# Eindexamen Bedrijfseconomie HAVO 2022 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1 ## Vraag 1 – Rol van de notaris bij een testament (1 punt) Testament Vandaag, 12 juni 2020, verscheen voor mij, mr. Van der Laar, ................... te Amsterdam. Bernhard Antoon Willems. De verschenen persoon verklaarde de volgende beschikkingen te maken: Erfstelling Ik benoem tot mijn erfgenamen, ieder voor een gelijk deel, mijn enig kind Victor Willems en de Stichting CliniClowns Nederland. Indien mijn kind tegelijk met mij of voor mij overlijdt of zijn erfdeel verwerpt, komt dat erfdeel eveneens toe aan de Stichting CliniClowns Nederland. 1p 1 Welk beroep moet er op de stippellijn worden ingevuld? A belastinginspecteur B hypotheekadviseur C notaris D rechter Wat kun je verwachten: Je krijgt een fragment van een testament te zien en moet bepalen welk beroep de ontbrekende persoon uitoefent die het testament opstelt. Wat moet je kennen: Je moet weten dat een testament een officieel document is dat door een notaris wordt opgesteld en ondertekend om rechtsgeldig te zijn. Je moet de rol van een notaris kennen in het erfrecht. Wat moet je kunnen: Je kunt de context van een juridisch document zoals een testament interpreteren. Je kunt het juiste beroep identificeren dat hoort bij het opstellen van een testament, gebaseerd op de formulering in de tekst. Waar op letten: Let goed op de formulering 'verscheen voor mij, mr. Van der Laar' en de aard van het document (testament). Verwar de rol van een notaris niet met die van een belastinginspecteur, hypotheekadviseur of rechter, die andere taken hebben in relatie tot erfenissen of financiën. Kernbegrippen: testament, notaris, erfrecht, notariële akte Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen de rol van een notaris en andere juridische of financiële beroepen zoals een rechter of belastinginspecteur. - Onvoldoende kennis van de wettelijke vereisten voor het opstellen van een rechtsgeldig testament. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/1 ## Vraag 2 – Beneficiair aanvaarden van een erfenis (1 punt) Zoon Victor (71 jaar) weet dat de Stichting CliniClowns is opgenomen in het testament. Hij wil graag weten waar CliniClowns het geld aan besteedt. Uit zijn onderzoek blijkt onder andere: – De Stichting CliniClowns is een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) met als doel het bieden en bevorderen van afleiding, plezier en verlichting aan zieke, kwetsbare kinderen en volwassenen met een zorgbehoefte. – In de statuten van de CliniClowns is opgenomen dat erfenissen alleen beneficiair worden aanvaard. 2 Wat houdt een erfenis beneficiair aanvaarden in? Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over de betekenis van een juridische term die relevant is voor erfenissen en nalatenschappen. Je moet de definitie van 'beneficiair aanvaarden' kunnen uitleggen. Wat moet je kennen: Je moet weten wat 'beneficiair aanvaarden' van een erfenis inhoudt. Je moet weten dat dit betekent dat je een erfenis alleen accepteert als de bezittingen van de overledene groter zijn dan de schulden. Wat moet je kunnen: Je moet de definitie van 'beneficiair aanvaarden' correct en volledig kunnen formuleren, waarbij je de voorwaarde van bezittingen versus schulden benoemt. Waar op letten: Let op dat je niet alleen zegt dat je niet aansprakelijk bent voor schulden, maar ook de voorwaarde noemt dat de bezittingen groter moeten zijn dan de schulden. Verwar het niet met 'zuiver aanvaarden' of 'verwerpen'. Kernbegrippen: beneficiair aanvaarden, erfenis, nalatenschap, schulden en bezittingen Veelgemaakte fouten: - Verwarring met 'zuiver aanvaarden' of 'verwerpen' van een erfenis. - Het niet noemen van de voorwaarde dat bezittingen groter moeten zijn dan de schulden. - Een te vage omschrijving geven zonder de financiële consequentie te benoemen. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/2 ## Vraag 3 – Berekening erfbelasting en netto-erfenis (2 punten) Verder heeft Victor op de site van de Belastingdienst informatie gevonden over de tarieven van de erfbelasting en de hoogte van de vrijstelling. Tarieven erfbelasting | over het gedeelte van de waarde erfenis | partner, kind | kleinkinderen | overige erfgenamen | | :--- | :--- | :--- | :--- | | € 0 - € 126.722 | 10% | 18% | 30% | | € 126.723 en meer | 20% | 36% | 40% | hoogte van de vrijstelling | hoogte van de vrijstelling | bedrag van uw vrijstelling | | :--- | :--- | | U bent: | | | echtgenoot, geregistreerd of samenwonend partner | € 661.328 | | kind, pleegkind of stiefkind | € 20.946 | | overige erfgenaam | € 2.208 | Victor gaat ervan uit dat de totale erfenis bij overlijden van zijn vader € 450.000 zal bedragen. Omdat zijn vader de Stichting CliniClowns in zijn testament heeft opgenomen, ontvangt Victor minder aan erfenis na aftrek van erfbelasting. 3 Bereken het bedrag dat Victor, uitgaande van een totale erfenis van € 450.000, na aftrek van erfbelasting minder ontvangt als gevolg van het feit dat zijn vader de Stichting CliniClowns heeft opgenomen in zijn testament. Wat kun je verwachten: Je berekent het verschil in het bedrag dat Victor ontvangt na aftrek van erfbelasting, in twee verschillende scenario's: één waarbij hij de volledige erfenis ontvangt en één waarbij de erfenis wordt gedeeld met een goed doel. Wat moet je kennen: Je moet weten dat de erfbelasting een progressief tarief kent, wat betekent dat het percentage hoger wordt naarmate de erfenis groter is. Je moet ook weten dat er een vrijstelling is op de erfenis, waarvan de hoogte afhankelijk is van de relatie tot de overledene. Wat moet je kunnen: Je kunt de relevante tarieven en vrijstellingen aflezen uit de gegeven tabellen. Je kunt de belastbare erfenis berekenen door de vrijstelling van de totale erfenis af te trekken. Je kunt de erfbelasting berekenen door de progressieve tarieven correct toe te passen op de verschillende schijven van de belastbare erfenis. Je kunt de netto-erfenis berekenen door de erfbelasting van de totale erfenis af te trekken. Tot slot kun je het verschil berekenen tussen twee netto-erfenissen. Waar op letten: Let goed op dat je de juiste vrijstelling toepast voor een kind. Zorg ervoor dat je de progressieve tarieven correct toepast op de verschillende schijven van de belastbare erfenis. Vergeet niet om de erfenis te verdelen over de erfgenamen in het scenario met de Stichting CliniClowns. Bereken tot slot het verschil tussen de twee netto-erfenissen. Kernbegrippen: Erfbelasting, Vrijstelling, Progressief belastingtarief, Nalatenschap Veelgemaakte fouten: - Vrijstelling vergeten of onjuist toepassen - Reken- of toepassingsfout in de belastingschijven - Het verschil tussen de twee scenario's niet berekenen - De erfenis niet correct verdelen over de erfgenamen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/3 ## Vraag 4 – Erfbelasting en ANBI-status (2 punten) 2p 4 Hoeveel procent erfbelasting zal de Stichting CliniClowns over de te ontvangen erfenis moeten betalen? Noteer de letter van het juiste antwoord en motiveer het antwoord. a 0% b 30% c tussen 30% en 40% d 40% Wat kun je verwachten: Je beantwoordt een meerkeuzevraag over erfbelasting die een stichting moet betalen. Je moet het juiste percentage kiezen en je antwoord motiveren. Wat moet je kennen: Je moet weten wat een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) is. Je moet weten dat een ANBI volledig is vrijgesteld van erfbelasting. Wat moet je kunnen: Je moet informatie uit de context van de vraag kunnen raadplegen om de ANBI-status van een organisatie te identificeren. Je moet de fiscale gevolgen van een ANBI-status kunnen toepassen op een erfenis. Je moet je antwoord duidelijk kunnen motiveren. Waar op letten: Let goed op de ANBI-status van de Stichting CliniClowns die in de context wordt genoemd. Pas niet zomaar de algemene tarieven voor erfbelasting toe die in de tabel staan, want de ANBI-status geeft een speciale vrijstelling. Vergeet niet je antwoord te motiveren, want dit levert een apart scorepunt op. Kernbegrippen: Erfbelasting, ANBI, Vrijstelling, Nalatenschap Veelgemaakte fouten: - ANBI-status en de fiscale gevolgen daarvan niet kennen. - Ten onrechte de tarieven voor 'overige erfgenamen' toepassen. - Vergeten het antwoord te motiveren. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/4 ## Vraag 5 – Rechtsvorm van restaurant De Waal (1 punt) Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3. In deze opgave worden de belastingen buiten beschouwing gelaten. In deze opgave wordt de omzet van drank buiten beschouwing gelaten. In 2020 brak het coronavirus uit en greep de overheid in Nederland in om het coronavirus onder controle te krijgen: tweede kwartaal 2020 | Restaurants mochten geen gasten ontvangen. Het bezorgen of afhalen van maaltijden was wel toegestaan. ---|--- derde kwartaal 2020 | Versoepeling coronamaatregelen: restaurants mochten een beperkt aantal gasten ontvangen, het bezorgen of afhalen van maaltijden bleef toegestaan. Sytz en Alex zijn de eigenaren van restaurant De Waal. Restaurant De Waal heeft geen rechtspersoonlijkheid. 