordeel c uit informatiebron 5 geplaatst dient te worden. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.

Hij verwacht dat het aantal klanten zal stijgen wanneer hij montagepartner wordt. Joshua is benieuwd of zijn bedrijf Daglicht voldoet aan de voorwaarden van LUXEV (zie informatiebron 5).

Voorwaarde 1: ingeschreven staan bij Kamer van Koophandel

1p 24 Leg uit dat Daglicht voldoet aan voorwaarde 1.

Voorwaarde 2: in een gezonde financiële positie verkeren

1p 25 Leg uit waarom het voor LUXEV belangrijk is dat bedrijven die montagepartner willen worden in een gezonde financiële positie verkeren.

HA-0400-a-24-2-o 12 / 14 lees verder ► ► ►


### Pagina 13

In informatiebron 6 zijn de financiële gegevens van Daglicht te vinden. De solvabiliteitspositie wordt beoordeeld op basis van de verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen. LUXEV beoordeelt de liquiditeitspositie van bedrijven die montagepartner willen worden aan de hand van de quick ratio in plaats van de current ratio.

2p 26 Leg uit waarom LUXEV de voorkeur geeft aan het beoordelen van de liquiditeitspositie op basis van de quick ratio in plaats van de current ratio. Betrek daarbij het verschil tussen de quick ratio en current ratio in het antwoord.

2p 27 Toon met berekeningen aan dat Daglicht per 1 januari 2022 voldoet aan voorwaarde 2.

Voorwaarde 3: klanten een onvoorwaardelijke afbouwgarantie bieden

LUXEV stelt als derde voorwaarde voor het verkrijgen van het partnerschap dat het bouwbedrijf zijn klanten een onvoorwaardelijke afbouwgarantie biedt. Dus als het Joshua in geval van ziekte of ongeval niet lukt om de overeengekomen werkzaamheden binnen de afgesproken periode uit te voeren, zal Daglicht toch de overeengekomen werkzaamheden moeten voltooien.

2p 28 Noem twee verschillende mogelijkheden voor Joshua om toch te kunnen voldoen aan voorwaarde 3 als hij zelf niet in staat is om te werken.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

HA-0400-a-24-2-o 13 / 14 lees verder

### Pagina 14

Opgave 6
Wanneer werknemers ontevreden zijn over hun werkomstandigheden, dan
kunnen ze gaan staken om hun eisen kracht bij te zetten. Als werknemers
staken, dan wordt er niet gewerkt, maar worden ze ook niet betaald.
In Nederland werd er in de zomer van 2022 gestaakt in het openbaar
vervoer. Zo reden treinen, bussen en trams niet of veel minder vaak. Dat
leidde bij reizigers tot veel ongemak en klachten, maar door deze staking
zijn werkgevers uiteindelijk ingegaan op de meeste eisen van de
werknemers.
Uit een krant:
De ...a... roept haar leden op tot een staking bij het openbaar vervoer.
Deze personeelsvertegenwoordiging wil met de staking aandacht vragen
voor de arbeidsomstandigheden van medewerkers in het openbaar
vervoer van wie de collectieve arbeidsovereenkomst in maart afloopt.
De wensen die op tafel liggen zijn contracten voor onbepaalde tijd in
plaats van contracten voor bepaalde tijd en een goede regeling om eerder
te stoppen met werken voor mensen die zwaar werk doen.
1p 29 Noem de personeelsvertegenwoordiging die moet worden ingevuld bij a.
2p 30 Geef voor een werknemer twee verschillende voordelen van een contract
voor onbepaalde tijd in vergelijking met een contract voor bepaalde tijd.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
HA-0400-a-24-2-o
14 / 14
einde