1p 5 Noem de rechtsvorm van restaurant De Waal. De ingrepen van de overheid hadden een negatief effect op de verkopen van restaurant De Waal. Om een faillissement te voorkomen, troffen Sytz en Alex maatregelen. Wat kun je verwachten: Je krijgt een korte casus over een restaurant met twee eigenaren en de informatie dat het restaurant geen rechtspersoonlijkheid heeft. Je moet de juiste rechtsvorm benoemen. Wat moet je kennen: Je moet weten wat een rechtsvorm is. Je moet het verschil kennen tussen rechtsvormen met en zonder rechtspersoonlijkheid. Je moet de kenmerken van een vennootschap onder firma (vof) kennen, namelijk dat het twee of meer eigenaren heeft en geen rechtspersoonlijkheid bezit. Wat moet je kunnen: Je moet de gegeven informatie uit de casus (twee eigenaren, geen rechtspersoonlijkheid) koppelen aan de kenmerken van verschillende rechtsvormen om de juiste rechtsvorm te identificeren. Waar op letten: Let goed op het aantal eigenaren en of er sprake is van rechtspersoonlijkheid. Verwar een vof niet met een eenmanszaak (één eigenaar) of een bv (wel rechtspersoonlijkheid). Kernbegrippen: rechtsvorm, rechtspersoonlijkheid, vennootschap onder firma (vof) Veelgemaakte fouten: - Een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid noemen, zoals een BV. - Een eenmanszaak noemen, terwijl er twee eigenaren zijn. - Een andere rechtsvorm zonder rechtspersoonlijkheid noemen die niet past, zoals een maatschap. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/5 ## Vraag 6 – Omzetdaling berekenen (3 punten) Maatregel in het tweede kwartaal 2020: het bezorgen van maaltijden Vanaf het begin van het tweede kwartaal van 2020 startte restaurant De Waal met het bezorgen van driegangenmenu’s. Een deel van het personeel werd ingezet als bezorger waardoor niemand ontslagen hoefde te worden. Om drukte in het restaurant te voorkomen was afhalen niet mogelijk. In informatiebron 1 zijn onder andere de omzetgegevens van restaurant De Waal en van de restaurantbranche opgenomen. 6 Toon aan dat de omzet van restaurant De Waal in het tweede kwartaal van 2020 ten opzichte van het eerste kwartaal van 2020 afnam met 77,1%. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in. Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over de omzetontwikkeling van een bedrijf over twee kwartalen. Je moet de omzet per kwartaal berekenen en vervolgens de procentuele verandering van de omzet aantonen. Wat moet je kennen: Je moet weten hoe je de totale omzet berekent uit verschillende omzetstromen. Je moet de formule voor procentuele verandering kennen: (nieuw - oud) / oud * 100%. Wat moet je kunnen: Je moet relevante omzetgegevens uit een informatiebron kunnen selecteren. Je moet de omzet voor verschillende diensten (restaurant, private dining, bezorgen) per kwartaal kunnen berekenen. Je moet de totale omzet per kwartaal kunnen optellen. Je moet de procentuele omzetdaling kunnen berekenen en aantonen. Waar op letten: Let goed op dat je de juiste omzetcijfers voor het eerste en tweede kwartaal gebruikt. Controleer of je de formule voor procentuele verandering correct toepast (nieuw min oud, gedeeld door oud). Wees nauwkeurig bij de berekening van de omzet voor private dining. Kernbegrippen: Omzetberekening, Procentuele verandering, Kwartaalcijfers, Informatiebron raadplegen Veelgemaakte fouten: - Verkeerde periode gebruiken voor omzetcijfers - Fout in de formule voor procentuele verandering (nieuw-oud)/oud - Complexe omzetberekening (private dining) foutief uitvoeren Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/6 ## Vraag 7 – Vergelijking omzetdaling restaurant De Waal met de branche (1 punt) Welke uitspraak over deze omzetdaling in het tweede kwartaal van 2020 van restaurant De Waal vergeleken met die van de restaurantbranche is juist? Uitspraak 1: de omzet van De Waal daalde 1 procent minder dan die van de restaurantbranche. Uitspraak 2: de omzet van De Waal was 1 procent hoger dan die van de restaurantbranche. Uitspraak 3: de omzet van De Waal daalde 1 procentpunt minder dan die van de restaurantbranche Uitspraak 4: de omzet van De Waal was 1 procentpunt hoger dan die van de restaurantbranche Wat kun je verwachten: Je krijgt een meerkeuzevraag waarin je de omzetdaling van een specifiek restaurant moet vergelijken met de gemiddelde omzetdaling van de restaurantbranche. Je moet de juiste uitspraak kiezen die het verschil correct weergeeft. Wat moet je kennen: Je moet het verschil kennen tussen 'procent' en 'procentpunt'. Je moet weten dat een verschil tussen twee percentages wordt uitgedrukt in procentpunten. Je moet weten wat omzetdaling betekent. Wat moet je kunnen: Je moet de omzetdaling van restaurant De Waal kunnen afleiden of berekenen (uit een eerdere vraag). Je moet de omzetdaling van de restaurantbranche kunnen aflezen uit een informatiebron. Je moet het verschil tussen twee percentages kunnen berekenen. Je moet de berekende waarden correct kunnen interpreteren en vergelijken om de juiste uitspraak te kiezen. Waar op letten: Let goed op het verschil tussen 'procent' en 'procentpunt'. Een verschil tussen twee percentages is altijd in procentpunten. Let ook goed op of de daling 'minder' of 'hoger' is. Een kleinere daling betekent 'minder'. Kernbegrippen: procentuele verandering, procentpunt, omzetdaling, branchevergelijking Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen procent en procentpunt. - Incorrecte vergelijking (minder/hoger). - Reken- of afleesfout van de branchegegevens. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/7 ## Vraag 8 – Berekening totale constante kosten per kwartaal (2 punten) Het tweede kwartaal van 2020 leverde een negatief resultaat op. Sytz en Alex willen weten hoeveel driegangenmenu’s te weinig zijn bezorgd waardoor in het tweede kwartaal van 2020 de break-evenafzet niet werd bereikt. 2p 8 Bereken de totale constante kosten van restaurant De Waal over het tweede kwartaal 2020 (zie informatiebron 2). Wat kun je verwachten: Je berekent de totale constante kosten van een restaurant over een specifiek kwartaal. Je moet hiervoor verschillende kostenposten uit een informatiebron halen en deze correct omrekenen naar het gevraagde kwartaal. Wat moet je kennen: Je moet weten wat constante kosten zijn. Je moet weten hoe je jaarlijkse of halfjaarlijkse kosten omrekent naar kwartaalkosten. Je moet weten hoe je afschrijvingskosten berekent, rekening houdend met de aanschafwaarde, restwaarde en levensduur. Wat moet je kunnen: Je leest relevante financiële gegevens af uit informatiebron 2. Je identificeert welke kosten constant zijn. Je rekent jaarlijkse of halfjaarlijkse kostenposten om naar een kwartaal. Je berekent de afschrijvingskosten per kwartaal. Je telt alle constante kosten per kwartaal bij elkaar op om het totaal te bepalen. Waar op letten: Let goed op dat je alle kosten die per jaar of halfjaar zijn gegeven, correct omrekent naar een kwartaal. Controleer je berekening van de afschrijvingskosten, vooral de restwaarde en de levensduur. Voorkom optelfouten bij het sommeren van de verschillende kostenposten. Kernbegrippen: constante kosten, afschrijvingskosten, periode toerekening Veelgemaakte fouten: - Vergeten om kosten die per jaar of halfjaar gegeven zijn om te rekenen naar een kwartaal. - Foutieve berekening van de afschrijvingskosten, bijvoorbeeld door de restwaarde of de levensduur onjuist toe te passen. - Een optelfout bij het sommeren van de verschillende kostenposten. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/8 ## Vraag 9 – Break-evenafzet berekenen met dekkingsbijdrage (3 punten) Het tweede kwartaal van 2020 leverde een negatief resultaat op. Sytz en Alex willen weten hoeveel driegangenmenu’s te weinig zijn bezorgd waardoor in het tweede kwartaal van 2020 de break-evenafzet niet werd bereikt. 3p 9 Toon met behulp van de dekkingsbijdrage per menu aan dat restaurant De Waal in het tweede kwartaal 1 000 driegangenmenu’s te weinig heeft bezorgd om de break-evenafzet te bereiken (zie informatiebron 1 en 2). Wat kun je verwachten: Je moet aantonen dat restaurant De Waal in het tweede kwartaal 1.000 driegangenmenu's te weinig heeft bezorgd om de break-evenafzet te bereiken. Je gebruikt hiervoor de dekkingsbijdrage per menu. Wat moet je kennen: Je moet weten wat de dekkingsbijdrage per product is en hoe je deze berekent. Je moet weten wat de break-evenafzet is en hoe je deze berekent met behulp van de dekkingsbijdrage. Je moet het verschil kennen tussen constante en variabele kosten. Wat moet je kunnen: Je kunt de inkoopwaarde van ingrediënten per menu berekenen. Je kunt de dekkingsbijdrage per menu berekenen door de verkoopprijs te verminderen met alle variabele kosten per menu. Je kunt de break-evenafzet berekenen door de totale constante kosten te delen door de dekkingsbijdrage per menu. Je kunt het aantal bezorgde menu's aflezen uit de informatiebronnen. Je kunt het verschil berekenen tussen de break-evenafzet en de werkelijk bezorgde afzet om het tekort aan te tonen. Waar op letten: Let goed op dat je alle variabele kosten per menu meeneemt in de berekening van de dekkingsbijdrage. Zorg ervoor dat je de juiste totale constante kosten gebruikt (deze heb je mogelijk in een eerdere vraag berekend). Vergeet niet de laatste stap: het aantonen van het verschil van 1.000 menu's. Kernbegrippen: dekkingsbijdrage, break-evenafzet, constante kosten, variabele kosten Veelgemaakte fouten: - Incorrecte berekening van de dekkingsbijdrage door een variabele kostenpost te vergeten. - Het gebruiken van een onjuist bedrag voor de totale constante kosten (deze moest in de voorgaande vraag berekend worden). - De laatste stap van de berekening vergeten, namelijk het aantonen van het verschil van 1.000 menu's. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/9 ## Vraag 10 – Kostenberekening loon- en verpakkingskosten (2 punten) De maatregelen voor het derde en vierde kwartaal 2020 Sytz en Alex stelden een plan op om te komen tot een positief bedrijfsresultaat over het derde en vierde kwartaal 2020. Vanaf het derde kwartaal 2020 konden in beperkte mate (met 1,5 meter afstand tussen de tafels) weer gasten worden ontvangen. De maatregelen van Sytz en Alex voor het derde en vierde kwartaal van 2020: – het beperken van het maximale aantal gasten bij private dining in de afgesloten ruimte tot 10 personen – het voortzetten van het bezorgen van driegangenmenu’s – het deelnemen door het personeel aan een online cursus: coronasafe in de horeca – het gebruik van een online systeem – de aanvraag van een huurverlaging De gevolgen van de maatregelen staan in informatiebron 3. 10 Bereken de totale loonkosten en verpakkingskosten in de periode van het derde en vierde kwartaal van 2020. Wat kun je verwachten: Je berekent de totale loonkosten en verpakkingskosten voor een specifieke periode. Wat moet je kennen: Je moet weten wat variabele kosten en constante kosten zijn. Je moet weten dat loonkosten vaak constant zijn en verpakkingskosten variabel per product. Wat moet je kunnen: Je kunt informatie uit een bron raadplegen om de benodigde gegevens te vinden. Je kunt het aantal menu's per kwartaal identificeren. Je kunt de kosten per menu aflezen. Je kunt de constante loonkosten per kwartaal vinden. Je kunt de totale variabele kosten berekenen door het aantal eenheden te vermenigvuldigen met de kosten per eenheid. Je kunt de totale constante kosten berekenen voor een langere periode. Je kunt de verschillende kostenposten bij elkaar optellen om tot een totaalbedrag te komen. Waar op letten: Let goed op dat je de berekening voor twee kwartalen (derde én vierde) uitvoert en niet slechts voor één. Zorg ervoor dat je het juiste aantal menu's gebruikt voor de variabele kosten. Vergeet niet om zowel de loonkosten als de verpakkingskosten op te tellen voor het eindantwoord. Kernbegrippen: Vaste kosten, Variabele kosten, Kostenberekening Veelgemaakte fouten: - Berekening voor één kwartaal in plaats van twee - Verkeerd aantal menu's gebruiken - Vergeten de kostenposten op te tellen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/10 ## Vraag 11 – Verplichting cursus volgen door werknemers (1 punt) De medewerkers van restaurant De Waal volgden de cursus ‘coronasafe in de horeca’ tijdens de werktijden. De cursuskosten waren voor rekening van de werkgever (zie informatiebron 3). 11 Konden werknemers door de werkgever verplicht worden om de cursus te volgen? A Ja, want de werknemer wordt er beter van. B Ja, want er is een gezagsverhouding. C Nee, want het wordt door de branchevereniging voorgesteld. D Nee, want het hoort niet tot de normale werkzaamheden. Wat kun je verwachten: Je krijgt een situatie voorgelegd over een cursus die werknemers moeten volgen. Je moet beoordelen of de werkgever dit mag verplichten. Wat moet je kennen: Je moet weten wat een gezagsverhouding inhoudt binnen een arbeidsovereenkomst. Je moet weten dat de werkgever instructies mag geven over de uitvoering van het werk, inclusief veiligheidsmaatregelen en trainingen die daarvoor nodig zijn, zeker als deze tijdens werktijd en op kosten van de werkgever plaatsvinden. Wat moet je kunnen: Je kunt de principes van een arbeidsovereenkomst toepassen op een concrete situatie. Je kunt bepalen of een instructie van de werkgever, zoals het volgen van een cursus, redelijk en verplicht is binnen de gezagsverhouding. Waar op letten: Let op het verschil tussen een suggestie van een branchevereniging en een instructie van de werkgever. Verwar een persoonlijk voordeel voor de werknemer niet met de reden voor een verplichting. Bedenk dat veiligheidstrainingen vaak onder de normale werkzaamheden vallen, zeker in specifieke omstandigheden zoals een pandemie. Kernbegrippen: gezagsverhouding, arbeidsovereenkomst, instructierecht werkgever Veelgemaakte fouten: - Verwarren van suggestie brancheorganisatie met instructie werkgever - Onjuist inschatten wat onder 'normale werkzaamheden' valt - De verplichting koppelen aan persoonlijk voordeel voor de werknemer Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/11 ## Vraag 12 – Winst- en verliesrekening en bedrijfsresultaat (7 punten) Het financiële resultaat als gevolg van de maatregelen De aanvraag voor de huurverlaging werd geaccepteerd door de verhuurder van het pand. Met behulp van de financiële gegevens kon de winst- en verliesrekening over het derde en vierde kwartaal van 2020 worden opgesteld. 12 Hebben de maatregelen geleid tot een positief bedrijfsresultaat over het derde en vierde kwartaal van 2020? Stel hiervoor voor restaurant De Waal de winst- en verliesrekening op over het derde en vierde kwartaal van 2020. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in. Wat kun je verwachten: Je moet de winst- en verliesrekening opstellen voor een specifieke periode en op basis daarvan het bedrijfsresultaat bepalen. Je moet een conclusie trekken over de aard van het bedrijfsresultaat (positief of negatief). Wat moet je kennen: Je moet weten wat een winst- en verliesrekening is en welke onderdelen hierin thuishoren. Je moet weten hoe je de omzet en verschillende kostensoorten berekent. Je moet weten dat het bedrijfsresultaat het verschil is tussen de omzet en de totale kosten. Je moet weten dat een positief bedrijfsresultaat betekent dat de omzet hoger is dan de kosten. Wat moet je kunnen: Je kunt een winst- en verliesrekening opstellen over een gegeven periode. Je kunt de omzet berekenen op basis van verkoopgegevens. Je kunt verschillende kostenposten berekenen, zoals inkoopwaarde, huurkosten, loonkosten en afschrijvingskosten, en deze correct toewijzen aan de winst- en verliesrekening. Je kunt het totale bedrijfsresultaat berekenen. Je kunt een conclusie trekken over het bedrijfsresultaat op basis van je berekeningen. Waar op letten: Let goed op de periode waarover de winst- en verliesrekening moet worden opgesteld (derde en vierde kwartaal van 2020). Zorg ervoor dat je alle relevante kostenposten meeneemt en dat je de juiste bedragen overneemt of berekent uit de beschikbare informatie, inclusief informatie uit eerdere vragen. Controleer of je de uitwerkbijlage volledig invult. Kernbegrippen: Winst- en verliesrekening, bedrijfsresultaat, omzet, kostensoorten Veelgemaakte fouten: - Periode-afbakening (halfjaar vs. kwartaal) - Incorrecte overname van gegevens uit eerdere vragen - Vergeten van een kostenpost Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/12 ## Vraag 13 – Voordelen en nadelen van openbaar versus onderhands vermogen aantrekken (2 punten) Opgave 3 Douwe Egberts NV is een van oorsprong Nederlands bedrijf dat handelt in koffie en thee. Vanwege overname- en uitbreidingsplannen wil Douwe Egberts vermogen aantrekken. Vermogen kan onderhands of openbaar aangetrokken worden. 2p 13 Geef een voordeel en een nadeel voor een onderneming van het openbaar aantrekken van vermogen ten opzichte van het onderhands aantrekken van vermogen. Wat kun je verwachten: Je moet een voordeel en een nadeel kunnen noemen van het openbaar aantrekken van vermogen, vergeleken met het onderhands aantrekken van vermogen. Wat moet je kennen: Je moet weten wat het verschil is tussen de openbare en de onderhandse vermogensmarkt. Je moet de kenmerken, voordelen en nadelen van beide financieringsvormen kennen voor een onderneming. Wat moet je kunnen: Je kunt de kenmerken van openbaar en onderhands vermogen aantrekken vergelijken. Je kunt een specifiek voordeel en een specifiek nadeel benoemen voor een onderneming bij openbare financiering ten opzichte van onderhandse financiering. Waar op letten: Let op dat je een duidelijk voordeel en een duidelijk nadeel noemt. Zorg ervoor dat je de vergelijking maakt tussen openbaar en onderhands aantrekken van vermogen. Verwar de kenmerken van beide markten niet. Kernbegrippen: Openbare kapitaalmarkt, Onderhandse kapitaalmarkt, Vermogensmarkt, Financiering Veelgemaakte fouten: - Kenmerken van openbare en onderhandse markt verwarren - Voordeel en nadeel omdraaien - Vage omschrijvingen geven zonder duidelijke vergelijking Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/13 ## Vraag 14 – Toezichthouder bij aandelenemissie (1 punt) Douwe Egberts kiest ervoor om per 1 april 2021 aandelen te emitteren. Bij de emissie van aandelen moet een prospectus¹ worden opgesteld. Deze moet door de toezichthouder worden gecontroleerd. noot 1 Prospectus: een wettelijk vereist document bij een emissie van financiële producten, zoals aandelen of obligaties. In de prospectus staan de voorwaarden en de risico’s van de emissie vermeld. 1p 14 Welke toezichthouder controleert de prospectus? A de ACM B de AFM C de DNB Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over de rol van een toezichthouder bij de emissie van aandelen en het bijbehorende document, de prospectus. Wat moet je kennen: Je moet weten wat een prospectus is. Je moet de taken en verantwoordelijkheden van de verschillende financiële toezichthouders in Nederland kennen, met name die van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Je moet weten welke toezichthouder verantwoordelijk is voor het controleren van een prospectus bij een aandelenemissie. Wat moet je kunnen: Je kunt de juiste toezichthouder identificeren die verantwoordelijk is voor het controleren van een prospectus bij een aandelenemissie. Je kunt onderscheid maken tussen de taken van de AFM, DNB en ACM. Waar op letten: Let goed op de specifieke taak die gevraagd wordt (controleren van een prospectus bij een emissie) en welke toezichthouder daarvoor verantwoordelijk is. Verwar de taken van de AFM (gedragstoezicht op financiële markten) niet met die van DNB (prudentieel toezicht op financiële instellingen) of ACM (mededinging en consumentenrecht). Kernbegrippen: Toezichthouder, Prospectus, Aandelenemissie, AFM, DNB, ACM Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen de taken van de verschillende toezichthouders (AFM, DNB, ACM). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/14 ## Vraag 15 – Berekening maximaal beschikbaar dividend per aandeel (4 punten) Ook al heeft de aandelenemissie op 1 april 2021 plaatsgevonden, toch delen de houders van de nieuwe aandelen volledig mee met de resultaatverdeling van 2021. In het jaarverslag over 2021 staan de volgende gegevens per 31 december 2021: – Maatschappelijk aandelenkapitaal € 7.000.000 – Aandelen in portefeuille € 2.005.000 – Geplaatst aandelenkapitaal € 4.995.000 – Agioreserve € 150.000.000 – Overige reserves € 200.000.000 – Resultaat voor belasting € 179.000.000 – Nominale waarde per aandeel € 0,05 – Liquide middelen € 520.000.000 Gegevens met betrekking tot de verdeling van het resultaat: – vennootschapsbelasting: | over het gedeelte van het resultaat | tarief vennootschapsbelasting | | :--- | :--- | | tot en met € 245.000 | 15% | | het meerdere boven € 245.000 | 25% | – reservering uit het resultaat: € 20.000.000 – dividend 15 Bereken het maximaal beschikbare dividend per aandeel (afgerond op hele centen) op grond van de verdeling van het resultaat van 2021. Wat kun je verwachten: Je berekent het maximaal beschikbare dividend per aandeel, rekening houdend met vennootschapsbelasting en reserveringen. Wat moet je kennen: Je moet weten hoe je de vennootschapsbelasting berekent bij een progressief tarief. Je moet weten dat het resultaat na belasting en reserveringen beschikbaar is voor dividend. Je moet weten dat dividend per aandeel wordt berekend door het totale beschikbare dividend te delen door het aantal geplaatste aandelen. Wat moet je kunnen: Je kunt het resultaat na belasting berekenen. Je kunt de vennootschapsbelasting berekenen met een progressief tarief. Je kunt het totale beschikbare dividend berekenen. Je kunt het aantal geplaatste aandelen berekenen. Je kunt het dividend per aandeel berekenen en afronden op hele centen. Waar op letten: Let goed op de correcte toepassing van het progressieve tarief voor de vennootschapsbelasting. Vergeet niet de reservering af te trekken van het resultaat na belasting. Gebruik het geplaatste aandelenkapitaal om het aantal aandelen te bepalen, niet het maatschappelijk aandelenkapitaal. Kernbegrippen: Resultaatverdeling, Vennootschapsbelasting, Dividend per aandeel, Geplaatst aandelenkapitaal Veelgemaakte fouten: - Incorrect berekenen van de vennootschapsbelasting door het progressieve tarief niet correct toe te passen. - Vergeten de reservering van het resultaat na belasting af te trekken. - Het aantal aandelen incorrect berekenen door bijvoorbeeld het maatschappelijk aandelenkapitaal te gebruiken. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/15 ## Vraag 16 – BKR-registratie en kredietvormen (2 punten) In het studentenhuis wordt door de studenten flink gediscussieerd over de onderzoeksresultaten van Yacien. Enkele uitspraken staan hieronder: Irene: “Alle kredieten die iemand heeft, worden geregistreerd bij Bureau Krediet Registratie (BKR) in Tiel en dat kan nadelige consequenties hebben als je later voor de aankoop van een huis een hypothecaire lening wil afsluiten. Ik heb daarom een voorkeur voor één van deze twee opties.” Sam: “Wanneer je koopt op afbetaling zijn de kredietkosten over de gehele looptijd bij de keuze voor 58 maanden meer dan 4 keer zo hoog als bij de keuze voor 12 maanden.” Yacien: “De restschuld bij koop op afbetaling neemt snel af. Elke maand stijgt het aflossingsbestanddeel in de annuïteit en na twee maanden is de restschuld al minder dan € 600.” 16 Voor welke optie zal Irene een voorkeur hebben als ze later een huis wil kopen? Licht het antwoord toe. Wat kun je verwachten: Je krijgt een situatie voorgelegd waarin verschillende uitspraken worden gedaan over kredietvormen en de gevolgen daarvan. Je moet de voorkeur van een persoon bepalen en deze keuze toelichten op basis van de gegeven informatie en je kennis over kredietregistratie. Wat moet je kennen: Je moet weten wat het Bureau Krediet Registratie (BKR) is en welke financiële verplichtingen daar geregistreerd worden. Je moet het verschil kennen tussen 'koop op afbetaling' en 'huren' of 'een abonnement afsluiten' met betrekking tot BKR-registratie. Je moet weten dat koop op afbetaling een vorm van krediet is die geregistreerd wordt bij het BKR, terwijl huren of een abonnement afsluiten dat niet is. Wat moet je kunnen: Je moet de relevante informatie uit de vraagtekst kunnen filteren. Je moet de consequenties van een BKR-registratie kunnen benoemen, met name voor het afsluiten van een hypothecaire lening. Je moet een onderbouwde keuze kunnen maken en deze toelichten met de juiste economische begrippen. Waar op letten: Let goed op de specifieke zorg van Irene over een BKR-registratie en de gevolgen daarvan voor een hypothecaire lening. Zorg ervoor dat je de juiste optie kiest en deze expliciet motiveert met het argument van de BKR-registratie. Verwar de opties 'koop op afbetaling' en 'huren' niet met elkaar wat betreft hun impact op de BKR-registratie. Kernbegrippen: Bureau Krediet Registratie (BKR), krediet, koop op afbetaling, huren, hypothecaire lening Veelgemaakte fouten: - Het verschil tussen huren en koop op afbetaling qua BKR-registratie niet kennen. - Vergeten de keuze te motiveren met het argument van de BKR-registratie. - De opties (a en b) door elkaar halen. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/16 ## Vraag 17 – Controleer uitspraak over kredietkosten bij koop op afbetaling (2 punten) In het studentenhuis wordt door de studenten flink gediscussieerd over de onderzoeksresultaten van Yacien. Enkele uitspraken staan hieronder: Irene: “Alle kredieten die iemand heeft, worden geregistreerd bij Bureau Krediet Registratie (BKR) in Tiel en dat kan nadelige consequenties hebben als je later voor de aankoop van een huis een hypothecaire lening wil afsluiten. Ik heb daarom een voorkeur voor één van deze twee opties.” Sam: “Wanneer je koopt op afbetaling zijn de kredietkosten over de gehele looptijd bij de keuze voor 58 maanden meer dan 4 keer zo hoog als bij de keuze voor 12 maanden.” Yacien: “De restschuld bij koop op afbetaling neemt snel af. Elke maand stijgt het aflossingsbestanddeel in de annuïteit en na twee maanden is de restschuld al minder dan € 600.” 2p 17 Controleer met een berekening of de uitspraak van Sam juist is. Wat kun je verwachten: Je controleert een uitspraak over de verhouding van kredietkosten bij koop op afbetaling over verschillende looptijden. Wat moet je kennen: Je moet weten hoe je de totale kredietkosten berekent bij koop op afbetaling. Dit zijn de totale betaalde termijnen min de contante waarde van het product. Wat moet je kunnen: Je berekent de totale kredietkosten voor twee verschillende looptijden. Je vergelijkt deze kosten met elkaar om de juistheid van een uitspraak te controleren. Waar op letten: Let goed op dat je de totale kredietkosten berekent en niet alleen de totale betaalde bedragen. De contante waarde van het product moet je van de totale betaalde bedragen aftrekken om de kredietkosten te vinden. Zorg ervoor dat je de juiste termijnbedragen en looptijden gebruikt voor elke berekening. Kernbegrippen: Koop op afbetaling, Kredietkosten, Looptijd, Termijnbedrag Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/17 ## Vraag 18 – Restschuld berekenen bij annuïteitenlening (2 punten) In het studentenhuis wordt door de studenten flink gediscussieerd over de onderzoeksresultaten van Yacien. Enkele uitspraken staan hieronder: Irene: “Alle kredieten die iemand heeft, worden geregistreerd bij Bureau Krediet Registratie (BKR) in Tiel en dat kan nadelige consequenties hebben als je later voor de aankoop van een huis een hypothecaire lening wil afsluiten. Ik heb daarom een voorkeur voor één van deze twee opties.” Sam: “Wanneer je koopt op afbetaling zijn de kredietkosten over de gehele looptijd bij de keuze voor 58 maanden meer dan 4 keer zo hoog als bij de keuze voor 12 maanden.” Yacien: “De restschuld bij koop op afbetaling neemt snel af. Elke maand stijgt het aflossingsbestanddeel in de annuïteit en na twee maanden is de restschuld al minder dan € 600.” 18 Controleer met een berekening of de uitspraak van Yacien juist is bij koop op afbetaling met een looptijd van 12 maanden. Wat kun je verwachten: Je controleert een uitspraak over de restschuld van een koop op afbetaling door middel van een berekening. Je moet de aflossing en de restschuld na een aantal maanden kunnen bepalen bij een annuïteitenlening. Wat moet je kennen: Je moet weten dat bij een annuïteitenlening de annuïteit bestaat uit een aflossingsbestanddeel en een rentebestanddeel. Je moet weten dat het rentebestanddeel elke maand afneemt en het aflossingsbestanddeel elke maand toeneemt. Je moet de formule voor het rentebestanddeel kennen: rente = rentepercentage x restschuld. Je moet weten dat de restschuld de oorspronkelijke schuld min de totale aflossing tot dat moment is. Wat moet je kunnen: Je berekent de aflossing in de eerste maand. Je berekent de restschuld na de eerste maand. Je berekent de aflossing in de tweede maand. Je berekent de restschuld na twee maanden. Je vergelijkt de berekende restschuld met een gegeven waarde om de juistheid van een uitspraak te controleren. Waar op letten: Let op dat je de annuïteit (het maandelijkse termijnbedrag) niet verwart met de aflossing. Zorg ervoor dat je de rente voor de tweede maand berekent over de restschuld na de eerste maand, en niet over de oorspronkelijke schuld. Gebruik het maandelijkse rentepercentage correct, bijvoorbeeld als decimaal 0,0079 en niet 0,79. Kernbegrippen: Annuïteitenlening, Aflossing, Interest, Restschuld, Annuïteit Veelgemaakte fouten: - Annuïteit (maandelijkse termijnbedrag) verwarren met de aflossing. - Rente voor de tweede maand berekenen over de oorspronkelijke schuld in plaats van over de restschuld na de eerste maand. - Het maandelijkse rentepercentage verkeerd gebruiken (bijvoorbeeld als decimaal 0,79 in plaats van 0,0079). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/18 ## Vraag 19 – SWOT-analyse: Keurmerk classificeren (2 punten) Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 en 5. Ttime is een webshop voor thee en theebenodigdheden. Ondanks het feit dat de resultaten de laatste jaren redelijk zijn, willen de eigenaren een marktonderzoek uitvoeren. Daarom heeft Ttime een SWOT-analyse gemaakt. In deze SWOT-analyse staat het ontbreken van een keurmerk voor online winkelen (zie informatiebron 4). SWOT-analyse bestaat uit de onderdelen Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats. 2p 19 Tot welk onderdeel van de SWOT-analyse moet het ontbreken van een keurmerk worden gerekend? Motiveer het antwoord. Wat kun je verwachten: Je krijgt een situatiebeschrijving van een bedrijf en een specifieke factor. Je moet deze factor correct plaatsen binnen de SWOT-analyse en je keuze motiveren. Wat moet je kennen: Je moet weten wat een SWOT-analyse is en welke vier onderdelen (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) het heeft. Je moet het verschil kennen tussen interne factoren (Strengths en Weaknesses) en externe factoren (Opportunities en Threats). Je moet weten dat een keurmerk een interne factor is die je zelf kunt beïnvloeden en dat het ontbreken ervan een negatieve invloed heeft op een bedrijf. Wat moet je kunnen: Je kunt een gegeven factor (het ontbreken van een keurmerk) correct classificeren als een 'Weakness' binnen de SWOT-analyse. Je kunt je keuze motiveren door aan te geven dat het een interne factor is die negatief uitpakt en afhankelijk is van het bedrijf zelf. Waar op letten: Let goed op het onderscheid tussen interne en externe factoren. Een 'Weakness' is een interne factor die negatief is voor het bedrijf, terwijl een 'Threat' een externe factor is die negatief is. Het ontbreken van een keurmerk is iets wat het bedrijf zelf kan regelen en dus intern is. Kernbegrippen: SWOT-analyse, Weaknesses (Zwakten), Interne analyse, Keurmerk Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen interne (Weakness) en externe (Threat) factoren. - Onjuiste classificatie binnen de SWOT-matrix. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/19 ## Vraag 20 – Kritische succesfactor bij keurmerk (2 punten) Ttime wil zich aansluiten bij Thuiswinkel Waarborg om zo een keurmerk te ontvangen. Het mogen gebruiken van een ‘keurmerk voor online winkelen’ is voor Ttime een prestatie-indicator. 2p 20 Geef een kritische succesfactor (ksf) die past bij de prestatie-indicator ‘bezit van een keurmerk voor online winkelen’. Motiveer het antwoord. Wat kun je verwachten: Je krijgt een situatie waarin een bedrijf een keurmerk wil behalen en dit als prestatie-indicator ziet. Je moet een passende kritische succesfactor (ksf) benoemen en je antwoord motiveren. Wat moet je kennen: Je moet weten wat een kritische succesfactor (ksf) is. Je moet weten wat een prestatie-indicator is. Je moet het verschil tussen een ksf en een prestatie-indicator kennen. Je moet weten wat een keurmerk voor online winkelen inhoudt. Wat moet je kunnen: Je kunt een kritische succesfactor (ksf) identificeren die past bij een gegeven prestatie-indicator. Je kunt je antwoord motiveren door de relatie tussen de ksf en de prestatie-indicator uit te leggen. Waar op letten: Let op dat je een kritische succesfactor geeft en niet opnieuw een prestatie-indicator. Zorg ervoor dat je antwoord specifiek is voor online winkelen en het keurmerk. Vergeet niet je antwoord duidelijk te motiveren. Kernbegrippen: Kritische succesfactor (ksf), Prestatie-indicator, Keurmerk, Online winkelen Veelgemaakte fouten: - Het verwarren van een kritische succesfactor met een prestatie-indicator. - Het geven van een te algemeen antwoord dat niet specifiek is voor online winkelen. - Het niet of onvoldoende motiveren van het antwoord. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/20 ## Vraag 21 – Marketingmix: P van Plaats en distributie via website (2 punten) Het aanvraagproces bij Thuiswinkel Waarborg voor de certificering van het keurmerk kent drie stappen. Stap 1: veiligheidscheck De website van Ttime wordt gecontroleerd door Thuiswinkel Waarborg op veiligheid, bijvoorbeeld of de website makkelijk te hacken is of dat privacygevoelige informatie eenvoudig door iedereen ingezien kan worden. Om hieraan te voldoen huurt Ttime een expert in om de website te beveiligen. 21 Onder welke P van de marketingmix valt het verkopen via een (beveiligde) website? Motiveer het antwoord. Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over de marketingmix en moet de juiste 'P' benoemen die hoort bij verkopen via een website. Je moet je antwoord ook motiveren. Wat moet je kennen: Je moet de vier P's van de marketingmix kennen: Product, Prijs, Plaats en Promotie. Je moet weten dat 'Plaats' gaat over hoe een product bij de klant komt, oftewel het distributiekanaal. Wat moet je kunnen: Je kunt de juiste P van de marketingmix identificeren op basis van een gegeven situatie. Je kunt je keuze helder en correct motiveren door de definitie van de P te koppelen aan de situatie. Waar op letten: Let goed op het verschil tussen Plaats en Promotie. Promotie gaat over hoe je de klant informeert en overtuigt, terwijl Plaats gaat over de fysieke of digitale weg die het product aflegt naar de klant. Zorg ervoor dat je motivatie duidelijk uitlegt waarom het verkopen via een website onder de P van Plaats valt. Kernbegrippen: Marketingmix, Plaats (Place), Distributiekanaal, Website als distributiekanaal Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen Plaats en Promotie - Onvoldoende motivatie - Verkeerde P van de marketingmix kiezen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/21 ## Vraag 22 – Herroepingsrecht en bedenktijd (1 punt) In de algemene voorwaarden van Ttime is het volgende artikel opgenomen: Artikel 6 - Herroepingsrecht Lid 1. De consument kan een overeenkomst met betrekking tot de aankoop van een product gedurende een bedenktijd van 14 dagen zonder opgave van redenen ontbinden. De ondernemer mag de consument vragen naar de reden van herroeping, maar deze niet tot opgave van zijn reden(en) verplichten. Lid 2. De in lid 1 genoemde bedenktijd gaat in op de dag nadat de consument het product heeft ontvangen. 22 Wat is meer ten voordele van consumenten? a de voorwaarde die opgenomen is in dit artikel b de algemene voorwaarden van Thuiswinkel Waarborg (zie informatiebron 4) Kies a of b. Motiveer het antwoord. Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over het herroepingsrecht en de bedenktijd voor consumenten. Je moet twee verschillende voorwaarden vergelijken en bepalen welke het meest voordelig is voor de consument. Je moet je keuze motiveren. Wat moet je kennen: Je moet weten wat het herroepingsrecht en de bedenktijd inhouden. Je moet begrijpen dat de startdatum van de bedenktijd (na bestelling versus na ontvangst) invloed heeft op de effectieve duur van deze periode voor de consument. Wat moet je kunnen: Je moet informatie uit een tekst (algemene voorwaarden) kunnen analyseren. Je moet twee verschillende voorwaarden met elkaar kunnen vergelijken op voordeligheid voor de consument. Je moet je keuze helder en correct kunnen motiveren. Waar op letten: Let goed op de startdatum van de bedenktijd in de verschillende voorwaarden. Een bedenktijd die ingaat na ontvangst van het product is langer en dus voordeliger voor de consument dan een bedenktijd die ingaat na bestelling. Vergeet niet je antwoord te motiveren, anders krijg je geen punten. Kernbegrippen: herroepingsrecht, bedenktijd, algemene voorwaarden, consumentenrecht Veelgemaakte fouten: - Het verschil niet kennen tussen het ingaan van de bedenktijd 'na bestelling' versus 'na ontvangst'. - Vergeten een motivatie te geven, wat volgens het correctievoorschrift leidt tot nul punten. - Aannames maken over de inhoud van informatiebron 4 zonder deze zorgvuldig te lezen (hoewel hier niet meegeleverd). Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/22 ## Vraag 23 – Financiële check: belang van de current ratio voor Thuiswinkel Waarborg (2 punten) Stap 3: financiële check De laatste stap is de financiële check. Ttime zal voor het verkrijgen van het keurmerk ook moeten voldoen aan de minimumeisen van solvabiliteit en liquiditeit op basis van de balans van 31 december 2021: | Current ratio | 1,5 | | :--- | :--- | | Solvabiliteitsratio (eigen vermogen / vreemd vermogen) | 4 | Deze eisen worden gesteld zowel in het belang van Ttime als in het belang van Thuiswinkel Waarborg. 2p 23 Leg uit wat het belang is van Thuiswinkel Waarborg voor het stellen van een minimumeis aan de current ratio van Ttime. Wat kun je verwachten: Je legt uit waarom het voor Thuiswinkel Waarborg belangrijk is dat Ttime voldoet aan een minimumeis voor de current ratio. Wat moet je kennen: Je moet weten wat de current ratio is en wat deze uitdrukt (liquiditeit). Je moet weten wat het belang is van een keurmerk zoals Thuiswinkel Waarborg en welke risico's er zijn bij faillissementen van aangesloten bedrijven. Wat moet je kunnen: Je kunt de relatie leggen tussen een financieel kengetal (current ratio) en het belang van een externe partij (Thuiswinkel Waarborg). Je kunt uitleggen hoe een goede liquiditeit de reputatie van een keurmerk beschermt en de inkomsten van het keurmerk veiligstelt. Waar op letten: Let op dat je het belang van Thuiswinkel Waarborg uitlegt en niet het belang van Ttime. Zorg ervoor dat je de link legt tussen de current ratio en de reputatie/inkomsten van het keurmerk, en niet alleen de definitie van de ratio geeft. Kernbegrippen: Current ratio, Liquiditeit, Reputatieschade, Keurmerk, Faillissement Veelgemaakte fouten: - Het belang van Ttime uitleggen in plaats van het belang van Thuiswinkel Waarborg. - Alleen de definitie van de current ratio geven zonder de link naar het belang van het keurmerk te leggen. - Het reputatierisico voor het keurmerk niet benoemen. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/23 ## Vraag 24 – Balans opstellen per einde periode (5 punten) In informatiebron 5 staan de balans per 1 december 2021, de gedeeltelijk ingevulde winst- en verliesrekening en het liquiditeitsoverzicht over de maand december 2021. Op het certificaat van het keurmerk wordt niet afgeschreven. 5p 24 Stel de balans op per 31 december 2021. Bereken het eigen vermogen met behulp van het resultaat over december 2021. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in. Ttime voldoet aan stap 1 en 2. Wat kun je verwachten: Je stelt een balans op per 31 december 2021. Je berekent het eigen vermogen door het resultaat over december 2021 te gebruiken. Je vult de uitwerkbijlage in met de juiste balansposten en bedragen. Wat moet je kennen: Je moet de structuur van een balans kennen (activa en passiva). Je moet weten hoe je het eigen vermogen berekent door het resultaat van een periode toe te voegen aan het begin eigen vermogen. Je moet weten hoe je de boekwaarde van vaste activa bepaalt na afschrijvingen. Je moet de impact van inkoop, verkoop en btw op voorraad, debiteuren, te vorderen btw, te betalen btw en liquide middelen kennen. Wat moet je kunnen: Je kunt informatie uit een balans, winst- en verliesrekening en liquiditeitsoverzicht combineren. Je kunt mutaties van balansposten berekenen op basis van transacties. Je kunt het resultaat van een periode berekenen. Je kunt btw-berekeningen correct uitvoeren (inclusief en exclusief btw). Je kunt een balans correct opstellen met de juiste posten en totalen. Waar op letten: Let goed op de correcte btw-berekeningen (inclusief/exclusief). Zorg ervoor dat je het resultaat van de periode correct toevoegt aan het eigen vermogen. Vergeet niet de afschrijvingen mee te nemen bij het bepalen van het resultaat en de boekwaarde van vaste activa. Kernbegrippen: Balans opstellen, Eigen vermogen, Resultaatberekening, BTW-administratie, Afschrijvingen Veelgemaakte fouten: - Incorrecte BTW-berekeningen (inclusief/exclusief) - Resultaat niet correct toevoegen aan het eigen vermogen - Vergeten van afschrijvingen bij het bepalen van het resultaat en de boekwaarde van vaste activa Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/24 ## Vraag 25 – Financiële check voor certificering (2 punten) Stap 3: financiële check De laatste stap is de financiële check. Ttime zal voor het verkrijgen van het keurmerk ook moeten voldoen aan de minimumeisen van solvabiliteit en liquiditeit op basis van de balans van 31 december 2021: Current ratio 1,5 Solvabiliteitsratio (eigen vermogen / vreemd vermogen) 4 Deze eisen worden gesteld zowel in het belang van Ttime als in het belang van Thuiswinkel Waarborg. 25 Voldoet Ttime ook aan stap 3 om te worden gecertificeerd door Thuiswinkel waarborg? Motiveer het antwoord. Wat kun je verwachten: Je moet beoordelen of een bedrijf voldoet aan gestelde financiële eisen voor certificering, specifiek op het gebied van solvabiliteit en liquiditeit. Je berekent hiervoor twee kengetallen en vergelijkt deze met de gegeven normen. Wat moet je kennen: Je moet de formules voor de solvabiliteitsratio (eigen vermogen / vreemd vermogen) en de current ratio (vlottende activa / kort vreemd vermogen) kennen. Je moet ook weten wat solvabiliteit en liquiditeit inhouden. Wat moet je kunnen: Je moet de juiste balansposten identificeren die nodig zijn voor de berekening van de solvabiliteitsratio en de current ratio. Je moet deze kengetallen correct berekenen en de uitkomsten vergelijken met de gestelde minimumeisen om een conclusie te trekken. Waar op letten: Let goed op dat je de juiste balansposten gebruikt voor de berekening van zowel de solvabiliteitsratio als de current ratio. Controleer of je de berekende ratio's correct vergelijkt met de gestelde eisen in de vraag om tot de juiste conclusie te komen. Kernbegrippen: solvabiliteitsratio, current ratio, financiële analyse, certificering, liquiditeit, solvabiliteit Veelgemaakte fouten: - Incorrecte formule voor current ratio of solvabiliteitsratio - Verkeerde posten van de balans gebruiken voor de berekening - Vergeten de berekende ratio's te vergelijken met de gestelde eisen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/25 ## Vraag 26 – Verkoopstimulatie door digitale spaarprogramma's (2 punten) Het sparen van zegels via de app in plaats van via een spaarboekje levert PLUS een kostenbesparing op en stimuleert de verkopen van PLUS. 26 Noem twee redenen waarom het sparen van zegels via de app in plaats van via een spaarboekje de verkopen van PLUS kan stimuleren. Licht het antwoord toe. Wat kun je verwachten: Je moet twee redenen noemen waarom het sparen van zegels via een app, in plaats van een spaarboekje, de verkopen van een supermarkt kan stimuleren. Je moet elke reden kort toelichten. Wat moet je kennen: Je moet weten hoe digitale marketingkanalen (zoals apps) kunnen bijdragen aan verkoopstimulatie. Je moet begrijpen hoe het verzamelen van klantdata via apps kan leiden tot gepersonaliseerde aanbiedingen. Je moet ook kunnen bedenken hoe een milieuvriendelijk imago, mede door digitalisering, de aantrekkelijkheid van een bedrijf kan vergroten. Wat moet je kunnen: Je moet de voordelen van een digitaal spaarsysteem ten opzichte van een fysiek spaarsysteem kunnen analyseren in relatie tot verkoopstimulatie. Je moet twee specifieke redenen kunnen formuleren en deze kort en bondig kunnen toelichten. Waar op letten: Let op dat je twee verschillende redenen noemt en deze toelicht. Zorg ervoor dat je redenen specifiek ingaan op de voordelen van een app ten opzichte van een spaarboekje, en niet alleen algemene voordelen van een spaarsysteem. Geef geen redenen die alleen over kostenbesparing gaan, maar focus op verkoopstimulatie. Kernbegrippen: klantenbinding, marketing, data-analyse, personalisatie, imago Veelgemaakte fouten: - Redenen voor kostenbesparing geven in plaats van voor verkoopstimulatie. - Slechts één reden noemen in plaats van de gevraagde twee. - Een algemeen voordeel van een spaarsysteem noemen, zonder te specificeren waarom de app beter is dan het boekje. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/26 ## Vraag 27 – Rendement spaarzegels berekenen (2 punten) Spaarzegels zijn voor Diederike een aantrekkelijke vorm van sparen. Ze koopt in december 2021 voor € 200 aan boodschappen en ze koopt daarnaast de bijbehorende spaarzegels. Zij levert het boekje 31 december 2021 in. 27 Toon met een berekening aan dat het rendement van het kopen en het inleveren van de spaarzegels voor Diederike 50% is. Wat kun je verwachten: Je krijgt een situatie voorgelegd over het kopen en inleveren van spaarzegels. Je moet aantonen dat het rendement van deze actie een specifiek percentage is door middel van een berekening. Wat moet je kennen: Je moet weten dat rendement de verhouding is tussen de winst en de investering. Je moet de formule voor rendement kennen: (opbrengst - investering) / investering * 100%. Je moet weten wat een investering en een opbrengst zijn in deze context. Wat moet je kunnen: Je kunt de investering (kosten van de spaarzegels) berekenen. Je kunt de opbrengst van de spaarzegels identificeren. Je kunt de formule voor rendement correct toepassen om het percentage te berekenen. Je kunt een berekening duidelijk presenteren. Waar op letten: Let goed op dat je het rendement berekent over de investering (de kosten van de spaarzegels) en niet over de opbrengst. Zorg ervoor dat je de kosten van de boodschappen niet verwart met de investering in de spaarzegels. Vergeet niet de investering van de opbrengst af te trekken om de nettowinst te bepalen voordat je het rendement berekent. Kernbegrippen: rendement, investering, opbrengst Veelgemaakte fouten: - Rendement berekenen over de opbrengst (€6) in plaats van de investering (€4). - De kosten van de boodschappen (€200) verwarren met de kosten van de spaarzegels. - Vergeten de investering van de opbrengst af te trekken voor de nettowinst. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/27 ## Vraag 28 – Gevolgen van spaarzegelverkoop voor balansposten (1 punt) Het kopen van de spaarzegels zelf door de klanten heeft gevolgen voor de balans van PLUS. Het kort vreemd vermogen neemt toe. Welke gevolgen heeft het kopen van de spaarzegels door klanten voor de liquide middelen en het eigen vermogen van PLUS? Kies uit: A De liquide middelen nemen toe, het eigen vermogen neemt toe. B De liquide middelen nemen toe, het eigen vermogen neemt af. C De liquide middelen nemen af, het eigen vermogen neemt toe. D De liquide middelen nemen toe, het eigen vermogen blijft gelijk. Wat kun je verwachten: Je krijgt een scenario waarin een bedrijf spaarzegels verkoopt en moet de directe gevolgen voor de balansposten liquide middelen en eigen vermogen bepalen. Je kiest het juiste antwoord uit vier opties. Wat moet je kennen: Je moet weten dat de verkoop van spaarzegels leidt tot een toename van liquide middelen. Je moet ook weten dat de verplichting die ontstaat door de verkoop van spaarzegels wordt gezien als kort vreemd vermogen. Je moet begrijpen dat het eigen vermogen pas daalt bij het inleveren van een vol spaarboekje, niet bij de aanschaf van losse zegels. Je moet de basisopbouw van een balans kennen en hoe mutaties activa en passiva beïnvloeden. Wat moet je kunnen: Je kunt de directe gevolgen van een transactie (verkoop van spaarzegels) voor de balansposten liquide middelen en eigen vermogen analyseren. Je kunt onderscheid maken tussen een verkoop die direct winst genereert en een verkoop die een schuld creëert. Je kunt de juiste balansmutaties identificeren op basis van een gegeven scenario. Waar op letten: Let goed op het verschil tussen de verkoop van een losse spaarzegel en het inleveren van een vol spaarboekje. Verwar een verkooptransactie die een schuld creëert niet met een verkoop die direct leidt tot een toename van het eigen vermogen (winst). Bedenk dat de verplichting die ontstaat door de verkoop van spaarzegels een vorm van vreemd vermogen is. Kernbegrippen: balansmutaties, liquide middelen, eigen vermogen, kort vreemd vermogen Veelgemaakte fouten: - Verwarren van de verkoop van een spaarzegel met het inleveren van een vol spaarboekje. - Onjuist aannemen dat een verkooptransactie direct leidt tot een toename van het eigen vermogen (winst). - De verplichting die ontstaat door de verkoop van spaarzegels niet als vreemd vermogen zien. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/28 ## Vraag 29 – Uitleg niet vrij opneembaar spaarsaldo bij koopzegels (1 punt) Bij koopzegels is er sprake van sparen met een niet vrij opneembaar spaarsaldo. 29 Leg uit dat er bij spaarzegels sprake is van een niet vrij opneembaar spaarsaldo. Wat kun je verwachten: Je moet uitleggen waarom het spaarsaldo bij koopzegels niet vrij opneembaar is. Wat moet je kennen: Je moet weten wat een 'niet vrij opneembaar spaarsaldo' betekent. Je moet de specifieke voorwaarden voor het opnemen van spaargeld bij koopzegels kennen. Wat moet je kunnen: Je moet de betekenis van een financieel begrip (niet vrij opneembaar spaarsaldo) kunnen toepassen op een concrete situatie (koopzegels). Je moet een uitleg kunnen formuleren op basis van de gegeven informatie. Waar op letten: Let erop dat je de term 'vrij opneembaar' correct interpreteert. Zorg dat je de voorwaarde van een 'vol spaarboekje' meeneemt in je uitleg. Kernbegrippen: spaarsaldo, vrij opneembaar, voorwaarden, koopzegels Veelgemaakte fouten: - De term 'vrij opneembaar' verkeerd interpreteren. - De voorwaarde van een vol spaarboekje over het hoofd zien. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/havo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-1/vraag/29 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen HAVO 2022 tijdvak 1 woensdag 25 mei 13.30 - 16.30 uur bedrijfeconomie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 61 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening ontbreekt. Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld. HA-0400-a-22-1-o ### Pagina 2 Opgave 1 Bernhard Willems (98 jaar) vertelt zijn enige kind Victor dat hij op 12 juni 2020 een testament heeft laten opmaken. Bernhard is sinds enkele jaren weduwnaar. Testament Vandaag, 12 juni 2020, verscheen voor mij, mr. van der Laar, ........... te Amsterdam. Bernhard Antoon Willems. De verschenen persoon verklaarde de volgende beschikkingen te maken: Erfstelling Ik benoem tot mijn erfgenamen, ieder voor een gelijk deel, mijn enig kind Victor Willems en de Stichting CliniClowns Nederland. Indien mijn kind tegelijk met mij of voor mij overlijdt of zijn erfdeel verwerpt, komt dat erfdeel eveneens toe aan de Stichting CliniClowns Nederland. 1p 1 Welk beroep moet er op de stippellijn worden ingevuld? A belastinginspecteur B hypotheekadviseur C notaris D rechter Zoon Victor (71 jaar) weet dat de Stichting CliniClowns is opgenomen in het testament. Hij wil graag weten waar CliniClowns het geld aan besteedt. Uit zijn onderzoek blijkt onder andere: - De Stichting CliniClowns is een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) met als doel het bieden en bevorderen van afleiding, plezier en verlichting aan zieke, kwetsbare kinderen en volwassenen met een zorgbehoefte. - In de statuten van de CliniClowns is opgenomen dat erfenissen alleen beneficiair worden aanvaard. 1p 2 Wat houdt een erfenis beneficiair aanvaarden in? HA-0400-a-22-1-0 2 / 15 lees verder ►►► ### Pagina 3 Verder heeft Victor op de site van de Belastingdienst informatie gevonden over de tarieven van de erfbelasting en de hoogte van de vrijstelling. Tarieven erfbelasting [FIGUUR: Tabel met tarieven voor erfbelasting] over het gedeelte van de waarde erfenis partner, kind kleinkinderen overige erfgenamen € 0 - € 126.722 10% 18% 30% € 126.723 en meer 20% 36% 40% hoogte van de vrijstelling bedrag van uw vrijstelling U bent: echtgenoot, geregistreerd of samenwonend partner € 661.328 kind, pleegkind of stiefkind € 20.946 overige erfgenaam € 2.208 Victor gaat ervan uit dat de totale erfenis bij overlijden van zijn vader € 450.000 zal bedragen. Omdat zijn vader de Stichting CliniClowns in zijn testament heeft opgenomen, ontvangt Victor minder aan erfenis na aftrek van erfbelasting. 2p 3 Bereken het bedrag dat Victor, uitgaande van een totale erfenis van € 450.000, na aftrek van erfbelasting minder ontvangt als gevolg van het feit dat zijn vader de Stichting CliniClowns heeft opgenomen in zijn testament. 2p 4 Hoeveel procent erfbelasting zal de Stichting CliniClowns over de te ontvangen erfenis moeten betalen? Noteer de letter van het juiste antwoord en motiveer het antwoord. a 0% b 30% c tussen 30% en 40% d 40% HA-0400-a-22-1-o 3 / 15 lees verder ► ► ► ### Pagina 4 Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3. In deze opgave worden de belastingen buiten beschouwing gelaten. In deze opgave wordt de omzet van drank buiten beschouwing gelaten. [FIGUUR: Interieur van een restaurant met tafels gedekt en een menu aan de muur.] In 2020 brak het coronavirus uit en greep de overheid in Nederland in om het coronavirus onder controle te krijgen: | | | | --------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | tweede kwartaal 2020 | Restaurants mochten geen gasten ontvangen. Het bezorgen of afhalen van maaltijden was wel toegestaan. | | derde kwartaal 2020 | Versoepeling coronamaatregelen: restaurants mochten een beperkt aantal gasten ontvangen, het bezorgen of afhalen van maaltijden bleef toegestaan. | Sytz en Alex zijn de eigenaren van restaurant De Waal. Restaurant De Waal heeft geen rechtspersoonlijkheid. 1p 5 Noem de rechtsvorm van restaurant De Waal. De ingrepen van de overheid hadden een negatief effect op de verkopen van restaurant De Waal. Om een faillissement te voorkomen, troffen Sytz en Alex maatregelen. HA-0400-a-22-1-o 4 / 15 lees verder ►►► ### Pagina 5 Maatregel in het tweede kwartaal 2020: het bezorgen van maaltijden Vanaf het begin van het tweede kwartaal van 2020 startte restaurant De Waal met het bezorgen van driegangenmenu's. Een deel van het personeel werd ingezet als bezorger waardoor niemand ontslagen hoefde te worden. Om drukte in het restaurant te voorkomen was afhalen niet mogelijk. In informatiebron 1 zijn onder andere de omzetgegevens van restaurant De Waal en van de restaurantbranche opgenomen. 3p 6 Toon aan dat de omzet van restaurant De Waal in het tweede kwartaal van 2020 ten opzichte van het eerste kwartaal van 2020 afnam met 77,1%. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in. Syzt vergelijkt deze procentuele omzetdaling met die van de restaurantbranche in dezelfde periode. Uitspraak 1: de omzet van De Waal daalde 1 procent minder dan die van de restaurantbranche. Uitspraak 2: de omzet van De Waal was 1 procent hoger dan die van de restaurantbranche. Uitspraak 3: de omzet van De Waal daalde 1 procentpunt minder dan die van de restaurantbranche Uitspraak 4: de omzet van De Waal was 1 procentpunt hoger dan die van de restaurantbranche 1p 7 Welke uitspraak over deze omzetdaling in het tweede kwartaal van 2020 van restaurant De Waal vergeleken met die van de restaurantbranche is juist? Het tweede kwartaal van 2020 leverde een negatief resultaat op. Sytz en Alex willen weten hoeveel driegangenmenu's te weinig zijn bezorgd waardoor in het tweede kwartaal van 2020 de break-evenafzet niet werd bereikt. 2p 8 Bereken de totale constante kosten van restaurant De Waal over het tweede kwartaal 2020 (zie informatiebron 2). 3p 9 Toon met behulp van de dekkingsbijdrage per menu aan dat restaurant De Waal in het tweede kwartaal 1.000 driegangenmenu's te weinig heeft bezorgd om de break-evenafzet te bereiken (zie informatiebron 1 en 2). HA-0400-a-22-1-o 5/15 lees verder ### Pagina 6 De maatregelen voor het derde en vierde kwartaal 2020 Sytz en Alex stelden een plan op om te komen tot een positief bedrijfsresultaat over het derde en vierde kwartaal 2020. Vanaf het derde kwartaal 2020 konden in beperkte mate (met 1,5 meter afstand tussen de tafels) weer gasten worden ontvangen. De maatregelen van Sytz en Alex voor het derde en vierde kwartaal van 2020: — het beperken van het maximale aantal gasten bij private dining in de afgesloten ruimte tot 10 personen — het voortzetten van het bezorgen van driegangenmenu's — het deelnemen door het personeel aan een online cursus: coronasafe in de horeca' — het gebruik van een online systeem — de aanvraag van een huurverlaging De gevolgen van de maatregelen staan in informatiebron 3. 2p 10 Bereken de totale loonkosten en verpakkingskosten in de periode van het derde en vierde kwartaal van 2020. De medewerkers van restaurant De Waal volgden de cursus 'coronasafe in de horeca' tijdens de werktijden. De cursus kosten waren voor rekening van de werkgever (zie informatiebron 3). 1p 11 Konden werknemers door de werkgever verplicht worden om de cursus te volgen? A Ja, want de werknemer wordt er beter van. B Ja, want er is een gezagsverhouding. C Nee, want het wordt door de branchevereniging voorgesteld. D Nee, want het hoort niet tot de normale werkzaamheden. HA-0400-a-22-1-0 6/15 lees verder ►►► ### Pagina 7 Het financiële resultaat als gevolg van de maatregelen De aanvraag voor de huurverlaging werd geaccepteerd door de verhuurder van het pand. Met behulp van de financiële gegevens kon de winst- en verliesrekening over het derde en vierde kwartaal van 2020 worden opgesteld. 7p 12 Hebben de maatregelen geleid tot een positief bedrijfsresultaat over het derde en vierde kwartaal van 2020? Stel hiervoor voor restaurant De Waal de winst- en verliesrekening op over het derde en vierde kwartaal van 2020. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in. HA-0400-a-22-1-o 7 / 15 lees verder ### Pagina 8 Opgave 3 Douwe Egberts NV is een van oorsprong Nederlands bedrijf dat handelt in koffie en thee. Vanwege overname- en uitbreidingsplannen wil Douwe Egberts vermogen aantrekken. Vermogen kan onderhands of openbaar aangetrokken worden. 2p 13 Geef een voordeel en een nadeel voor een onderneming van het openbaar aantrekken van vermogen ten opzichte van het onderhands aantrekken van vermogen. Douwe Egberts kiest ervoor om per 1 april 2021 aandelen te emitteren. Bij de emissie van aandelen moet een prospectus 1) worden opgesteld. Deze moet door de toezichthouder worden gecontroleerd. noot 1 Prospectus: een wettelijk vereist document bij een emissie van financiële producten, zoals aandelen of obligaties. In de prospectus staan de voorwaarden en de risico's van de emissie vermeld. 1p 14 Welke toezichthouder controleert de prospectus? A de ACM B de AFM C de DNB HA-0400-a-22-1-o 8 / 15 lees verder ►►► ### Pagina 9 Ook al heeft de aandelenemissie op 1 april 2021 plaatsgevonden, toch delen de houders van de nieuwe aandelen volledig mee met de resultaatverdeling van 2021. In het jaarverslag over 2021 staan de volgende gegevens per 31 december 2021: - Maatschappelijk aandelenkapitaal € 7.000.000 - Aandelen in portefeuille € 2.005.000 - Geplaatst aandelenkapitaal € 4.995.000 - Agioreserves € 150.000.000 - Overige reserves € 200.000.000 - Resultaat voor belasting € 179.000.000 - Nominale waarde per aandeel € 0,05 - Liquide middelen € 520.000.000 Gegevens met betrekking tot de verdeling van het resultaat: - vennootschapsbelasting: [FIGUUR: Tabel met twee kolommen: 'over het gedeelte van het resultaat' en 'tarief vennootschapsbelasting'. De eerste rij bevat de tekst 'tot en met € 245.000' en '15%'. De tweede rij bevat de tekst 'het meerdere boven € 245.000' en '25%'.] - reservering uit het resultaat: € 20.000.000 - dividend 4p 15 Bereken het maximaal beschikbare dividend per aandeel (afgerond op hele centen) op grond van de verdeling van het resultaat van 2021. HA-0400-a-22-1-0 9 / 15 lees verder ►►► ### Pagina 10 Dit is een examenpagina met de titel 'Opave 4'. De pagina bevat tekst en een tabel die twee opties voor het verkrijgen van een vaatwasser vergelijkt: 'koop op afbetaling' en 'huren'. De tabel toont optie a (online warenhuis) en optie b (Coolblue) met bijbehorende prijzen of huurvoorwaarden. Optie a heeft een prijs van € 700 en het maandelijkse termijnbedrag is afhankelijk van de gekozen looptijd. Optie b, ook € 700, biedt geen mogelijkheid tot afbetaling, maar wel een huuroptie. Het huurbedrag is € 26 per maand met een minimale huurperiode van 12 maanden. Aantekeningen 1 en 2 verduidelijken de berekening van het maandelijkse termijnbedrag en de voorwaarden bij het huren, zoals reparatie en verhuizing. De student wordt gevraagd om de gepresenteerde informatie te analyseren, waarschijnlijk om een keuze te maken of kosten te berekenen. ### Pagina 11 Dit is een examenpagina met een casus die draait om kredietaflossing en de aankoop van een huis. De tekst beschrijft een discussie tussen studenten over onderzoekresultaten, met specifieke uitspraken van Irene, Sam en Yacien. Irene bespreekt BKR-registratie en hypothecaire leningen. Sam focust op krediettkosten bij aankoop op afbetaling en vergelijkt looptijden. Yacien benadrukt dat de restschuld bij aankoop op afbetaling snel afneemt. De opgaven 16, 17 en 18 vragen de student om een berekening te maken of uitspraken te controleren met betrekking tot de genoemde scenario's, waaronder het bepalen van de beste optie voor Irene en het valideren van de uitspraken van Sam en Yacien. Er zijn geen grafieken of tabellen aanwezig. ### Pagina 12 Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 en 5. TTime is een webshop voor thee en theebenodigdheden. Ondanks het feit dat de resultaten de laatste jaren redelijk zijn, willen de eigenaren een marktonderzoek uitvoeren. Daarom heeft TTime een SWOT-analyse gemaakt. In deze SWOT-analyse staat het ontbreken van een keurmerk voor online winkelen (zie informatiebron 4). SWOT-analyse bestaat uit de onderdelen Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats. 2p 19 Tot welk onderdeel van de SWOT-analyse moet het ontbreken van een keurmerk worden gerekend? Motiveer het antwoord. TTime wil zich aansluiten bij Thuiswinkel Waarborg om zo een keurmerk te ontvangen. Het mogen gebruiken van een “keurmerk voor online winkelen” is voor TTime een prestatie-indicator. 2p 20 Geef een kritische succesfactor (ksf) die past bij de prestatie-indicator ‘bezit van een keurmerk voor online winkelen’. Motiveer het antwoord. Het aanvraagproces bij Thuiswinkel Waarborg voor de certificering van het keurmerk kent drie stappen. Stap 1: veiligheidscheck De website van TTime wordt gecontroleerd door Thuiswinkel Waarborg op veiligheid, bijvoorbeeld of de website makkelijk te hacken is of dat privacygevoelige informatie eenvoudig door iedereen ingezien kan worden. Om hieraan te voldoen huurt TTime een expert in om de website te beveiligen. 2p 21 Onder welke P van de marketingmix valt het verkopen via een (beveiligde) website? Motiveer het antwoord. De eerste stap wordt succesvol afgerond. Stap 2: juridische check In stap 2 wordt gecontroleerd of de algemene voorwaarden van TTime niet ten nadele van de consument afwijken van de voorwaarden die Thuiswinkel Waarborg stelt. HA-0400-a-22-1-o 12 / 15 lees verder ►►► ### Pagina 13 In de algemene voorwaarden van Ttime is het volgende artikel opgenomen: Artikel 6 - Herroepingsrecht Lid 1. De consument kan een overeenkomst met betrekking tot de aankoop van een product gedurende een bedenktijd van 14 dagen zonder opgave van redenen ontbinden. De ondernemer mag de consument vragen naar de reden van herroeping, maar deze niet tot opgave van zijn reden(en) verplichten. Lid 2. De in lid 1 genoemde bedenktijd gaat in op de dag nadat de consument het product heeft ontvangen. 22 Wat is meer ten voordele van consumenten? a de voorwaarde die opgenomen is in dit artikel b de algemene voorwaarden van Thuiswinkel Waarborg (zie informatiebron 4) Kies a of b. Motiveer het antwoord. Stap 3: financiële check De laatste stap is de financiële check. Ttime zal voor het verkrijgen van het keurmerk ook moeten voldoen aan de minimumeisen van solvabiliteit en liquiditeit op basis van de balans van 31 december 2021: | Current ratio | 1,5 | | Solvabiliteitsratio (eigen vermogen / vreemd vermogen) | 4 | Deze eisen worden gesteld zowel in het belang van Ttime als in het belang van Thuiswinkel Waarborg. 23 Leg uit wat het belang is van Thuiswinkel Waarborg voor het stellen van een minimumeis aan de current ratio van Ttime. In informatiebron 5 staan de balans per 1 december 2021, de gedeeltelijk ingevulde winst- en verliesrekening en het liquiditeitsoverzicht over de maand december 2021. Op het certificaat van het keurmerk wordt niet afgeschreven. 24 Stel de balans op per 31 december 2021. Bereken het eigen vermogen met behulp van het resultaat over december 2021. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in. Ttime voldoet aan stap 1 en 2. 25 Voldoet Ttime ook aan stap 3 om te worden gecertificeerd door Thuiswinkel Waarborg? Motiveer het antwoord. HA-0400-a-22-1-o 13 / 15 lees verder ### Pagina 14 Opgave 6 Bij de kassa klinkt vaak de vraag: "Zegeltjes erbij?" Er wordt hierbij geduid op spaarzegels. Veel grote supermarktketens in Nederland maken gebruik van spaarzegels. ledere supermarkt heeft een vergelijkbaar systeem. Op de website van supermarktketen PLUS staat: PLUSpunten Het meest winstgevende spaarsysteem van Nederland! Wist je dat PLUSpunten het meest winstgevende spaarsysteem van Nederland is? Bij PLUS supermarkt werkt het systeem van spaarzegels als volgt: - Bij iedere hele euro die je besteedt in de supermarkt, kan je een spaarzegel kopen voor € 0,02. - De zegels spaar je in een boekje of in een app van PLUS. - Bij 200 spaarzegels kan je het boekje inleveren of via de PLUS app incasseren en krijg je € 6 uitbetaald. - Uitsluitend volle boekjes kunnen worden ingeleverd of via de app worden geïncasseerd. Het sparen van zegels via de app in plaats van via een spaarboekje levert PLUS een kostenbesparing op en stimuleert de verkopen van PLUS. 2p 26 Noem twee redenen waarom het sparen van zegels via de app in plaats van via een spaarboekje de verkopen van PLUS kan stimuleren. Licht het antwoord toe. Spaarzegels zijn voor Diederike een aantrekkelijke vorm van sparen. Ze koopt in december 2021 voor € 200 aan boodschappen en ze koopt daarnaast de bijbehorende spaarzegels. Zij levert het boekje 31 december 2021 in. 2p 27 Toon met een berekening aan dat het rendement van het kopen en het inleveren van de spaarzegels voor Diederike 50% is. HA-0400-a-22-1-o 14 / 15 lees verder ►►► ### Pagina 15 Het kopen van de spaarzegels zelf door de klanten heeft gevolgen voor de balans van PLUS. Het kort vreemd vermogen neemt toe. 1p 28 Welke gevolgen heeft het kopen van de spaarzegels door klanten voor de liquide middelen en het eigen vermogen van PLUS? Kies uit: A De liquide middelen nemen toe, het eigen vermogen neemt toe. B De liquide middelen nemen toe, het eigen vermogen neemt af. C De liquide middelen nemen af, het eigen vermogen neemt toe. D De liquide middelen nemen toe, het eigen vermogen blijft gelijk. Bij koopzegels is er sprake van sparen met een niet vrij opneembaar spaarsaldo. 1p 29 Leg uit dat er bij spaarzegels sprake is van een niet vrij opneembaar spaarsaldo. HA-0400-a-22-1-0 15 / 15 einde ■